Ioannis Mariae Velmatii ... Ueteris & noui testamenti opus singulare, ac planè diuinum & ab ipso authore accuratissime recognitum, & scholijs illustratum, & diligentissime excusum

71쪽

Vt ruat in uiuum tanta inclementia inmundum 'Lucifer in pecudes lupus ostro in aequore MorieX. Inuoluens miserus insana per aequora naucs

3α pascuntur iter:resonas atque aequoris undas. Inuidiae tantum simulus praecordia pungit pilepetat aethereas,quas ruffasuperbiasedes

Amisthmortalis homo.tum comit honores.

AElemi registrapitur liuore fugat s Mortalestne corda preces iusti simu fundunt Perpetuo reparata di iniuria lassus, E l dolorio prauae turpis conscientia mentis,

Qua ruit in praeceps, QV I pcrse adsidera tollit

D eprimiturasummi sa uigenidossuntur Or ima, Obstat enim tantumsi uana superbia perflat Imitcno pellit migeros olrcasuperbos AEdificauit utrum A confusasverbia cenuum AEthereo delapsa bono ercandida cuius P ectora tunc tristes labentia iHla per imbres

Persimuere graues dantes incendas poenas,

Insolitum fgenus scriptae trepidanua summae

Perpetuo deursu loco dolor anxius urga

1lla per aeternos uris cruentius ignes,

Solicitatusua priuari et sidere labe, Forma tamen simplex semel hec obnoxia culpa Mutari nescitaui eptara se fateri,

Expletur casus diram labuntur in urbem,

Cuius funereum custodit pallida portam

Formidost crucianis , dolo aeui impia mater Paupertas V erroris item pregrandia siummi Numina contemnens patris: uae litibus in ictCunctu domus. domui turpissima iurgis miscens, Quae pueris clamosa uis: praecordia rumpit,

a C Tanta inclementia.l. diabolus. b c Iniana per aequorasimilitudo qua aequorinudus hie est naues homo. e et lini det homini beatitudinem tuam inludet deo quia Mor tur. dit Ainim eum prima breui.quando dc atroκ reperiatur sui.ii. puni.inia atrox. tem iusta pii iste. e.u Trepidat a timentia genus poenae. ic Loeo clarium est.

Delapsi .i. posti delapsi

saerunt ad locum pcenis aetoriae. Urget illata, Iicitudo verat tabe Ba .conscientia sui peccatita priuari beatitudine tria emocratiant ignis. recatures boni petuatiog α Quae incolunt ianui in serni.c formido.dolor terror. paupertas clamos rosa N hoe innuit paupertatem gratiae diuinae. hu in paupertate nota recte.

72쪽

a C duplieatur u i Divtus ira paupere. B C' Expulsi.Lpaoperias e si ille anteJnfreni ianuam: vel in inlario. d et Mamin accusativus sulphur nomitiativus. scilla lue t .s superbialit

eiseri cel celerauit omnesci aros.quia ex. Omiribus choris cecideIunt.

LIBER II FIn qua nulla quies:longi ac labor improbus ami

H aec natis comitata nouem: dfoemina uincit Sexta' tamen generantis opus scininuta missili, Expulsu ' uret quis manes haec terret:σ oram,

O rchcos , lurcs, custodem fuminis,orcum, Paupertas func lanimis:que lurida centum Occupat hic luctus:luci bimae fabulantur: π ara His ambest macies: mors π De morictrapax sI inpietas: ucrulae dira o contentio litis Hic tegit umbra domos,quaecunq, π moenia ulphur Ad cui resem j, simul concernit odorem, Omnia dira muli lacountserpentibus:omni erPlena malo:ac grauibus de iusto urentia summis Suppliciormuris ingens inccndiafxit,

Ista lues scelerata choros uiolauerat omnest . O mnibus en iderunt vitio pars atra 'superio, Ac veluti pecus una pares,quae morbidasaedat Poma trahunt morbum: pomo uitiantur υ atro '

Vuadi eruata tholoscprotinui ouo Oaaputrescenti foedo obducuntur odore.

Traxit ad horrisonas exirmasuperbiasedes H os inferos,cofirmat atris insedibus incus Iuppi cribis miseris iaccstes ad gaudia surgit.

