Corpus scriptorum historiae byzantinae Theophanes Continuatus, Ioannes Cameniata, Symeon Magister, Georgius Monachus

351쪽

3co TΗEOPIIANIS CONTINUATI LIB. V.

sa. Neque in urbe tantum religiose simul et magnifice eius ce generis opera praestabat, sed et extra eam parem diligentiam exhibebat. ideoque apostoli et evangelistae Ioannia theologi templum in Hebdomo

tempore quassatum collapsumque erigit, tum ornamentis decorans, tum fulcris adhibitis tutum a ruina tu posterum praestans. ad haec etiam illi vicinam praecurgo, aedem, ante annos plures dirutam et tantum parietinis conspicuam, egrata humo ruderibui qua emundans, celerato quam maxime opere promptaque diligentia illustribus magnaeque molis eius generis aedibus parem fecit. principi vero apostolorum sacrum delubrum in Rhegio, idcirco quia proximam ruinam minabatur impervium, ipse diruens novo opere taui perenne monumentum nullaque oblivione

delendum a fundamentis erexit. in Bathyrsi fluvii iniecto a Iustin innoponte, Caellinici martyria templum funditus dirutum priore splendidius exstruxit. in Steno item quod vocant, Euxini acilicet cervice, d. Phocae

Redem perquRm venerabilem pie religioseque aha se constructam, collecto- quo religiosissimorum monachorum coetu ac loco structuris praediisque abunde locupletato, monasterium deo auctore eollectum animorumque DF-ficinam medicam fecit. ad haec omnia caelestis militiae principis Michaelis in Bosthenio sacram aedem, longa vetustate collabentem multia-

352쪽

DE BASILIO MACEDONE.

que hiatibus fatiscentem ae in genua pene proruentem, decoris flore magna parto deperdito, e ruinis ereptam pristinoque vigori restitutam omni venustate gratiaque implevit. Aie itaque erga sacras aedes earumque curam et reparationem (quibus potissimum pietas in deum atque fractitas designaturi inter imperatores inclitae memoriae sese Basilius habuit. OS. videns autem nulla re sic deum delectari ut mimorum salute, eumque qui dignum ab indigno edurat Christi os nuncupari (Ier. IS IS , neque apostolicum opus hoc sibi negligendum segniusve habendum putavit. sed ante omnia Iudaeorum gentem incircumcisam et duro corde Eccervice, quod in ipso fuit, in Christi obsequium verbi sagena irretiit. iubens enim suae religionis argumentis allatis disputationis aleam experiri, ac vel sua firma ostendere et quibus contradici non possit, aut persuasos Christum legis caput e se ae prophetarum, et legem umbraetreum praetulisse, quae solis radiis ingruentibus dissipatur, ad domini doctrinam Recedere ae baptisma suseipere, propositis etiam praemiis ac honoribus his qui se Christo adiunxerint, priorumque vectigalium onero levaturum pollicitus atque ex obscura faece nobiles ae honoratos facturum, multos ablato, quod impositum habent, eaecitatis velamine ad Chri-

353쪽

3ψ2 TΗEOPIIANIS CONTINUATI LIB. V.

των ἐζ δρέων τε καὶ των σπηλαίων τῆc riR μετακληθέντων καὶ

sti fidem attraxit, quanquam plerique rursum, post imperatorem e vivia

exemptum, Bd vomitum suum ut canes reversi sunt. tametai vero illicseu potius illorum pars aliqua), velut Aethiopes, errorem haud mutarunt, religiosissimus tamen imperator integram a deo operis mercedem, eius molitionis causa percepturus erat. SS. Similiter vero se etiam erga Bulgaros gessit. ea enim gens etsi antea ad pietatem transiisse visa fuerat et Christianorum ritus rece-Pisse, adhue tamen in bono instabilis ne quasi volatica erat, velut solium quod facile levi aurae quatitur sttque movetur. crebris tamen imperatoris hortamentis splendidisque acceptionibus dic cultu, nec non magnificis largitionibus ae muneribus, archiepiscopum recipere Auadetur, nec plures in Provincia creui episcopos iisque constipari abnuit. horum opera, Eorumque quos ex montibus et cavernis terrae religiosissimos monachos imperator acciverat inquo eam messem destinarat, avitia moribus valem iussis in Christi sagenam, quicquid Bulgaricae gentis est, concessit. set. Praeterea genti Russorum nescienti mansuescere ullive cederentque R det se u ac pietate remotissimae, amri argentique ac seriorun

vestium Muenti largitione in foedus pertractae, initisque cum ea indutii E

354쪽

DE BASILIO MACEDONE.

