Caius Silius Italicus Punicorum libri septemdecim ad optimas editiones collati cum varietate lectionum perpetuis commentariis praefationibus argumentis et indicibus curante N.E. Lamaire. Volumen prius secundum et ultimum

발행: 1823년

분량: 701페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

641쪽

i U MCORUM LIB. X.

Intima corda pavor, si fors ita Martis iniqui Mox ferat, ac ipsis inimica sede jacendum.

At tibi, Bellipotens, sacriana, ConstructNS BCerVO ingenti mons armorum surgebat ad nstra. Ipse, manu celsam pinum flammaque comantem

Adtollens, ductor Gradivum in vota ciebat: primitias pugnae et laeti libamina helli

Hannibal Ausonio cremat haec de nomine victor, . Et tibi, Mars genitor, votorum haud surde meorum, Arma selecta dicat spirantum turba Virorum. π rum, face Conjecta, populatur fervidus ignis Is Flagrantem molem, et, rupta Caligine, in Ru SActus apex claro perfundit lumine cumpos . Hinc citus ad tumulum donata lite funera Paulo

Ibat, et hostilis leti jactabat honorem.

546. ast imis seripli ci priscae edd. est ε. n. r. ad oram : hae i. i. sed i lite in Italia ὶ coni. N. I eius. aliive ipsis tacite et sine librr. auctoritate scripsit Le h. iacentiamCOl. - 547.-Pul. et Primae edit . unde recepi; Ac Col. Vulgra Ast. natimque Med. - Sst. leto I ut . Dii Mart. 11 rL. et Coll. lethi Colin. et Daus I. 5,Sa. ductor Put. - 554. sui erantum, li. e. viciorum . vel f imntum e stritae υim-rum corrig. N. Heius. verantem conj. Witlims At idem vulgatum turbatur Coll. XHI, 4 37. 5 36. ruptas corrig. N. I citis. Sed vid. Dol.

liane rogitationem dedit cir quid, si tibi olim similia adcidant pS 6. Cf. IV, 77, et ad II, 574. - 5 7 sq. Hunc locum de tropae

Marti erigondo agere, et maximam partem e Virg. XI, 5 sq. Qx Presbum esse, obs ruat Ernosti. Sed arma, deorum cuipiam sacrata, non tropaea incendi solebant.

Cf. v. 526 sq. , et loca ibi laudata. 549. pitium, facem, ut nP. Virg. En. IX, 72. Cf. v. 555. lamma comantem; v. ad VI, I 83. - 55o. in vota eiebat; v. ad II, II S. 553. Primitias pugnae, ot libamina belli, ut apud Virg. aen. XI, is, ubi v. Ηeyne. Cf. IV, 8a7; XI, 376: XV, 262. - 5ga. Ausciuia denomine, de Romanis. - 553. y nitor; v. ad I, 6 et III, idis in V.

L. - votorum haud stiri e meorum rcf. nil I, 692. - 55 . spirantum , viventium. Inest simul gratiarum artio pro vita conservata; Ern. 556. Hurantem molem , RCer- um armorum. -- l0ιne, fumo, ut ap. Virg. AED. XI, 187. - P-ta, nainma fumum P reum Pent .

- 557. apex; V. ad Il, 63 i. 559. Haec nori nil arrogantiam, sed ad generosum aliquem senSummunificetitiae erga hostem, at Vi

rum magnum, refero da esse, mo

net Em. Humanitati id quoquo

tribuere Valer. Max. v, ex . 6; notavit Drah. qui etiam laudavit sup . VI, 67D seq. et Dena P ler. ad Ilosin. Anit. nom. V, cap. ult. Cf.

642쪽

Sublimem eduxere pTram, mollesque virenti iti Stramine composuere toros : superaddita dona, Funereum decus; cxpertis invisus et ensis, Et clipeus; terrorque modo atque insigne superbum, Tum laceri fasces, captaeque in Marte sectares. Non coqjiix native aderant, non juncta propinquo ossSanguino turba virum, aut celsis de more feretris Praecedens prisca exsequias de orabat imago.

