Brixia sacra

501쪽

4 o Pontificum '

IOANNES MOLINUS EPISCOPUS

ACerbissimum Brixianae Ecclesiae casum commiseratus' Summus Pontifex Benedictus XIV., eam diu non sivit luctu oc lacrymis rdescere; accepto enim de Quirini obitu nuntio , haerendum ipsi non fuit, deliberanti quem nobis daret Pontificem , iis exornatum virtutibus , quibus par esset vacuae huic honorifice & splendido implendae Sedi . Tantam , sexdecim per annos Auditoris Sacra Itota gesto munere , sibi compararat doctrinae , prudentiae, integritatis, religionisque laudem Ioannes Molinus, ut amplissimae huius Ecclesiae administratio , temporis vix satis dato ad deliberandum, delata ei sit, Aprilisque Calem

darum die consecratus . Tantum nomen tanta Ecclesiam hanc extulit laetitia', ut recentis quasi oblita infortunii ingentes pro tanto munere D. O. M. gratias egerit, eumdemque ectam atque etiam Orare pergat , ut novum Pastorem novis etiam splendidissimis cumulatum honoribus intueri co ram possit, multosque per annos incolumem divina servet clementia ad verissimae Religionis dilatationem, ad bonarum literarum incrementum , ad Brixiani populi, commodum αgloriam . Verum ab eius laudibus recensendis temperare satius arbitror . De vivente enim, clarissimo, sitaque molestante Praesule , vereor . . . .,quacitatem meam reprehendi, quam eloruium re viri L . .

502쪽

APPEN DIX

U I IN ARCHI vo ILLUSTRISSIMI AC RE VE RE N D IIII MI

CAPITULI

BRIX IANAE CATHEDRALIS

ASSERVANTUR. Diuitiaso by Corale

504쪽

MONITUM.

SElectissima Codicum mss. sit rellectili ornatam olim fuisse Brixianam E

clesiam , eum nobis ex Attis Visitationis S. Caroli innotuisset i , printer alia Urbis Archiva , illud inprimis Cathedralis consu Iere non omisimus, ossiciose annuentibus nimis atque R mis Canonicis, comite saepe a nous laudato Doneda . optimo veterum interprete chartarum , laetique intuiti sumus divitem superessd eorumdem copiam . Quamobrem non solum eos exscribi , quos nostro Operi utiles fore cognovimus , verum etiam integrum consei mss. Catalogum curavimus , eumdemque eum in opere iam Romae cuso, tum in hujus praefatione publici juris facturos promisimus. Oppia gnoratam fidem , annuentibus praelaudatis Canonicis , nunc liberamus . Plane Consilium nobis erat , haud breves adnectere adnotationes; etenim formulades ecativa , omissa indieativa , in Sacramentali absolutione : communio sub unica specie: extremae Unctionis administratio ante Viatici sumtionem , duplici distincta sorma, quarum altera communis , altera peculiaris ad inungeMMDomines , vel dignitate ordinis , vs Religione venerandos , aliaque quamplurima vetustatis vestigia , in hisce Codicibus occurrentia . ea sunt , quae & in antiquorum rituum Collectionibus utilem obtinere possent locum, & eruditis conscribendis Dissertationibus uberem suppeditare materiem . At mutato consilio , integram placet doctis Brixianis spartam hane exornandam relinquere , & in unius tantum Codicis descriptione aliquantisper immorari . Conscriptus is est Seculo XI. . titulum praesesert ora secundae paginae , qui se se habet: Bonitonis Episcopi : de Sanctoram Patrum authenticis canonibus ad

Gregorium Presbyterum . ials est Bonizo ille a . qui de libellum de Sacramentis a Muratorio editum misit ad Gualterum Leonensis Coenobii Monactam im Triorem , α alios partim Theologicos, partim historicos posteritati consignavit libros, quorum amplam dedit notitiam ex nas. Bibliothecae Caesareae vindobonensis in Commentario de Scriptoribus Ecclesiasticis Oudinus . At ex his nullus illo praestantior , cujus ex Brixiano Archivo nune damus descriptionem , sive res attendas , quas complectitur, sive raritatem Codicis & praestantiam consideres. Alterius enun solum occurrit mentio in vindobonensis B bliotheeae Commen

