장음표시 사용
371쪽
ris, quicqllid ex re commodos suo comportarent,ruiij seria ellent itinera. Prae ceteris quids,militari virtute praestintibus hominibvi maximu honorem habebat Primum in Psides er ΜUos ex ditionem sit cepit: cui cum ipse etiam interfuit et, quos alacriter belli se periculis ob cere animaduerterat, i s earum quas armis fiubegilbet prout clarum imperia, tar alia item praemia ac munera detulit capibus ex rebus efficiebatur, ut 'rtis imi quis fortunaetia excellerent: contra uero timidi π ignaui,nihilo hois nestiores haberentur, quam sit illis feruitutem feruirenti Quam ob rem nunquam deerat, qui ultro fe periculis μή ferrent, modo id omni reficiturum putarent. In primis uero si qui aliquod iustitiae documentu dedilbent, eos ibi
Ca rus multo magis locupletandos putabat, quam quos lacri cupiditate teneri animaduertisset. Hinc merito Cr ad, iumenta rerum gerendarum ei omnia undecunque suppetebant, 'infimo ac j delfimo exercitu utebatur. Dusces enim Er centuriones non pecuniae cupiditate, sed neorsitae disiciplinae amore, quam menstruis stipendi s mi lio utiliorem ducebat, ultro ad eum e Graecia nauigabanhfed nes iste ijs unquam, qui alacriter imperata feriiseent,
se invatum praebuit. Quare uni omnium optimi ac preis stintifimi cuiusuis operis adiutores praesto erant dbι quem uideret, aut bono modo rem amiliare augentem, atq; ea in re diligentem Er callidu: a ut regionem, cui praesesidum bene eam constitueret, 'uctuosiore multὸ redis dentem, nihil ei omnino adimebit, quin eiu3 industriam Audetiam liberalitate prosequebatur. Ex quo libenter
lamnes labores fusicipiebant,eν partis bonis denter stue 'santur quo fiebat,ut nemo quantum posideret, oram
372쪽
caelaret. Neq; cnim cuiquam aperte quaerenti inuidebat, sed cum coullam pecuniam uindicabat. Ac eoru quid
commodis quos in amicitiam suum recepisset, quosq; ibi benevolos, e I ad opem strendum quodcunq; si cepisset
negocium) promptos esse intelligeret, omnium consensus dissi)fimestruiebat quandoquide cuius rei causa alis; rum ipse amicitiam magnopere sibi necessarium effle ducebat, quo scilicet rerum gerendarusocios ex adiutores haσberet: eadem etiam in re amicis,ubi eorum tempora postilarent, opitulando gratiam referendam putabat. Dona autem, quae unim omniu plurima accipere consueuerat, Om*nia inter amicos pro cuiusq; uitae ac temporu conditione
diuidebat. Quin er quaesibi ornameta uel ad belli usum, uel ad elegantium ue tus mittebantur,elargiebatur. Quo in genere hoc eius dictu celebratur: Non posse suu unius
corpus ijs omnibus ornari: amicos uerὸ egregie ornatos,
praeclarum se homini ornatum putare. Atenim quod amicos beneficijs uinceret, cum tanto illis esset potentior, nishil forta se miru uideatur: quo d uerὰ cura, ex in bene de Cyri de amicis illis merendo alacritate, eosdem longo interuallo superuis bene merentire id enimuero mihi laude admiratione summa digna βμ videri solet. Quoties enim uini, quod elbet optimu cypraes tifimum nuditu, femiplenos cantharos ad uos mitte: bat,quod se nescire diceret, quado eo melius nancisici possiti Hoc igitur dicebat is, cui negocium datum esset: Tibi ras mittit, tes ut id hodie cum ijs bibus quos maximo diligi ,rogat. Quoties semesos anferres Quoties panes dimidiatos, S huius generis alia mittebat in .e qui fer bint, tib aiebat, orus inpertitur, quὀdi iis πή Uima fuere. Quoties in magna pabuli penuria, μο
373쪽
so Acilim comparatu esset pabulam, propter pabul
torum multitudinem ac diligentiam, ad amicos mittebat,ntque id equi ut uis, quibin ueherentur, ponerent hora tabatur, ne illi dominos Uurientes ueherenis Quoties in via, multis spinnubm dedita opera ad se amicos Moc bat, cums istis secreto loquebatur, ut quibus bono asberet, testificaretures Quare ex omnibuε quos ego audio rim,vel Graecis, uel b rbaris, neminem stituo plures uno quam amicos habuissee. Cui rei Erillud documento est, quod a ro, qui sub alieno erat imperio, nemo linquam ad regem defecit, uno Oronte excepto: quem tamen rex
dum bibi fidelem putat, ro pene, quam sibi amiciorem inuenit. Ab ipso uero rege ad Gru,bello usicepto, quam plurimi perfugere, atq; hi maxim egifamiliares, quod