H oc errare mori est, mors lec miserabilis error, In uarias scinduntur item fera tartara partes Γ tuariis tormenta modis diuersa' mini rutIVIanibus:bit tenebrat dubio se merentibus umbra, H ic ignis sne luce uorat: nec devorat inf

Et graue marccntcm reddit bi terra mephitim,

Serpicrosferari s lacussub rupibus,undae

73쪽

sulphur olent:nun lumina fouet: norigora Flingui Heressastus,animalia dira,fimorem Incutiunt Arae facienstrepit , furentum Et stridorferri quid enim dedi turpibus atri 'omne genus poenaesi magna incendia fornax 'Frigora dant'utymiferae εν resolubilis umbre Issuuies aeterna fuit: ine legiibus horror Ac nulla eslpietaudolor auget π ipse dolorem, Optaturque mori sed abest cupientibus illud, Que magis haec petitur tanto magis impia gre1sus Monfrenaresurdusque gerit congre1sibus aures Surda nimis stigia coenosi in gurgitis ora O mnia prouidit iovis altasuperbia: nundo sancta: quae praua D numeriamque tenerent Siderasis iustis:reprobis π tartaraeterras At mely tribuit faelix qui fidera tangit. Infoelix quem dira premunt inferna ' dolentem, Terra sapit medium:medios extrema notantur, Gaudia summa deis:infernis partibus ingens Tristiua estsed utrunque homini Fi uelle triumphat Non timor ad superontions es ad tartara tendit, Stul miser in tenchris: sed i es uiuentia mulcet

Quae timor eneruauferurit pia munera uitam, Tartara priuantumerram mors uita frequentant Lumin unisuperismanes pisuntur π umbras, Lux medioxenebraeque vigent pro moribus f horum Qui latitant terris:ubisunt contraria:coclum

Ad mores extrema pios dabit ultima fallax Tartarus ad reprobos:muro deproin sit utrolgQuae bona: uae quesecus, medium,tμ emit utrisque, Naturam amborum, uelut aer:ignis eu undae Obseruans,calidosepidum que,afrigore inermem

ea C Quid atri que ti

h et Si fornax dat inceridia. resolubilis liquida

umbre dativus est. Hoeror diirpitudo:le pauitas. Sine testibus .i. moderamine aliquo. Illud mori abest ni morte carent

antinae.

e V Co reisbus quia non vult ibi miseeri eum petentibus. Superhia excelletia vire. lib.vi. animami, fur eraham vi oris bruti-d et inter loca habent ricta mala coelum euris cta bona.terra autem hona 8c mala. Medio si eκ3trema .i.si medium sapie

naturam e et remorum.

e C sar miser in tenebris opes sed spes:8c timor sunt in mundo. et pro moribus quia MhoniiM mali sunt in muta

do mores.

g α Μuroutroq; .i.terea ab inrom extremo acclarit naturam eorum que hona sunt.& que malamedi um deprompsit nasturam amborum & seruievitri uiri: . s. virtuti. Mutio.f. mundus quod est mediiim inter eoelum Ninsernum sicutare seruatna am ignis M' aquas qui est medius inter is x elementa.tamen rion ea ratici vera sed apparens

ter.

74쪽

φ LIBER II φ

hoino tellus quae ennom a tenet contrari l. homo patitur opposita b c Miserabilis puniem d as.mens quae eit cautatari Gelu n s.sperat aequai a premia datur nuritis. l. merentibus. e C. Pars una tristi Isinia est in insono vi vexet, alia est iii hoc aere caligis rioso.non Ppe homines ne nimis velearet: aec nismis supra apud speram ignis ne inultum oblectaretur:at et maiores demones malis hominibus, Firmi musiaconi nus most iidem ne dc sequaceturbam quae tui .e ignara compelli per Immentum aera ad centrum. Illa sesdes.s. apud aetherae interdicta.ii.sententiarum disti.vi.

