장음표시 사용
311쪽
eum d mon quando ex divina permissione potitus est aliquo corpore,captet occasiones ac dispositiones naturales ad illud torquendum. ided in eis punctis lunae duritis torquere solet mi seram creaturam . S in seliees illi vocantur lunatici. Rursus inter morhos ille, in quo abundat praedictus humor, est podagra. chiragra, fluxus a capite in pectus in pleurim , in guttur, in dentes, in nasum Sc. exoperimur quoque hos morbos per se loquendo intendi in dictis punctis Lunae . I 3 o. Praeterea inter arbores oliva Ia est quae ore cujusdam
metitb dixit: Nunquid psum deferere pinguedinem meam , cte. Se
inter arbuscula sola vitis est, cujus fructus potentibus abundat spirristibust Nunquid possum deserere .inum meum, quod letifcat Deum, O homines, o c. eXperimur etiam quanta praepotenti iungatur luna supra cineres olivae , qui in vase argenteo cum aqua maris mixta , sed quieta, dicuntur turbari , simul ae ineipit congressus Lunae. cum Sole : item supra vinum. cujus sedimenta in magnis doliis singulis tunis turbantur cum periculo corrumpendi liquorem imtum: imo plerisque arboribus , ct trabibus abscissis imminet peticulum corruptionis, si in talibus, aut talibus lunae periodis rescindantur. Denique singulis ferὲ noviluniis occupatur nubibus athmo. sphqra . Quod etiam indicium est, quam potens sit luna , maxim δquando premitur radiis Solis surierne impendentis, ad excitandum ,
ct commovendum halitus, eλnalationes, atque humores tum ter.
restres, tum marinos, tum praesertim ex latere Australi , u hi maisjor copia halituum sulphureorum . ut indicant venti procellosi ex plaga illa irruentes. & tonitrua , coruscationes, fulgura, ct sulmina secum vehentes. In mari .autem ipso oceano non solum tempore novilunii, sed aliorum quoque punctorum tempore , procelim , aut sunt, aut imminent. Complexum itaque ex assiduis his experientiis indicat satis praepotentiam , qua sungitur luna ad excitandum, & commovendum imas saeces . sedimenta , ae depositiones ἔ item humores, halitus, spiritus, exhalationes, &vapores pingues viscosos, sulphureos, ct nitrosos. Is r . Cumque virtus haec, sicut multae aliae, jadeat iners quando non excitatur solaribus radiis; evigilat autem, S operatur. quam
do eis radiis excitatur, seritur, ct quasi sollicitatur r ideireb potentilis operatur in plenilunio , quia tunc si non infern δ , at certhsupernh feriuntur Sole viscera lunaria, & aestuant . ct excitaturipiorum virtus, ct per duo, vel tria latera lunae transeuntes sola. N n a regridis. y
312쪽
res radii In globum nostrum radunt, & seemn eorripiunt illius qualitatem. Validi lis denique operatur in prima quadratura. qui in
in ultima, quia tunc coincidit virtus operativa cum motu,nam amuho sunt antrorsum; in ultima verb quadratura cuin motus sit antrorsum , virtus operativa est retrorsum et ibi impellitur, hie trahitur:quamobrem virtus excitatrix secum pinguium, quae sunt in sun. do Oeeani , nec non pinguium exhalationum . quae sunt sparsae per Omnia viscera totius Oceani, & ex quorum omnium commo tione nascitur inflatio maris , quae immediate causat fluxum versus
Ilitora, haec. inquam, virtus stat in luna ipsa; sed non operatur vali. de . nisi excitetur, & sollicitetur per solares radios , sicut contingit virtuti, quam habet terra ad producendum herbas, & reliqua methvegetabilia , quae virtus jacet iners, donec tempore Uerno accedunt radii solares : Unde lux lunae, id est, quod haee seriatur radiis sola.rihus , est etiam quodammodo causa marini aestus, sed remota , &instar metae conditionis. Sicut qui dormientem canem excitat, est
