Henrici Scretae Schotnovii a Zavorziz ... De febri castrensi maligna, seu Mollium corporis humani partium inflammatione dicta liber singularis. In Latinum versus, ab auctore recognitus, & auctus

261쪽

ex quibus gelatum jus excoqVi potest.

Frequentius tamen sequentibus utis lemus, cornu cervi Videlicer, cornu alere, rhinocerotis, unicornu marino, dente si popotamiis apri,mandibula ac os in Iurii piscis, ungula alces,cabastina, gummi Ar bico, ceraserum , lacruma draconis ars ris , tragacantho; ac imprimis multis siuccis concretis e plantarum classe , uti sunt sapae, eXtracta, rob, gummi. . Ex olaosis implicantibus excellunt 'rum , oti,um, adeps humanus, catul rum ; nec non avgdalae, pistachia,nuclei

pini, feminastigida majora, ct minora, s

men cardui benedicti ae lactei, papaveris, cannabis, lini, Niolarum, napi, nasuriis, unieae, si mi ac plura alia , cum eorUmdem olipis expressis ac pinguedinibus. In di ergentium ac discutientium Cem sum primario Veniunt, βιrtim a ales molatiles antea dicti; quibus & seque tia, quae simul balsamina Virtute ac fragrante odore suo suppressos & ten bricosos spiritus suscitare, refocillare ac erigere qVeunt, accensenda ; quo postmodum tam remediorum horia m

262쪽

ope, quam etjam spirituum subsidio ad hujus veneni e suo nido expulsionem conjunctis viribus se accingant, ac ejusdem impetum superent; ut sunt inula,

angelica, dialeriana, imperatoria, chama leon, rosmarinuου, amaracus, scorHum, di- .ctumnum Creticum, Apisium, th muc, calamιntha, origanum, ruta, ab nutum, em

tendula, sambucis, cortices pomi citrei se aurei, fimen reniculi, amse,si bos, grana

juniperi, cinamomum, coram VH inter anus, Ahinna celebre antis reticum, caryph Lli, aruat wristica, macer, crocus, & seXcOnta alia, quae propter sal Volatile oleo sum suaveolensve virtute aperiendi Mpenetcandi superbiunt, ut eo facilius kIi eiusque sudorem elicere Valeant, sero Ve Immersas particulas veneni per cutis spiracula eliminent. Et qVia heic videmus fragratia haec salia oleos a

prodesse merito et jam operam impendamus, qVo Omnes dirism, olea atquci sucia iolatilia, chemica arte parata, per saepius iteratas elevationes ac admi rione cinerum, cornu cervi usti, vini

sublimati, aliarumque rerum, quibus scoria

263쪽

24 De furi castrens sest3.

scoriae adhaereant a 1ordibus quisqvultisve empyreuma, fuliginem, rane rem, ac fetorem spirantibus purgentur, donec sales nitido ac sincero suo Colore nivem aut glaciem puriSssimam ae mulentur, spiritusque pelluciditate ac candore ipsum aethera fere superent: alias haec retrimenta, si iisdem immixta

permanerent, acore suo hasce inflammationes multum augerent, parteS Cadhuc magis lacesserent, Unde nulli suasor essem , ut sirisum cornu cerri non bene depurgatum, & cui ferenS

leum adhuc supernatat, is ulraris ML samum ab optumis licet cultrorum s bris Smalcaidiae confectum , ii hisce morbis intra corpus assumeret, si velit majoris periculi exors ViVere. Quo et jam adhuc magis virulentum hoc sal di ergatur , omnium optume largiori aquae potu aut aliis potulentis convenientibus ase invicem arari aci dilui poterit ; quam ob rem ' flumadeo necessarius est , ita ut per totum morbi decursum eadem carere haut

264쪽

quodam laboret, bullitione 16litaria, aut cum aliis rebus corrigi debet, cui postea immiscemus uesas, rob, rusos,

succosis aridos ac refrigerantes pol eidem immergere solemus, ceras acida ,sr naorutam ovacanthaeomum citreum,niatrum vitriinium & similia. Nec ullo injure hic aridulas reticere poSsumus,tanquam excellentissimum hujus veneni diluens: quarum in febribus malignis usum ego olim, cum in illis oris degeta 'rem, summe salutarem expertus fui; ac in hac re forsan nobiscum sentiet Elias Alfus Camerarius, Archiater ac Professor Wirtem hergicus celeberrimus, in suis de aridulis dissertationibus. Hisce etjam addamus strum lactis capristi, huci, aut alterius probae notae, qVod teste excellentissimo Christophoro Humdero Ρoliatro nostro felicissimo egregiam in diluenda acrimonia huIus Ven ni operam praestare solet; hic enim vir optumus primum nobis serum iactis emnisgi in febribus malignis commenda vit : quibus tandem adjungenda sunt jura carnium sisaviora; quibus helcp-rria ac Mosa merito associari Porsime.

