Cl. Galeni Pergameni de Clysteribus et colica liber : A Iohannitio e Graeca in arabicam, et inde a kalonymo in Hebraeam linguam, translatus

11쪽

DE CLY S gRIB vs. sHippocrates medicinam adiectionem Mabstraetionem esse dicebat:vt quae resarciat

addaque idquod deficit: quod velo reduna

dat, tanquam mutileauserat,idque inter alia clysteris beneficio. hic enim in quibusdam moibis superfluitates noxias educit: est i men ubi non conducere, sed nodiam 4nferre videtura cuius tei euidens signum suggerit ratid,siuesi diciu m,in ea natura cuius dissicilior est i uestigatio. ac experimentum quod rationisubest, quicunque sibi vindicat, sub , inde hallucinatur, ita ut rectam viam inire . non possit. In plurimis inquam morbis eius usus Myosstremus: priscipue vero ad aluum nimis eonstrictam soluendam. Adstrictio

enim praetoe naturam inua- ΕY ApEbricR Moclesces plurimis malis ansam Pard.Vm

ius corporis causa eximiPsicque & morbi δί. causis Gnira morbi rationem obtineri

nam ex ea oriuntur febres vivi seisivi yo dum acutae, nunc cotinuae, nunc dives , intermittentes; lenrae, plascidae , quartanae interdum, timiliis Im ciuersu interdum tertianae; diariae,

quas sequitur ni,nnumquam apost a pul- - . A I monis,

12쪽

monis, pleuritis, suffoeatio, semicrania in

termittens recurrensque;ilium,iecoris, lieni,

dolor, pertinax urinae stillicidium, ventriculi cruciatus Sc debilitas, animi deliquium seui3 ope, appetcntiae deiectio, eructario acta da, punctiones, plethora, paralysis, colicus dolor, podagra, lor iuncturarum. Breui ter, malum id multiiugos

quemlibet exarsubu- dolores e crassis x iuridis &moribus ortum, , δε- glutinosis humoribus uatos m es mimaeue indu- turalem quam animalem teneo gra m 1βm m labefactans; parit enim non tam stoporem grauem, um genij torporem, phrenesin, memoriae, cogi tationis, ac reliquorum sensuum corruptioenem; necnon Visiui interdum obest, dum crustae instar oculi membranis incumbit:auditum corrumpit quoque. quod ramen ratione corrupti aeris euenire potest, uti si aspera admodum sit hyems, refrigerans cintem, eiusque meatus coarctans, fuliginibus ciccis exitum impediens. hoc si aceidat, uti oportet alimentis laumidis,& tempuli se op

ponere contraria victus ratione : partibus

enim corporis arefactis, copiosus fiet flauae bilis in iecore cum cetis humoribus pro i

uentus;

13쪽

DE CLYSTERIBUS. IIuentus; quam segregans natura magna fiet coaceruatio humoris maligni , crassi, nigri,

frigidi in liene,estque is qui, seu

bilis atra vocatur: praedictus enim tenuis, flavus, igneus, calidus in sellis dici a vesicula domiciliu obtinet, flava bilis vocata. aqueus vero magis tenuis& serosus in renibus haeret;& urina appellatur, cuius exiguus est in cor pore Usus: contra ac bilis flaua quae ob suta stantiae tenuitatem & qualitatem acrem eximiis usibus destinata est: intestina namque perlabens, quicquid in eis materiae haeret,ex. pellit.quod nonnullos in re medica fastu6sos medicos omnino latuit; hi enim insistentes

operationibus naturae,cumvidentictero cor reptos non posse aluum exonerare, tum Meorum excrementa ad albedinem vergere:

uniuersum corporis habitum,praecipue vero oculos, flavo c, eoque colore tincta, sciunt bilem flauam ea peruadere via inselita, hic autem natura sola per se morbificam causam expellit. quod Hippocrates innuit, cum

naturam eam esse quae morbos Curet,reme

diaq. iis tollendis idonea commonstret, ale. 'Graeci vero cum de morbi R. M os .part. ms iacultates perlustrant ; im

14쪽

a quirunt*cui facultati inorabus molestus siri. videntes fisi dasta a se novit que, quaena minimorbumiesimplexiones Λ: facultateni sit commiti

tol l sumentes, quod naturam

eam esse videant quae animal in sanitate conseruet, eamque amissam leuoceta Paratium autem ammatis temperius tibi cognita esse poterit, si singulis conuenientes 'humo. res, ex alimentis ingestis, paraueris e sanguinem nempe, pituitam, bilem flauavit atramiquorum singuli non puri, sed aliis permisti sunt: o tu m etiam si loca ea per quae alimen torum superfluitates expelli i debent, ritὸ praeparaueris. Ti omnino autem sciendum est, quo pacto aliaeentum gignatur augeaturque, ex eoqtae prouenianv praedicti hu mores, naturaque refclcilletur , corrobore. tur sicque recreata alacriter tuendae animantis Enitati incumbat. ru'dmiratida enim in eo Creatoris prouidentia Z piu dentia quod fla rim bilem ea ereavit Oatura ut leuis δί Ie a Ris .existens, surtamq. ascendens Mecissem lnihilin

15쪽

nihil uus seratur, infernas calfaciens pam tes contra natura sua grauem insuperiore I nam corp0ris collocarit Iegione.