causa morsus .isa. Jam conclusionis ratio sic formari potest: quoties exelten. tur, & moveantur res illae . quas toties dixi. necesse est , quod tumeat , ct infletur ille liquor, qui eis imbutus fuerit. At fieri potest
sae ulla contradictione, aut oppositione cum praesenti meo nomia hujus mundi, quod totus opeanus . non aute in totum Medio terraneum , aut aquae aliae , sit refertus . S imbutus rebus illis in maxima copia tum jacentibus infundo. tum sparus per aquas e Ergo sine ulla contradictione . qui Oppositione cum praesenti ceconomia hujus mundi conting're potest, quod illis excitatis, ac motis totus Oceanus, sectis aquae aliae itum eat, infleturque . At quoties luna tendit ab orizonte in Meridianum Maris A. v. g. exclatantur . & commoventur illi humores, halitus, taces, exhalatio. nes, & vapores, quibus resertum sit mare illud, ob praepote nil rara nuper explicatam lunae supra ejusdem res , nec non Oh ignes sub. terraneos a quoties autem tendit a Meridiuno in Origontem . idest . eadit luna respectu maris A. cadunt etiam quoad hanc partem , &quiescunt illi humores. Si spiritus nequeunte solo igne subterraneo illos excitare: Ergo sine ulla dissicultate metaphysi ea. aut physica contingere potest juxta datam explicationem , q iod Oceanus, non autem caeterae aquae, infletur tendente luna ab origonte in Metidia. num, & consequenter fluat, atque effundatur super littora r coarcta.
turque, ac quasi ςomprimatur tendente luna ex Meridiano in Ioe
313쪽
cidentem, Se consequenter refluat in se ipsum, atque discedat a littoribus.133. sed assurgit altera dissiduitas insinuata numero l20. si oceanus tumeret sollim . quando luna supra ipsum pergit ab Ori-aonte Orientali usque ad Meridianum, posset utcumque subsistere ratio data. Ast tumet etiam quando luna infra mare illud pergit ab orizonte Occidentali in Meridianum Antipodum, quia tunc incipit secundus fluxus marinus. Qui ergo fieri potest, ut luna, inter quam, Se nostrum Oceanum iam tunc mediat totus terraqueus globus, virtute polleat penetrandi totum illum . atque excitandi , R eommovendi taces iacentes in fundo Oceani, nec non viscosos.ct pingues spiritus , atque humores sparsos per viscera illius totius Θmaxime cum id non agat. quando adhue sine interpositione respicit illum , nimirum quando est inter nostrum Meridianum , ct Oacidentem, cum potius tunc praecipitentur iterum taees illae in profundum maris, quies ant illae exhalationes , Se mare restuat iri se ipsum Z ob quam dissicultat in commenti sunt aliqui Antisilenem. id est lunam aliam valde dia phanam. & consequenter non reflectentem ullam ad nos lucem , ct id eb nobis invisibilem . quae ex dia. metro sit opposita lunae nostrae ideo inducat apud nos effecta omnia lunaria. & praecipue marinum aestum , quando luna nostra vel satur apud Antipodes. t 34. Sed eodem iure comminisci poterant alium solem ex dia in
metro oppositum huic. ut in nostro Hemisph rio inducat vehementiorem illum aestum marinum . quem experimur , quando hic vi.
sibilis Sol facit aequinoctium in altero Hemispherio . Rursu . Clim Anti silene ponatur diametraliter opposita nostrae Lunae , si hae: sortiatur plenitudinem in altero Hemisphqrio, Anti silene incipiet novilunium in nostro : Ergo fluxus maris erit languidior apud nos quando luna sortitur pleni iudinem in altero Hemisphqrio quod tamen eX perientiae repugnat in vel saltem non erit perceptibile di-scrimen quoad aestum marinum inter plenilunium . a - novilunium nostrae lunae , quod etiam repugnat experieritiae. Praeterea . . Cum non solum experia inur aestum eum, ver lim etiam turbationem aeri S, commotionem uaporum, Sc exhalationum praesertim ex
parte Australi, qnando luna in altero Emispherio nacisci tuin punctum aliquod cardinale , cur occasione solius marini aestus recurre . .