uirtuti suae maiorem a oro, quam ab ipso rege honorem habitum iri putarent. Bene autem cum illo, Cr praeclare extremo uitae tempore adbim est,quὐd er ipse Νrtiter dimicans occubuerit, ac suoru in se fidem, beneuolentiam, ac cons tam sit expertus:quando amici omnes,G contuberii ies pro eo pκνήnt ceciderat, praeter Ariaeum, Is enim cum in tauq cornu equitatui praeeJet,ubi orum cecidissee coperit,interris copiusuis aufugiti oro tunc, capuLπ dextera manus afficissa est. At rex cum exerestu hos hin insequens, in ori castra incussi Ariaeus non prius cu uis fugere destitit, quam ad ea unde paulo antie disicesum fuerat, castra perum quaesexdecim fere mi, lia passuum ab eo loco, quo praelium commilyum est, abfueruL Rex interim cum fias castra diripit,ac ri φ Palilacam Phocaicam, eximis sterie, ac prudentia etiani, uti astrabatur,mulierem Ataci Nanque alteris natuminor
374쪽
minor Milsia, iregu cohorte capta, nuda effugit, feliam Graecorum turmas recepit, quae forte inter impe dimenta cum armis hierant. Et illi quidem barbaris c si a diripientibus globo ficto acriter restiterunt, murutosque ex ijs cecidere: ac quamuis nonnulli ex ipsis etiam ceciderint,locum tamen suum tutati Aunt,mulierems, σύ eteros homines,resin omnes quae ea in parte fuerat, fervarunt. Erat inter regem π Graecos XXX. ferestidio rum interuallum.Et Graeci quidem cum uictos a se omnes plitarent, urgebant: Barbari contra quasi ex omni parate κλbyent, se totos ad praedam conuerterant. Vbi ueroo Graeci regem cum siua manu ad impedimenta peraeonisse cognouerunt, est rex i TVapherne certior fictus eis,uicise sita ex parte Graecos,ac fusos persequi, rex copiis uas colligit, G componit. Clearchin G Proxenusiqui loco proximi erant,deliberant,nunquid uniuersis casstri opem ferant, an copiarum tantum partem mittanti At rex interea ita suos instruebat, ut a tergo impresione fictum uideretur: quare Graeci collecti,in quam ille patem minaretur, ea aut ui perrumpere, aut hostis irruptione fustinere putabant. Sed ille, qui paulo ante progres fuerat, extra laeuum ori cornu, inde retractis ijs sui iupUna ad Graecos perfugerant,eν intra suum agmen os pherne recepto,retrocefit. TVaphernes in primo connesii non sane fugerat,sed cum fecundum flumen pestistos Graecorum inuasisseet,neminem plane interfecit: qui Graeci cumst in sivi partes diuilifflent, eius cohorte clinos dijs, tum misilibus urgere coeperunt. Imperabat pa tatis Episthenes Megalopolitanus,uir cu primis prudens
yrtis:eo Actum est, ut lasaphernes inferior disices
375쪽
uri In Graecorum uero castra cum incidisset, ibi regem in idit, quo cum in trussi agmine profectM est. Ac ad
loeuum cornu Graecorum cum propim accolisbent,ueriti sunt Graeci ne se inuaderent,re utrinq; explicatis ordisiis blis circumuentos caederent: optimum igiturβGuid,
batur,si istud ipsium cornu ita porrigerent, ut me a tergo haberent. Dum id confiiij ineunt, rex in eos haud aliae firma aciem dirigit, quam qua ante congressin uerat. Illi simulac barbaros ita instruilas appropinquare senstrui, per paeane patrio ritusigno dato, eos multo alacrius et quam ante,adorti sunt Barbari nusquam impetu sustinen tes, effusius multo quam paulo ante rium cerunt. At hi cum Us ad vicum quendam insequuti eore paulatu substitere: ob eam nepe causam, qu)d regis equestres copiae, me ullo peditatu collem quisupra eum Micum erat, tam late insederant,ut totus ab equitibus tenereturiquare cunctatisunt primum, quid ageretur incerti. Hic aiunt regala fgnum agnitum, auream aquilam,in pelta ad umma haustim alligata. Verum cum subire aduersum clivum Graeci
coepityent, diffugientes barbari qua quilis poterat, di lio
patis ordinibus eum colle destruere. Quem etsi praesidio nudam, dilapsis iam omnibus equitibuε cicurchin con stisatus est, tantissper tamen milites uos continui dum Liscius Sγracusanusta alius quida, quos ste tum miserat, quae in coste comper flent, renunciarent. Ac lacius res diens, hos hs nunciat quammaxime citatis equis fugerαVerum cum iam prope esset ut occideret sol, armis depositis quiescendum putarunnac tunc primum admirari coeperunt, quod nes rus, quem perilbe ignorabant, nescit eis comitatu quisquam iam adesbet. Illum tamen uti
376쪽
bo's infiequi, uel resistim a tergo stitis adfuturum opi
nabantur. Inter se uero con ultabant,ad eum ne locum impedimenta adducerent, an uero in pristina se castra recis perent:placuit postremo in castra redire. Ad tabernacusti igitur ua, sub ipsium coenae tempws peruenerui. Et hic diei illius exitus Ait. Ostenderunt aute cum caeteras murularum rerum copias direptus,tum quicquid poculentant, aut esculentum serat: atq; inter haec plaustra Arria uis nos onerata C c cc. quae Grus restruabat inter Graeracos diuidenda, si forte exercitus penuria laboraret. Quae sane omnia regiae copiae diripuerant, eamq; ob rem ex Graecis quamplurimi incoenati pernoctarui, cum omnes etiam impransii 4bent.Rex enim se osknderat,antequam cibi cupiendi potestus ellet. Ais hanc quide noctem ad hunc modum egere.
