Respublica et status imperii Romano-Germanici

111쪽

D EAE o. 8 9rum adjacet itidem eminens Cerniis tur ibi labrum porphyreticum coloris rubri admodum capax, item D. Arnoldi Basilica, in qua imperator Ludovicus Pius,& filiae aliquot Pipini regis sepultae sunt. Imperii Romani jure& libertate usa est, usque ad annum .

II a quo Mauricius Saxoniae dux Albertus Marchio foedus cum Henri co II. Gallorum rege pacti sunt, causa vindicandilibertatis Germanis, quam minui a Carolo V. imperatore quere bantur prς sertim cum nullis precibus exorare Caesarem possent, ut captivos principes , and gravium praesertim Hassiae dimitteret.

R I si A Mimiae urbs in Albis ripa

a Misnarivo nominata , a quo etiam regio tota nomen adepta est.

Luplardum a tajecto nonnullis dicitura Lup proprio nomine Tribus cingitur fluminibus, abortu Albi fluvio navigabili, a Meridie Trebila torrente, a Septentrione Misina rivulo. Tres quoh in uno monte arces habet, Principis, Episcopi iurggravit: pon- rem vero altiorem templo, quod tamen de eo ponte intelligendum, qui Versus arcem est, non de ligneo illo de artificio insigni fabrefacto, qui trans Albim est. Hoc enim vix artificiosior

112쪽

dita est ab Henrico I. imperatore anno Christi 93o qui voluit eo in loco esse pr. esidium nailitum Riparensium, hoc est, eorum qui tanquam in limite aut statione collocati pro salute regionis

excubarent, ne incursionibus Vngarorum UeXaretur. Qtio loco illud etiam

advertendum, La Mima fluviolo Mis na urbs, dc Misnia regio nomen invenit, ecquid dubium esse potest, etiam Misnensem populum ab eodem rivo appellari Zmiuod si tenuerimus, non jam ab exteris, sed a Germanis, id est, a Suevis, Hermunduris, Misnenses derivabimus. Quod Strabo etiam diserte affirmat lib. I. Ex quo Romae quoque in lapide quodamNicolaus Schonbergius Cardinalis Suevus Mimensis appellatur Antea quoque aliis nominiabus vocata est, nempeDalemincia, Sir-hia . Urbs ipsa montibus undique cire undatur, imo bona ejus pars mont

La est, nulla plane planicie. Cujus situm varietate quadam collium distinctum Philipp. Melanchthon intuens dixit:

Sparsam illam esse coeca fortun e manu, propter inaequalitatem scilicet loci modo sursum modo deorsum vergentis. Excellit non tam amoenitate quam

salubritate aeria. Amoenitatem quidet

113쪽

esse iunt Albis fluvius ulcerrimus, colles circumfusi, horti, vineta, basilica Arx vero incoata ab Ernesto, perfecta de absoluta est tandem ex opulentia metallorum Annaebergensium ab Alberto Saxonitduce anno Christi I TI. Episcopatus autem annoChristi's 8. ab Othone Magno fundatus liber, ingenuus, nulli Metropolitano praeterquam Pontifici Romano subjectus. Ab hoc seu dum praepositura Bu- dissinensis accepit Coenobium ad S. Afram conversum est in scholam illustrem centum puerorum altricem a Mauricio Saxonia duce anno Christi Is 3. Iudicium ecclesiasticum ab eodem Mauricio Saxone institutum anno Christi is s. in quo cognoscerentur causae matrimoniales, dirimerentur controversia ecclesiasticae, examinarentur dc confirmarentur pastores ecclesiarum, SI ageretur consura de eorum vitai moribus. Suscepta est in hac civitate religionis reformatio statim a morte Georgii an Christi is 39. curae industria Henrici ducis, perfecta vero diligentia Mauriciivi Augusti

annis sequentibus. Ac primus pastor reformatae in hac urbe religionis fuit Ioannes Albinus Francus Viteberga eo missus, a senatu cooptatus

anno

114쪽

anno II o. In Basilica vero concionatus est Georgius palatinus, Nicolaus Amsdorfius, Iustus Ionasin alii. Eodem anno coenobium Bars usianum in scholam conversum est. Anno autem IS T. capto Ioanne riderico a Cςsare mandatum est, isnensibus canonicis, ut gratiarum actionis loco hymnum, qui incipit Te Deum lauda-nzus, canerent. Ao facto circa vesperam hora, fulmine tactum est cathedrale .urbanum templum. In cathedrali quidem totum tela um desa gravit, turris incensa, in urbico autem fastigium templi Hum. Itaque

anno Is 49. turris de integro constructa est. λη NYpo RTIVM, Ionssori, vetusta arx infra Veldhircham. Sedes comitum L onis ortioru eXRhetica familia oriundorum Uendita est anno Christi 13 9 triginta sex millibus aureorum Rhenensium a Rudolpho Duci Austriae Leopoldo, qui solus

ex gente Montfortior i reliquus sobole omni carebat. mae I a Moeno fluvio, qui - Mogonus dicitur, nonae habet. Ibi enim cenus in Rhenum influit,&amoenitatem foecunditatemque loci mirifice auget, Germanice Meintet ,

