Xenophontis philosophi et historici clarissimi opera

171쪽

i r XENOPH. DE PAEDIA CYRI

ut antea hilariter uitam agere, nunc autem filio orbistis ni A dego fene&tλ Si igitur me admittis, θ' pafras ore ut consequar tecu ultionem aliquam mei charisimissi, tum rursus uidear mihi pubescere, tum nes

uiuere cum dedecore, neq, mori me putem cum dolore.

Gobrγα ita inquit. Ad que ita rest o dit: At si quis

dein Gob us omnia sentis quae es ad nos lacut G π adomitto tesupplicem, ex tui flij ultionem cum deorum ope promitto tibi. Verum mihi dicito, si tibi haec a nobisant, tuas te habere oppida permittamus agrum, et ur, ma, atque uires habebas ante, tu pro bifice quae nobis praestibis obsequius Ille uero dixit: pida equidem cum ueneris,domum pr-ο tib regionis tributum quod illi, strebam, tibifoluam: cir ubi expeditionem ages,ibo una tecum in exercitum cum regionis meae uiribu 'prae terea mihi filia uirgo, eas dilectifim et iam nubilis, qua ego antea putabam uxorem alere huic qui nuc regnat: at , ea nunc multo est cum gemitu me precat nest fratri pari ricidae uxorem dei id quod ipse etiam sentio. De hac autem ipsi ita hoc tempore tibi co ultationem cedo, quems admodum ipsi quos de rebvi tuis uideo consultare. Sic, dein inquit oras Ad haec pro ueritate do tibi meam,tuo umque dextrum accipio, dij autem nobis tesks sunto. Haec ubi acta sunt, ex abire Gob an iubet sua secum habentea marci ex eo quaerebat, quantu ad se ins foret itineris, quoniam ia esset iturus. Ad quem dicebat Gob us: Si mane cras eas, altero die apud nos pernoctes. Ita igitur hic iusiuit relicto oro imperatore. At Medi aderat, qui Maagis easoluere, quae i dem dijs dixerant deligenda. rorat felegerat pulcherrimum tabernaculum ac Susiam mi ista

172쪽

mulierem quae in Actui speciosi ima ese diceretur, π

ibostris Dusi optimus. Secundo autem Ioco, fecundac rari. Huiusnodi etiam alia quorum indigebunt sibi, ipsis explentes, Po re nκlla egentes militiam exercerent: omnia enim affatim erant. Acceperunt etiam Ηγr his ea quorum indigebant. Aequalem quos portionem Goaxari nucio fecere. Superliacanea uero tabernacula quotquot erant, ro tradidere,quὸ Persis tribueret mum uerὸ datum iri dixerunt, ubi collectM yren quem etiam distribgerunti X E N O Ρ Η Ο NT Is DE P AE D I A

philespho interprete.

I quidem haec π egerunt π dixerunti At rus dona axaris risit eos acci

s datis,libenter admitto. Iis autem qui uestrum maxime indiguerit litetur. Quidam uero ex Mera

i muscae 'disus, Atqui, inquisio ore, cumue erit spem citharistrinquμnunc tu habes, ex aud de tussium, oe si tim imbi unam dederis,ui aer ducet 'peditione ire quam manere domi. Ad que Cyrus rat vota ' η h ης Pide accepit quipe Ee

173쪽

uxor re s Sufiorum: qui cum caperentur Asyriorum castra,si non erat, quippe qui ad Bactrianoru rege orato r

pros strus ab Asbrio missus s)cietatis facit degra

tia: enim regi Bactrianorum hostes. Hanc igitur oras tuendam iubebat Arastae, donec ipse eam acciperet. Arastas autem iussus percunctilibatur: Vidisti ne adhue irrimusierem quam mihi iubes asperuandanis Mediusfidiu γω inquit,nequaquam uidi. At ego, inquit Arostas,uidi equidem cum eum delagi tibi,σ rusvi cum insgresi sumus in eius tabernaculum, eam ita demum minis ne noveramus. Nam sedebat hvmce Amuia omnes circum ipsam,habebatq; ista uelis an starum uestibus similem. Sed ubi uolentes cognoscere quaena esset hera,omnis illia circunspeximus, quamprimum admota uisa est aliis omnibus antecellere, quamvis federet, eseti velata, humi dispiceret. Vt autem eam iussimus urgere,consura rexerunt una cum ea istae ancilla omnes. Praestabat autem haec primum magnitudine,dein virtute cir uenustifcetsi

