Valerii Cordi Dispensatorium, sive pharmacorum conficiendorum ratio; cum Petri Coudenbergii, & Matthiæ Lobelii scholiis emendationibus, & auctariis. Accessit hac editione, præter Guilielmi Rondeletii de Theriaca tractatum, emendatiorem; & formulas se

31쪽

Hἀμ duro bifidoque;saporemn tam cres vi. 'Dophylii,praeterquam in I erficis. C O s T I, et Helicet albi , fruidum ct aroma ticum saporem habentis. Non vulgaris illius gran dis , qui teterrimum rancidum saporem habet, ct adultei inus esZ, atque ex Helvetiorum alibuso Italia ad nos assertur. CARPO BALsAMI. Non habenturo balsam:- , Carpobalsam: m, roba a m scisn m eorum meram descriptionem V . rum cum experientia Ailcm us, quiod olea Cin- namomi Garyoph oi um secundum no seram artem distillandi, teteribus ignotam, parata, ira probis Balsami est , mirtutibu3 similia sine quare etiamp v opobalsamo, oleum Garyophi ἰorum in Theriacam nostram accepimus:) non in consultum esset , si quis pro Caipobal samo accipe rest Cubebas,aut Ca=γophila, siue etiam Carda mύm- , aut aliud semen , quod haberet mo1 citatem in xussu , cum quadam redolentia ,secun dum Carpobalsami descriptionem, si borum nisi tum anteai esset in deso tione. 'SALIvNCA Gei manicum es vocabulum, quo significatur Spica Celtica vera , quam in Pharmacopoliis Dicam Romanam appetant. Sed in Nicolao Alexandrino Graeco, inuenitur loco Saliunca Elalis bacum , id est, Saluia, praesertim in

Aurea Alexandrina. LIMATVR A auri argenti. Cum au rum sit metallicum ct valde ponderosi m coipus,

imatura eius ves scobs serier s-ndum letis, neo

32쪽

a CONPE e Tio Nysaequaliter confectionibus commiscetur e quare his, O reliquis omnibiti locis, sumantur folia auri.

. c. SCHOL.

A Pondera apud Cordum hacce la compositione deprauatissima resilui sed non veluti L. Fu fus ex suo MI epso et uit, hocce in medicamento, innumerisque alii, cirmptissimo. B Corallium album , quod a Cordo perperam oppositum erat, deleωi. EFFi CACI TER prodest dissiculter spirantibus , arteriacis , tu silentibus, tabidis & omni thoracis & stomachi offen-: Aquae subter cutem fusae, renum doloribus. Voluptatem parit, corporaque saginat.

Di calaminthon D. Mes .

ve. Calaminthae mon Ante Calaminthae campestris seselios

Petroselini Macedonici ana 3 η Zingiberis 3 iij. Seminis Apii Comarum Τhy,mi ana 3 ij- Ligustici 3 vj. Piperis 3 aij. Sacchari albissimi.

CALA MINTHA montana nascitur copi sissime in montibus circa Confluentiam urpem,

ad Rheni cor Mosella consimie .

33쪽

uam Calamintha , qua ia aruis nascituri Mesu fluuialium requirit: ) hac ιnim es itaε-ciores, quam in humidis iacis nata. Germani-

Siler montanum vocatur.

C o M A R v M Tomi, ides, summitatum foliorum, o forum Th=mi.

PE T Ros E L IN vM Maledonicum nouerit Ol atrum, vec ut corrupte pronuntiant, Olixatrum, aut Alexandrum , emine oblongo, magno , nigro, amaro, ac Myrrham aemulanta

sapore. Sed quia iam vero Macedonico Petroselino caremus, licet nobis elud loco Olusatri semen accipere quod vulgo in Pharmacopolita Petrostinum Macedonicum, falso tamen, ap- peliatur;) donec aliquando verum nobis contingat. P i Ρ E R I s , 62 , Piperis nigri : nam cum Piper simpliciter pronunciam in semper nigrum intellirimus. AVXILIAT v Riis quos cibi fastidiit .vrget, appetentiam reuocans: aegre quoque spirantibus , ventriculo refrigerationem sentienti, & flatibus distento, confert.