si Praeclarum Brixianae Bibliotheeae testi

monium S. Carolus Borromaeus in eitatis nisi. Apostolicae Visitationis Actis reliquit in haee verba e Minsia Brixis D , Des benesio muti

ris excutia ornanumis, hoe etiam ad pietaris insitu/ habet , ut antiquo um Patrum m numenta , prasertim recte exarata, qua olim

impensa eonquisita . diu asservavit, de gremio D. , s quando Uuvenerit , proferat ad Cori .ces aliquos Eccusasticos . temporum injuria ,

aut hareticorum corruptelis deproatos, qua rectisma emendandos .

si Fuit hie primum sutrinus, deinde Manis luanus , tandem Placeatinus Episcopus, atque

a Placentinis ob Romanae sedis tuitionem eonistra Simoniaeos , atque Schiserati eos post v xia rerum diseri inina, estossis oculis, atque o truncatus occisut suit anno MLXXXIX. ut videre licet apud Baronium , Campium , in ghellu iri, aliosque. 33 Disteri. XXXVII. Antiquit. Italiae . Hoe Gaalterio, perinde ae Alberto, atque Guillielmo in chirtis a Muratorio eitata Dissertatione Tom. IlI. pag. s . Antiq. Ital. commemoratis, augendus es, talogus Abba. tum Monast. Leonensi, , cujus specimen ali.

505쪽

tariis , quem rari nam fortasse etiam unicum appellat Ioe. est. Oudinus . Aecedit , illum mancum esse , eum septem duntaxat contineat libros , decem vero Brixianus . Prima charta cum desideretur, libri etiam primi initium deest ;reliquorum vero initia sunt haec :Incipit Liber secundus . Quod ante fit docendus omnis quam baptizandus r is quid si baptismus : is quot modis fiat: is a quo sumpsit exordium . Incipit Liber tertius . Comens Episcopo faeobo . In bis Civitatibus apostolorum princeps Prima res insiluisse, ubi primitus archimmines ij. Incipit Liber quartus . Scripturus de excelgentia Romanae Ecelsae , is de priviopiis ad ejusdem Ecclesiae Episcopina pertinentibus . Incipit Liber quintus. Sui rioribus tribus libeltis qualis debeat etiagi Di cstpus .... superest nunc de seeundi Ordinis Sacerdotibus ἐν Diaeonibus ,

ceterasque ordinibus , prout Deus concesserit enarrare r is primum ab ordinatione ordiamur . Incipit Liber sextus . Monachorum quatuor esse genera , Beato Bened-cto referente , cognovimus. Incipit Liber septimus. Scriptumus de regibus is de judicibus , is de his, qtii in laicali ordine suηt eonstituti operae pretium visum est . Incipit Liber octavus . Quia vero supratori Libro de praelatis in laicalique ordine positis .... superest nune in ulteriori Libro qualiter subditi etiam debeant instia

ruere , breviter indagare . Incipit Liber nonus . Liber iste Medicinalis inscribitur , eo quod aegrotantium continet varia Medicamenta animarum . Incipit Liber deciamur . Superiori Libro dixisse me memini .... operae pretium visum es mibi a

ctoritates is exempla Sanctisum Patrum compendisse eoiastere , O Judicia de eriaminibus quatiter judicavere bule Iibetis inferere . Digna timi animadversione Libri quarti verba haee t Urbani vero Pontificis c nempe II. Acta de effus victoria si quis scire voluerit, legat Librum , quem serio in Ugonem Schismaticum , is ibi inveniet ad nouum di idata quae v Iuerit 6 . Hucusque ineipientes a Beato Tetro . suorum Principe utque ad nostra tempora Romanorum Pontificum Aria compendiose digessimus . Porro verba haec conveniunt eum initio . quod loco Prooemii praesert Codex vindobonensis . quod sic l. habet ): Cisonisa Romanorum Ponti cum edita a Bonithone Sutriuo Discoso . Uiro Wr omnia doctissmo. . . Sic vero exorditur: Seripturus de exceuentia Romanae Ecclesiae , is de prioilegiis ad 6 dem Eecclesiae Episcopum pertιneutibus ς quo etiam ex discrimine, quantum Vindobonensi praestet Brixianus Cinlex , statim potius quisque intelligere potest. Ea vero Chronica unum Continere Romanorum Pontificum Catalogum , quales multos habemus , testis

