De medici officio, ac munere epistola ad ... Nicolaum Faccinum

1쪽

IOSEPHI LANZONI

Phil. , & Μed, Dost Ferrarien , in patria Universitate Lectoris primarij , S, R. I. Collegij Leopoldino-Carolini Naturae Curiosorum Socij

DE MEDICI OFFICIO, AC ΜUNERE

EPISTOLA

ad Excellentissimum Dominum

D. NICOLAUM FACCINUM

FERRARIAE

Josephi Barbieri Typis. MDCCXXIX.

Evcrsorum permissua

2쪽

Medici nomise multἱ, re autem, Hippocrat. in LeSe.

3쪽

Typographus Lectori S.

Im viderim, plures Medicinae Io ron es

banc Epistolam de Medici ossicio, ac

Munere, a CI D. Ios boLanxono conscriptam, d ligenter trans cribere, amanustus es

defatigare, ac semper secum in pe-

4쪽

ra circumferre, ob utilia praecepta, oe omnino nec efarias animadversiones pro Medica Praxi exercenda, quibus exornatur, Sscatet: idcirco utile duxi meisΓγ-pis illam eoulgare ad maiorem

Medicinae studiosorum utilitatem, commodum , s progressum. Hic meus scopus, S sinis; semper enim iustum existimavi in omnibus o

peribus meis proximo emolumen tum afferre. Sed, ut Seneca cou

pituit, qui dat beneficium , taceat, narret, qui accipit . Vale. Fla

5쪽

Lagitasti a me, Excellentissime Domine, ut tibi conscriberem aliquid de Μedici ossicio, ac munere. EX- pleo nunc quod petisti, ut possim

non sorte ut cuperes attamen me excusiatum habeas, nam Praxis medica, & Lectiones quotidianae, ut tu bene noscis, meis Discipulis faciendae, parum o iij mihi relinquunt, & presertim quia in crastinum Lauream Doctoralem Domino Benedicto Lollio pubblice in nostro Collegio conserre debeo . Utcumqu

tamen, ad rem venio.

Μa nus Μedicorum Princeps Hippocrates in s. ait : Porrea it mihi manum Deus, quam ubi libentissone aprehendissem, rogabam, ut simul mecum pergeret, o ne me in medendo desilueret: ex quo liquet, qualis debeat este Medici religio, ac pietas; videlicet, ut sit pius erga Deum, honestus erga Proximum , & religionis eXercitia is frequentet. Debet esse temperans praecipue in pineceis, unde apud Lacedemones Esculapi j simulacrum ex agno casto construebatur. Sit sobrius, sit taciturnus, & occulta artis nostrae mysteria , nec non secretioreS aegrotantium morbos evulgare scelus putet, quandoquidem AEgyptij in Medicinae templis Harpocratem silentij Deum labia digito comprimentem adorabant. Erga omnes sit comis , cunctio Ossiciosus, Socijs amabilis, reli-

6쪽

quis urbanus, nemini onerosus, aegrotantibus placidus , facilis, blandus, suavis , siquidem Hippocrates lib. 7. Duiem. ςgris gratificandum esse nos monet; neq; serat torvi faciem tyranni, non enim illi data est potestas excruciandi aegros, hominesque impune necandi . In omnibus porro sit semper prudens; nullum enim, ait Iuvenalis , Numen abest, si sit prudentia; quae iuxta Μarsilium

Ficinum est omnium virtutum regula . Non sit in praxi prςcipitanter timidus, nec temere securus; non sit ostentator, ut evitet suspitionem inanis gloriolae, vel ignorantiae, aut avaritiae; cum ratione sit audax, quia, reserente Schmitrio, sedes, & idea morborum sensum fugit, unde verificatur illud Hippocratis , quod timiditas in me. dendo impotentiam, audacia vero ignorantia Artis indicat. Ad Experientiam s*pe confugiat etiam repugnante ratione, cum hςc sit rerum magi stra. In morbis incognitis, ac non rite perspectis aegros non deserat, nec a medicaminum prς- scriptione abstineat, sed ea communia sint, donec res patuerit, & negotium committatur naturae, quae sola est morborun medicatriκ . AEgrotis ne facilὰ credat, sed morbi ideam proprijs notis, ac signis investigare tenetur, ac sedulo inquirere,

nec non morborum CausaS accurate rimari. Pru

dens, & cautus videat, & provideat, ne quid insidiarum struat morbus latens: In quibus lan morbis periculosis potius spectator, quam actor sit: In prognosi instituenda ne sit nimis prςceps , nec in eadem nimis secu rus, aut tardus; nec debet semper metu aegrotos terrere, & omnia periculi plena a sseverare; uno verbo in prognosi suspendat iudiciunt, nisi certo constet ; potest enim deincipi

