De principatibus Italiæ, tractatus vary

111쪽

ros DE PON cIPI E et stago, Mema, Prespiano, Carbona,corala, Loro, Rouelasca, Venian, senegra, Abiamario, Lunicipino , Trada, s malis et & in montibus Castigiione, Venegono superiore & inferiore, CD nosco, Bellegaeteto, Apiano, Gueneto, LamazZo, Borgoro, Solerona; altius que Lulbia, Macca, Cagno, Monello, Planasca. visuntur eodem tractu Pomite Vidon, Vodano Rovera, Binago, M agna, Malno, Lagumo, Liganet to, CaZZan, Rodere, Bizuchio, Inabro is, Vigiavi, Salvo, Monte Arso. Rel, qua loca sunt Pistura, Abia crassa, Brusates, Rosates, Canegra,riresium, Castelvetium, Corbetta, Sibrianum, Ultione, Maxcenra, Galeratum,Sain t Maria Montana, Galla Sicca, Sertium, o Arsagum, flaritata, Cambolate, Grγperum, Vigeranum, Vallis Plumbana,Martaria, Bigum Lavetium, Barba o Iica,Launaellum. In agro Laumellino misitas est Novara, in modico sita colle,diu sub M diolanensium Ducum fuit ditione; inde ab Turrianis , Vice-Comitibus, Ssortiis, Franciaeque Regibus possessa, um Ducatus capite Mediolano in Hurpanorum venit potestatem. Fruitur ea .certis legibus Parmensium Dux. Oct 'ius quippe Farnesius anno cIa Ia I. vi

112쪽

I Y A L 3 AE. cum Caesare socero reconciliatus en accepta Placentiae, Novarae ac Nou

mensas territorii & castellorum in Paris mensi agro a Caesarianis occupatoriam possessione : hae vero leges genero a Caesere dictae: ut Placentiae arcibus prς sdium Hi*anorum accipere & illud supendio suo alere teneretur. Manerent Imperio de Romanae sedi salvae rationes, quas in Parmensi ditione habent ; Novarae arx in Caesaris pol state esset, &c. Episcopatus gaudet dignitate. Visun ciu hoc tractu, Bremi-dtim, Palestrium, Romanianum, C marianum, Monatium, dc alia. Brenis dronium, Gavirati mn, Brusinum planum, &e. Luganum, Milli, Murcotium, Lisantia, Angleria, Ra otium, Incus1;. Machaneum, Mons scopatio- lus; Belinetona, Rigoretum: caeteris commemorandis supersedeo. Ticinum hodie Pavia sub Mediola- nensi Ducatu comprehenditur: urbs

minime splendida; domus pleraeque

humiles, neque ad Italiae morern ye politae: viae rectae atque patentes. Inter aedificia iprincipem locum obtinent duo palatia commodo studiosae juventutis exstiucta: alterum a Pio V. Pon iis Macalterum a Carolo B0rromaeo

Vrri universm tune aggeribus, isssis,

113쪽

ne tuta. Ager hujus urbis optimus, supraque modum fertilis tritici, vini, reliquorumque fructuum; tantae pacsint ubertatis amoenitatisque, ut vulgbΠGiadidivo di inluxis audiat. Via qua Mediolanum itur; vivarium est, quadrata forma, circuitu xx. milliar. Ita licorum, vulgo dictum It Barro ; desi-fiens ad nobile semivosumque Carinthusianorum monasterium vulgo LaCertosa. Post vivarium occurruntMam

cinensem historiam eleganter destria psit Bernardus Saccus libris decem. Lauda civitas perhonesta , dives, lauta, rebus omnibus quae suntl ad vitam utiles abundans ei populum alietion minus in armis,quam mercatura parandisque divitiisque solertem. Α- grum habet admodum amoenum fertilem copia, tritici, siliginis, milii, aeterarumque frugum , vini & alim um fructum . Campis latissimis &γratis ad reni pecuariam stim me op-,ortunis felix est. quippe ager totus rriguus & crebris rivulis interfectus.