runt hi Philosophi ad Anti si lenem Z igitur sient Sol lie)t multb magis , quam luna distet a mundo nostro, nihilominus propter uam
314쪽
mul th maiorem vastitatem auget aettom marinum etiam quando in altero Hemispherio iacit Equinoctium . Ita luna licet sit muliti mi- .nor, quam Sol. nihilominus propter suam multet majorem propinis quitatem nobiseum potest turbare sandum nostii maris, commo is
vere, ac excitare illas Deces, si ve sermentum , illas exhalationes.seu vapores inflantes mare, sicut commovet fundum doliorum
vini, ct per hoc spargit illa corpuscula , seu atomos, quibus lurhais tur vinum . Accedit causa alia. Quando vastissima aliqua corporea moles acquisivit aliquem motum ipsi praeternaturalem per uim a causae extrinsecae . si postea moveatur in oppositum . redit ad primum codem , vel serὲ eodem impetu, quo prius, donec post multas reciprocationes quieseat in suo medio , si causa illa extrinseca deficiat, quod si illa immediatε. postquam ea moles fuit mota in oppositum . iterum 'adsit, ac inducat primum praeternaturalem m istum continget, quod moles illa vasta in assidua sit reciprocatione
hinc illinc, quod passim experimur .
I3s. TEinpe impetus ille . quo redit in medium deficiente i IIa I causa , per quam corpus suit motum. & quasi divulsum
a medio illo, facit, ut long δ ultra medium illud praetervehatur. Et elim ibi etiam non inveniat suum medium, sive centrum, sive is locum connaturalem , impetu alio redit in ipsum ς sed hic secundus reflexus est quoque impetus violentior, quam par erat, unde facit . ut corpus transiliat suum locum naturalem verilis partem priorem, S sic inde movetur, donec impunus rhmittatur, & corporea illa moles quiescat in suo situ connaturali. Eodem modo philosophari potamus super illo motu Maris. quando Luna versatur in alter
Hemisphqrio . qua Philosophia si utant ut illi, qui soli magnetismo
Lunae tribuunt aestum marinum , responde hunt quidem Orgumen. to supra contra illos licto; sed deserentes magnetismum lotum , &praecisum. a C recurrentes ad hanc nostram Philosoph am. Igitur connaturalis situs Maris nec est ille tumor . sve elevatio, quam hahet tempore fluxus , nec illa contractio , sive depressio , quam hahet tempore refluxus . Sed sor male unum globum . sve sphaeram aequabilem . Ascendente Luna per Horizontem Sole cale Lela . &quasi excitata , incipit illa commotio *cum . seu sermentorum in imo Mari, illa inquietudo spirituum , ct exhalationum pinguium , A sa.
315쪽
R salinarum . quae oecupant omnes, vel minimas guttas Oceani . Ad hanc commotionem non parlim adiuvat latens ille occultus
ignis subterraneus, cui incubat Oceanus totus , quique nonnuu- quam tanta strage erupit per medium oceanum , ut prope Insula in S. Michaelis ex Insulis Molucis&e. crescente illa commotione asinsurgit Oceanus violenter ultra situm sibi connaturalem totum, quod per vim Lunae ascendere potest, cadente Luna ex Meridiano in
Occidentem, incipiunt sedari turbae illae interiores Maris. & hoc cadit impetu proporticinato cum illo , quo ascenderat, sed deprimitur plus justo, S motu hoc secundo transilit quoque suum situm naturalem snempe globi persectam figuram quant lim tranti lire potest ex vi illius lapsus : ergo necesse est , quod pergente Luna ab
Horigonte occiduo in meridianum antipodum . redeat surslim Mare magno etiam impetu . & rursu 1 tumeat, fluatque super littora et ergo etiam tunc transilit suum naturalem situm et ergo progrediente Luna ab illo Metidiano ad Horieontem orientalem , debet relabi Mare, ut adipiscatur suum situm naturalem, & consequenter refluere debet. Climque haec eontingant singulis diebus, hac de causa necesse est, quod singulis diebus his fluat. de bis refluat Oeeanus.