urehiepiscopum ab Ignatio patriarcha ordinatum ut susciperent essetatis is ad dictae gentia provinciam cum venisset, ex tali eventu illustrique facinore illius sibi animos faciles reddidit. gentis enim princeps, subditae plebis eoaeto coetu, eum senatoribus suis ac proceribus praesidem bat; qui et falsae religioni ob longam eonsuetudinem proelivius reliquis adhaerebant. deque sua ac Christi Enorum fide deliberantibus, in conventum vocatur qui did eos recens episcopus venerat; ac quaenam ipse profiteretur eosque docturus esset, ex illo sciscitabantur. eo sacrum divini evangelii librum protendente, ae quaedam salvatoris nostri miraeula dei lue in veteri tralamento prodigia exponente, statim Russi subdiderunt 'nisi nos etiam eiusmodi stliquid viderimus, ac potissimum quale in trium puerorum ea mino accidiisse dicis, nullam prorsus tibi fidem habebimus, nee tuis verbis animum auresque nostras ultra Eccommodabimus.' praesul vero de illius promissionia veritate fretusi quiuit (Ioan. 1 1 et in v si quid petieritis in nomine meo, accipietis vel 'qui credit in me, opera quae ego facio, et ille faciet, et maiora his laciet, ' tum nimirum eum non ostentationis causa sed Ed salutem animarum haec quae fiunt, sunt sutura, ait Ed eos (Deut. 6 16

355쪽

a . TimoPIIANIS CONTINUATI LIB. V.

om P etsi non licet dominum deum tentare, si tamen ex animo statuistis ad deum necedere, quod libuerit, hoc et petite; omninoque deus praestabit Propter fidem vestram, erit nos despicabiles et minimi sumus. petiere ipsum fidei Christianae librum (divinum scilicet sacrumque evangelium

in rogum iniici stb eis accensum, ac siquidem librum nihil flamma laeserit aut exusserit, ad deum accessuros, qui ab illo praedicaretur. quibuasio dictis, ac sacerdote oculos ac manus ad deum levante, ditque dicente(Ioan. I 2 283 velarifica nomen sanctum tuum, Iesu Christe deus noster, etiamnum in oculis gentis huius universae,' sancti evEngelii liber in rogum ignis coniectus est. nec paucis deeursis horis, ac rogo exinde ex- tiaci'. inventum est sacrum volumen illaesum nec edacis flammae vi ullae violatum, nulla eius ab igne noxa aut diminutione, ut ne fimbriae quidem librum claudentes ullam aut eorruptionem Eut labem senserint. quo viso barbari, ae miraculi magnitudine in stuporem acti, omni sublata haesitatiouo baetismo intingi coeperunt. s8. Cum sic igitur prudentissimi imperatoris Basilii temporibus tali gererentur, exque animo cuneta prospere cederent, ac quotidie res Publica uberius storeret, inque civitate ac regia iucunditas vigeret, omiam

356쪽

DE BASILIO MACEDONE.

que pene inaula ae eontinente diffusa tranquillitas latequo explicata esset, repente malorum turbo procellaque ae tempestas in regiam invaAit; planetus et Iuctus tristiumque rerum Ilias ste molestorum tragoedia Per Rulam bacchari. carisaimus scilicet ac primogenitus imperatori filius Constantinua in ipso aetatis flore ac iuventutis vigore, dum ad paternam generosi intem aemulandam contendit, in morbum acutum incidens, paucosque dies febris ardoribus exustus, innaturali rapido igne quicquid vitalis humoria erat brevi abaumento, in vivis esse desiit, inenarrabili luctu parenti relicto. quoniam tamen vir disciplina moribusque compositus alienos st ratione impetus ac perturbationes ratione moderari debet,ipseque homo ac mortalis cum esset, filium similiter mortalem se habere nullus dubitabat, idcirco abundantiore luctu, ne qui modum excedat, casum deflere, velut ignavi muliebrisquρ animi gensu g naeceo relicto, quantocius sibi ipse redditus, generosi Iobi gratiarum actionis vocem prolocutus

ait (Iob 1 213 'dominus dedit, dominus rursum abstulit e sicut domino placuit, sic et laetum est: sit nomen illius benedictum. et quid mirum inquit. Usi, qui dedit, rursus abstulit id quod dederat, pro eo ac pla

cuit ' magiaque solandae matris fratrumque munere perlanctus con

suetis iterum animum advertebat, pupillorum defensor, viduarum adiutor,

357쪽

TΗEOPIIANIS CONTINUATI LIB. V.

g xo P 12 απαντα τα θ. AP militum pauperumque sumptibus iustus piusque erogator, eorum qui ulla

iniuria laederentur ultor, ac timentium dominum, qui utilia et salutaria supernumque regnum conciliantia doceant suadeantque, laete ex animo placidusque auditor.M. Cum autem plerumque soleant, qui praefecturis Rc magistratibus rerumque administrationi praepositi sunt, suam nimirum henevolentiam Principi insinuare cupientes (forte vero etiam hoc satagentes, ut inde diuturniorem sibi magistratum emeiant ac praefecturam) ea suggerere unde fisci procurationes nugeantur maiornque tributa in rationes publicas inferantur, ea quandoque mente is qui genici tunc munere fungebatur, generosi pectoria virum Basilium submonuit mittendos ad omnes Romanae dicionis pro vineias (recentior usus themata dieita eos quos inspe

riores ac Peraequatores vocant, agros scilicet et praedia, quorum PDs s sorBs adverso aliquo casu tempus fluctibus suis obruisset, aliis delaturos, unde Pecuniae vis non modica aerario accederet. imperator cou

silium se probare simulans, eligi atque parari sibique osserri iubet qui istud muneris probe expleturi essent. tum senteus adhibito diligenti examine solertique cura, et ut optimum illi videbatur. optimis delectis maximeque ingenuis, eorumque relatis nominibus, haud levi dignus vitu- Perio visus est acri quo obiurgatus, quod ei co generia ac probitatis