in humili erat habitu, mansestos ei lachomae Astabant, alta in peplos,aliae pedes. Vbi uerὸ qui erat inter nos aetate yandior ait, Bono animo es, mulier, nam etsi pulochrum ac bonu uirum tibi esse audisse,nunc te uiro fetiagimus quines'mae prae Sittia illo est deterior, neque prudenti nes uiribus. Se uino rastri opinio, si quis alius quisquam uir, oras etiam ipse admiratione est diu gnus, ius tu ex hac hora futura es. Quod mulier ut ausdiuit, ex laceravis a summo usis peplum, tar eiulabatur: una etiam uociferatae fiuntAmula. Quo quidem tempore maxima ex p*rte apparuit cru Aries, apparuit ite cossu

174쪽

LIBER Q VIN TU L

ae minus. Volos tibi certo per uadeas ore, ut er nitier abys inruentibin uisum est,nondum esse ortam,nes inueniri istis ruortales tatu modi muliere in A M. Verum eam tu on iurio asticri Ais ait Grus: Ita mehercule,e multo quidem minus,si talis est qualis a te narratur. Curi inquit ille adolescens. ohii,dit,si nunc dum abs te duo dis eam este pulchram, fenitatum tuam sequens eatis uia furus iero, cum nes satis mili ocijsit,uereos ne longe ceterius illa pesuadeat mihi item, us ruisinstinaturus accedam, er exhinc friasis his negle iis quae gerere me oportet,sideam istam 1 effins. A c iuuenis multo cum rimsu ri tus enim tu ore, feriposse ut mulieris pulchris rudo eum qui nolit, cogat agere quod non sit optio

muris 'si hoc ita natura habet, omnes ide itidem cos geret, Vide ne u ignis omnes itidem uriis Natura enimi est Pulchras autem altu amant,alius non amant, m nres θontanea: coliti ixo sororein vis r Nes itersitammuat,quae amat urabatio Ete

ire ac lex satisfiunt ad iorem inhibendis. Uὰψ

,sed ab alio haec

175쪽

et4s XENOPH. DE PAE DIA CYRItur: quis darent eoru multa, quibus priuari eis non esset melius: eg qui praeterea optarent amore liberari non βαcws quam ab alio quodam morbo, neque liberari tamen possent, sed lidiore nec itate ligati essent, quamsi inferrea uincula coniecti orent. Praebent igitur amatust, ipsos,permultum ac temere feruientes. cum huius: modi mulis teneantur,tentant euaderesed a1 eruunt quos amant, ne quoquam effugiant. Et adolescens ad haec ait: Faciunt enim quae dicis. Et fiunt sanὸ istiusmodi amatores fugitiosi, quo fit ut etiam optent,ut perseuerantes usque in

aerumnis moriantur. Cumq; infinitae mi Aberandi artes, a uita non liberantur. Iidem praeterea surari ameriuno turines ab abienis abstinent. Sed cum quid rapuerisse ratiue fuerint, uides quod ipse primus tanquam urtuna necessarium non bi, Cy furem ex raptorem accusas: ernon modo non ignoficis, sed supplicio ascis. Hoc item modo 'mosii non cogunt ut homines se amen aut cupiunt quae non decet: sed flagitiosi homunciones cupiditatiobus omnibus se praestini instriores, deinde amores accussant. Athonesti atque probi uiri elisi cupiunt G aurum, π equos bonos, π mulieres pulchruGab his tame omnis bis facile queunt abstinere,ut non his magis quam deceat subditi sint. uas ipsie hunc mulierem intutuue, etsi admoradum 'mosa mihi uisa est,sium tamen π apud te, et equito, alia quaeq; mea praesto oscia. Ita mediusfidius,inu quit rus: 'rtinis enim celerius abisti, quim in quanto tempore amor potest hominem sibi di bonere. Nam ignis eum qui se tetigerit, haud continuo uri π ligna noeontinuo flammuε tolliunt. Ine tamen neque ignem ultro tango, neque pulchro. intueor, nec etiam tibi consulo

