장음표시 사용
11쪽
lne ruptam absque odio & studio professus; & v
xo blandiri publice, nec locus nec gratia esto quam-quim laudari Te, etiam dum vivis, omnes sine obiatrcctatione permittunt. Adeo Virtus Tua supra inuidiam est atque calumniam, ut eam immortalitatis gloria non sequatur ut post mortem eeteros verum etiam praecurrat. Unus mihi grauior est metus , vetacta dictis exaequem. Sed quem umquam SCRI-guinita. PTOREM ET AUCTOREM RERUM, PAR GLORIA CONSECvΤΑ ESTh Pictoribus noti
modo venia, at laus etiam datur, si vivas imagines coloribus mortuis aliquatenus assequantur . Mih4 - certe amplius aliquid a CELSI TvDINE TUA sp rare licebit,quae fortitudine, felicitateque rerum g sarum, no tantum exilem meam , sed excellentissimam quoque Scriptorum omnium eloquentiam si Perasti. Patiere igitur, pro insigni raraque Mod alia Tua, unico Te victorinae elogio, velut angust Virtutum Tuarum compendio, appellari
3lem Te olim Posteritas,nunc ego praesentem v
Clientium tuorum minimus Hermannus Hugo Societatis IESU. Imprimatuν Medies. H. Uluc. quens. Prouis. s. si is Medies. Fr. Bariola Augustinianus consultor S. Olyti pro Illustris. D. card. Arehiep. Fidiι Saccus pro Excellantiss.Senatu.
12쪽
RBIS Breda obsidionem res mul- latini obsistae supra praeteritorum bellorum fi* qm Bra-
memoriam magnitudine tua celebrarunt . In primi S maximarum ι.Auxiliam. suppetiarum auxilia unde quaque Rama euoc
ab hoste euocata, quasi non de urbis unius sa-44.'isiude lute, sed Imper ij totius summa fuisset dimicatum. Adeo famam studia auxere exterorum, s. Admiram ipsaque aemulatione creuit Victoriar nomen. da maeminis Deinde admiranda inauditaque circumualla T.αό tionis institutae magnitudo, circuitu valli du- io a. plicis aduersus internum externumq; hoste, qualem vix ullae retro Historiae litteris com-δ.Μultitudo mendatum reliquere. Ad haec multitudo credibilis, a turrium, bcastellorum , c aggeru, Remites. aliarumque id genus munitionum, quae &'. sinet a. ui imo anni tempore, di breuistimo spatio pro
tanta magnitudine, fuere persectae . Praetereat:: αἰ
summa commeatus supportandi difficultas , e longinquo itinere lovgo, hiberno ac terrestri, undecim mensum spatio superata ; cum ob sumptuosa Sannosae oris Curruum vecturas Proniucijs volentibus im- Perata S, pagorumque ac municipiorum vastitatem, graue mercium omnium pretium esset,
neque militi nisi rara dimidiataque stipendia: .I.:esoluerentur . Denique peculiare quoddamae ciἡγti praesidium Numinis, rebus ii ostris perpetuo Patrocinantis, turbantisque conatus hostiles; A perin-
13쪽
perinde atq; nobis propitium, illis iratum infestumque semper extitisset . Cuius quidem caesestis auxilii argumenta, tot tamque certa toto hoc Bredano bello eluxere; ut quamuis Ionge maxima fuerint Ducum studia vigilantiaque, nihil tamen haud dubie iis omnibus curis effecissent, absque ope e ximia summi illius Imperatoris Dei. Atque haec fere ea sunt, quae Belli huius famam orbe toto circumtule
, ibi, at 4. Breda alioqui oppidum non maximum, ci girentius quacuitu maenium continet passumn millia non ' ' amplius quatuor , ut horae fere spatio circuiri Ireda quan in orbem possit. Nassaviis primum obuenit anno M. CD. IIII. dote Ioannae Polanae : qtrae cum Bredae esset heres, Engelberto Comiti Nassauio nupsit. Eam urbem anno M. D. LXVII.