Omnibus exuviis nudo jamque Hannibal unus Sat decoris laudator erat; fulgentia pingui

s . rubenti Stramine thoe est texto TFrin. Ρu purpilucra, quod loris mortualibus locupletiorum iiii temetiatur , vel Dinenti Gνamine tori. illem. At vid. not. - 563. terrorque modum Uxon. Pulean. et Priina' edd. Hilde cluaeus irreor Nomadum emend. Darm. Adv. II. 13, et X. Hein s. quod rreel, re Drakνει-horch. Lelah. ei his. Non malet Sed vulgata sorte lectio non spernenda; im igne supernum , hoe Pst galea cristis exornata. in mentem venii Barth. loco citato. - ,64. Hic versus in Colon. non exstat; lia eri, non lateri, tax. eL Ilia .rupterque Uxon. proh. Barth. fracemiue Putalial Ν. Η itis. - S . ex-m scripti et Ben. Vulgo exsequiis prob. Bum . modo namque irgntur. O. exuviis nudas eo rig. N. Reing. ut haec a superiorihiat dependeant; nudae Pul. - Κ69. decori rrim

etiam in . XII, 4, 3 seqq. , et XV, 387 seq. Exsequiariam quidem

honos Paulo habitus humatiliatis Senfium ii, cat; sod verba hostilis leti jactabat honorem , vix aliam Explicaticinctii admitturis, quam quod simul de Daede tanti viri gloriatus sit Hannibal, vel quod tam honestum Pauli totum laudaverit. Haec interpretiandi ratio propter v. Sao se l. eutfortia et hostε me dia

sua. Cordia etC.ὶ, et 572 Sq. pra ferenda: sed et sic haec verba aliquam Certe superbiam produnt et redolent.

2UI SEq. et Sup. v. 527. De more autem, arma insigniaque mortui cum ejus cadaver comburendi v.

563 seq. Fasces Dum . ruribus, qui modo terror et superbum fuerant in igne. nunc vel laceri erati tet fracti, vel in pugna ab hostibus capti. 565 sq. Exsequiae Pauli non decorabantur pompa funebri; sed eam laudes Hannibalis abunde Compensabant. - 567. Praecedens prisca imago, majorum imagines

praelatae. De quo more et de orationibus funebribus laudationi

mistristi seri solobant, set ad quas Poetam, V. 569, respexisse jam monuit Drak., v. inpr. Polyh. II, 53, 54, ubi es. Schweigh. - 5 sq. Cons. Virg. An. X l, 72 Sq. laudator, ut repud I. iv. il, 47, et

643쪽

Murice suspirans inicit velamina, et auro In textam chlamydem, ac supremo adfatur honore :α Ι, decus Ausoniae, quo fas est ire superbas Virtute et factis animas : tibi gloria leto Jam parta insigni: nostros Fortuna labores Versat adhuc, casusque jubet nescire futuros. v 5 5 Haec Libys; atque repens crepitantibus undique flaminis

m,thereas anima exsultans evasit in auras.

Fama dehinc gliscente sono jam sidera adibat;

Jam maria, uC terras, Primam lite intraverat urbem. Dissidunt muris : solam pavitantibus ui Cena Speravisse sat est: nec enim superesse juVentam,

Ac stare Ausoniae vacuum sine cor Pore nomen.

suit Leseb. Sed junge nudator decoris, et το Meoris adetpe ui II, 324. - 682. In in . Ep. II, I : Hic si premus felieitati ejus cumulus aderasit laudator eloquent in mus. - Pingui Murieri dibapha purpura. Sic fore Pin- sue m colorem dixit Plin. XXXVII, 8 extr. et Pingue aurum , P s. II, 5 a. Cf. ad VI l, 354. - 57o. inicit: vid. ad I, I 3. - auro In textam chlamydem, ut a P. Virg AEn. VIII, 167. Cf. Ileins. ud Ovid. Met. XIV, 345. -57 . honore; vid. ad II, 483, et aen. XI, st. En 57 a seqq. Nobilissimi versus, translati o Virg. An. XI, 96 SEq.

vario modo regit, ut apud Virg. Ecl. IX, 5. Forte et poeta ad sortunae rotam respexit, de lina vid 'supra ad Vl, tui. 577. Veteras rogo demum intenso animas in caelum subvolare Putabant, ut de anima Pompeii Lucan. IX, 3 sqq.; Barth. Ad hane superstitionem portinet mos in

