Caius Silius Italicus Punicorum libri septemdecim ad optimas editiones collati cum varietate lectionum perpetuis commentariis praefationibus argumentis et indicibus curante N.E. Lamaire. Volumen prius secundum et ultimum

발행: 1823년

분량: 701페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

231쪽

ut 6 C. SILII ITALIC s

Ad gessere trabes; rapidisque ad census in orbem Excoquitur flammis scopulus : mox proruta ferro Dat gemitum putris resoluto pondere moles, Atque aperit fessis antiqui regna Iuatini. II is tandem ignotas transgressus casibus Alpes,

Taurinis ductor statuit tentoria Campis. Interea, voces Iovis atque oracula portans, Emensis aderat Garamantum laetus arenis Bostar, Ol Di viso stimulabat corda Tonante rii Maximo Belido, patriis qui moenibus arces 6So Servitium dextra, Libycas penetravimus aras. Nos tulit ad Superos perfundetis sidera Syrtis :Nos paene aequoribus tellus violentior hausit.

543. Putris Gl. Vulgo Patiens inoles, quod Dausq. venuste dietum putabat Pro rupes reluctari ne pia, cede fi et ca dua , quum antea esset inmedua et non nisi Ilereuli Pervia. Malel - 6 So. Ita xeripti et priscae e ld. Vulgo Belιmae, Patriis quia m. a. Sed Belian edidit Les. quae sorma graeca et N. u iusto iii nienteni venerat. T ad XI .a58; XIlI, 71, 796; XVI, 39a ; Heius. ad Ovid. FPist. III. 87. ei ad Virg. F. . li , 4 5 ; VI, 26. - 63 t. oras, h. e. templum Hammonia , non ortu, Col. et Ox.

ter silentium Polyhii, difficultate in

adgeret, laru in nrtiorum, quae ii suporioribus Alpium jussis mi Atraquas runtur, aliasque ration os, indu Lium vocata Dest nupera Matthiae in ratis . ad Liv. lila. XXI, p. 4 3 Fq. sed de fonsa a Boetii gero in Ephemerid. Bruti sui . LenL. -6 3. POHetere, Raxo, resoluto, diviso, vol putrefacto igni et italasn aceto; unde Putris moles, montes igne exesi, πέτρα - ΟΡ. APPlan. 13. Hau-nib. c. 4, quem vide et Liv. XXI, 37. - 6 4. aperit rectuti Liati ii, os cndit Latium, et viam in hau teriarn Paridi l. - 646. Polyh.

I. urini in Italia Trati spadana ad Λlpium radiros habitabant, Eorumque urtis. Augusta Taurinorum, nunc Turinum Vocatur stt Pedem ntii caput e l. Plin. III, II. staturi tentoria. quinto vel xμxto nse, Postquam ex Hispania mo-

vorat , Alpii nil dio XV superatis. Vid. Appian. l. c. pi Liv. XX l. 38Pr. Quanam Parte Hatinibal Alpe

transi rit, ne intor antiquos quid stria scriptore A ponstitit. Vidn Liv.

232쪽

ΡUNICORUM LIB. III. a17

Ad finem caeli medio tonduntur ab orbe Squalentes campi: tumulum natura negavit 6, 9 ninensis spatiis, nisi quem cava nubila torquens

Construxit turbo, inpacta glomeratus arena :Vel si, perfracto populatus CarCere terras, Africus, aut, pontum spargens Super uera, Corus In VaSere truCes capientem Praelia campum, Inque vicem ingesto cumularunt Pulvere montes. Has observatis vallos enavimus astris :

Namque dies confundit iter; pedit inque profundo

Errantem Campo, et semper media arva videntem,

Sidoniis Cynosura regit fidissima nautis. 663Verum tibi desessi lucos ne inorosaque regna Cornigeri Iovis, et fulgentia templa subimus,