Vbi est diabolua inibi est mi itis me

R cquirit uitatu's d cum uersetur in istis

Mens hominis, quae no stra, tonet cotraria fetas, Haec extrema parrocu fit miserabilis '' error, Seu cul a minui dignus: qua cari uturi est, Gaudia diuorumsterat,sim et infima: ca lum Mens bona si ueniat. tenebras umet atra malignas Inluribus ccnsire: neritis aequalia dantur

P raemiasic vornas reprobissc grandiu tulis Munera diytinxit coeli deo iustauuperbi . Vt que igitur cecider lucus tristi simu caecos Ugros pars una lures:eu seruat auernos Anfractussccuumfrmamus in aethere monjirum,

A eris o densi mala bestia tectastequentat Nubila ne nitido pectu gauderesereno

Illasbisedes:π ne temptamine uexa Mortalem assiduo, cui mul a solentia tellus Interdictu fuitvnedium tenet ergosequacem Et turbam sceleris, quae tunc ignarationanti Altapcr immensus coeli compelier auras Horruit aethereo grauiora pericula lapsi' Illudunt miscru timidas formidine mentes, Cognoscunt quandoin, lacum.tormcnta minii troni, Manibus: Osimulent diras in gurgue fammas, Sulphura cum taedimonitus hic'ulmina mittunt, Ajyceiu terrent animas pro crimine turpes,

Tartara quas trudunt,comites, dira agminafammae,

Omnia picna maloiae iusto urentia summis Iudicio:muris ingens inccndia frit Iuppiter o cruciat tum poena superbasi perbos,

T artarus subicis , miser alus incolit auctor,

Funeris aeterni.SEQI ITVR ea poena rectus, Credebant se quippe deono numina nutus Sanctu

75쪽

Suncta fui siesios':Jacs adnusucrbia Dino Nutrirutfluxordedit haec documcntagequaci Praua quidcm Fopulo luit hoc a uertice crimen, mi epetht coelo deiectasuperbia centrum reona dolum: nec habet uper impia quis AD urit ad infernas quocunq; a crimine', Iartes Foedatam humanae carnis uel bimaformam Velissuo, ualisque noscitur intus o extra, Ista geris tumidum pectus:usitur e curo, Cingit ei ingentes huic Una argoetea mammas Nec sibi ultra comas nectit 0ed starse capillos, 'ndit 'in populos:uani de uertice nexus Clarorumpendent, oculos ad celsa patentes Huic gerit: usaeuam lato discrimine frontem Fripst ac tenera cingitsua tempora myrto, Fert Juis gemmas argento ac auribus orbes, Esua uiuacem dissundit dextera palmam, Lumina quo cuiat dulflaua minantia terras, Et sua continuo palpebra mouetur oceu, In cute pervceliquidique unguentasuperbiImplevere genas ming ylendent), colores, Grandiiusublimipendentque monilia collo, Labitur ex humeris argentea corda duobus. Atergo'pectus vagumperpcndaea circlim, H uec adamanta gerit fratranti in periore duram insae cadit e manibus,telum 'uesitur arachnes, RIobilepretenui π uelum deluditur aura, myod uocat indusium uulgusique brachia luto Ventilat:huic manibus tum chiroteca quiescit, Dis circa articulos si tendent ub pclle mariti Annulus excisurgina superbiaflauo ut Laudet inpreclogemmis incuditur aurum,

a et suos nulus 'eredenhant esse sinctaminina. Hee sopobia quae petiit. h α Α quoeumq; almis ne quia caput tria est pec

eatorian.

Formam animam quae nostic intus:& extra qua. iis sit. e T ingentes tumidas. dc Panditur omadis. turmanisestatur.ec saeuam superbiam. fc Quo adverbium est.

circum pectus.i.mte 8c retro, ab utroq; tergo fratrati tuberanti peopter m

tras

h si Telam tenuem &his sinam deluditur ventilas M.quia e manibus se Meubitis fluit. t c Dis diues te . in adel. dis Maritilliret mulieres sua perbe imponunt comua maritis. St.aufum gema me insu,t genis cedit

76쪽

a C Accincta ueste retro tram npe risic mulieres tesante demit veste ad pedes retro vero aecincta ut videatus que sub latet venustior. Aes cincta veste pandit tegsmina que demissa var.Oeolore subius te at. D si plariam aequor sera monem clarum N apexta sumaracum tarditate. e π Nuben vento.ca β

d V Porticus est ante do

e et mirandi leones quattuor similis.s eolumnis atlantes colunae. Maehitra appo mirandi tractus f αΜire poeciles. i.olhεtat machina illa se serestinere figura poeciles poe

ticus.