176쪽

in pulchris oculos uersuri: quod ignis quisdem urit hominis tangetis, ac formosi eos etiam accendui ist procul spectant,ut propter amorem uestient. Consp Gre,Arastas inquit. Nam sit nunquam et ii sterilare cessisero, iusto pacto uincar, quo aliquid quod minus deceat Ariam. Pulcherrime, inquit, dicis. aere aseruaboc, ut tibi iubeo, eiust curam gere: fortasse enim a inodum etiam in tempore fiat baeo mulier.Tum igitur bis dictis abierunt. Sed adolescens cum simul mulierem pμμcherrimam clystere Amuis rim probitatem cognoste

re sigramue eiM gereret, atq- gratificari ei arbitraretur: er cum etiam sentiret oum non esse ingratam, sed diligentiam perstruos uos adhibere, ut ingredienti Arastae essent necesseria omnia,stne si quando aenotaret, rei cu*i quam indigeret: ex bifice omnibus amore captin est,

. nihil frtase mirabile est palpus. Et haec quidem hoc

pacto gerebantur. ruue autem cum uellet libenter monere apud sese tum Medos, it socios, conuocatis rem

pestiuis omnibushuiusinori uerba locutus est: Viri Μωdi, er vos qui adestis omnes, equidem certo scio neque pecuniarum indigentis uos mecum egressos esse, neque quod existimaretis CFaxari hoc praestare obsequium,sed ut hanc rem mihi vatis remini, mes honore prosequeremini, π per noctem iter acere, π mecum uni pe*riclitari. Quorum ego gratiam uobis habeo nisi iniustus stri,qgam restrre nondum mihi uideor posse pro dignita sid dicere me pudet. QFod aute dica eam me re

pM me miserit hic mihistrino pudori esset:

istimarer underi haec dicere, quo uos magis uesitis muti retud me. Sed hac rore haec uobis dico. Ego mi

177쪽

uobis etii si iam abeatis obedientes Oaxari, tamesi quid boni gestiero, ita enitumcere ut me sitis laudaturi Non enim ipsie nunc sum abiturus. Verum G Ηγrcani s quisbM er iusiurandum, er dextris dedi, fidem ferrabo, ernunquam bos deprehendar prodidise. Et Goboae qui nunc nobis er oppida dedit, regione, er vires Acere studebo,ne se unqua poeniteat ut ad me stineris. Et quod maximum est, cum dij tamqnales inanivis adeo bonis

nos ascerint, eos er metuerem ex uererer, si bis bonis relictis temere abirem. Equidem ipse ita Aciam. Vos auo tem ita ut entitis,ita etiam facitote, atq; mihi dicite quaescunq;βententia uobissit. oras ita loquutus eri. Primm autem is qui olim dixit se ri conssanguineum, res ons 'dit: At ego rex, inquiens, rex enim nihilo minuε uideris natura es, quam qui in alveari apium est dux: illi enim apes parent ultro,ET ubicunq; maneat,nulla illinc absiceis dit. Quod si quo exeat,nul la eum relinquit: amor inque adeo uehemens in his inest, ut eius patiantur imperium: identidem, quodammodo homines mihi uidentur erga te habere. Etenim in Persus cu a nobis abistae, quis Medws aut iuuenis aut senex relictus est, qui minus te sequeres

rur,donec Asnages nos auertit Cum uero ex Persis auxilio uenisti nobis,uidemin item amicos tuosDe omnis ultro testquentis. Vbi rusus cupisi ducere hunc exerciarum,stonte Medi omnes te fiunt secuti. Nunc etiam se habemus, ut una tecum in terra hostii cum fumuAconfida mus er timeamus sine te abire etiam domum. Itaque alij

quomodo β mri fiunt psi dicent. Sed ego ore,et hi qui

mihi siubditi fiunt, or manebimus apud te, di tuum nutum obstruisimus,consti ters expe tam beneficiu tuu.