654. Panduntur conj. Burin. orbe scripti, R. 3; Med. Vulgatum ore ortum ex e rore typogr. ita ed. Maria, qui iii tument. nostram Iret. illustravit. - 697. cim strinxia Put. - 659. surgens Oxon. non improh. N. Heios . ut sit Pro sumigen , t 'tryens Pro porrigens aeria, rion caethera, scripti; aut populatus mutum, urssens surr Mὼora, us perperam repoxuit Le h. , quta judiee absurdam huic loeo inedicinalii facii X. I eins., nee altius xapit Drah. quod nollem ei excidisset i - i. montes Col n. Vulgata montis non spernenda lamen , si eripta censeatur. - 667, 568. Ita Col. et Oxon. Vulgo novus versua , ah inlacet nas Di ardorem ficilis. - 6S4. Ad Ccasum a meridie porriguntur.

contrarii. - 6 . cvientem P Uttir, iis optum, Patentem. - 662. Commentarii loco sitit verba Lucan. IX, 493 sqq.; Curi. VII, 4, S. 28, 29; Plin. IV, 5; Arrian. III, r;

ire, quouiam via Per hos campofi, ut in mari, ad astra dirigitur, quod jam monuit Drah. cou. XV, 37o,

et XVI, 335; Add XVII, 37o, et

id. in . ad v. 682. - 663. dies confundit iter, incertum reddit, quo

66 3. Cynosura, h. l. pria qutivis sidere, et reliqua ad ornatum Ue - an . N;im Cynosura proprie est vel Urs.i mitior, quae Phoenicum, iit major, v l l elire Grae- Corum DavigatiOnom dirigebat, ei

p. 3; Schwart. ud German. Ara . v. 4 . et Schesser. milit. nu . Vet.

IV, 6. - 666 sq. Do templo Iovis Hammonis cf. Curi. IV, 7. Lucan. lx, si i sqq.; Diodor. I, 33; XVII, 5o: Vesrodot. Il, 4a; IV, 18t. De vestigiis ejus etiamnum reliquis,

233쪽

C. SILII ITALICI

Exceptos hospes toetis in dii it Arighag. Stat fano vicina DOvuin et liacmorabile lὶ lympha, Quae nascento die, filiae deficiente tepescit, s o. Qtiaeque riget, medius quum sol nil cendit Olympum,

Atque eadem rura iura nocturnis Druset in umbris.

Tum loca plena Deo, dites sine vomere glebus Ostoritat sonior, laetaque ita mente profatur :

a Has umbras nemorum, et Connexa cacumina Caelo, 67s

u Calcatosque Iovi lucos pro e , Dostiir, ndoris. . Nam cui dona Jovis non divulgata per orbem, i in gremio Thebos geminas sedisse columbas p

sc. Silvas, in quibus ora ulu in Prat.

omne fi fere faliutam in te ortam Putant, quod πελειοι δει μl Columba ot mrali rex fati diem di miliar, oto olumbae fuerunt subjectum πωνεντα α pingularisquo parum in vaticiniis usu A, vid. rt

Duiliaco by Coos le

234쪽

PUNICORUM LIB. III.

2 19M Quarum, Chaonias petitiis quae Contigit oras, . Inplet fatidico Dodonida murmure quercum. 68 . At quae, Carpathium super aequor Uecta, Per Rumsa In Libyen niveis tranavit concolor alis,a Hanc sodem templo Cythereia condidit ales :. Hic ubi nunc aram lucosque videtis opacos,

a Ductore et secto gregis, s admirabile dictu lὶ 68;

68P. Doctonida R. a ; proti. Le h. murmure , non munere, serii ii Et editi aute Marsum, ne imi Oti. quidem Dausq. Cons. v. 698. Chao iis quercus loquax Sext. Herc. OEl. 16a3, de Lilva I odonaea , in qua eolumbae oraeula reddunt, quod Vel ex Honi. Odyss. ξ nolum. - 68a. Vox misis ei contextui et tali ta adversatur ; vid. Herodiit. II, S al. Illuc fumis eoiij. Ν. Heliis. ad h. l. et ad vid. Mel. III, yiceis Burm. nmis Drah ei Beser. Thes. Brandenti. T. Ill, P. aza, quod et mihi in mentem ueuit et a Leseb. receptuiri video; li is musq.

