Oratio de laudibus serenissimi Ferdinandi Medicis magni ducis Etruriae 3. Cosmo Mineruetto authore

31쪽

do animo, inueterataq caderent audacia, Ied dum si gula oppida, insula' praesidais exomant militibusque

vastis, imos impetii fines tuentur, ne Pannoniam, reli qua' christianorum prouincias inuaderent, cum deviendis propriis finibus Iliciti, spes alias Omitterent. Hi ne ortam potissimum multi existimant pacem, qua nunc christianae gentes fruuntur hine Barbaris istactam audaciam, vires' debilitatas, qui aequas pacis conditiones modo Rodulpho Caesari Obtulerunt, oechristianarum virtutem ex F RDiu uni unius virtute, o potenti

didieere timebat enim, ne his bellis S marit timis expeditionibus ad audendu , di bene de chrillianorii virtutes dc scelieitate merandum, quasi signum aliquod reliquis Europae Regibus,ac principibus fistulisset. Proh Deus. immortalis,quantam unius Principis virius sapientiaqi:

lucem, fice licitatemq; Etrurie. xv niuersiae rei p. attulit . . ut nos, qui terras antea impuris, factim rosis homini bus obsessas, maria Praedonibus infestata habebamus. nunc nullum intra mare nostrum Piratam audiamus. nullas in terris, nullas in mare insidias timeamus, immo pace tutioinnia dc composita habentes, non Etruriam modo, sed Italiam quoque F I, 9 v I viri utere. creatam, Et miseriis omnibus releuatam videamus monalia scilicet rationes lille , cum Oritur, ex unica Coeli

regione, coelum, terra'; irradiat, qua P RDI Ilux atque virtus ex Etruria uniuersum prope terrarum orbem illustrauit. Quanti autem terroris illius arma christiani nominis hostibus fuerint Testis Asia, quae toties suas arces incensas cap bos incolas disiectas clas.ses ingemuit Testis Africa,que nuper ex Italia vetustae virtutis exempla expugnataeq; Hipponi incendia exhorruit. Testes omnes insulae omnes hostium portus. Barbaria denique testis uniuersa quae fortissimis praesit

diis munita aduersius ingruentes P a vires,

33쪽

x tribuit. Sint, ni, hos es Dei exercituum Fg Nauni hostes, ikquos Dominus odit ego nunquam diligam. En erit unquam illa dies. qua positis internos dissidiis, Europae aliquando pacis in serenitatis lux aliquae fiulgeat, quaq copiis una cum animis iunctis, terram illam ex impurae bellueri,ucibus extorqueamus. quae Redemptorem omnium ECoelo delapsit in xl metistimae matris utero mirabiliter prodeuntem excepit, Terram, inquam, illam, in qua nobilissimae Coniugis maiores. ἰχ commuitium filiorum Aui Brtillani re gnarunt. Haec, ciuiusnodi dum optimi Principis animo obuersia retitu in causa fuerunt, ut oblatam amicitiam respueret memorabileq; illuci postea dice. ret, nullam sibi cum chrissiani nominis hostibus amici, tiam, nullum amoris, ae fidei vinculum esse posse. Iustitiam in coeneendis flagitiis, virtutemq; in prauis hominibus, quietisque perturbatotibus exterminandis. Archipirati ac Batharis ubiq terrarum pers uendi audivistis. Restatum, civi prudentiam in imperio ad

te inso iciamus quae si in illa senatoria vigilia, quasi

in arce quadam eonstituta, sium mati praeclaraeqt e cu lis omnium apparuerunt, regnum posteχ, quasi ali

rem . quo excurrerent cani pum nactx terras omnes liriendore, o F sis mi nominis gloria, fama.

que implerunt. Eptimum . pulcherrimumque opus esse hominibus recte imperare , iure respondit ximus ille Persarum imperator , si quidem rerum omnium arbitrita, summam qi potestatem bi time sitabiectam esse, nemo ignorat mannisq; laudibus dignos qui in sum ae fortune fastigio, ita segesserint, ut non magis legum

m vivendi normam praescripserint. Nanq. mortalibus nihil liuolerabilius est,.quam uinai: Oiuli ritae ae