36. Hi ne fluxus marinus, quando Luna pergit ab Oriente in Meridianum propriὶ causatur a Luna , licet mediat), quatenus causatur a commotione landi. & viseeram Oceani, quae commotio directὶ causatur a Luna . adjuvante igne praedicto . Fluxus autem secundus, nimirum qui contingit quando Luna pergit ah Oaciden. te in Meridianum nodiiunum , non est necesse . quod totus causeo tur a commotione illa interna , aut a Luna . sed a resultantia refluxus immediath anteeedentis. quo vasta illa Oeeani moles depressa est plus justo. Si cecidit a suo con naturali situ sphtrico. Hinc securi. do habes rationem . ob quam Luna , quando vehitur inter Meridia innum , At Occidentem , non commovet landum , aut viscera Maris, ita ut hoc infletur, tametsi praesentem haheat Lunam sine interjecto corpore Terrae. Quoniam eo ipso , quod intumuerit Mare. Scascenderit quan .lim naturaliter potest elevari a Luna , S haec incipiat amittere suas vires. necesse est, quod illud neque plus ascendat. quia pono ascendisse quantii m n ituraliter potest , neque in saconservetur violenta elevatione . quia incipit decrescere vis , quaei Iod elevaverat: & consequenter est necessarium , quod incipiat descendere proporta ona in ad desectum virium Lunae: unde rursus
est necessarium , quod a tutore ructuat in te ipsum . At quando Lu
316쪽
na occupat Meridianum . cxcitat in fundo, ac in viseeribus Mati quantam turbam potest humorum saept didiorum, quia cum Luna non sit ca usa libera , sed naturalis, operatur quant lim potest . Rexcitaret plures , majoresque turbas , si posset. Deinde intestinis his turbis tumuit, ct inflatum fuit Mare . & crevit qua nilim potest . quia similiter illi humores marini excitati sunt causa natura. lis , ct operantur quant lim possunt, & Mare ampli lis inflaretur , si naturaliter posset. Demum praeter vecta Luna Meridianum incipit amittere suas vires respectu illus Maris. S humorum , quia incipite longari ab illo . ct quidem obliqvh r ergo quamvis adhuc sit prae .sens , necesse est . quod neque tot turbas excitet humorum in lanis do . & uisceri hus Maris . neque hoc infletur, sed potius proportio nath ad illum recessum Lianae , & non impetu uno incipiat decre. laete , ct redire ad se . & refluere. Idem ob eamdem rationem pro . portionate dico de altero refluxu , quando Luna pergit a nocturno meridiano ad Horigontem Orientalem .i37. Habes 3. Cur in unis noviluniis v. g. fluxus . & rest xus sit vehementior . quam in aliis ς & in unis pleniluniis, quam in aliis; tametsi in utrisque aeque iit. aut aequὴ non sit aequino. Etium. Etenim in unis potest Luna em apogaea , ct in alteris pe. rigaea et ergo in unis est magis vicina, ct in alteris magis distans a Maii : ergo in unis magis commovebit illius humores . quam ia aliis . Item in unis potest serire Mare magis direste , ct in aliis magis oblique , juxta diversitatem Signorum , in quibus conjungitur. vel opponitur cum Sole r ergo validi lis operabitur in unis, quam in aliis. Praeterea in unis potest habere socios Planetas magis adjuvantes . Insuper quamvis Oceanus totus habeat in fundo . & in vi steribus praedictos humores, ct Rces; non tamen ad mensuram :unde in unis partibus Oceani potest esse major copia reru in harum, quam in aliis , ct consequenter in unis, v. g. in littoribus septem trionalibus Angliae , Flandriae &c. vehementior fluxus, ct refluxus, quὲm in aliis ; v. g. in Mexicanis orientalibus . Demum clim o m. nia haee apta sint sormando valde dii pareS combinationes . hac de causa nuxus. & refluxus non est aequalis in om n bus noviluniis . Habes 4. disparitati in quoad hoc inter Oceanum , ct Mediterra. neum . aliasque aquas Fluminum . & Lacuum . quae non moventur per Lunam continuus quippe ille accessus . S recessus respe. Ei u littoris, quem assiduδ experimur . non est fluxus & refluxu ς ι
quem modb disputamus, ut iupra dictum est; sed quem postea expli.