sius Artaxerxen fratre expeditione: que admodum deinde praelium fit commiseα--m, ac in eo orin ceciderit, eν Graeci pol remo uicisse se omni ex parte,ac oram uiuere exi lim tes,in castra reuersi pernoctarint,superiore libro ex pq tu est. PHhro uero die prima luce cum duces in unu conuenissent,uehementer admirari coeperunt,quodvel nuncium ad se, quid βcto opus ese mitteret, neρος im
377쪽
u stum inconstectim prodiret. Qitaret , Pe reliquaerunt,impedimetis collectis, uniuers armis sumptis proomouerestituerunt, inquedum secum oro coiungerent. lam prope erat ut iter inn ederentur,cum sub ipsum solis ortu Procles Teuthraniae praefectM a Lacone Demaratogenm ducens, ex Tami filias Gis uenientes, rum mortuum esse nunciarui: Ari eum uero cum reliquis ba claris niuea castra fugisse unde pridie moueran illum dicere,istumst eum diem,nec amplius,Graecos opperiri vere: postridie si non uenisciit, in Ioniam se unde pro fictus estet,
reversursi. Haec cum audissent duces,s' item Graeci ommnes,molest inre tulerunt. Clearchin uero ad istos conuersus: Vtinam, inquit, Grin uiueret: sed quando iste morotem oppet Ar o remiiciate,nos quiae regem uicisse: ut enim uidetis, nemo iam nobis repugnat: quod nisi uos interuenistis,aduersim ipsium regem colendiβ M. Verum Ariueo pollis ur, si ad nos uenerit, ipsum ηos in regis folio collocaturos: est enim penes eos qui praelio uiceorint,imperiu. Cum hoc restonso nuncios remittit,cum chiri ophum Laconem, ' Menone Thronium,hunc sise postillantem:erat enim Ariaeo Cr amicos, π hospes.
Atq; histitim pro strii fiunt. Cle chus uero quid sit afr
rent, expectabat. Interea exercituερ in maxima cibario, rumpenuriaueterinis ustentabat, boues, asinos,Gonnacpro lignis utebantur sagittis cir misi sibus, qvie no longe a castris, quo in loco pugna commissa verat,bumi idocebant: νaeli qui irege perfugerant, Graeci adimeabant.Non deerant praeterea parmae,π cratituscula Aeo
378쪽
laureunti sub eam uesi diei horam, qua forum hominum multitudine resisti simum esse consueuit, a rege G lasapherne legati ueneruti reliqui barbar unus GraecwGPhabnm nomine, qui tunc forte apud TVaphernem hone,s fimum locum tenebat, quod ET rerum gerendarum, Minorum singularem sibi peritiam uindicabat Micum ad Graecorum duces acces istini: Regem, inquiunt, iubere
quod scilicet ast uictoria esset, cum rum occidiset
ut sibi arma tradan π ad regis limina consillantes, periuntur si quid forte commodi nancisci po fini. Haec ita
Quae etsi Graeci indignifime serebant, Clearchus tamen id unum respondit,non esse eorum qui uicissent,arma tradertaverum vos, inquit,praetores,illud bis restiondebitis, quod honestissimum aloe optimum uobis in mentem uenerit: ego ad uos stitim reuertar. Accersierat enim eum ex mini)bres muε, ut exempta exta inspiceret, ut tunc forte sacris operum dabat. Ibi cleanor Arca omnium natu maximus,primus restiondit, quod ad se pertineret,ina e mori,quam arma tradere. Thebanin deinde Proxenu Enimvero,inquit,ego admiror Phabne, quid fibi cum hac po' 'latione rex uelit: utram ne tanquam uissir a uictis aruma, an ut ab amicis amicus dona petits Nam si ut uimGqμid ea opus est peteres cur non inuitis ereptum ueniis Sis mauult ea dono accipere, quid obsecro militibus, ubi Wrma clargiti fuerint, reliquum seis Ad haec Phalmus: , inquit, se plane uicoe interpretatur: nam Er Cyro interempto, qui cum est ei amplius de imperio certamens ες Mos in potestite sua esse putat, quos in media regio ομή, intra disessimis tralactu flumina interclusios teneati timuero contra uos hominum mκltitudinem pojut