34쪽

tionem exigere, qui non possit sua reddere neque alios

potest continere, qui se ipsum non continet. nec seu tus esse iri iudicando, i alios in sese ueros esse iussices. non istinet Q iamobrem ille eum primum rinniic εtitus est, prauis hominibus tum morum exemplo, tum poenae formidine, audaciam infregit bonos premiis de honore, quem virtuti tribuebat, alacriores reddidit, veillipo irarum timore, hi amore virtutis peccata horre. rent. Cumq; duplex fit optimi Principis cura, unaquae Ciuium quietem, nicitatem rei p. parat, alter: qtra ex

teria respicit, prouidetq; ne eomposta turbentur dou

Polubius monet, ne cuiusquam imi etia ita augeatur, ut postea in te quaecunqse animo collibuerint est lat i Omnia si tinnia prudentia adsecutus est F. IN HI si cum se subiectorum patrem agnosceret quaest Etruris Principis partes essent, non iginoraret hue pectabat incorri, pis iustiti usus, quoius suum reicuique tribuebatur neque sceleri vitio neque virtuti pranni ut udeerat. Nobiles viros in magno honore emper habuit nobilitatemque virtuti adiunctam, veram peris clamq; nobilataten asserebat Senatus, maiestatem. Iiqtiorumque a gistratuum authoritatem, non Oium seruauit sed auxit neqtie ab eorum sententia ullam ad ne prouocatioiaem admittebat. Si qui precibus, aut a Diantationibus ab eo aliqti id contra leges in Ciuitatis

instituta extorquere conaretur, aftirmantes Princi P Iri,

non insea sedlupra leges esse, respondebat se legum,&iusti custode melle, neque sibi fas a sacrosancta legum authoritate, vel a s .ipientit imis maiorum istitutis di se edere. I lebis salus.& inediocrium hominum cura. quantum illi cordi fuerint omnes scimus nullae etenimi potentio tablis iniuriam illo regnante orta sunt quce non aeriter vindicate, huiusmodi hominum insolen.

tiam, di audaciam represserint. Quod si Anglia m

35쪽

liheisum illum Gm extollebat, quia non falsi iacta

ret, se Rege Puellam attro onustam, ut Britanniam posse peragere Etruria quoque F i iri Geluin laudibus egerat, quo Principe, qua sustomnibus libertas, atque securatas. Nec non om bus aliis

anteponatur illa in populis pascendis cura, diligentiaqι,

cum &nostre regionis sterilitati, annonae penuriae, uumentis, ex aliis terrarum partibus convehendis Ob. uiam tuerit ipsamq; rerum naturam quodammodo suis perauerit Sicilia enim It liciores Italle regione , que antea nostris necessitatibus abunde subueniebant sae.

pius a Principe nostro vite tuo sidia impetrarunt. Huc prospiciebant, paludes exiccatae, lacus deducti,4 magna imperii pars, quae incolis aucta magnis imp tibus

antiquae frequentiar, culture restituta est. Ex hoc paterno in subiectos populos amore, ceti ex immensi luce radius Oriebatur regia magnificentia , quae tandi lagentium literis, moliumentisq; celebrabitur, quandiu constructae, edificataeq; stabunt moles. rempla,arces portus, urbes, que ab illo evadimperii firmamentum. Regionis pulchritudinem incolarum comino ditatem.&ad inopem Plebem sustinendam construebantur, ut

sicina, eademq; Opera regni Orna Mento, securitati, atque populorum requentia colasti Ieret. De qua virtute parum Caperem, Audi tores, si multa ut illa exigit, verba facerem, cum praeclara sani N No opera,

oculi omnium exposita, qua in magna illa iterit, testentur. Sit clariis Rugustus ille Caesar, qui Romanam,rbein, quam lateritiam acceperat marmoream se reliqui C

mortalitate vigeat, qui Etruriam arcibus Zoportibus munitam dc populis auctam, urbes signas, statuis, dotemplis, ex pulchris, quas acceperat, pulcirerrimas reliquit. Sit in aeterna finia Pericles, cuius liberalitate, magnitificentia,

37쪽

si' in parte disclia aut belli usp eione coclebant

prudentia initiis occurrebat, tune latiua malum serpe. t. consilio dc aut horitate prouidebat,eum sciret Omne malum nasscens facile opprimi, inueteratum fieri, bustius. Id illi facile erat, cum apud omnes mortales magnam pria dentia fumam, atque opinionem adeptus summos christiani orbis Principes, aut astini tale ut virtutis amore, Ostietis' sibi devinxisset. Quibus rebus magnam sibi comparauit authoritatem , qua in bellii administratidis Pederibus tarciendis,aci inperiis regendis plurimum prodest Principi, nam ad hec agenda vehementer vertinet. quid hostes, quid Ocii quid ranici. quid si ibi ecli de prineipibus existimetit, cum hommes

in tantis rebus, ut aut contemnant, aut metua ira Oderint, aut diligant, Ortinione non minu iam tu, iramalisἰua certa ratione commolieantur. Maximo Rege . propria dignitatis memor honorabat in besti K. quae ui.

statu caret S prorep. suscepta, auro, d milite iuua bat in caeteris vero rebus, se non tam Etruria Princi .pem, quam talica libertatis. Inaiestati' vindicem protito batu, illam non minori alacritate armis c poteritia detensurus si exter vis ingrueret, qua in pacem illius prae caeteris seruasset ac dilexisset: ita ut si ut Laureta

tio quondam Medici eius' prudentia aureum illudi talia seculum maiores nostri acceptum reteret aiat. nos quoque tantam temporum nostrorum faelicitatem Pi Diti M. virtuti ascribamus. His igitur rebus:

diu in mum existiniationis, famaeq apicem peruenit. ut alii illum prudentiissimum Principem dicerent, alii