265쪽

Quo et jam hujus veneni impetio inremeipiatur , ac ejusdem penetrario impedimor, in usum qVΟqVe Vocanda erunt aris ingentia e plantis desumta , qVa plurima terra virginea referta sunt: exempli loco sint radix tormentilae,ste i Θίgi , bisoriae, rumicum, plantago, g rola, virga aurea , dens leonis, sanicula, ores papa eris Meados, ros rubeae, balamma, gasiae , seria, cydonia, messita, myrti, itemqVe succorum spissamenta estiis AEnptiaca seu a a M,6poei Me,accauehu Narsingensi conflata. A gendum ac ligandum hoc Venenum reqViruntur, quae simul spiaritus suppressos odore jucundo suscitent, Virtutequae sua suaviter adstrictoria ventriculum flaccidum ac relaxatum roborent , hujus fermentum seu magis volatilem salsamve lymfae partem a biliosa blenna corruptum corrugant,putredini resistant, & inde sanguini in solis arteriis resoluto debitam Maequabilem spissitudinem largiantur, sitimque insuper intensiorem extingvant, haecqVe sunt mala chrea, aurea, . iarberes

266쪽

liae inde paratae gustui gratae composu

rum, nitrum praepararum , Vel ejus sis ius, s ritus sessuris acidus, s ritus vi moli ; quibus etjam δει'ur vivum eruaut peltacidum La annense, vel hujus Areae sublimati annumerari

possunt. Ne autem qVidam existiment, nos nobismetipsis contradicere , dum ire . praecedentibus contraria contrariis toti, lenda esse asseruimus; jam autem acia

dum ipsius veneni aliis qVoque aridis expellere nitamur, Ceu per qVae mon ἰbus, stante priori & maxime plausibiai 1i sententia , magis augeretur, qVa- auferretur; illi responsii loco habeas,fab usu aridorum modico in febrium ca-ε strensium curatione nullum omninosormidandum esse periculum , cum pen acida haec Da veneni luxuries vo latuis ac erratica magis, ue nocere pOS

267쪽

sit, ligetur. QVemadmodum enim acetum, nitrum, hujusqVespiritus, ac alii acidi latices, Venenatum, efferum, aclia

eum, volatile realgarinumque sal ita stibio, hydrargyro, mercurio sublimato, aliisve virulentis fossilibus ac plantis figunt, ipsisqve omnem nocendi vim adimunt: simili prorsus modo

haec eundem in corpore humano prae stant effectum , dum non tantum huius luis virus corrodens hebetant .ligant , spiculaqVe ejusdem obtundunt; sed & insuper ventriculum a bilioso liquamine liberant , sanguinemque depurant, ejusque systasin in aeqviliuhrium redigunt; ut & uniVersum Co pus cum humoribus in illo fluctuantibus a graViori putredine ac corrupti ne defendunt; praesertim autem impe tuosiorem sangVinis e corde propulsi motum aliqVo modo mitiorem red

dunt.

Huc etjam illa pertinent,qVae propter salis volatilis, ceu terrestribus fecibus inhaerentis, copiam, sita ut quam diu humidae sint, a nullo calore sal hoc V

268쪽

latile avolet, sed ipsis constanter inhaereat putredinem vehementer arcent, sudoremque vi sua penetranti procurant et inter qVae gentiana , meriaria, αingiber, myrrha, nuces immaturrium ria, carduus benedictus , scabiosa , centam rium minus ex his herbis diHilla aeriqvae, Vel e cineribus producta salia e Cellunt e ex modo recensitis medicamentis Nathanaes m es in sera ολου-gia e pestis nuperae Londini grassantis narratione historica sech. Vll. hvibe miris laudibus extollit, & quomodo

puritas ejus ad sudandum, eonditura V m tamquam prophylacticum in peste conducat, fusius pertractat. Tandem ejusmodi quoqVe reqViuruntur medicamenta , qVae ope oleΟ-sarum partium seu sulfuris sui facile dissolubilis quod tamen terrestribus scoriis seu innato limo circumdatum est, ac inde aegre separari potest) vim habeant sudorem non solum egregie proliciendi venenumque expellendi , sed etjam spiritus animales irritatos Perturbatosque & inordinate commo-

269쪽

tos fetandi atque ad aequilibrium redu- Cendi,omnes peregrinas in corpore humorum fluctuationes erraticas ac res Iutiones in sanguine, aliorumq; liqV rum, In ductibus aquosis aut ipsis nervorum canaliculis contentorum, comis pescendi, dolores mitigandi, simulque. Optatam homini tranquillitatem conciliandi. Robur tamen horum mediuCamentorum in eo consistit, quod lu-hricis ac oleosis suis particulis cerebri PorOS ac meatus leniter oblinant ac obstruant, & cancellis quasi sanguinem includant, somnum creent, & prae

terea exortum, medium aut eXtremitatem nervorum, per quas vias spiritus lanimales influunt , feruntur ac egre- 'diuntur,litu suo oppilent, ut vel 'nervorum fines spiritus coerceantur,& a caussa dolorifica removeantur; vel lCirca eorumdem principium influxus ispirituum uberior inhibeatur, ne inde imagis ad furorem agantur, dispergan- 'tur ac perturbentur. Oleosse n. haec seu ssulfurea, quia, ut dictum, facile dissol- Funtur, mox in omnibus humoribus

270쪽

acsuccis corporis humani intimius permiscentur; unde tam exigua quantitate assumta magnam seri secretionem,& inde sequentem sudorem promovent. QVamobrem a Veteribus medicis nulla fere antidotus, nullum philonium, nullum alexipharmacum , imo nullum etjam compositum exhibitum fuit, quin de hisce rebus, lopis scilicet aliisve anod nis , abundenter fartum esset ; huic autem eorundem remediorum dissolutioni sal in sanguine fluitans volatilis, ac ipsum serum qVoque

suppetias ferunt. Haec medicamentatam interne qVam externe , non Isine magno & aegroti & medici emolumento applicari possunt. Interne omnia, quae ex Variispapaveris speciebus coniiciuntur remedia conducunt, Ut sunt semenpapaveris asi capita papa eris, ' paver erraticum, ostium, diacodium, Armpuvasa eris erratici,ac essentia ejus, lauadanum potius laudandum optatum crocus, easoreum & sexcenta alia. Omnibus hisce palmam mihi Videtur praeripere artificiose elaborata ac efficacis-