317쪽
explicabimus. Quoniam eo ipso, quod per totum Oceanum
diffusa long major copia halituum , vaporum , & humorum gra' tum , . pinguium , viscosorum , salinorum , bituminosurum &c quam in Mediterraneo , mirum non est, quod illorum commoti facta per Lunam sit longe major, quam horum , Sc consequenter , quod tumor ipse Maris . ex quo provenit fluxus, sit maior ita Oceano ; Sc in Mediterraneo, aut non sit absoluti , aut perceptibilis non sit: at quanquὲm in Mediterraneo sint etiam res illae , videntur esse in multa minore copia , quam in Oceano, ita ut lichtmoveantur a Luna ascendente per Horizontem , commono illa v. g. ut duo obruatur per tot alios motus. & contra motus Maris .
qui lic)t sint etiam in Oceano, non sussiciant obruendo commotionem eam , V. g. ut sex et ergo .i38. Pro minoris veritate non sunt levia indicia. r. Clima Oceanus latius pateat sine comparatione , quam Mediterraneu ny , long) plures ignes subterraneos habet infra , 8t circum suas aquas. Ignes autem hos conducere ad aquarum tumorem , ct quasi ciserstvescentiam , constat in ipso Mediter taneo ex freto Siculo . & ex Adria , ut supra notavi. 2. Qualitas piscium. Incolae quippe Oceani sine comparatione sunt plures, majores, pinguio eε squi in illi, qui sunt proprii Mediterranei, excepto uno, vel alter Advena immani, qui interdum apparuit in Mediterraneo. Huiuia modi autem multitudo , pinguedo, sapor, & qualitates indicant aquas magis pingues, ct quasi substantiales, ut etiam contingit in animalibus terrestribus, quae indicant majorem pinguedinem , ac substantiam teriae illius, cujus sunt propria in majore multitudine, pinguedine, ac immanitate . Et id eb in duobus praedi reis locis Me- . di terranei. in quibus experimur fluxum , & refluxum , pisces sunt majores , in majore multitudine , magis pingues , ct sapidi. 3. Ima quietudo ipsa Oceani, respectu cujus sunt quasi malacia procellae truculentae Mediterraneir ergo indicium est ibi esse long δ majorem
copiam spirituum , halituum , vaporum . Sc internarum eAhalati num , quod etiam nullo , vel levi flante vento, tantas cient turb3s in eis aquis. q. Long) major numerus, Sc quantitas Fluminum, quae exonerant se in Oceanum . quam in Mediterraneum. Id se autem Flumina radentia terras , & montium radices vehunt secum in
limo ipso maximas portiones substantiae Terrae, pinguedinis, aeviscositatis. s. Magnitudo ipsa Oceani ex una parte, Sc brevitas
Mediterranei eX altera, nam Mare hoc respectu illius est quas Flu . O o vius
318쪽
vius quidam. In longὶ autem majore copia aquarum terrestrium , long major halituum , atque humorum copia de b. t e sse caeteris paribus, quam in minore . 6. Qualitas i pia aquarum ; nam licet utraeque sint graves, pingues, & salitae; at multb magis aquae Oceani, sustentantes supra dorsum indieas illas vasti minas naves , quae in Mediterraneo periclitantur. Complexum itaqne ex his omnibus si non persuadet. at reddit probabilem illam minorem n. I 37. ergo disparitas quoad fluxum , & refluxum inter Oceanum, & Mediterraneum , nec non inter duas . vel tres portiones hujus , ct reliquas . non improbabiliter deducitur ex doctrina data . Siquidem