Anonymus Mellicensis , quem Meulo XII. scripsisse putat Bernardus Pex eius editor 83, unus est ex veteribus , in quo huius operis mentio nobis occurrerit . Recentioribus vero innotuit ex Catalogo mss eitatae vindobonensis Biblic thecae. Brixiani autem Codieis notitiam omnium primus vulgavit in supplementis ad Labbaeanam Conciliorum editionem cs Dominiciis Mansius, quem de pretiosi Codicis inventione reddideramus certiorem . Cl. Abbas Trom bellius a nobis laudatus eum Codicem eum nobiscum ante alisuot annos in citato Archivo vidisset, provinciam suscepit in lucem emittendi, obtenta in eum finem' illius exscribendi ab Illinis ac Rihis Canonicis facultate .

M optanduin est, ut hoe opus e tenebri

educatur et ejus enim ope aliquid fortasse tu. cis Meedere posset ad Acta nostroruin Epi. seoporua , qui XI. vixerunt seculo .

o Tom. II. in Praef. ad Append. P.S. I.

506쪽

MIssale parvum , XI. cirriter scutim conscriptum , incipita Dominica prima post Nativitatem Domini, in tertia ALDentus Dominica deflnit . Accedit ordo Missa is Canon; inde

dies Dominica Nativilmis eum Proprio Sanctorum p demum oc- eurrunt Migae Communes Θ Votivae . Continet Missas aliquorum Brixianorum Sanctorum . In Missis de Tempore, is Proprio Sanctorum foti orationes leguntur instar Sacramentariorum e Introitus vero , Disola , Θ Evangelia desderantur. Cum translationem S. Benedicti exhibeat , Monachorum ad usum eonscriptum

fuisse , conjici potest. Minale in folio parivo . Iuris fuisse Aharis S. Pauli in C

thedrali , in ipso legitur . Incipit a Missa pro morte subitanea, a clemente VI. instituta , eademque , ac reliqua , manu descripta est. Exstant Missa St Brixianorum Apollonii is Philastrii , Faustini, Boiia is Aphra. Canon 'us es inter Sabbatum Tem- Irarum Pentecostes , is primam Dominicam pos Pentecosten. In Litaniis , is in Calendario plures Sancti Brixiani recensentur . Circiter XIV. Securum conscriptum es. Missale ejusdem forma is aetatis , cui hoc est initium : Incipit Collectaneus in honorem SS. Trinitatis. Missalia ad Ecclesiae Romana normam . Missale in folio parvo cum Stationibus Romanis. Continet Missam SS. Trinitatis inter Communia. In Calendarium plures Sancti Brixiani inlati sunt. Missale ejusdem forma , quo Victor Martinerius Sacrarium donavit anno MDIT. Exhibet 1 ub snem , Mistbm de V talione B. M. V. Multi Brixiani Sancti in ejus Calendarium relati sunt.. Μissale in folio splendide conferiptum . Dissert in Ordine Misse a duosus praedictis , is as hodierno Romano. Gemino Cainnone instructum est, altero latis characteribus , altero brevioribus compacto , nonnullisque in resus invicem dissentiente . Dominicales tantum Missas continet . Gus in calendario aliqui leguntur Sancti Brixiani . Ad primum Dominicam post Pentecostenscriptum es r Dominica prima post Penthecosten secundum novum ordinem Romanae Curiae fit per omnia officium Beatissimae Trinitatis, qua SS. Trinitatis is D in Me locata

507쪽

Missale in folio paris. Nihil in eo ad Brixianam Melesam

peculiariter pertinens . Missale simile eum Calendario omnino eommuni. Missale ejusdem generis . Eo utebatur Brixia Episeopus Motholomaeus Maripetrus , eodemque ejusdem Successor Dominicus de Dominicis , ut in ipso legitur . Incipit a Mufa Nativitatis D. N. I. C. Pontiscalis liber parvus . Antiquitatem praeseferre Diaeetur .