κ CAd lapsus quia super hi oblectantur antiquitatibus.

Si pugna.i.pallatia super hie sunt ornata mitis gesstis. hc vitricti pugm.

LIBER IIIIa nepotali uitiosasuperbia luxu

Induit atralico ue1les sua corpora culili, Ante omnes in se nullum scelerutapudorem N utritto acrincta ' retro quae tegminasubtus Veste tegunt pandit uario demissa colore, Corvino incedens passurosubmurmurat ore In gentescimeant gentessua numinalisus Nempesuisuntur, de afui ne regina deerum νEt feror,asternit miseram praescntia turbam

Issius, O maynos magnis de rebus amicos Alloquitur,tardo cornicans ore scucra

Verbaparit, uerbo planum ' quo ponderat aequor, Improba uultsecum, dominos,comites duces his magis reges, vano π nutritur honore, Impia funereo cibat haec praecordia uento. Calceus ex auro pedibus fauet, omnesuperbum es Quod tegit hanc nube comedit , uomit,impia,uentri Corporis ornatusaeua est, saeuiissima tecto. Porsicus β ante Imus longis fulcita colammis, Quas humerisseruunt mirandi insede leones

Quatruoneu curuossimiles,ut cernitur, arcus Atlantes retinent, mirandi machina tractus

Assaxima, ν ostentatsese flectantibus arte

omnimoda, mirae similem retinere Huram P aeciles ' doestae qualem uenerantur athenae, Quadro elegans forma di, tum turris in aetherasurgit Nubibus atque casui condit tumsaxa minantia

Sustinet ad lapsus,' se pugna incasteat armis

Sueditio in misera cumsueuit inutilis urbe, Consita tum uanae uaryspallatia glis, Hie erit immensae uictrici graecia troiae Excidio pugna. uigili comburitur ingens

77쪽

Ilios, π flamma ,gallos ut caede,cumissusE ha patriss monstrat locus alter π oris, D aedalas ex altase credit in aethera turre, Turbat O insanus hic icarus aequoris undas Ireiuomae sque caua,cunctis mirantibus, ossert equivius romo quas non tenetiis scfiguras

Ante locum portae stat sciasuperbia diuum

In lapidem 'urtificis generosa nobiis arte, Uiuid praescripto refidens celeberrima mundo In sede excelsa,nitido de marmore Glim Ud excisuefacies,uaga lumina comos, Caesaris O grandesseruat locus ille triumphos,

in os nauae fecere manus, mirabile tandem

opus, icio' formae flatuuesque pedalis,

Fonsfluit a dextro, quo cum diana puellis Se lauit,timidumsumpsi quo tempore formam Actere,uallo pauidusjuper aeqκora cornu Quem notistrauere canes subeuntque labores Η erculei,cacum questrit,perdit que leonem, Atque caput terre mutilat sirinthius hidrae, Ingredimur limen, duosunt nouapectora terrent Iiseruant utrunque latus,quos horrida diros Barbatigit aethiopes extensa , brachia clauis Irata ostenduntsse 1 ectantibus horrent Asyectu primo intrantes subit altius intro Admiram h ychpario quae confra saxo. Ampla domus, depicta domus, mus aurea Intus habetparies loca quaeque decentia,repli

Corpora romanae gentis: romana iuventus,

Nostiumst, manus sylendet mirabilis arte Parrhas1fecere ues,non in us adauget

a Cin lapidem diuinu '

vel diuum pro diuorum. mo.L deorum imagines in templis magiusteis effigiantur. h et Mundo muliebri oenatu vivida ut viva pre/scripto variegato. V Ut gipso tam albin amoris uteκὲ ipso viodentur excise. Facie acculatiuus pluralis ut euelle.ssint.

ret Noua pectora nouos hospites. καBain cficta quam xent agit representat. Aethiopesino ex aethiori .sed turpes subitis.hoa

pes.

hc Regum pectora aesemde , si mirabilis deest quakeere sues mirabilis paraehasii. sues siles pili quibus Dinosili et M illis.s viventiu