inde latiis summa hic copia vi caseingentis molis & magni ponderis hic

Casianum ad laevam Adduae ripam olim

amisae

114쪽

osm frequens oppidum & arce munitum, sed bellorum injuria superiori

seculo misere deformatum, nunc nonnihil respiravit. Vavarum non inhonestum oppidum , quod alii Vaprium alii vivire

nominant, e regione, confluentis

Brembi amnis in Abduam. esium munitissimum oppidunti Comum urbs nobilis & opulen , rebusque necessariis ad usum homirunum assiuens; agrum habent a meridie peramoenum & sertilem, ab altera parte lacum Larium Vige num civitas est lauta, copia rerum ad vitam utilium amuens, agro perbono arque ubere, frumenti, vidi caeterarumque frugum fertili, gnavis& industriis oppidanis, prςsertim commercio textilium e lana, quae mira hiecopia fiunt. Alexandria a palea cognominata, urbs inter duos amnes posita, Tanaeto suburbia divellente: jacet amoenissimo plane loco. Redditus annui hujus Ducatus amplissimi sunt, nam superiori qu que seculo, ut Comineus resert, D ces quotannis ad septingenta millia

ducarorum perceperunt: nunc autem

Rex Hispaniarum octingenta percipere dicitur

115쪽

dicitur praeter exactiones multas quar extra ordinem miserae plebi imponuntur: tantaque est regiorum ministrorum crudelitas & avaritia, ut proverbio in Italia loeum dederit, in Sicilia quidem ministros Regis arrodere, in

Neapolitano autem regno commedere, in Mediolanensi vero Ducatu, pentriis devorare. Maximos autem Rex sumtus facit; nam utplurimum etiam pacis tempore tria millia peditum Hispanorum hic alit , mille velites, d sexcentos e- quites cataphractos. Multis autem annis jam impacata hic fuerunt omnia, nunc propter controversias eum Sais

baudo, nunc propter bellum in Res nuper propter Sabaudi & Gallo- rnm expeditiones in Genuates; quibus haud dubio Sc incolarum opes exhau stae, agri variis locis vastati do Rex ime sontes belli sumtus sustinuit. Familia Dueum Mediolanensium Itast habet : uti Onuphrius expressite ibannes Galeactus Vice-Comes, Gais leaeii filius, Stephani N Magni M thaei pron. patri successit in admirustratione paternae ditionis, anno c I, e C c Lxxvm. Dux primus, Mediolani creatus ab Imperatore VVencessao Non. septembr. anno cId ccc xcv.

116쪽

I Y A L 1 AE. mimperavit annos uri; a patris vero obitu ad Ducatum ann. xvII. menLI. obiit ann. cI v cccc in Mediolani. Prima illi uxor fuit Catharina filia Ioannis Regis Francorum, e qua sustulit filiam Valentinani, quae nupsit Ludovico Turo nensi Car. V. Franc. Regis filio, qui ex illa sustulit Carolun

Ducem Aurelianensem & Mediol nensem, patrem Ludovici XII. Reg. Tranc. E Catharina autem Vice-C mitis Barnabae F. tertia uxore sustulit Ioannem Mariam, qui Dux creatus est anno cIace ceri. & civium aliquot con biratione occisus est anno c IMec ccxii. Et Philippum Mariana, qui Dux creatus est post fratris caedem dc

imperavit ann. xxxv.. obiitque anno cI ccccxcvri. is ex uxoribus nullos liberos sustulit, ὀ Concubina a tem filiam Blancam Mariana quae nupsit Francisco Ssortiae, Ssortiae Amen

duli fit. post obitum autem Philippi

Mariae interregnum fuit annis II. en-sb. sex dieb. xiv. tunc vero Franciscus Ssortia ex Duce exercitus creatus est quartus Dux Mediolanensis, coron tua g. Cal. Aprilis anno cIo cccc L.

fuit gener Philippi Ducis per filiam νBlancam dc adoptione filius, regnavit

annis xys. obiitque anno.cIacccc LXVI.