115쪽

in ripa Moeni sita civitas. Quidam ortum ejus ad autorem Trevirum Maniani regis Germanorum filium alii ad Terbe tam Nini Semiramidis filium referunt. Quorum ego opinionem norefuto, ne cornicum oculos configere velle videar sed plus apud me tamen valet Taciti testimonium,qui suo tempore nullas neque urbes neque oppida fuisse in Cermania scribit. Quod si urbes tunc nullae extiterunt inceris mania , qua autoritate Moguntiam tanto tempore ante Tacitum fuisse aia firmabimus ZMulto igitur recentior est hujus urbis ortus, olim longius a Rheno abfuit, quod ex ruinis cognosci potest Quanquam negare haud posse sumus, tempore Constantii, Iuliani tam Moguntiacum , quam Nemetes, Tabernas, Vangiones extitisse. Quod ex Ammiani Marcellini lib. 44 1ς. enanifestum est. Sed duo sunt quae opponi possunt, temporis scilicet dessormae diversitas Iulianus enim anno C. 6 I. Romani imperii fasces suscepit :Tacitus vero circa annum Chrnti 1. vixit. Deinde pleraeque urbes Germaniae pagis similiores quam oppidis fuerunt. Et post Attilae irruptione in e maniam muniri demum coeperutra

hea Sedad MQguntiam urbem redec.

quain

118쪽

quam ampliatam esse a ClaudioDruso Augusti Cςsaris privigno legimus: cum quidem anteAugustum etiam pons ibi

factus sit, per quem in Germanos Iulius Caesar transiit. Direptam vero esse sub Valentiniano Marcellinus scribit. Vetustum est omnino monumentum

lapideum glandi quernae non dissimile, quod Druso factum est Moguntiae

in colle quodam urbi vicino, cui nomen est iche ex quo conjecturam facere possit mus , Mogunt iam fuisse, quondam arcem belli contra Germanos. Est quoque antiquitatis documentum insigne hujus civitatis, quod a Crescente S. Pauli discipulo ad fidem Christianam conversa est, nec ita multo post episcopatus in ea extitit, qui in archiepiscopatum ann Chr. 74 P. autore S. Bonifacio conversus est, ut in historia Vormatiae dicitur. Nec exigua dignitas sedis Moguntinae est, quod in deligendo Germano imperatore partes primas tenet, inde uiaque a Pipin rege, quem anno Christi so s. Bonifacius archiepiscopus Mo-guntinus in templo ricii solenni nunxit Circa annum Christi 11 8. odium exarsit ingens clerii civium Moguntinensium adversus archiepiscopum

Arnoldum , quem etiam furore in-

119쪽

genti trucidarunt,4 in fimum proj cerunt. Quod facinus Caesar Fridericus Barbarosta sic vindicavit, ut autores caedis capite multarit, urbem sere totam diripi vastarique jusserit Iccirco in ruinis acuit civitas annis 3 6.donec jussu Othonis LV instaurata est. In hoc tumultu cives universi steterant contra archipraesulem, exceptis solis lanionibus vel macellariis , qui pro illo pugnarant. Itaque ab imperatore riderico singulari quodam privilegioru libertate donati sunt. Concussa quoq; vehementer labefactata est Moguntia sub episcopo Dieterico Isenburgio, qui anno Christi millesimo quadringentesimo quinquagesimo nono archipraesul quidem electus est, sed a Pontifice Romano oppugnatus Is enim antipraesulem obtrusit Adolphum Nasibviensem , cui cives duoMoguntinenses, noctu egres-s, urbem prodiderunt. Ex quo factum, ut clandestino introitu scio cives occisi sint,multi itie capti.Dietericus ipse vix per murum elapsus evasit. Orn mento etiam magno est MoguntiςAcademia, quae fundata est a Dieterico archiepiscopo anno Christi 1 82. Ab

Adolpho autem hςc ipsa civitas ab im- serio alienata in ditionemri potesta

120쪽

tem archiepiscoporu1 Moguntine sium redacta est. Anno Christi 1 2. Albertus Marchio Brandeburgicus relicto Mauricio cum exercitu venitMoguntia maciram suam in clerum evomuit, pecunia cives multavit, tormenta bellica

eis ademit, episcopi arces duas igne perdidit, qui aberat concilii Tridentini caussia.Tradunt plerique, artemTypographicam hac in urbe inventam. Quam controversiam elegantissime decidit Marcus ZaeriusBox hornius in Theatro urbium Hollandicarum, ubi de Hartemo agit.

λ O, Amma vi, Germanice IVGH-- chen, avariae civitas ad Isaram inter Oenum S Lycum amnes Fundamenta ejus jacta sim anno Christi

I set ab Henrico Bavariae duce, imperante Othone I. Nomen invenistedicitur a monacho, cujus caput eo in loco repertum sit, cum terra fuit L

fossa. Amplitudo ejus intus continet pastis. oo. Hodie sedes est Bavariid cum amoenitate aliis multis urbibus antecellens . Multa ibi visuntur sum in ingenio arteque dc solertia admirabili elaborata atque perpolita. Eminet inter alia locuples cingens bibliotheca circiter o oo voluminum