78쪽

a et Natura dedit quia

strs imitatur iraturam iaquantum potest. Pallerem timerem Abhorretis ei mens. Eκoresiae per ordinem. Vacuos.s vita: n5 viros.

h ά V ita ad videau.Lε. e Gloria triumphantis

Caestris.

strat et scipio furit vivaci igne iniecto. Saeue magi ae . Ordo est. altera pus mo istrat π scipio cartag nis.los ieinus is . it iniecto igni invius crudeliter: Beue.i .magiae carrhagini. . salo mari. Dat situm nomen M se. Vectore ariete aureo. in V elum opertum coraeaau tecti tegentis omnia Haee. s.fima.

i.f. planete. Pinge oeummandia quas figuas eas domus illa non oblis meta manibus pingentu tandia genti, ubi vasa.i.eulina.

ordo.

Coracta loca decerit.Ldeseet Ioeus ubi vasa Brit ut laus nitens esea pisae Be pinguia edulia portane luxu ingenti atq; eamiae seruant virides hera Das cum fluctibus pla inerat o cuit i. horti.

Hunc artem natura dedit',iamen ante quirites vallerem uacuos facinus committere,abhorrens

Detegerentforta sic meum stectantia crimen

Lumina, tam miro naturae ex ordine traxit

RG illos,illis ulformaβυnissima,uitam . Non neger ex primo,tam quid mirabile visu.

Caesaris in Ictriam,vincentis gloria, uisti Exitium, uitam , tenet nem , coegitq i P. ars ea caesareum, siridio furit altera ferro, i Scipio uiuaci monstrat carthaginis, igne, as

Scevius intellio per magna palatia ceu Ima petilphucton diluisus ab aethere quidem Angulus ostendit Moulmina ivppiter ardens Pro i in lapsum, Diro dat nomina ponto

JE geus nigrae cernens uenicvljaformae V et natans rapidas transit uiolcntius undas

Leander tacitae cernens . nota lucem ae taLumina, Dissalo rhrixi germana furenti

Se s suum nomen,monstrat pura tertia,c caelo D um ruit aurato trepidans uectore profundum. TERRIFIcunt quae caesa nimis vertigine mentis. Signa tegenti i habet velum iecti omnia coeli, Haec , domos praestant Flanctis,tempore currunt,

Qui=ibi composito, quas non domus ista fguras

obtinet a manibus pingentμm grandia sentir, Cunctu deccnt,ubi Maja nitens quibus csca paratur, Pinguia ingenti portantur edulia luxu. Atque ea quae virtvlasseruant cum Irumbus herbas R dicitant oculos,primo quos magnus ab orbe Mercator grauida uerit, insorte,car ina Foelici ad patrias,quσm i mris mc cibus,oras, Omne

79쪽

onine gculis siluaesiem; omne ferentis ad usum Mortalis uitae uiget hic ,ubilata uirescunt Hesteridum diro uiridaria tuta dracone.

λμο ibi sit natale solum quid queris:obmpo

Ataclicis deiccta choris uenit m 'ab alto, Μcns ingrata deo, turpe π mcns horrida dirum Parturit hoc monstrui uano Dr noti itur hcncre,

Mularuo mater , doli est: cui lucifer atrox Iungitur, ut coniunx tumidaesi plurasus cssint Mortali, quae digna sacros mereantur honores Parturit' inuidiam, sed ne siubiatur iniquo

Imperio alterius,tans reginapotentam, Format auaritiam,si non tua iussa timentur

Ira it,si uota nequidseugsima,tristis Acri 'ingenerat,telluri ut lamma poloetes

Incutiat uires,oritur de corpore uortex, Iiavxuria hinc ortum recipit sex germina uento:σSpermate progenuitsceleratasuperbia luctu Influio compressagraui,cum tartara uidit

Lucifer horrendus, multis horrentia mon firis, Infemum: μν matrem diram natae, horrida terrent Monstra deos cum matre truces,quae enixa Ilicli

Gavisa 6lsubito fumos verbia prei' Se populum formasse suum, docet omnia, monstrat