379쪽
ducere, quam si uobis ipse interficiendam tradat neuti quam tame positis. Tum Xenophon Atheniensis:Atquio Phubne nquit, nobis,ut uides,nihil boni,praeteτ arma G uirtute reliquum est. Ac arma quidem quandiu obtinemus, n0bis arbitramur uirtute usui esse posse: ista inubuc tradiderimus, ipsorum etiam corporum nos , omne dinilburos. Noli igitur, obsecro te, putare nos ea quaesela
posidemus bona,cuiquam tradituros: quin his ipsis de reliquis bonis pugnabimus. His auditis,Phabnus subrides: Tu quidem, inquit, adolescens philosophus, ni fidor, es: fiunt fune quae dicis non illepid uerum non satis su Tes, siluestram uirtutem regi s copi superiorem ore pu tus. Alios quide rumor fuit demisius multo,er pene efflaminate loquutos,cum dicerent se,ut oro Meles fuissent, ita ei regi ipsi egregium operam nasiare pose, modo iste se in amicitiam recipiat:nam Crin alijs quibusvis expeditationibuου, in Aerapto debellanda, strenue ipsum adius
turos. Interea Clearchuε rediens,nunquid iam legatis reo
sponsumsi rogat. Tum PhubnM: Ex his,inquit, Cleum che aliivi alia dicit. Tu uero iam quid censeari nobis explica. Ad haec Clearchim: Te, inquit, Phabne libenter uidi, atq; hi etiam,opinor,omnes: iam Cr ipsi tu Graecus es, et nos item omnes quos hic uides. Quare in hoc rerum stitu
te consulimuε, quid in rem nostrant esse putes. Age igitur per deos, eo nos consilio iuua, quod tibi honest mu,uis, optimum uideatur, quodq; tibi apud post ros Luci utuqrumsit, cum illiscilicet aut legent, aut audient Phulmum a rege misum, ut Graecos iuberet arma tradere, etsi regii
in officio erat, id tamen illis co=l dedilbe: quicquid enim crit, tibi persuadesis Graecupri ic misi. Hoc
380쪽
sermone Charchus se illum indutilarum sterilat, ut dis
ceret, neque se putare ex Graecorum re elle arma tractare : Graecos uero ipsos cum legati regis sententia nos ni, meliorem existimabat in post rum stem concepturos. Verum multo secus Phabnim atque ille opinatus Aterat, ostodit. Ego,inquit,si uel tantulas es reliqua est reuos saluos si bellum regi instrum, neutiquam uobis uadeam arma tradere: sim salutis dies prosus nulla reliquaeseposit, uos hortor, ut quo positis modo salvi ese malitis.
Tum Clearchu3:Tu quidem, inqui ita censes inobis uera 'ro haec regi reninciato, arbitraret nos, si nos ibi amicos esse malit, multo ei fore utiliores amicos, arma fit retinues risus,quuta si ea cuiquam tradiderimus: 'bellum uortigerendum, non essee difficile existimare, quanto magis conducat arma retinere,quam alijs tradere. At Phabmu: Nos,inquit,ita ut iubes renunciabimin. Sed ex alia ά rege ad uos mandata habemus: manentibus hoc ipso in loco, foedus: progredientiuus uero, aut regredientibus, se uox bis bell- proponere. Restondebitis igitur π hoc miabi,utrum manentes vos a rege pacem, an uero discedenutes bellum malitis, ut habeam quid regi renunci . Hic clearchM: Illi, inquit, renunciabis,hac de re idem nobis quod regi uideri. Quid hoc est inquit Phabnus. Si manserimus,re1pondet olearchus,pacem: sin pr restaut re gresiluerimus,bellum nobis futuru. Dic,inquit ille, erum, acem ne an bellum renuncios Iteru Clearchin:Pax, i quam,manentibus proiresis aut ren sis beta. Nesq*M icturus efflet, ulla ex parte significauit. Ac Phab ημε quide cum collegis profectus est. Procles uero tarcii ristophus ab Arara redierunt: apud illum Menon minsit,