Consecratione Imperatorum usitatus, ut nempe, inc rigo rogo, ex summa rius Parte dimittatur aquila, qui ipsam principis animam in

caelum forre putatur: v. Herodian. IV, 2 ext r. in unde consecratio innum is nune sola aquila, nunc ei insidente Imperatoris efficio indicatur: Drav. 578. Fama cladis Cannensis. Silius ante oeulos habuit locum Virg. En. l, . t 75 sq. ex quo tamen non nisi pauca orationiq suae pigmenta et lenocinia ad Optavit, desperans, se riu' praestantiam adsequi posse. Cf. Vt, 55 a sqq. - stiscente sono.

pitolio omnem spi)m P vn irat

58 I. stare; vid. ad li, si 'si in V.

644쪽

C. SILII ITALICI

Quodque adeo nondum portis in maperit hostis,

Jontem tu Cessare Putant. Iam tecta Cr mari, Ac dolubra rapi, caedesque ante ora nefandae Natorum, soptem quo Ar es minare videntur. Lux una evcrsag bis centiam in strage cirrules,

Ac juvenum bis tricenis orbata gemebat Millibus exhaustae nutantia moenia Romae Atque ea post Trebiam, Post Tusci stagna Profundi, s96 Nec socium num oro pariter leviore P remio. Sed voro sed enim resi qui pia turba Senatus lilianera sortito invadunt: celer omnia lustrans Clamitat adtonitis Fabius : a Non ulla rolicta est Credito in cunctandi ratio : adproperemus, ut hostis 59s Nequidquam armatos ausit subcedere muros. Dura inter pavidos alitur fortuna sedendo,

diripi, ut ny. Virgil. aen. II, 374ῆ

ter exsequitur, v. Polyb. III, i 7; Appian. B. Hanniti. e. 25; VU.

T. I, p. 71 sqq. Sensus exi, du P los Romanos, quibus jus fuerit in olla curuli sodendi, obcubuisse; Drav. - 589; Da. Siliu et variavit, et con traxit, et ain plificavit narrationem Liv. XXII. 55. - vero sed enim; . ad 1, 33. 593. Omnivi Iustrane, ratione aninioque, ut ap. Cic. ore. I, I 7

Pro 'oremue litae ad urbem defenderidam pertinent. -597. sedere, ut ησθαι, ria θησθαι, tempus inutilitor et nillil acetido confit more, Perdere, ut saepo ni'. Si l. v. Irid. et exempla larga munia suppeditata

645쪽

ΡUNICORUM LIB. X. .

63. Et gliscunt advorsa metu : it Ρ, it se ocius, arina Deripite, o pubes, templis : Voq atria raptim Nudato, et clipeos in bella refigite Captos. 6 Sat patriae sumuς, e num ro si ad prael in no ter

Nil minuit pavor: in patulis illa horrida campis

Sit motu enda lues : muros liniad fregerit unquam, Exsultare levis nudato corpore, Maurus. πDum Fabius lapsas acuit formidino mentos, MI Varronem adventare vaguq Per moenia rumor argit, et occulto perfundit pectora motu :Haud secus, ac fractae rector si forte carinae

men plurun pi' non in atriis, se alpo libus et sori Lia . in ad Ape li impraetor unlii in suspendi solebant.

Cf. VI, 434, 446, et Lips. do Mil.

Rom. V, 37. 6DI S i q. Summa μνιτ, i in si verbis ino, i. Et num eici et viribus ad patriam .lo L ndondam sui sμ iam nunc valemus, modii sortes Primus. - a. horrii a lues, sin n.-nibal, vir saevus et exitiabilis, ut et pestis, Libes, Pt al. - ω . Maurus agili nil ox ultandum, non nil urti in obpugna milian, etnia fato corpore, sino clipeo et g. Iea. Cous. Claudian. lo c. class. de

sti Pristi ab illiser, POola comminiscitur. Livi iam Porte ii ,ri nisi Obiter adventu A Varronis ad urbem in DiItione in sacere lib. XXII, si ex tr. jam monuit Erra. - iacuit; V. ad I, 3 3. - l ipsas mentes , ut supra V

6O8 seq. Comparatio apta rot

646쪽

Litoribus solus vacuis ex aequore SOSPeSAdnatet, incerti trepidant, tendantve, negent ve sit Jactato dextras, ipsamque odore salutem Unius amissa superantis puppe magistri.