178쪽

et stili Uese infidi quod uos nouistlici mox autem mentis compos quis aut fugientis hostes u-bat,aut amasi tradiderint,minus capiat, isti fosas sua dantis non admittat f praesertim cum talis est uobis imperator, qui mihi uidetur, ita uos deos'mnu testor, mogis istari ut uobis beneflciat, quam urseipsum locuple

teLPost hunc Medi omnes haec dixerat: Tu ore er eduxistinos, ta domum minaseundi templis uideatur,tecunos age. Qv rus ubi divit,ita precatus est:A o Iupiter optimemaxime,abs tepem,mihi des ut hos benefici s uincam,qui me honorant Exhinc ius it ut alij conflituerent hahere iam circa se custides. AGerse disti lueorent tabernacula equitibus quidem, quae bis couenirent: peditisus uerb, quae bis satis essent: et ita constituerent, ut qui in tabernaculis fiunt, ubi fecerint omnia pro officio,ea in ordines ferant ad Perses,a equos praebcant cultos.Persis uero opuε ut esset aliud nullum, quam ea elabo

ertinent. Hunc aute diem degerunt: 'em urgentes pergebant ad Goboori Πη quidem in equo, er qui ex Persis equites Actis litigi duq millia. uiue, o habebant horum crates er qui, pρ' hosfiequebatur patri omnes numero: His

tur. Cuich aute ius post O Duruns eorum aut

179쪽

aso XENOPH. DE PAEDIA CYRI

punitum iri. Postridie circiter crepusiculum perueniunt ad Goboae oppidum, uidenis munimentum ualidisiamlim, Er omnia parata in muris quaecunq; fiunt ad repus gnandum op ma, ac boves in it is pecudeis permultus

sub munimenta adductu intuebantur. Cuius in set adcγru Goboas,iu ςit ut equitans uideret si sit accessos e pedit tam uis intro ad se mitteret fidos aliquos, qui in tuentes quae ibi inim sunt,renunciaturi sint. Sic igitur Cyrus ipse certo videre uolens, sicubi oppidum ficile capi poset, ue Gob aue mentiretur, immittebat undis,ac uidit omnia ualidiora ese recesu. Quos autem misit ad Goboan, hi certo renunciabant tanta essee intin bona, quamia, ut sibi uidetur, in hominum aetatem si intus sint, de*tura non forent. Itaque C rus fio cituε erat quid tandem haec essent, quum Gob us e I ipse ad eum egressius est, et omnes intrinsecus eduxit strentis uinum ac Arria alios uero agentis boues,capras,ouessues:Cr si quid esset sculenti, omnia affatim afferebant, ut coena exciper tur σπercitus omnιs una cum oro. Qui ergo ad hanc rcm con lituti erant,cir diuidebun haec,Gr coenabat. At Gob asubi omnes uiri ui fuerat extra, Cγrum ingredi tufit,quo arbitraretur omnia esste fecura. rvi lisur praemisis exploratoribus ac uiribus, ita etiam ipse ingrediebatur. Sed ubi ingrespus est rin habens portia palictus, amicos omnis inustilat, principes quos habebat secum. Vbi uero intim fuere, Gobous extulit phialas aure , G vrceos, Er pelvis, uariums ornatum, Er innum mos quosedam daricos, e T omnia ualde pulchra:ad postremum etiafilium educens mirabili quadam pulchritudine asin gnitudine, quae lactiost haheret propter staris obitum, ita

180쪽

tu induit: Ego tibi ore hasce quidem pecuni hanc autem iliam concedo,ut de ipsa pro uoluntateueberes. Te autem supplicitor rogamus, ego quIdem etiam rate ut filis mei, ipsa autem nunc,ut'. trisfuibis ultor. Ad quae corvi ref ML Sed ego tibi etiam haec tum proimisi me ultorem pro uiribws ore, ubi tu verus-Nunc vero cu te talem esse intueor, iam tibi debeo promisbum: er tuae huic filiae eadem cum deorum ope promitto me ictgrum: atque hasice sane pecuniis ipse quidem admitto,qκas filiae huic tuae,atq; illi do qui eam in uxorem capieti Vnum autem donum habens abs te abibo, pro quo nec ea quae Baisione fiunt, est sifiunt plurima, nec etiam quae ubiq; Aunt, pro hoc ι no quo donat s abs te Am, suauius habens sim abiturus. Et Gob G mirat δε quidnam hoc

stet, fusticatusq; ne filiam diceret, ita est percunmtws: Et quidnam hoc est, inquit, res Ad quem ille restonori Quoniam ego, Gob a,multos homines esse reor, quines impietati fest uelint,nes inire Eliae obnoxios sicci nes, lonte mentiantur: sed quia nem' bis uelit praeferre