De iride disputatio optica. A Galeatio Mariscotto publice habita in Collegio Romano Societatis Iesu

11쪽

flore diaphan, ninitur cita ex nigrae nubis fila oppositione,

Vnde in re actino prismate non videtur roseus color, quia ibi ruon aden nubes nigra, Un ta . Verum enimuero caecum hic se , aut plus nimio impudentem lateatur Porta ne cesse est , qui quod omnes ψdent selus. non videat , vel in oculis spectantium in vitreo prisinate ruium colorem gigni, adeo audacter neget. Sed litem hanc , vel sola dirimet e perientia, vos ipsi huiusmodi vitro,aut Soli opposito,aut oculis admoto intelligetis facile, quim apte ad suam confirmam tam sententiam vitreum prisma porta produxerit. Tricolo' rem igitur elim Vitellone, alijsq- Iridem statiamus, si primarios eiusdem colores spectemus ; primarios vero eos voco. qui ex aliorum mixtione non fiunφι hi sunt rusus, flavus,&.c eusi hes ubi permisi eri contigetit, ex flauo, & rula puniceus, ex flauestem, de c tuleo viridis, eAc ruleo,&brufo

halyrgus , -qui vul vicitu Pavonaceus generatur. Quae omnia crystalli triangularis belleficio eiqueriri quilibet ianua potest. Quibus iam expeditis, quae nubis figura ad Iridem

generamlam requiratiir videndum est. Sunt ergo qui in uam, sunt etiam qui conuexam requirant i quos nec imme rito reprehendit Porta, qui tamen eodem se vitio laboraret . non aduertit , dum certam & ipses roranti nubi faciem per pendicularem scilicet ad terram, pnescribit libro de Iride cap. a 3. . Nullam autem peculiarem in nube figuram requires , Nes eo constat, quia nunquam nubem inuenies vitiis, tiri adeo leuitate tornatam dolatamve, qualem isti commi

nascuntur, & tamen aequabili colorum, unifbrmiq. ductu Iris describitur cisPraeterea in fontibus, in quibus nulla prorsu .segulus forma e Braniinibus aqua dispergitur Iris tame orotundam iii formam curuatur . Item siquis hausta iuri aqua a S6let auersus aerem asperieriti Iris producetur illi auremvllam in aspersa aqua determinatam serinam retari ta

Verum alio mihi telo singulariter seriendi s cst Porta,qui trinis iculaieiunubi faelem assignat: nam si verum hoc eisit

12쪽

inciderent , nullasti ergo pateretitur' si actionem; sed ut vi deo scutum opponit , Iduin Iridem non a radijs a Solis centro delapsis gigni osserit, sed ab ijsmi a lateribus extremis in idem planum uncHunt.; illi enim' per adlauialiter odeui runt, hi verbcblique. Verum mn hanc brundem idd rum obliquitatem , non plus quam minutiς quindecim se a rectitudine supra ostendeAmus haec autem radioruinisi linatio ne tin densissimo quidem medio ullam sensibilami patiatur refractionem,minus prosecto in medio mininiae densitatis, in rorida videlicet nube restingentur rad ij, a quacunque tandem Solis parte deserantur mare ex ijs colligitin ,uti opinor aperte satis,quam leue ad laterales radios Portar per- fiigiunx pateat, a quo tandem ad Franciscum Mauresicum , ivinis, vi Iridis latitudinem, atque altitudinem primus de-; monstraue sibi visiis est,iridis inquit,Solisq. altitudines simul 'acceptae angulum constituunt semirectum, & angulus pyramidis visualis in vertice rectus est, caussam quaeris

dius inquit A H non ad A.ress tu quia radius

radiu linpediret,sed neqi ad C. quia eadentes guttae impedimento sunt,seretur e go la interutrumq; via ad Boisi a sem radius A H. Plnstar perpendicularis liWH B. cum C H. inpubcto' H. angulum constituetit Is

13쪽

rationem ex solaribus radsis in aquae globesos incidentibus,& per repetitas in ijsdem guttulis refractiones ad oculum d Iatis concinnat, sed quis non videat ineptam plane rem esse in roridis illis corpuscultis tot radiorum refractiones fingere cum eadem quo minutiora,eo fiant Iridis productioni apti ra . Latitudinem vero vel sicoloris huius Zonae stib eodem ubderi angulo ait idem Maur icus sub quo Sol ipse conspicitur, ad quod probandum non quoscumque Solis radios aduoca sed cum Porta eos tantum, qui ab extremis profluunt lateribus , qui tamen ut diximus hac in re pro perpendicular, hus habendi sunt. certe quidquid sit de Maurolici demo stratione, philosophatur ibi ipse, nulla resiactionis habita ratione , & quasi per solam repercussionem radiorum ad oc Ium deserretur Iris, & tamen ipsa est de genere eorum, quae ι medio densiore ad rarius restanguntur, producitur enim inqua nubem, indeq. ad oculum res acta perducitur, haec a item semper maiora videntur quam sint, ut videre est in his qu' sub aquis posita cernuntur, apparent enim longe mai r quam e gra aquam nos certo cum hoc aliquando experiremur in domestici sontis Iride, reperim is sub angulo strem graduum Iridem illam visam tunc fuisse,cum tamen Sol sub angulo 3 o. minutorum conspiciatur. Haec autem omnia ideo etiam libentius adducimus,quqd experiri ςaquilibet quam ius non admodum in mathematicis versatus facile possit. Verum ne quis miretur talii tanti viri a thoritatem adeo viten esse, ex ipso audiat quid ipse de se, ac reliqWis qui hac de rescripserunt sentiret . In quarto enim suurim opticorum pro blematum,quaerens quidnam sit in opticis dissicillimae inda Urionis respondet Iridem esse, de pis,inquit multi scri bunt, ita nemo fatis de sinat si unicam rotundi i

14쪽

itasse hactenus in lucem produxisse. Vestrum erit aliqua

do veras harum rerum caussas ex philosophiae , ac mathem, licae principijs felicius inuestigare P. Antiquorum placita, ac recentiorum inuenta de Iride ad trutinam hactenus nostram expendimus , multaq. & meo, Sc estro, nisi fallor iudicio, ut parum rationi consentanea reij cienda monstrauimus. Multa etiam ingenue, ac libere igno rare me palam professus sum. Illud certe nec mihi, nec vo-

bis ignotum esse potuit, quod omnium suffragijs hac in re maxime certum habitum semper fuit: Eam nimirum colorum varietatem, ac pulchritudinem, quam in hac terrae veluti corona tiuatopere admiramur,ex solo benignissimi sydetis aspectu produci:vt propterea suo illa opifici semper intenta eius- dem errores, ac motus, obsequente item ipsa mobilitate, ac sequaci semper aspectu sectetur. Ita plane se res habet .A. si quid hodierna die ex me de Iride disserente non grauate, aut etiam, quae vestra fuit humanitas,cum iucunditate audivistis, Beneficentissimae in me lucis vestrae, atque aurei plane splendoris,ingenij mei tenebras eoilustrantis munus agnoscitet ., Agnosco enimueroId ego ipse, quodq. Itis me docuit magistra,splendores hosce a vobis in me prosectos, non alio, quam quo nutus, destiisq. vester viam aperuerit, me directuniri

selliceor.