Quam restare viro labem, qui ad cedere portis Audeat, ac dirum veniat pavitantibus omerii Hos mulcens questus Fabius deforme docebat si is Cladibus irasci, vulgumque arcebat ab ira.

Advorsis etenim ferri non esse Virorum,

Qui Martem inscribant genti, non posse dolores 'Condere, et ex poena solatia poscere luCtus. Si vero exprOhrare sinant. sibi tristius illum 6dio Inluxisse diem, quo castris viderit ire

bidine, erudelitate ap. Cio. Quirit. I; Clu nt. 5, 7t; Tusc. Qu. IlI, I; aura Populiari non eonsilio femiapud Liv. VI, ir, et agi secundis in s. XI, 39i : N. Heiit, . et Drali.

genus Martis essestoriciatum, Baith. Adv. II, 13. - condere dolonos , dissiani lar , coercere iram, et ex Poena solatia Poscere luctus, aliorum Poenis et suppliciis iram sedare et sol alia quaerere; Εrn. 6a . Callide Fabius culpa ' Partem ud ipsos cives transfert, quorum Ruffragiis et favore Varro consul et dux belli creatus esset: at modeste Occulto loquitur, ne

cxprobratiorio commoveat, quos minio hortalu s daverat animos; Ern. -6a . ire castris, ad ca ira,

ut ire sorori XV. 327; Drah. Praesenti, cujus vestigia jam sui'.

V. 269 q. vidimus, et quae lola EO redit, ut varii animorum motu filiae nisi centur, quibu Varronem ad-Ventantem exceperint ; Ern. Poti simum tamen indignatio popularis adumbratur, ut et v. 613 sq. quos idem V. Cl. ita. interpretatur : quae nam gatis digna infamiae nota liniri potvst viro, qHi po I res tam mal gestas ad urbsem adeodero audet Sed litigiiae forte convctiteritior est

tant, cluanta infamia maneat virum , qui, etc. ut a P. Virg. aeneid.

VII, 27i; Ri. iii i malis r quanta sit ignominin, v l calamitas sup rs item csse tali viro, nec potius in acie cum rotiqui Μ cecidisse. 617 seq. Praeclara et ad animos

, datidos aptis ima sententia.

Adversis ferri, moveri, se iis dar ac permittere, ut ferat auaritia,

647쪽

PUNICORUM LIB. X. 63:

Varronem, quam qtuti videat remeare sine armis. II is dictis sedere mitiae, Et converSu reponte Pectora : nunc fati miseret, nune gaudia Poeno Consulibus reputant caesis erepta duobus. 615

Ergo omne effundit longo jam se agmine vulgus

G tantum, magnaque RCtum se Credere mente

Testantur, quod, ii Sus avis, scoptrisque superbis, Laomedontiadu in non desperaverit urbi. Nec minus infelix culpae, griandi quo pudore 6Jo Turbatus, consul litubantem ad moenia gressum Portabat lacrimans : dejectum adtollere vultum, Ac patrium adspicero, et luctus reno Vare Pigebat. Quod vero reduci tum se populusque Patresque obferretit, non gratiiri; sed Poscere Dulog 63 , Quisque suos, frutres Ille Simul, miseraeque parentes Ire videbantur laceranda ad con Sulis ora. Sic igitur muto lictore iuvectus in Urbem, Damnatum Superis adspernabatur honorem. At Patres Fabiusque, Procul maerore remoto, 64o Praecipitant curas : raptim delecta juventa

626. inundi Briso jamjam et fia8, Testantum cori. idem. - 633. re γυare Colon. ut et Liv. XXII, 6 . Vulgo re care. -636. miserique primae edd. --638. multo seripit et primae edd. Sic amoto kyitur lictore emerid. N. lle in . sed ad Ovid. Art. Am. III, 7oa; Sis istitur moto lictore hoe est sine lictore. Eodem sensu nullo lictore seripsit Leseb. nullia cori. Wiihos. - 64 . simul pro procul Marsus, et post eum alii. - 64l. Ita scripti et anit. edd. et rutim d. i. Junt. e 6 23. sedere, sedatae sunt.-6a .