Diacis manthon Galeni, Sanitatis tuendae tib. o. M. Calaminthae Pulegii Petroselini

34쪽

Apii Cacuminum Thrini an a I ij. Ligustici seminis I xiij.

Piperis 3 xxiiij. Sacchari.

CRAss A ac lenta attenuat & discutit: urinas mouet, ac mulieribus menses.

Diacuminum D. Nicolai. . Cumini praeparati s id est, pridiιm ac tot usi, is iterum exiccati J 3 viij.

Cinnamomi A Garyophyllorum ana 3 ij. p. Melan opiperis Zingiberis ana 5 h. G V. Galangae Thymbrae fetin locosume Satureiam JCalaminthae ana 3 j. 9 io. Ammios

Ligustici ana 3 j. G X iij. Macro piperis 3 j.

Spicae Indicae Cardamomi Nucis Moschatae ana Θ h. g. Sacchari. THYMBRA est proprie Satureia si ilue- Lyris , circa etiam nascitur Cubcsta Epithymo similis, qua Epithmbrum appeliatur. Assertur iam ad nos ex Orientalibu3 partibus ι ve-νum raro : ideoque indefectu eius satiuam Thymbram, hoc est, SMursiam accipere nobis licet.

P. C.

35쪽

ιχ ps dom=repso Do tigendum exin imans. A R,I' E R I A C I s, difficultati spirandi, tu iliculosis inflationibus cficaci ossa diumento. NOXam Veturiculi corrigit, concoctionem iuuat, adstrictionum vitia sanat. Dulcinnamomum M. Cinnamomi tenuis 3 xv. ACinnanio mi crassi Donis nutae an a s iiij. BGalangae s Vid. Garyophyllortula Piperis longi Catalamomi r natoris Cardana omi mi-Zingiberis Macis noris Nucis moschatae Ligni Aloes ana 3 ij. Croci g j- Sacchari labarreth s V. Sacchari albissimi. SACCHARl tabar lith , ido Z. purissimi

Cinnamomi tenuis, Cinnamomi crasti.' . Per Darseni, vel potiui Darchini, ignum C sit nense , cm ligηum odoratum , hoc est, Chin. - B et momum

36쪽

αῖ CONFECTIONI smomum, tanquam China amomum, s ua CL momum intelligunt Persae atque scriptores Arabes; cortices quandoque ligna appetiantes, ut 'licinamomum Graci, Euod interim erassi corticis ea, Cinnamum vocant. Per Daria seni Cluami igitur , Ct amomum crassi cor ricis, tamquam ligneum significara volunt: senim ct in gexere crassioris Cinamomi, quod valde bonum en, hoc est, acre, odoratum ac aromaticum. Nec caret haec Mesua mens , ubi crassum Cinamomum requirit, 'u rationibu : quas perpendat Francisci Alexandri Apollo oportet. Itaque Cinnamomum tenuis corticis electum , per sie, aque atque per Damoni Cinnami, crassi corticis Cinamomum bonum, distinctim eum Cordo hἱc interpreIandum, intelligendum atque legendum existimo : utrumque tanquam in suo genere optimum. De Cinnamomo autem o Casia , Garcia de Aromatibuι librum quem dixi, consule : ubi doctissimorum etiam hactenm virorum de hisce rebm altercariones, aniles, prors seque futiles esse anima

nertes.

B C minum, a Cordo huic medicamento remere impositum , hortante id quoqua chsio , Monachis id prius monurantibus,

expunxi.

EsT medicina salubris ad humorositatem ventriculi , & putrefactionem in eo. Phlegma digerit, & digestionem ad-

37쪽

Dianthos D. Nicolai. Florum Rotismarini I j.