oee luaudita metro contraria. - 683. templo , non primo, i Ol. et Oxon. non rePus. Duusq. - 684. nunc arma scripti eonstanter. unde aram cum Dra, . dedi, eule X. 1leius. Vulgo aras. - 685. Diaetori noti male euiend. Ν. Heius. Idem

Aristoph. in Banii , D. Heing. Cf. Drah. ot ad II. 57 . Sunt vero etiam, qui fabuletitur, has columbas ct gremio Thebes, virginis, evolas,e. Leseb. haec Dotat: ω An haec ficta e Ma q. d. arca Noachi, qui columbus emisit Z Valde su picor. . Sed veremur, ut multis id adrid at. - 89. Chαoniux oras, Epirum. f. Irus'. ad Virg. Ε l. IX, r3;Ge. I, 8, et Prop. I, rat, S. - 68 . Maro Cum pathium pars maris , a ar

Cretam et Rhodiim sie dicta. Sed quare columba tam late vagia lur3 Poeta forte v. 678, Maebas B DOtiae perperam innuit, non . Egypti urbem, a qua Hammonii non niti decem dierum itor aherant, i sto Herodoto IV, I 8 i. -682. vii eis, vid. V. L. Nola D. Heins. haec est:

color Λfiis fuscis, sed Lenti. judice, quia vor. tabe, ab orientali

Lub, sigili ficut nigrum, ustiam.

tranare, Ut niane, Seu eniare, Pro

Aristophan. in Aviti. πω ναυστολει t Notari. Dionys. XXXI, i5: νηχωενοι incitat, et contra Dolare de tua vi monet diei ut διαπινασθαι Eurip. Med. I, und

235쪽

C. SILII ITALICI

O Lanigeri capitis media inter cornua perstinusu Marmaricis ales populis responsa Canebat. a Mox subitum nemus atque annoso robore lucusu Exsiluit, qualesque premunt nunc sidera quercus, o A prima VEnero die : prisco inde pavore 69ou Arbor numen habet, coliturques tepentibus aris. πDtimque ea miramur, subito stridore tremendum Inpulsau patuero fores, majorque repetite Lux oculos ferit: ante aras stat vesto RaCerdos o Effulgens nivea, et populi Concurrere Certant. 6951ndo tibi mandatas effudi pectore voceS, Ecce intrat subitus vatem Deus : alta Sonoro Conlisis trabibus volvuntur murmiaria IuCO, Ac major nota jam vox prorumpit in auras :is Tonditis in Latium, belloque agitare paratis γον i Assaraci prolem, Libyes : Coepta aspera Cerno,

Columba, quae modio arietis capiti ut insidere, in myere Lucan. V, insidens oraculae Iiderit, vid. Tilr- 167; Stat. Th. X, P sidere , neh. Advors. XIV, 8; Dempster. inplere, inhabitare, incolere vatem, paralip. ad Bosilii Atili. Rom. II, 5, qui ita plenus et totus Dei, ολος τοι et inpr. Boger. Theg. Brandei b. vel κατοχοe εκ του et T. lli, P. aal sq. , unde Drali. fit, Phoebo intrata sacerdos XII, gemmam L. t. exprimendam cura- 323. et deum pectore adcipit, t 'vit. - 688. subitum, Rubito ena- net, vol suUtrat IV, 77), ut contum, unde exsiluil. 689. Premunt, tra, furore Cessante, excutit. Cf. alias seriunt, vel tangunt vertice. ad I, 12 I; Burati. ud Val. Fl. I, - D. Venere, Proven Ere, creVe- 2or; IV, 44 S. Heyne adre , ut ap. Virg. . I, 54, Et II, . Virg. . . , 679. - alta murmuria, -- ρου re, vid. ad I, 82. - 69l. ut altra vox. - 8. Conlisis trabi- Arbor numen hiabet, vid. ad V. 499, bus, arboribus sono quasi Percus-673, et cf. X, i 67; GrOuov. obss. sis et repercussis. - 9. major I, 13, pag. , et intPP. ud Virg. nota vox, ut ap. Val. Fl. II, 226. Ge. Π, 6. - 4 ferat, vid. adlI, -7 . tae ad I, ras, et Virg. et Drah. ad h. l. - 7. Cf. AEu. VI, 83 seqq. - Irtiare, CLVirg. AEn. Vt, 45 sq. , 7 7 sq. Deus ad I, 346. - Tox. Assaraci Prolem, dicitur intrare Stat. Achiil. I, 5i4 cf. v. 566, et Virg. En. I, 284.