Pontiscalis fiser in folio , holoferteo villoso e pertus , late splendide conscriptus , cui hoe es initium : Incipiunt Missis,

quae appellantur Episcopales . Inter majores titeras minio tinctas eminent insignia Bartholomai Maripetri , ad Episcopatum Brixianum evecti anno MCCCCLVII.

Pontificalis fiser in 4. perpulcher . Incipit ab hymno i Veni Creator Spiritus , muscis notis appictis, donit in Lutantis , in quibus N. Apollonius is Philasser invocantur . Stemmata exhiis et minio disincta Mur etri is de Dominicis Episc. Brix. Evangeliorum liber pro Missis , valde brevis in η. Liber smilis pro Missis copiosus in A. Liber Evangeliorum in 4. , Seculo XII. posterior . In calce afeetas est Tractatus S. Maximi de Symbolo. In eipis: Cum apud Patres nostros, sicut Liber Iudicum M. Evangeliorum eodeκ pro Missis Seculo XL conscriptus . Liber Epistolarum pro Missis in 4. Recentior Epipolarum eo ex pro Musis splendide eκaratus.

Liber continens modulatas aliquot versuum imagines , qua Duiago dicuntur SequenZe , parvulis aspersas notis musteis. Mancus

es , is in parvo folio . Exhibet Sequentiam S. Apollonii Brixia Episcopi . Liber eum notis muscis ad eanendum rarie fm. Gloria Θα , Θ Sequentias : in 8. Liber Antiphonarum is Responsoriorum pro Supplicationilur

BREVIARIA . alterium eum hymnis Dominica die eanendis ab Octobri ad

Asientum in A. An

508쪽

Antiphonarium in folio , adjectis musicis notis , XII. eirciter

Seculum conferiptum ; donit in Sabbat. Sancto . Liber Hymnorum partim notis a persorum , partim iisdem e rentium . Praefert ossicium Corporis Domini in 8. majori. Liber Hymnorum eum notis , vocis modulationem edocentitus rin q. minori . Recenitor es . ' . Manuale continens Capitula , Hymnos Orationes in A.

parvo .

Manuale smile in 8. majori, annum sapit I3 . Manuale in q. parvo r parum vetus. Praefert ossicium P.

Breviarium sne Lectionibus , anno MCC. in η. Ab aliis spe differt tam in Hymnis , quam in Completorio. Incipit ab aliquibus D. Augustini Sermonisus Pars Breviarii in 4. Incipit a fesso D. Petri , Antiphona n iis muscis aspersa sunt. Ad annum fortasse M o spectat . Pars Breviarii eum ossicio Vipiationis , ex ejusdem octavain 8.

Breviarium in 4. integrum . Annum circiter MCCCC. Breviarium in A. haud mancum.. Breviarium in A. majori pulcherrimum. Ann. MCCCCLX ILBreviarium Dalde eontritum in A. Ann. cire. MCCCCL.

Lectionum titer , idest , Sermonum is Bomiliarum a prima Dominica Adventus ad 4. post Epiphaniam e in fol. majori. Lectionum liber in fol. Incipit a Septuagesima , in Paschate deflnit Sermone S. Maximii Videamus fratres. In eo legitur Sermo S. Leonis incipiens: Totum enim , dilectissimi, Paschale Sacramentum .

Lemonum liber. Incipit a Pasehate , definit in Ecelsa Dedi-eatione : in folio quasi quadrato . Anno MCC. Lectionum fiser pro Dominicis . Incipit post Pentecosten , rimnit in ultima Dominica pos Pentecosten in fol. majori Liber Lemonum de Tempore a Dominica quinta usque ad vicesimamtertiam post Pentecosten : in fol. Donit in Actis N. Simonis Iuda . Lectionum liber de Communi Sanctorum in fol. Lectionum tiber incipiens a Natali Apostolorum , defuit in T.

509쪽

Ttima Apostolo in fol. majori. Liber lectionum, cui Me initium i In festivitate S. Zenonis Episcopi, adjecta est Vita ejusdem Sancti . . LIBRI RITUALES.

Ritualis fiser in 8. ante Seculum XIII. Durandi Rationale Θe. Seculo XIII. exaratum.