358쪽

DE BASILIO MACEDONE.

viros ud munua istud proponeret. eumque direret inter cives ne totare publica se nullos meliores habere, intulit imperator utanti apud me eius muneris functio est, ut et ipse, si liceret, Ed eam profecturus essem, quia tamen, ut probe nova, nec satis forte decorum videtur nec possibile, necessario in duobus rei publicae magistris, tempore et experientia multisque per longam aetatem civilium magistratuum sunctionibus exercitatis, sincera que in eis ae exploratae virtutis probatis, spem colloco, remque ab illis probo exaequendam confido, tu ergo ipso vadens eius illis provinciae utilitatem meamque voluntatem nuntiato; ac dum in animum induxerint ut proficiarantur, placet et mihi. assensumqtie consilio praebeo. viros, ut audiere, stupor subiit, seniumque supplicationis loco ac longos pro re publica exanclatos labores atque sudores ostendentes eiusce functionis calicem ab eis transferri exorabant. necessario itaque, qui mis ua fuerat, re infecta reversus magiAtrorum responsa haec imperatori rettulit. tum imperator hia auditis v eum fieri non poMe videatur ut ego exeam (atque etiam dicatur illustrissimique magistri munus defugiant, ac qui illi functioni par videatur, alius nemo Auppetat, placet Ruggestionem indiscussam ne eassam manere. praestat enim' inquitvuonnullos ex fisci proventibus reque privata non bene lucrari, quam ut

359쪽

3 8 TBEOPIIANIS CONTINUATI LIB. V.

mala quisquEm dAmno assiciatur ullave graviora iniuria vexetur aut o primatur.' eoque consilio, quamdiu illo rerum potitus eat, omnis omnium Romanae dicionis provinciarum populus in inspectus tui ita dicam) ac in- . exsequRtus (i. e. non censitusi mansit, ae si mavis dicere, liber et ab exactionibua immunis; praediaque et agri in pauperum vicinorum usum cesserant. talis scilicet prineeps optimus erga omnes subditos erat, Repraecipue erga rusticanam plebecul Em paternam solicitudinem ac curam exhibebat.1 . verum rursus etiam invidentia procellaem aliam ditque turbinem in regia excitavit, ipsam in se ipsam naturam eonturbans ac concitans. cum enim iam dulcissimus imperatoris filius Constantinus vitam cum morte commutasset, isque in viteram prolem Leonem amoris vim convertisset spesque in eo iactaret, haud placido tulit invidum daemonum genus, leves placidosque, religiososque simul ac rite eompositos, ut par est, illius mores considerans qui imperii suecessor futurus esset, Rc quam inde coniiciebat illo rerum potiente subditorum fore felicitatem, et ad laudabilia quaeque profectum hique incrementum. idcirco se ad pugnum instruit, inque hunc modum certamen aggreditur. erat inclito Basilio inter eos in quos impenso viciebatur ae quibus nimiam quandEm habe-

360쪽

DE BASILIO MACEDONE.

minister strenuus, cui Santabareno nomen. ia etai ab imperatore cole-hatur, apud alios tamen non bonae famae erat nec reprehenaione carebat. idque in causa erat cur non raro u sapientissimo Leone ut praem

atigiator ac seductor, quique imperatorem a recti tramite abdueeret et ad absurda traheret, conviciis incesseretur. quibus saepius auditis immposior ille ae scelestus, simulata benevolentia ac amicitiae larva, ad mitissimum Leonem sic loquitur. v cur ' inquit, cum iam robustis viribuaud aetatem adoleveris patrique admodum carus sis, non occulte Pugio nem aut sicam tecum defers. cum una cum illo ruri in equo veheris, ut

in promptu porrigendum habeas. cum ferienda bestia fuerit, et, si quid adversus eum latenter ex insidiis agi contigerit, non ipse inermia inveniaris, sed pravato aliquid habeas unde paternos hostea ulciscaris. dolum ille minime subodoratus, nec viri fraudes animo reputans (quod enim ad malitiam pronum non est, nee improba faeile suspiratur) eonsilium approbat viroque obsequitur. ut cultrum in Ocrea deserat. perfidus autem insidiator. Leonem consilio suo paruisse intelligens, imperatori denuntiat filium structis insidiis illius necem machinari. quodai fidem abnuis' inquit, ' cum venatum stliave ex causa urbe exieris, iube ei ocreas auferri; ac si quidem gladium deferre invenietur, ne in tuam necem eum sibi parasse dubitaveris.' indicta igitur ruri Principis vena-