236쪽

PUNICORUM LIB. III.

4 Gradivumque trucem currus jam scandere, et atram. In latus Hegporium flammam exspirare furentesu Cornipedes, multoque fluentia sanguine lora. Tu, qui pugnarum eventus, extremaque fati ros

. Deposcis, claroque ferox das vela labori, a Invade A toli ductoris Iapyga campum

. Sidonios augebis avos, nullique relinquees, a Altius Ausoniae penetrare in Viscera gentis; a Donec victa tibi trepidabunt Dardana regna. 7io. Nec ponet pubes unquam Saturnia curam, a Dum carpet superas in terris Hannibal auras. η lia portabat laetis oracula Bostar, Inplebatque viros pugnae propioris umore.

Libyes, o Poeni, vid. ad I, 289. 7oa, 7o3. flammam atram , atri

belli, et aestum furoris. - 7O5. ex trema, finem, eventum. 7 . Deposcis, scire cupis. - dare Deulatori, ut famae ap. Martiat. VIII,

7Ο; pro studere, operam dare; vel summo studio ad laborem perficiendum adcelerandumque ferri, quo forte sensu Delia dare fatis , h. e. mandatis consiliisque deorum, dixit Virg. AEn. III, 9, et contrat la contrahere Ilor. Od. II, IO,

extr. - 7D7. Pete Cannas, vid. ad I, 5 et Ia 5. - 7M. ausebis auos , h. e. majorum gloriam, ut ἐνελλειν. - nulli relinques, se. floriam et famam, h. e. permittes, concedes, adeoque nemo poterit. - 7 tr. Romani non sine timore et hello erunt. - 7 2. Cf. Virg. . .

I, 387, 388. - In hoc Hammoni

oraculo, sicut in toto Silii poemate, continuam Virgilii imitationem deprehendere est, quae, licet aliquando felicior, saepius tamen ibique praesertim pallet, et quasi Μ roniani solis radios caliganti orbe jam debiles romittit. Non ira profecto vaticinatur Cumaea illa sacerdos, quum, Vere Deo praesente plena, nec jam mortiale sonans, dia vina voce, Horrendas cauit ambages, antroque remugit. ED.

237쪽

PUNICORIUM

LIBER QUARTUS.

DE Hannibalis tam audaci tra jiciendarum Alpium consilio, et

seli et rius effretu, tristes nuntii Romam veniunt, unde summa quidem in urbe et agris trepidatio oritur, sed Patrihuy aucto-rihus magno quoque animo bellum comparatur; i-38. Inter a sannibal, quum Gallos, Padi ad colas, donis ad de et ionem sollicitasset, castra ex Taurinis movet, et P. C rnelii Scipionis consulis, cui ex Massilia redeunti obviam veri rat, vestis Iapersequens ad Ticinum amnem raptim contendit; 39-55. Ibi ducos militum animos ad pugnam adcendunt; bti--89. Et, ad exploranda cima loca cum parte equitum progressi, ad P