Albanus Dux fugiente ob perduellionem x .a. ... Guillelmo Nassauio Hispaniae Regi Vindicata
lo&Qzitauit. Decennio post ad Naganios rediit anno φpx as L . LXXVII. Ηollaco Comite ad deditione cogente . Tu iterum anno M. D. LXXXI. a Barone Hautepennio per vim astumque capta, Regi paruit per anno S IX. donec Araugerius anno M. D. XC. per fraudem vectoriae
nauis qua septuaginta milites tecti, ut olim Graeci equo Troiano Arcem Vrbemque , tuin hente Mauritio Nasiavio, Arausj Principe, occupauit. Bredasitv Vrbs extremissere Brabantiae finibus. Hollandiam Me rha flumine attingit. Vicinis oppidis aliquot municipiisque haud magno i
A 'sta a teruallo coronatur. Ιacet amoenissima terrae
' ' regione, qualem plurimi Ducum militumquet
14쪽
Europa tota vidisse negabant: ut non iniuria Mauritius Bredam, sua Tempe appellaret. Ager unde quaque frugum pabuliq; laetus. Prata omnia virgultis perpetuis cincta, riai creberrimi distinguebant, velitii limite genuino. Ordines arborum vel ad regulam, vel in quincuncem dispositi, itinerum passim domorumque latera viriditate inumbrabant. Haud procul erant quaternae siluae, pinibus una, ternae quercubus constar.
Fluminibus duobus Aa & Merha interluitur, alteroque duorum insuper circumuenitur . Α a flumen rivis campestribus auctum, z Vrbis moenia circumfluit; ostioque retinetur, tui
ne siccas destituat moenium fossas, dum Mer- .har fluminis aquae 'uibus se intra Urbem permiscet per aestum decessere; simul molam frumentariam versat lento in Urbem illapsu. Locus, quo inuicem sese sviiij miscent, a Merhae in Aa influxu, amborum corruptum retinuit nomen , MerKendael, quasi Merharin Aa. Mer-hi: M. T. Ia aggeribus lateritiis duobus abs Aa in ipsis : ς' moenium fossis discinsus, Urbem interlabitur, kn -miis natura multas in partes diuisus, latiorque pau* i3bi ux Iatim in Hollandicas aquas, haud procul DOrdraco sese effundit. Aestibus quotidie gemi- , ni Sconcitatur exaestuatque obiee is catarrhactis in suburbanum agrum, quoties libitum oppidanis. Ab Aa, Vrbi olim Bredaa, Brabantis nome fredi vnseconditum aiunt; quibus breed latum significat, ,. ' ' ε' quasi Aa fluuii latc sese explicantis alueum e X-primere voluissent. Vrbis medio edita turris 4 iii ' .I.
15쪽
in vicina oppida patet despectus , opportunasgnificationibus e longinquo faciendis acci piendisque. Domus censentur fere ad mille quot ia vi. ducentas. Figura oppido triquetra, nisi Αrx
ηοomu - moenibus in aedificata, leniter uno latere prO-- auia. truderetur. Haec moenibus, aggeribu S, pontI-
.ii, bus,armamentario, geminoque aqui circum..' '' ductu munita, ambitu complectitur passus amplius mille. Xystis praeterea, porticibuS , cΟ-lumnis, ambulationibus, hortoque tam amoeno est instructa , ut fortior an elegantior sit , difficile iudicetur . Moenia Vrbis perpetuo quercuum ordine consita, non lateritio sed cespitum aggestu structa, portis lateritiis trihus ad ternos Vrbis angulos praeteream qua ex Arceitur aditum praebent. Moenium A cisque inera accntis latera sustentant muni menta omnino XV. in quibus dispostato . menta , molaeque nonnullae frumentariae, quae 1 h. x et velis ventoque concitantur . Colles duo in colles ii in moenibus,e quibus longius machinae suas pilas permittunt . Sub his ad peδem moenium invocantur. ipsis fossis munitiuncule huin iliores due, qualis alibi tertia, cui superne collis impositus nosuit. Hae sunt quaedam veluti receptacula, ad quae subterraneis portis aditur , eminentque ex aquis altitudine pedum quatuor. InfernEcircum pedem moenium seps spinea, incisis inflexisq; ramis, atque in latitudinem intertextis, quae iaculatoribus moenibusque munimentum praebet. Fossae inaequali latitudine patent; L limas sol quando pharimum,passibus CL. cum minimia,
passibus LXX. In sessis abscis, e terra moles ΜΛl , niti. XIV triangulari forma cuspidum instar, eme-
16쪽
dio suminis circumlabentis eminent; quarum ternae, impositis portarum pontibus, muro moenium coniunguntur: binae item aggeribus retentae ad diuidendas in fossa duorum flumim,m aqua S . Tertia, ponticulo ex Arce impo sito, continetur Arcis niuro. Follarum ripam extimam, lorica altitudine pedum quinq; ci cum uenit, extrorsum leniter decliuis ad tute- Iam iaculatorum: ccontrascerpam appellant. Huic loricae tutercedunt quinque munitiones Quae magnae, quaternis Vrbis Arcisque portis, longissimo item moenium lateri praestructae, fossiorati que circumcisae, latitudine passuum XXX. Hi
omnibus munitionibus latera recta longitudine pedum CCX. latitudine CL. Maxima quae Arci obiacet, longa est passibus CCXL. lata
CC. Frons omnibus in angulos curuata mor bidentis; hinc Cornutorum eis operum n men . Sudes acuminatae eminent undequaque ad tardandum ascensum, si qui in muros con- nitantur. Trans fossas externarum munitio- opera Astanum receptaculum praeiacet septum murulo in cubitum curuato ad tegendos iaculatores, m uinia.