Imperium quod bura tenet, latus , cauernas Esmos uirosa lacus,cocytus in unam Lapsis auaritiam nigro comprestitumi Au, Nascunturfuriae critersoriantur, istis

mines,retinent mores, uisanguinis, atros, Hae natae, hae neptes, has di superbiastruat, Has amat, his vasti monstrata palatia regni, L aetantur turpes,turpi dira simina centro,

a Eparturit inuidiam superbia cum plura superssantque mereane honos res:sed ne surrebia subsdatur par finit auaritiam& hahendi eupidine ne indigeat alieno adminiseulo. at si non itinetur sua iussa partum ara leucimi neqat implere votia suum parit aecidiam sed ut ardorituperbie incutiat seas vires gignit nulam. a gula vero exit luxuria. b c u orto gula hinc ea gula. V entor & .ers

mate end, cccum tartara cum lusviser discenderet de et xlo

apud si gium flumen suo

verbiam compressit Mgenerauit piccata capitali arreter luxuriam,quae omla ollae se Iuciteri neptis. Natae terrent lucistri turpes filiae poste ortae sunt sua deformitate terruerunt infernum: Mmatrem redeos. Mons stra appo est. Bulla ampullosa superbia vi hulla.& tumor inflata vel cito retituta ut aqua..vitola veneno insecta. Ii unam. filias rum supertae. Furiae nascuntur e cauaritia. s otiat ut iunguntur recitatis eapitalibus suis insinteris istis amnes.& reti

nent more, atros virtute

sanguinis, quo & moritas assimilantur. His .s.filiabus supcibi e mori strata lant palatia vastieerni. Dira agmina a Psvo letantur turres filiae turpi antro.

80쪽

ttierim ad coitum hinc soritur vanagloria. h V. Maiori igne maiori honore superbia erigit uepropter inanem gloriam. Nata propter natum que tota splendet vertice. .capillorum ornatu pre ceteris filiabus. e K Feror dicor teginaedeli ta terre. d si Te ieras florente . De more.Lpuellae lio, Puellae nominatiuus est. e V Natariam erroris. . recati saperbie matrix. Iuuat delectat. Visere ire ad videndum. M verum. s.fit. lnaidia prima nis mandi iiividi . Miseribilis quia primula: mordo. Minaci sanguine suo liuore limiotaria tela sedauit. Livor inuidia. Aurae mundo . . quae vidit in mundo. Praemunt sequuntur.

r et Alta genitrix superbia

doli mater alta superbae4 superbia. auaritia. MIuxuria. Lumtia re igneendi. Cupido rerum iurens.Mixtis seminibis .f.

harum.

μ LIBER II

Incitat ad luctum,coeunt, hinc Poria tetro Nascitur,haec quae vana foro mortelibus aegris i D icitur a cunctis, maiori in laudibus igne' PS e tollit genitrix,nata, quae vcrtice corita Tota nitet,scnitii suis pallatia coeli

EJUuam patriam uento Huperbia dixit. y

Partem aliquam regni, reginasuperbia dixit,h Ucror coethuastae telluris,σalii , AEluoris,ostendum s magnapotentianos est, i

O natae,at natae tumido tolluntur honore Maismo, o cupiunt teneras Aascribere terras i Imperio audaci, uanae de moreruellae. ιTumstimulant matrem centrales linquere sed , ' i ycruersas cum fama boni peruenit ad aures INatarum erroris,illuat ergo exire puellas Danibus infereis, humanum uisere o orbem, , An uerum quod fama canit, nam primasororum' -- Inuidia a sumpsit uolucres damnabilis utor iEt pallens erebi liuorsua tela minaci Sanguine foedauit,proprias tum dira soror ex Conscelerat liuore truci, quaeque inuidetasirae, i Corpora quae uiridis nutrit uiuentia terrae. ID ycedunt mala turba praeit siceris parentes 'ADura premunt propriss coetu ue gia longo, INe maneat viduata tamen domus atra malorem H.

Alias mali genitrix rorem aeua cupido,' I L Luxuriarac ex ipnefurens in pu te mixtis HSeminibus genvere ferum , i cerberus, atro Ib Io re canem fame est,tris natus hic ore rei duci i Latratus osserit o latus totum quod conlinet orbis vE esuum,non iura alius nec possidet alter