liii in sct expediunt; so-io . Primus omnium Bogus nuspex, ex Leto prodigio certam victoriae spem Rugurans, telum in Romanos emittit; in I - Uuo facto in Prima Di Driorum acie pugnam capossitiat Boii, duce Cryxo, liti magnam hostium stragem odit; i 43 - 188. Quam dum ulcisci conatur Quirinus, avossesso interficitur; i89-2 i5. Impelia in v ro Gallorum, qui-btis multo successu audacia crescit, sortiter propulsat Scipio consul, qrii ingenti eos caede prosternit; ut 6-247. Et Cryxum, insolentius se jactantem, in singulari, ad quod eum provocaverat, certamine, liasta trajicit; 248-χ99. Ubi Gallos, ducis nece Consternatos, terga vortere videt Magus, o luit os Poe Dorum iii primam aciem deducit: quo facto, diu dubio utrimque eventu pugnatur; 3 --323. Postremo Hannibal suis auxilio adcurrit, magnumque hostium numerum caedis; 324-354. Ι'orte in utro lite tum exercitu trigemini erant fratres, qui inter duas acies infestis amia is concurrunt, ei mutuis vulneribus consoSsi cadunt; 355-Mox foedam Roma Dorum fugam sistit Sci-

238쪽

C. SILII ITALICI P ICORUM LIB. IV. 2α3

pio, et in coit fertissimos hostes intuit; 4ον-4i 6. Praesentissi-xitum 'onsulis Iaericuluin repelliturali xilio Martis, a Jove missi, et interventu tu in primum pubescentis lilii, qui, Deo adjuvante, per den scis hostes viam sibi si ri O facit, multisque ocelsis patrem, igravi vulnere Saucium, in Coras octu l' cnorii ni, admiratione iam Ogregii spectaculi obstupefactorum, latiliteris

suis ex acie roportat; 4i7-4759. Noctis interventu praui uiti dirimitur, et quarta ejus vigilia Scipio tacito agmine pro socius ad Trebiam fluvium, in colles, equiti inpeditio ros, aciem origit, ubi Ti. Sempronius Ibongus i oti sui, compositis Siciliae rebus, colles in conjungitur; 48o-497. Ibidem l l .annibal, s

curida fortuna serox, trajecto Pado, castra commui it; et, ne quod rei gerendae pratui litoret tempus, lio,ies ad novam pugnam elicit, ituam et Sempronius, vir sortis gloriarque Cupidus, non do trectat; 498-524. Magna tum caede ut, viroque perpoli ala, Romani postremo pedes referunt, ripamque fluvii, iiiii Docturno imbri adcreverat, petunt, ubi alii inter cunctationem ingrediendi ab hostibus tru iidantur, alii vero nive, nimbo, intolerarida vi frigoris, paludibus et Mndis absumuntur; 5I5-γ9'. Terror strages lue augetur, tibi elephantos quoque aquam ingredi vident, quos tamen mox, i ibreni exemplo incitati, verutis sortiter conjectis nocani; z398 a l. Quin ipsam Romanorum Pugnam rostituit Scipio consul, qui licet vulnere, ad Ticinum adcepto, adhuc debilitatus, suis roponi P auxilio venit, et Trebiam hostium cadaveribus replet; 6aa 37. Fluvius, id graviter ferens, magna vi ac mole aquarum super ripas ei funditiir,

et in Consili ira inruit, quem Vulcanus, precibus Veneris in tus, Praesenti periculo eripit, flamma undique excitata, quavis undarum coercetur; 638-- 7. Uterque deinde Oxercitus inllibema concedit; et nonasse C. Flaminius, Vir temerarius, et victoria, in priore consulatu a Boiis reportata, nil intolerabilem sui, erbiam innatus, Consul creatur; 698 721. L. Plus hic nuntius a Iunone, in deum praesidem Trasymoni lacus conversa,

ad Hannibalem perfertur, qui extemplo Apenninu ui quoque

transire conatur, et, vi tempestatis in Paludibus, Pi arier homines et jumenta, altero etiam oculis amisso, in Etruria ad Trasymenum lacum Castra locat; 7χa-76α. Dum haec in Italia sin