Cf. Liv. XXII, 6i ext r. , et Fron- tin. Strateg. IV, v, 6, et aen. II, 73. - 626. effundit se; v. ad II,

bis, Priscis Romanis, et poteritiae elaro illorum imperio: Mars.coll. v. 645.

629. Laomedont. Trrianorun , et hinc Bom inorum.

63o sqq. Ingeniose Varro, Culpae sibi conscius, dejectis oculis incedere, et iram populi poeuamque me inero fingitur. Cf. IX, 65i

iretit. - 638. Lictores, Varrone in prae edentes, non audehant Oh-

viam pli hem solemni formula, δε- te Diam constιli , submovere, sed taciti thant; Dau sq. et Celi. 39. Damnatum Superis, quoniam diis

iratis factum erat, ut Varro vinc retur; Ern.

648쪽

C. SILII ITALICI 6 38

Servilia aranantur; nec Claudit castra saluti Post positus pudor: iii fixum est Atineia regna Parcariam in leges quacumque reducere dextra, Proque arce, et sceptris, et libertatis honore 6 IVel famulas armare manus. Primaeva suorum Corpora Praetexto spoliant velamine, et armis Insolitis cingunt: puerilis casside vultus Clauditur, utque hostis pubescere caede jubetur. Idem obsecrantes, Captivum vulgus ut auro 6 o

Pensarent Parvo nec pauca fuere procantum Miltia , miranti durarunt prodere Poeno.

al. raptim et delireta j. mi. Coun. et inde alia , rvt m a. f. et Ser ilia a. r. vij. Burili. Adv. II. t 3: raptim δε lecta jubentur S a. Buritia uia. delecta jurent e S. Ν Η ins . vel Pollux Iιowntas li. e. juventus, de quo vid. ad Virg. u. V, 398; ad Claud. FPith: l. Holi. et Mar. v. 84; ad ravid. Mel. IV, i 7: Di cinciai. ad I ihidi. I, iv. 33. et liartes. ad Ovid. ex P. I, X. ia, jurientus edidit Lelisi . si xl . quid mutnudum, reponerem deleta jυDentis S ιυ tia armantur, ut nai. Flor. II. vl. Merat juDentias ; in sacrumentum militiin liberatu seνυὰλ et a P. Val. Max. VI , v I, t, at quot niti ensis ρνιν liis secundo Punico bello eahnusta militari juventute Romana, solvitus censuit, uti publice semi emerentur. - 64 a. c audit claus- rn Oxon. quod uil ergastula et serendum suspicari Possis : sed alii tradunt, servos illos e imos prius, Postea in militiam adscitos esse; Barth. Adv. II, 3. 65o. Vulg. LMm.

ta, delecti juvenes , et quidem se Ditis , la. e. servi armantur, ut RP.Liv. l. e. octo millia juvenum να-lidorum ex semitiis. Cf. V. L. et ad

III, 383

64α. Non puduit Romanos armavire servos pro salute patriae; Mars. Servi otii in , nisi summa necessitate e scuto, ad militiam arcessebantur, quod vol tironi Lux notum est. - 643 sq. iiij um, decretum, est, Eneia regna, reni P. Hom. quacumque dextra . quibus umquo mi litibus, in leges Parcarum reducere, ita tueri, ut ad imperium orbis terrarum, fato constitulum sc*trae, v. 645 et sup . v. 63o , Pervenire posset. Cf. IX, 4 s646 sq. . Iuni ros ab annis supint cyndecim, et quosdam Prast X atos scribunt. Liv. l. l. - Primaeva Compom, juvenes. Cf. v. 493. - Pra leato uelamine, Praetexta, qua Prae ter magistratus ei sapDrdotes etiam pueri pucllaeque ingenuae utebantur, unde Praetextrati et pueri dicuntur. - 648 sq. Cf. II, 3i8 seq.- hostis caede, in castris et media hellorum caede.