bilis nam qu eri superi Hrem pbtinuisset comporis parIΩm ,interna calore destituta fuissent membra : at pituitae si inferitas addixisset na- tura parteSld supζhiora frigore caruissent, hincque inflari amationem leui de causa incurrissenx: inferiora vero ob pituitae frigidae copiam,congelaxionem perpessa fuissent,6-ρile metus erati . lVarii sit ue causis, Varie parabitur clyster. prout 'maderia clysteris. Crassior 190sorve

existit. Quodaego hoc loco agore statui, clysteres inempe describam, coficiendi & utendi modum rationem. pro diuersitate morborum variam exponam. COM m unis cly-

ster vulgo etiam notus ex oleo, mellemitro, aqua paratur: qui in omnibus morbis, quod nonnulli contendunt medici,no confvenit. novi enim qui in ni illo affectu non eo utebantur; miro que effectus pollicebantur. Cum tamςλ non raro spe sua frustratos eos viderim, aluum magis quam antςa erat,constringente ., i At peritus medicus diligenxercausas morbi cXaminans, quodnam remedidium conducat, quod vero minus, pensit

16쪽

bit, nec rard pro varia morbi natura, variari quoque δί medendi & medicamentorum rationem instituet. quod iamdiu Hippocra tes inculcauit, inquiens: Anni inter se diri runt quin & disserunt inter se naturae, hinc etiam medicamentum diuersimode paran dum, pro cauis nempe morbificae diuersi tale. Dico itaque praedictum clysterem vacrie diuersimodeque componi debere: nunc enim plus mellis quam olei aut nitri; nunc plus olei quam mellis aut nitri addendum interdum aequali omnia pondere miscendae Aqua vero huic clysteri adiicitur, ut dedit catur medicamentum ad loca assecta, quae dolore tenentur. Cuius rei mentione Hi pocrates facit, dicens, Aquas verrere es imenta 3c medicamenta. quod sene in cisi isteribus usuuenire videmus. Quod siquis

dixerit, aquam medicamentis a ea siubii lianda adiici, huius sententia minime vera :videmus enim veteres antiquos medicos quoties subtile rimuireretur Sharmacum,Vsenum aquae loco adiecisse: hoc enim & sub tilius & aqua tenuius. Aqua itaque hoc medicamentis commodi adfert,ut prompte ad ea loca in quibus morbificae caula haerent, perueniant. Interdum enim selo oleo paratur l

17쪽

DE CLYSTERIBUS. IF

paratur clyster: interdum ex oleo Sc melle: at ex mera aqua veterum qui secerit, reporias neminem: licet iactarit apud nos quidam se eum per inferiora latici successu iniecisse.

oleo duntaxat in ardentibus febribus , ad inflam- mationis & caloris di stu- nandam frangendamque, ealor admNec parum errant ij qui in O M Uum. ealidis febribus clysterem ex aqua,Olcinnitro, ali 1siue acribus medicamentis, paratum adhibent, ut qui non parum incommodi aegro adserant, dum febrema accendunt magis, prauamsi ue constitutinnem corpori inuehunt exsilo itaque oleo febricitantibus paretur clyster, nec ullo modo ingrediantur medicamenta acrimoniam habentia. Constare itaque iam put cur aquam clysteribus

i : inlysteri, autem applicat ne hic seruandus mocius ut sit aeger iacie versa , capite decliui, cruribus natibus': erectis. hinc eum prehendens', ex aduerso et xe sistas, instrumentum ad eam rei aptatum ad manum habens v sint autem digiti mundi, S Ingues

datur

18쪽

C A L E V s V . . datur aeger, dum nempe incunt latuis vli guibus laceratum: mtestinum a stema id curreret facilΘ:.quod dolorem acerbum ex citaret. . Sunt qui existiment eum clysteretuomnium commodissimum esse'; qui post quam iniectus se it recta ad ventriculurupergat. Veruria hi luoniam in Anatomicii ver ii non sunt, ignorant quoque inter na.

turales vitalesque putes odiaphragma tape. ldiens quo ualitas daaesese mutuo altiqPhti l

hinc-clysteris legitimus 'sius eos latet hic lenim iis partibus : quae ei quod infra co*usisixae fiant, opitulatur: quiae, verum supraim testina non ascendit;nisi corruptum M spem lgiosium liam sit redditum corpus tqnc enim limites suos traiisilit-ad superibra corporis l

clyster perueniae is siquis nihil inui l

consendat ad id raeses corporis Partes sy

19쪽

DE CLYSTE RIBVS. IT

lus molem: sussiciat itaque id solum indicasse, quod ad clysteris cognitiouem praeci pue conducere videbatur. Redeo iam ebunde digressus eram , praecipiens ut digiti inundentur & praeparentur, praesertim vero index;hicenim oleo i Meudus,& in anu immittendus,ut olei illinitione plane irrig tur. Ipsa dij toru m immissio, semel, bi, aut ter repetat ur, Ut dilatetur magis foramen:

hinc totus 'chster iniiciatus . Ea obsem caution ne clysteris sae istimissione

clysterem constituentium augeas minuas , prout aegroti i ultates magis minusve integrae fuerint. II I

20쪽

-: Quodsidiu in ventre retenta excrententa sint, adeo' ut cras adus quo i,ni euasorint uti potetis deincto su una , visicia aem enisti est .ac deorsum demorgens s exptuns ex crementum siccum .pnobe furfurest; doneei tertiae aquae se 'ab: semia sit : meminei pr,terea nitui tolei paululum adiicere, hi Me

porro alius paratur clysthro