Mediam Lunam dicunt sossa altera cinctu ἀλb hac fossa, intercapedine passuum aliquot, lorica procliuis qualis Urbem totam circumdat externas has munitiones quoque cingit. In id receptaculum militi adit' ex fronte operum Cornutorum, ponticulo trans fossam stra
Omnia antem haec Vrb Is munimenta In te est εyx na externaque, tam apte sunt inter se disposi- nium intercita, itaque inuicem respondent, ut alia aliis editiora,alia altitudine paria, inuicem ex alto la-'' -- ,
17쪽
teribusque tueantur; atq; ex ultimis ad vicina siquando esset usus defensoribus sit receptus. Denique suburbanum solum eo est in- subnthan genio situque, ut aut perpetuis aestuariis, aut sau d. totum perfusis subito stagnis, late sit inaccessum . In 's ' 'illa praeterea suburbana contra Arcem abscis se ad expediendum nauium cursum , cingitur circumuallatione muri mediocriter alti. Ad hanc formam Maurit ius muros institui, munimenta, moles, vallos, loricas, fossasque fieri, a. hiennio mandauerat. Cum vero ipsius oppi indi situs opportunitasque ad quoddam quasi militaris disciplinae gymnasium in eo excitandum, suapte natura cultuque inuitaret, eams, a, inq;d.Vrbςm, tamquam Optimam militiae palestramm,lasti: et ceteris in exemplum prono sitam esse , Ordi-zriam ius studeratarum Prouinciarum cupiebant; ex
mutii teri plerique existimabant. Huc ergo iuuen- . u. tus praecipua Gallica, Anglicu, Germanicaque ad condiscendas belli artes conueniebat . Huc Maurit ius quoties de munitionum accuratis absolutisque operibus scrino incidisset militiae peritos remittere, tamquam ad exemplar, consuerat. Huc Emanuelis Portuis galli filium sibi ex sorore nepotem, peditum cohorti praesectum,una cum cohorte miserat. Huc utrumque filium suum Pothum, quorum alter quoque cohortem ducebar, ablegarat..te a rase. Urbi administrandae praesectus crat lust in s. i.ι'' Nassauius, Maurit ij frater nothus, vir lon po experientiae usu praestans, qui oppunnationem su', tot seu stinere consilio, obsidionem parsimonia tole- rare posset. Prituram gerebat Ioan res Aert se-DOmillus, vir animo non mi
18쪽
hiis constanti, quam iudicio acri ad annonae dispensationem moderandam, temperandas que seditiones, S consilia in subitis ac desper ratis rebus suggerenda. Praesidio Vrbi dispo etfit,in Ani solitae vulgo peditum cohortes XVI. Arci vulgo Eredet praeterea una. Equitum quinque . uniuersim milites MDC. Sed recens audito rumore bel- numero reisli, adiunctae erant cohortes pedestres octoiiae .s O Ructumo Ciuium vero qui arma capessere possent, nu- quot eiuremerati MDCCC. quibus Aerisenius, Tribuni τ 3 do turban i a uetoritate imperabat. Militi annona ciuibis misin hieme prouisa, siliginis mensure octies mil-bunus datus. Ie ducentae: auenae bis mille octingentae casei zihi,' istupondo tria millia sexcenta; totidemque asellitibu rouiis
hccati. Ciuibus priusquam ad obsidendam: ''' 'III
Vrbem cum exercitu veniremus duodecim ciuibu mensium frumentum ut conuectum haberent,
viritim fuerat imperatum; nihil ut necesse es-: set de militare annona eos delibare . Ad hanc Vrbem expugnandam, cum milia ubae tessνν Marchionis Ambrosij Spinotae animum impelDMi in mea Ierent, tum multa etiam contra reuocabant. rana. . vi Incitabat inprimis loci opportunitas , cum ad 4 m cohibendas crebras hostijis equitatus in Brabantiam excursiones, quas inde commodis me quoquoversus instituebant, tum etiam ad nauigationem omnem inter vicina Bredae con ,