Captivorum, Obsecriantes ut redimerentur, Phani thali, Romanorum oras tantium animique magnitudinem miremti, Pt in diaruriant, tradendos pervica in s cou SUDrunt.

649쪽

63 9

Cuncta adeo scelera, Et noxam supera Verat omnem,

Armatum Potuisse capi: tunc terga dedisse Damnatis Siculas longo meritara por oras cssinpositum, donec Latio decederet hostis. Haec tum Roma fuit; post te cui vertero mores Si stabat fatis, potius, Carthago, munereS.

653. Nihil turpius, imo sciae

lius videbatur, quam Cives a mR-tos capi potuisse. Cf. Liv. XXII, 59 Pr.; Eutrop. Ill, 6, et Cic. l. l. 65 ... 656. Iis, qui damnati erunt, quod fugerant, inpositum ,

ut in Sicilia meritarent, via mere-Γent, SC. xtipendia, donee in Italia hellum esset. Cf. Liv. XXIlI, 25. 657. Tatig et tanta luna fuit Ilomanorum virtus et ara imi magulludo i cui respicit Romam : POSt tuum, o Carthago, excidium, Ri fatis placuit, nouiue mores mutare in detorius quod omnino contigisse satis notum est potius vellem, ut tu, Carthaco, maneres; Cest. Hic operae pretium mihi visum est Pauca transcribere ea maximo inter Gallos scriptore,Montes Iuleia, Grand. et Mead. des Romaius, cap. IV 1 . Romo sui ilia prodigo de con- . si an Elle fui sau vee par lau forco des sciti institutiora. Apresis la tiata ille de Cannes, it no fut

a honneur in ilitatro, jus quia cuis qu'Αtinibal siit clivsse d'ltalle.... ri'est pas Ordina trement lau Perte reelle que roti mit datis .une balaille, 'est-a-dire, cest . do quia sues milliers il lio mitios,u qui est funeste a uri etat, mnisu la perte imagina ire et te de ou-uragemeni, qui te privent desa sor es que la fortune tui avnit

650쪽

C. SILII II ALICI

PUNICORUM

LIBER UNDECIMUS.

Poset Cannensem pugnam a Romanis ad Poenos deficiunt Samnites, Bruttii, Apuli, Hirpini, Atellani, Calatini, et Graecorum omnis fere ora, Tarentini, Crotonien Ses, Locrique, et Ci,alpini omnes Galli; I-27. Horum exempluin sequitur etiam Capua, etsi urbs ista a Trojanis, ut Roma, originem

habuit; 28-3a. Nam divitiae, quibus adfluebat, iam dudum desidiam, luxum, libidinem, peccandi licentiam, perditosque

mores invexerant, et PI terea plebs a Patribus dissentiebat; 33 54. Agram hane civitatem ad Poenos trahit Pacuvius, homo popularis, et malis artibus Opes nactus, qui Hunc, adflictis Romanorum rebus, legatos Romam mittendos Censet, qui postulent, ut alter Consul e Campanis creetur; non dubitans, quin repulsam laturi sint, et ita animi civium suorum, ira exacerbati, ad defectionem spectaturi; 55-63. Haec suadenti adsentiuntur omnes, et legati Romam proficiscuntur, ubi Virrius, princeps eorum, mandata in frequenti senatu exponit, sed ingenti clamore, a cunctis Patribus sublato, ita terpellatur; 64 -7a. Torquatus adeo non tenet iram, ut se exemplo T. Manlii, proavi sui, qui Annium, praetorem Latinorum, eadem olim poscentem, e curia exturbarit, legalis vim manus- quo inlaturum esse minetur; 73-87. Rus furorem reprimit Fabius, sed stolida simul Virrii postulata acerhioribus verbis perstringit; 88-07. Hujus oratio interrumpitur a Marcello, quippe qui acrius invehitur in Varronem consulem, quod insaniam effeminatorum hominum patienter ferat; 97-IO8. Tum patres Consurgunt, clamorque eorum circumsonat toga tos, qui citato gradu ex templo se Proripiunt, et ira commoti

SEARCH

MENU NAVIGATION