Violarum Rosarum Glucyrrhietae ana 3 vj Garyophyllorum spicae Indicae Nucis moschatae Galangae Cinnamomi Zingiberis Zedoariae Macis Ligni Aloes Cardamomi Anisi

Sacchari. PRODEsT praeter rationem tribulatis, cardiacis et animi lettitiam auget. Eos roborat qui a longo morbo debiles adhuc sese recolligunt. Ventriculum perpulchro

emendat.

Di argariton frigidum

D. Nicolaι. Nucleorum sem. Citrulli Cucurbitae Melonis Cucumeris Seminis Portulacae Papaueris albi Santali albi Santali moschatellini fides , Citrim, boni odoris II igni Aloes Zingiberis

38쪽

Torum Nymphet albae Neuutharis Florum Boraginis

Murtilioritura verorum ana et P.

Corallii albi Corallii rubri ana 3 1

Nargarriarum 5 iij Sacchari. N v C L E v s seminum . ea ipse in mediose-min m metalia. Sunt aurem eximendi horum feminum nuclei, cum iam preparauda est confectio haec , aut alia , qua durare dEbent: nam diu anιe exempti rancidi fiunt. OM NAM virium imbecillitatem firmat : iis quos animus deficit, siue a corde sue a stomacho deliquium originem Cucat , Omnem norae causam vitalium parti uim discutit. Insuper asthmaticis, tussientibus , tabidis auae iliatur. Longo morbo deiectos,& imbecillitate languentes recreat , & ad piistinum cobur conduci P.

Diamargarison cessiam

D. eis CCH . Margaritarum non perforatarum

Pyret tui an a s j. Zingiberis A Malliches ana 3 iiij. BZedo ariae Doronici, Seminis Apii Cassiae

39쪽

l AROMATICAE. Cardamomi. Nucis moschatae Mucis Cinnami ana 3 Been albi Been rubet Piperis Macro piperis an a g ii; Cinnamomi S V

Sacchari. P. C. S C H o L. Zedoarior. J Avicennae exemplaria ediIionis ρεuulii na , Zurum et ue postrema autem, a Valari O inquam exhibita, Zedoaria legunt, ut hιος vocum harum rerum vicinitatem

atque ambiguitatem s de quibus a pleri qua concertatur o tibi expendendam nunc relin

quam. A

Doronici ' L. Fuchsius Doronicum hic ex- Bpμngit, quod tamen omnia Auicenna ex minplaria aptissime etiam recipiun . Casiae. J Cum Cordm huim Ibco rad. CTapsia ρ si me haberet, correctiora Avicenna exemplaria Sattaragi legunt, nonnulia Capsa, quod nou nisi Casia est. Nam in ptiores 'Italietiam Cassiam addita ρ ante i Capsiam se riberσsolent. S taragi aurom eis plura significata; beast, littera υnim forsitan aut carentia, aut mutatisne ut in plurimis ἡictionibus Uu venit quantoqua Lepidium risignat, quandoque sitam : quam I se intelligendam , commodi si meque inden am dico. uare Francisci flexandri Alo uno supidam pertinaciam,

40쪽

3a . CONFECTIONE sFuthssio iam mihi antipulante, demiror, Tapsiam his smιdicamento huie adeo iniquam sumendam esse mordiem defendentis. Interim non tantum quomodo C in T mutata , sed Radicis vox accedere qAspotuerit, forsan exclamabitur: verum Laoοn s habeo hic mihi im

perantes.

D Cinnami. J Hse voce Cordus carebat aeque atque Been alii. In Avicenna Cherse legitur, quod Cinnamum interpr tantur. V ALAT mulieribus : rectificat enim dii positionem matricis, & ventriculorum

Croci Doronici Zedoariae Ligni Aloes Macis ana 3 ij. ' Margaritarum albarum Serici crudi tosti Charabae s id s, Succini J, Corallii rubri' ana 3 ij. si

Galliae moschatae vera

ocimi citrati ana ς j- 1 Been albi Been rubri Folii aut succedanei eiM J Spicae Indicat Garyophyllorum ana 3 j. Tingiberis Cubebarum Piperis longi ana i. EL