ritur, Carthagine Patres, Hannonis Rententia et sorte commoti, parvum Hannil alis filium Saturno ini notandi im decemnunt; se I Imilcos lamentati otio ad mi inricordiam adducit, P

tris arbitrio permittunt, sortetniae respuere malii, an nuci P rer

63-807. Hannibal, legatis benigno cxcopiis, pro silio, cujus

239쪽

C. SILII ITALICI

mortem deprecatur, se aliquot hostium millia diis patriis inmolaturum eSSe VOVet, Pt, Oxercitu quadrifariam diviso, ad pugnam se expedit; 8O8-829. FAM1 per Ausoniae turbatas spargitur urbeS, Nubiferos montes, et saxa minantia coelo

Ad cepisse jugum, Ρcenosque per invia vectos fi mulaque Herculei jactantem facta laboris Descendisse diacem : diros canit inproba motus, s Et gliscit gressu, volucrique citatior Euro Terrificis quatit adtonitas rumoribus Brces. Adstruit auditis, docili si per inania rerum

Pascere rumorem vulgi, pavor : itur in acres Bellorum raptim curas; subitusque per omnem ioAusoniam Mavors strepit, et ciet arma Virosque. Pila novant, ac detersu rubigine gaevus Induitur ferro splendor; niveumque repostae

loea jam laudavit N. Heing. - Ηer euvi labores, ut ap. Horat. Dd. I, iii, 36, vid. iiis. ad V. 599.-rn-Proba fama, quae mala et tristia vulgat. - 6. Haec petita e Virg. AE.lV, i 73 sq. - . arces, Vid. ad I 7. 8. Subitus holli adparatus, metusque Hantiitialis adventu incus-

pia adumbratur. Silio autoni auteoeulos fuit Virg. AEn. VII, 623. . . 6έo. - struit ut adriectit XI fio ;XV, 8o8, pro adfingit, plura uil lit, ut in tus solet. Drah. cf. VI, 557; Claud. h. Get. v. 227, et verbaLiv. XXIX. 3, Omnia in majus

metu auctente, Di . - 3. .' πο .gladio, cujus splenitida acies te rorem incutit mortemqtie minatur,

240쪽

Instaurarit guleae coni decus hasta juvatur In tento; re VOCantque nova fori uc E lii lyennes. 19 Conseritur tet: imen laterum inpenetrabile, multas Passurus dextras atqrae inrita v alnera, thorn X. Pars arcu invigilant, domitat pars verbero anhelum Cornipedum iri gyros, saxoque CXu SPE Pnt En Sem. Nec vero muris, quibus est luctu tu vetustus, Ferro morantur Opem : sub VCCtunt Anxu, Cava Sqli Botractarit turres, Odit qHAS IOD Gior Petus. . I linc tota adcipiunt urces; u C robora portis Et fidos certant Obices arce Asere silvu :Circumdant fossus haud segnis cmin tu magister assPraecipitat timor, uC va Stis trepidatur in arvis.

umle prinis. - 14. hasta juvatur hastis ani lituiti addebatur, ut eo fori tufi et majori cum

IG. Consi ritur, ut up. Virg.lli, 467. - 17. deauras et vulnerali. e. ictu K. - Ι 8. irrcu inviyiliant, arcubuΑ fabricandis Operam dant.

bus factitias dixit Tae. An n. XV. 54.

et Germ. 4li; L rali. Comparat Luculi. VII, 139 sq. - 23. ιυbora, obiees ligneos, ut ferriatae robora portae dixit Stat. Th. x, Sos. --

idos obices, ut sutis ensis, Iidelis lorica, a P. Virg. J n. VII, 64 3: IX, 7o7, et firma obice , up . ovi l. Melam. XIV, 78O; cf. I, 489, XIII,

α 52. - 25. ut VII, 349 seq. COmparant verba Ciceronis Philip p. II, 36, timor non diuturnus magisteri yicii; et Pliti ii Epistol. VII, 17,

timor est emendator acerrimus.

Conser Luca11. lib. I, v. 484 sq. , et

SEARCH

MENU NAVIGATION