Italiae ornamentiam δή columen unum illum omnes pro dicarent christialiae rei p. praesidi uni Barbaris metum. atque terrorem unum posse, si in Italiam iterum Ba bar irruerent, comuni tibertati subuenire, qui instructis classibus, coaceruatis pecuniis, innuimuris, d expe-

39쪽

Philippus. III. Hispaniarum Rem uerE CathoI is,

e potentissim M Axi is cis Austri et Archi ducem. Rugustam, dandi uti mam mulierem an

tissimo sanguinis, evamnitatis vinculo viriq; iunctam Cois filio despondentes, certiamum erga Patrem voluntatis, beneuoletitiaeq. agni dedere. Qis summo rum Principum iudicia summus ille Regum omnium Rex, ε arbiter Deus comprobauit, claris , argumentis ostendit, Principes sibi precipue curae ei equi ipsum pie colatii, vicetq; suas in tetrix iustitia, in clemeiatia omnibusue aliis cimia is virtutibus gerere videantur; EM uxore. n. illi pulcherrimam sobolem tribuit, cui ipso

mortalitatem exuto, struria innitere tar,&ex Chrri ia- nisi ima Regina tres Pronepotes, quo te' tam e

hac vita discederetinam illim imperii spem ortos vidit Neque aliud reliquum celicitati erat, 'uam ut filiinuiuiis constit ita DOmO, cuius tanta a fila ita te maiestatem auxerat. eiq; propria virtute stabil1or . firmiori mreddito 1 moerio Barbaris,in hos tibus multis, claris 4 vietoriis repressin o Maximis Reginuis micatae 3 guinis vinculo obstrictis, pro tot luscepti, laboribus ita mortalitatis praemium pro hae inlicitate qua os time in terris usus erat perpetuam illam, teleti. - su, Namq; reciperet in summa igitur Italicaate constitu tu Sisiummamque apud omnes mortales ex prudentia. aliisq, diuinis virtutibus famam emexistimationem ad .ptus, Deo optimo mam i comicere licet gratissimus, de Patria de Filiis, de ualia de Christiana rep. denique de mortalibus omnibus optime meritus, post quarniatatissbi, satis gloriae vixis i in Coelum ducitauit. Uie, tam vitam quae tali morte concluta est, caelicissima in

mortem quae longior vitae principium dedit. Tibi

xlixis fausta mors halti cuin istius vitae, o iam nunc I Ges.s perpetu iam obuncs inui uni fuerit se sali h.

40쪽

nibus acerba,&luctuose Tu enim sitis gloriae vix ras satis forsan naturae sedint iidem optinnis Filiis.lectissimae Coniunt. Et rutiae populis. dc Christianae rei p. mi ni mu vixisti Tua enim vita nostra quodammodo. m. nium vita, pax, securitas erat Quid ex te di ex prae clarissimis tui virtutibus, nisi charai simis Filiis honos. Namplitudo, optimae Coniugi latium Patriae splendor, Etruriae securitas, fidulimis populis qui ex it .illae oriramentum. δέ Christianae retio spes,dc lux aliqua orietur in i id res quas tu gerebas,nisi omnium Ciuium lalutem, cui actamq; rem p. amplectebantur Quae omnia tecum extincta, nunc inultis lacrimis depinatem, edtu ira vixisti ut, quemadmoclum sol OOstquam occiderit ducem aliquam post te relinquit ita virtutum tuarum umeri, ac splendor tenebras nostras irradiare atqtillustrare videamur spe a nos pulcherrima fouet, in mortales tuae virtutis fiuctus huic patriae, atq; imperio Ore; ea enim optimi lii .eli succenoris tui in te est pietas, ut preceptorum tuorum memorem illum tuis vestigiis inhaerentem ii cibis semper po ideas eademiate illius perpetua, sanctissima w pietas speeta probitas paternum Fratrihu alii main serenissima Parenti obsiequ1um Patriae charitatem Italis curam . Chri mane rei p. defensionem, illumq, tui simillimum nobis . cmortali hin omnibus pollicentur. Faxit. t xit Deus ille Optimu Max cuius beati Ilimo nunc laetaris Humue aspectu, ut Cosmus I. Magnus Dux Et iuriaeque imperii tui. xvirtutum omnium heredem pro . 1 picimus . sit etiam haeres inlicitatis vinos illo diu

summa cum aut horitate prudenter aes eliciter im 'erante fruamur, FER N iam erepti deriderium

Cosimi virtute lenientes, perpetuam edice Domu dii triae nostr loliaua ad iiii remur