Amalarius de Dirinis Oficiis . BIBLI A SACRA . Billia Sacra in fol. anno MCCC. descripta, eum Psalmis iteratis , ides, suo loco , is in sue postis . Biblia Vulgata in fol. post Securum X. desnunt in Ruth. Adjecta es pars Actuum S. Iuliana . Isaias eum aliis Prophetis in fol. maximo I Opus es M. Seculi ineuntis . Isaias ceterique eum majores tum minores Propheta , circiter

Pars B bliorum Saerorum , iriss , Liber Iob eum praefatione D. Hieronymi, definit in II. Mac baeorum . Atiter Capitula dispertit . Opus est Seculi XII. 'blterium, cui post illa , ut tum fetant , adjecta sunt

eulo erreiter XIII.

Lubri Salomonis , Tobia , Esther Θc. , duo Machanorum eum Prophetis in fol. maximo , ad M. fortasse Securum referenaei . Apocalypsis is Cantica, additis adnotationibus , quas Docant post illa ac. in 8. majori . Corix quatuor Evangeliorum valde nitidus , Seculum XI. Di, excedit , adjectis argumentis , canonibus is Capitulorum indice in Me , idest , Evangeliorum respondentium . Qua ratam prope Auram exhilet .

Evangelium S. Matthaei eum notis , eirciter Seculum XII. in A. Evangelium S. Luca mutilum eum notis in A. ejusdem aDi . Evangelium S. Ioannis eum notis in A. ejusdem avi. Alterum D. Ioannis Evangelii exemplar eum notis .

Epistola D. Pauli cum Aensus Apo lorum . Tituli, Rubricae , is Capitula a nostris dissant. Apocalyos praecedit Actus Apostolorum , ibique donit . Epistolae D. Pauli cum reliquis Canonicis , ἐν Apostolorum Actisus . Adjectis Vita S. Apollonii Brixia Episcopi, is Sermone D. Gaudentii de S. Philastrio. Ante oculum XL exaratum

510쪽

IACRI IN TE RPRETES ET PATRES.

In Psalmoi Commentarius in lar catena compostus e SI. Patribus degumlus. Seculo XIII. i ' . In Psalmos Commentariorum alter Codex in DL. Incipi 1 Cumumnes Prophetas Spiritus Sancti revelatione &C. . D. Augu)iini in Psalmos fragmentum - Incipit a Psalmo 6I. idesinit in ro. Seculi M. Opus est , in A. , t 3 iIn Cantica Commentarius . Incipit e Intentio Salomonis est docere contemplari &c. Circit. Sec. XII. Expositio in Isaiam D. Hieronymo attrisula . In quatuor fibros divisa 6 t. Secundus incipit : Finito in Isaiam primo volumine IV inaequales dictans libros . Circiter Securum T. LD. Thoma Catena quatuor Evangelisarum . Tomi II. Opus in tegrum is pulcherrimum Seculi XIII. Commentarius in D. Matthaeum. Incipit: Hoc exordio se generationem Christi carnalem velle narrare &c. Petrus de Tarantasia super Epistolas Pauli. anni MCCC. in fol. Expositio Epistolarum D. Pauli a D. Augustino eκ integro prope desumta , qua Beda olim adscripta , nune Floro Lugdunense iriluitur r in fol. maximo . Sacrorum Bibliorum Concordantiae in fol. S. Hieronymi Epipola literis quadratis .

S. Augustini de Civitate Dei Corix perfectus is pulcherria

mus a

Sermo Gaudentii de Philastrio . Rhythmus in honorem ejusdem Philaserit , ex sententiis praedicti Sermonis Gaudentit eompactus . Item Sermo Venerabilis Ramperti . - THEOLOGI. Magiser Sententiarum . Corix pernitidus. Anno MCCCC.

D. Thoma Summa quadripertita, in fol. deseripta Seculo XIII. ut videtur . Iacoli de Actis , nondum Brixiae Episcopi , eam fuisse , inferiptio docet , qui anno MCCCI V. Brixiana Ecclesia praeerat . Egregium opus is utile, non solum lectionis vetustati , Ied etiam Auctori suo Summae asserenda . D. Thoma contra Gentes in fol. parvo, ann. MCCC. Tomi quatuor in Libros Sententiarum , Petro de Tarantastis posea Clementi VI. omnes asserendi, aut certe tres. An. MCCC. cir. F f Sum-