quamvis eadem Luna seriat unu in . & alterum, non sunt eaedem materiae , ac qualitates in uno , & altero . 39. Habes s. rationem cur Luna in suis punctis cardinalibus , maxim) in Novilunio plerumque turbet aerem , cieat nube S , Plu ias, ac ventos . praesertim australes, apud nos, aquilonares au tem apud transaequinoctiales . Etenim in eis punctis , utpote specialiter mota , Sc excitata per solares radios . exerit magis suam virtutem, sicut stores,& pleraq; alia corpora caloris energia emittunt Va i Iidilis suas qualitates: ergo magis commovet, atque excitat homoge neas sibi qualitates, humores , atque exhalationes tum sub marinas, tum subterraneas in ea parte globi terraquei. quae magis idonea est ad illas partes emittendas. Sed hae e est pars australis , quae vergit ad Torridam Zonam . vel sub ea est, quia perpete Sole excitata , at que subacta, & magis mollificata , quam honidae aquilonares re giones . vel plures, vel facili lis emittit vapores . sum os, atque exhalationes: ergo Luna in suis cardinalibus punctis, & maxime in Novilunio quando scilicet post suam hyeme in , ac noctem qua tuordecim dierum , de novo invaditur a Sole sicut terra maxime exercet suam virtutem , quando vere de novo invaditur a Sole post hyemem debet per se loquendo , & nisi alia tum causatum combi. natio occurrat, commovere. & excitare eos vapores . sum os, ct exhalationes in australibus regionibus . Sed turba illa excitata partim abit in ventum . parti in addensatur in nubes . ex quibus fluunt pluviae r ergo per se loquendo debet Luna. quando de novo in. vaditur a Sole . nempe in novilunio commovere , ac excitare plu- vias. & ventos australes . Porta hic ventus apud nos s se ut noster aquilonaris apud regiones trant aequinoctiales propter similem ra.
tionemὶ est turbidus, ut dicit ille: Creberque procellis Africus,& aestum inducit, ut dicit Christus Dominus: Ci is austrum pau-
319쪽
tem . Lehἰr . quis aestus erit. oest. Quia quamvis alicubi sit humi. dos . & frigidiusculus , eb qucid in Urbem illam propellat stigida.
ct humida corpuscula, vapores. S humores illius tractus Terrae. Caeterlim plerumque inducit aestum, quoniam nascitur ex regione magis vicina . quam nostra Soli , niugis sulphurea , ct arida , S per Illius pa rtes alias transi ad nos .a o. Habes 6. fluxum , ct refluxum non oriri ex amicitia Lu. nae cum aqua specificati vh sumpta , sed reduplicative , ut reserta ab imo utque ad verticem rebus dictis. Habes 7. notionem causarum a quibus debetur fluxus , ac ressu Aus marinus. Causa primaria natu ratis videtur esse Luna. I, frumentalis commotio, atque excitati tum faecum , ac servientorum . quae disposta sunt per totum sundum, halituum , humorum , cXhalationum , spirituum , pinguediis nis . lal phuris . hi tu minis, vis ositatis, salis , aeris , quibus omnibus resertus est in magna copia . v. g. ut sex totus Oceanus , S quivis gutta illius. Cooperatrix est subterraneus fgnis , qui latet infra . Se circum Oceanum , ct ubi lateat infra, vel circum Mediterrais neum experimur eundem e fcctum si Xus, & rcfluxus , ut in fieto Siculo, & Adria . Excitatrix est illap us Solis in corpus lunare , si cum etiam excitat virtutem terrae, herbari m , alborum , ct viventium sensitivorum tempore verno . Habes demum , me non dicere haec omnia ita se determio ath . sed ita pose esse ab ne difficultaternet a physica, physica , aut morali conjunctim cum praesenti cecoisnomia Mundi, quam certius notam habemus. Hactenus de motiis bus regularibus, & stabilibus Maris . Videamus jam alios irregulares , seu particulates .