M sustulit

117쪽

Π DE PRINcIPIBUS sustulit autem ex Blanea hosce liberos Galeacium Mariam S rtiam, qui V. Dux Mediolanensis creatus fuit annoc Id c ccccxvI. & praefuit ann. X. mens. IX. Occisus in templo conspiratione civium Mecholanensium, anno cI cccc LxxvII. Ejus uxor fuit Bona filia Ducis Sabaudiae. Ludovicum Mariam cognomento Morum S GIiam. Galeatius autem Maria S sortia e Bona sustulerat Ioannem Galeatium Mariam Ssortiam, qui post patris c dem v I. Dux Mediolanensis creatus

ccccxcari postquam ex Ilabella Au

sbnsi regis Neapolitani filia sustulisset

Franciscum Ssortiam Barri in Apulia Dudem &Bonam Ducissam Barri uxo- rem Sigismundi Regis Poloniar. post hujus obitum patruus illius Ludovicus se Maria VII. Mediolani Dux creatus

obiit, postquam ex Beatrice Herculis Eleusis F. sustulisset Maximilianum Mariam Sfortiam qui uni. Duxnctus est an . cIa Ia xii.& a Gallis captus fuit ann. cIala xv. & Franciscum Ssortiam qui ix. Duxiactus obiit ana:IaIὰ xxxv. L stem

118쪽

stemma Galeatiorum, Ioannes Galeatius I. Duc Mus liberi,

Valentina uxor Ioannes Maria αLudovici Tu. Dux. ronensis. PhilippusMariam.

Carolus Dux Aurelianensis.

planea MarIa uxor Francisci uortiar. . Ludovicus XII. f Rex Franc. claudia quaerran. cisco I. Valesio Reg. Gall. -

119쪽

sfortiarum stemma. Franciscus Sfortia IV. Dux.

. - -

taleacius Maria Ludovicus Maria V. Dux. VII. Dux.

Ioannes Galea- ltius Hortia VI.

, Maximi-Fran Med. D. lianusciscus

VIII. a X. Franciscus SQ

tia Dux Barri. Vt autem ius quod Galliarum Reis sibi vendicant in Ducatum M diolanensem melius intelligatur; nar- rant Valentinam hac conditione a Pa- ire Ludovico Duci Turonensi, aut ut . Galli dicunt Aurelianensi elocatam, ut si fratres illius Ioannem & Philippum sne legitimis liberis decedere continis gerer, Ducatus Mediolanensis ad Va- llentinam Sc illius haeredes dc legitimos lGcee res descenderet; quare dc Caresus Aurelianensis Valentinae filius patruo suo mortuo, Ducatum armata lanana est ingressus , de Ludovicus l

120쪽

Τ Y A L r AE. HI duodecimus Gall. Rex Mediolanum vi obtinuit de Ludovicum Ssertiam captivum abduxit. Res tota paulo prolixius refertur a Cominaeo lib. I. de bello Neapolitano. sed Hispanus, V neti, & Papa eontra Gallum foederati, Helaetiolum copiis freti, Gallos Mediolani possessione , quod iam x II I. annos tenuerant verba sunt Thuantlib. i. Histor.) expellunt & Maximilianum' s sortiam Ludovici P. Mediolani

Dominum constituunt, tradente cis

vitaris claves Sedunensi Episcopo. Vae Ludovicus ab infesto Pontifice proscriptus cum redintegrato exercitu rursus Mediolanum Duee Ludovico Tremollio repeteret, ab Helvetiis sanguinaria ad Novariam commisi. ρο-gna victus de tota sere Italia exclusus est. Nihilominus princiscus primus illius sueceor statim post regni successionem aditam titulum quidem

Ducis Mediolanensis sumsit; quippe qui Claudiam Ludovici filiam in ux

rem haberet; tamen consilio dissimi lato sic res suas ordinabat, quasi munime de recuperando Insubrum imis perio cogitaret: attamen copiis per Cotilas te maritimas alpes tradussis, . post cruentum eum Helvetiis prope

Mediolanum praelium, Mediolanum