finiaque Hollandiae ac Zelandiae oppida impediendam; quod, propinquis locis aliquot occupatis, haud magno negotio fieri poste existimatur, incredibili hostium damno . Alliciebat
Praeterea comoditates multae, ad hanc Vrbem PotiuS quam aliam attentandam; solum nempe suburbanum, ducedis fossis, agendis vineis A atque
19쪽
atque aggeribus , faciendisque operibus aut ad impressῖonem aut ad circumuallationem opportunum: flumen ad aquandum utile, facile interclusu quo facto, obse si commeatu penitus prohiberentur. Vicinar ad lignandum siluae, uberrimi ad pabulandum camni. Illud denique occurrebat; Breda capta, Bergo Zomiti,
aliaq; propinqua loca facilius recuperari posse.
Contra vero deterrebat Urbis & manu&natura tam munitae robur: sed precipue, summa supportandi elonginquo commeatus difficultas; cum aut hostes magno circuitu essent vitandi, aut urbes nostrae omnes longis terrestribus itineribus abessent, aut ipsae annona sua indigerent; nec a tergo facultas esset fluminis, quod nauigari onerariis posset ad cibaria supportanda. Breda autem, e propinquo, quasi hostilium urbium theatro quodam , mecia includeretur. Relinquebatur, ut maximo carrorum numero, longinquis impeditisque per hiemem itineribus, frumetum cibariaque nobis subveherentur; quod nec sine duplicatis militum copijs, nec sine grauistimo periculo fieri posse constabat. Hic Belgij rerumque nostrarum hoc tempore status erat. Philippus IV. Hispaniae Rex inducias denuo cum foederatis Ordinibus pagi vetuerat, sentiens castrensem illam pacem bello esse nocentiorem . Archi dux Isabella Clara Eugenia Hispaniarum infans, Alberti Principis Optimi, vita functi, coniit x, exercitum, quem in Belgis Rex forentissimum habebat, otio ignauiaque languere, ducebat igno
20쪽
miniosum. Nondum vindicatum erat Bergo-Zomi una, quo post oblidionem retento, hostesyloriabantur . Pacata bellis interquiescebat Germania. Mansfeldici nothi vires nomenque prope iacebant extincta . Integra cum Galliae Angliaeque Regibus foedera pacis constabant. Cum solis coniuratarum Prouinciarum perduellibus iustae intercedebant inimicitiae . In hos bellum conuerti placuit non do. minandi libidine , sed Religionis reponendae studio, rerumque recuperandarum . Spinota, conii lijs celatis , paulo possidus Iulias anni M. DC. XXIV. Bruxella profectus, cum ipso anni tempore ad bellum vocaretur, segete iam matura, copies mouit. Ita ve- sp 'φ' ro rem belli omnem integram libr relinque-ditionein sinrat, ut etiamsi Bredam oppugnare apud ani--Eςux
mum suum decreuisset, tamen si id confieri difficile posse deprehendisset, praesidio forte maiore, ut accidit, ab hostibus immisso θ ipse, ex quolibet quo constitisset loco , expeditionem aliam quamcumque uti ex usu bonoque praesens iudicasset suscipere posset; armis pro arbitrio, in quam vellet partem, conuersis . Copiae consulto, ad fallendum hostem, tres Λ in partes diuisas iterque a proposito diuersu, spi, o ηalia in loca constatutum. Spinota e X itinere persi in viit ae
Asperum collem tendens cubi augustum illud resisto. Matris Virginis templum, tot prodigis per orbem nobile rite obitis Christianae Religionis myster ijs , votisque pro exercitu ad Aram Marianam coceptis, alia pedites; equites alia Ludovicus Uela scitis Comes Sala Zarius equi tum Magister circumduxi. Ioannes Brauius