r4t. Ex aliis motibus saepissimi deprehenditur agItari mare .
o Plimb : Circalaribas . qui absorbere solent naves, vel saltem illas quasi clavo sgere . ut contingit in Caivbdi. littcr . Alexandrino , Guinaeo, S aliis. Nempe sicut in fluminibus experimur vortices quoidam , ubi aquae in gyrum actae deglutire solent incautos natatores ita in mari sunt longὲ majores : utrorumque ratio potest esse vorago sub aquis occulta , per quam illae praecipitantur in terrae ruiscera, ut per aliam erumpant paric m. ct quo maior suerit vorago illa, seu specus sub aqua , eheaeteris paribus
major erit circulus , qu cm di scribint illae in supcitate , S maius: ' o o a periis '
320쪽
periculum corporis circulum ingressi. Huius circuli quasi centruni est tota illa aquae copia , quae respondet hiatui , seu voragini et .
quam complet. ac per quam irumpit intra terram : Hujus portionis aquae praecipitatio trahit post se vicinas : cumque in plana superficie non sit potior ratio , ut illam sequantur unae, & non aliae , ideo omnes coeunt in centrum, ut sequantur illam, unde formatur circulus aquarum . Rursus cum omnes illae vicinae non possint simul ingredi voraginem terrae , quia no a possunt penetrati, ideo circumeunt, gyrant. Sc sit cireulatio. donec tandem viciniores ingrediantur . & p stea remotiores . Viciniorum impetus cst maior . ct ideo ibi jam est periculum quali cet tum submersionis ; rcmotiorum non est tantus, & ideo adhue evadere potest corpus ingressura primas extimas partes circuli illius. Secundb t Agitatur mare in-rierdum motibus illis, quos Hispani in pristis illis suis longis na-
' vigationibus per utrumque Oceanum experti sunt. & vocaruntias corrienter. hoc est currenter. Etenim in medio mari deprehenduntur quasi flumina , nimirum mλgnae portiones aquae hinc inda transeuntes per superficiem maris cum proportione ad longitudi. . nem, & latitudinem , ac profunditatem nostrorum fluminum , ct interdii sunt vere numina,quq preteipitata ex regionibus terrae nonis dum detectis ex mari, per quod tunc gradiuntur naves , hoc scin .dunt ad multas leueas,& vere scindunt in America omnes illi fluvii, qui maria videntur v. g. Argenteus, Amazonum. Magdalenae. &c. Item illi, qui ex borealibus regionibus ruentes dividunt non rarci mare transAmericanum , ut experiuntur, qui ex Philippinis ten. dunt Aea puteum . Interdum vero sunt regurgitationes ipsius in a. ris alibi submersi , & hac impetu magno umergenti S, vicinarum . que aquarum superficiem dividentis ad multas leucas. Ut in mon-ribus, & vallibus emergunt apud nos ingentes amnes , qui sine dubio nascuntur ex distante mari. Interdum sunt portiones maris, quod valid) impingens in aspera littora, ct neque ipsa transilire , potens, neque per rectam redire ob impetum aliarum pone se.
quentium resilit oblique iustar pilae . & jam hac jam illae format
cas currentes, ut in littoribus Hyberniae, Americaeque Orientalis
i a. Terti , mos buffursum , G deorsum, ut plerumque contingit in procellis, quod non soli ponderant saeculares Poetae; Ve. rum etiam ille sacer, qui ait. stetit spiritus procellae, oe exultati