7쪽

cipi, eum nominis sui iactura. Pulsum diligenter

examinet, ne fallatur, & qualis in sanitate pulsus sit, scire in primis oportet & utriusque manus pulsum tangat. Sollicitus sit, non tam ut prosit,

quam ut non obsit, cum turpius sit videri nocui sie, quam non profuisse- Empiricos quandoque imitetur, ut morbos expellat, qui ordinarijs reis medijs vinci non possunt. Consultationes ne fugiat; consultandi enim munere, nullum inter me

dicorum officia est illustrius, ut potd quo solo doctis Μedicis indocti discernuntur, qui non secus ac docti medicinam faciunt, rudique Vulgo imponunt; Medicorum enim consultatio magni semper fuit ad artem nostram momenti: Consultationes autem, iussu Hippocratis , absque contentione, & altercatione fiant, ne derisui se exponat Μedicus ; discordia igitur inter Consultantes semper est damnanda, quia privati odij pertinacia stimulat in publicum exitium, ac plerunque laborantium salutem prςcipitat: Seorsim autem ab aegris consilia medica facienda sint, ut liberius quid sperandum , vel metuendum

proponatur. Non improbos medicos imitetur, qui famam, quam Virtute nequeunt, fraude, doloque comparare nituntur. Ne se collaudet, aut morbum parvum magnifaciat. Non accedat ad aegro ros, nisi rogatus, quod prςceptum maXime observandum ait a Casro: & hic risum retinere ,

nequeo, dum Medicum Senem sed sordide avarum novi, qui s*pe Μonasteria petit non vocatus , & poscit, an aliquis de Familia suae operationis indigeat; quod certe ineptum, ac ridiculum est: In odoribus minimc sit assectatus, presertim cum Virgines non omnes bene serant OdO

8쪽

res: ungues abscindat, manus nitidas serat, munditiei studeat , luxum tamen Vitet : Vocatus veniat tempestive, salutet egrum , & condolentiam testetur, quaerat an longo tempore decumbat , observet aetatem , blande prius colloquatur, inde pulsum tangat bis modeste; eXaminet hypo-condria, tangat partem assectam , aegrotantis linguam exploret, & nihil omnino omittat eorum, que ad eXactam morbi cognitionem facere possisunt nec cum aegris bibat, ac comedat, nam nimia familiaritas parit contemptum, ut ait Ero Ianus. Simplicibus cum possit mederi, a compositis se abstineat ; in compositione enim medicamentorum fugienda est illa theriacalis, & nauseabunda variorum simplicium commistio, quς non est necessaria, sed inutilis, incerta , & sumptuosa; natura quippd paucis contenta simplicibus gaudet , & saepe unica herbula appropriata morbus citius, ac f*licius profligabitur, quam prodigiosis illis compositionibus : Audiat quesio Domi vestra Excellentiss. id , quod de hac re scribat Clariss .

Georg. Baglidus de morb. success. ,, eruendo mo- , , rem, & consuetudinem vulgarium medicorum, se qui alia ratione curare morbos nesciunt, quam

se satiando stomachum syrupis , conservis , &se mille nugivendulis pulveribus , , Tyrones mei, , quam paliciss remedi/1 curantur morbi; quam-

plures dita tollit remediorum farrago, &c. id emque matatis Verbis innuere videtur in suis Epistolis Sapientissimus Redi . In morbis autem curandis, Ec in sanitate custodienda , non semper auxilijs utendum, sed oportet interdum quiescere, hoc est nihil prorsus, preter commodam victUS rationem, instituere, sic fieri oportet in us, qui per

secte

9쪽

secte iudicantur, vel iudicati sunt, ut in morborum statu ; sic iubente Hippocrate in aphorism. Medici enim , ait Livius, pluS interdiam quiete , quam movendo, & agendo perficiunt; ita Naturae s spe multorum affectuum curatio est committenda , ut docuit Disnamius. Die decretorio, ac critico nunquam evacuatio instituatur, quando necessitas non urgeat, ac cogat. Esto in ars αι

nostra generalis regula, semper blande, ac lento procedendum in omni cura aegrorum , uti etiam docuit Franc. Didius de Leboe. De mercede non paciscatur, hoc enim proprium est Agyrtarum, non iapientum virorum. Nec semper aegris severe deneganda, quae natura summe appetit, vidi enim Mulierem a pertinaci Vomitu liberatam nucibus edendis concessis, quas enixe postulaverat. Μor- Dorum incurabilium curam non suscipiat Μedicus , ut prςcepit Hippocrates lib. de Arte ; morbi enim in triplici simi classe Leves , quos natura fanat, Mediocres, qui a Medicis tractantur, &Incurabiles, qui linquendi, ne cum promiserimus fanare, ignominiam , pro Gloria, referamus. Λ-muleta ne spernat, Sc medicamentis occultarum qualitatum, ut dicunt, multam non adhibeat fi - , , duciam, inquit enim Galenus qui volet e siese prsclarus Μedicus, ijS medicamentiS, quae aegros , , iuvant a qualitate Occulta, raro uti debet - Quidam Medici remedia omnia chimica negligunt ,

& formidant, alij e contra illa supta modum extollunt ; sed medium tenuere beati : Mercurius porro in usum non est ducendus , & non loquor de praeparato, sed de crudo, qui an Xietatem inducit, monet enim Vualeus in Met. med. 1e novississe malencolicos, qui se lue venerea laborare pinri s tarent,

10쪽

tarent, medicumq; tandem eo persuaderent, ut ad Mercurij usum de Veniret, unde sequenti die moriebantur. Neque laudare possum nonnullos nostros Medicos, qui pillulis mercurialibus utuntur, cum sane tutioribus , mitioribus, ac salubrioribus remedijs uti possent, ut Salia parilla optima : Post usum Mercurij sunt verba eiusdem Vualei) facile sequitur dyssienteria , obstructio, & nervorum debilitas ; hinc Mercurio inuncti incidunt in paralyssim & vidi tumores, cecitatem, & surditatem a Mercurio sumpto mduciam; quo circa leat meretur erudita Epistola lib. 1 . Clarisse. nostri Io: Manardi, in qua multa contra Mercuri j usum in

re medica inveniuntur egregie a tanto Viro e Xarata , prodit enim malignitatem hydrargiri, & insitiam illorum accusat, qui tali utuntur remedio. Caveat insuperMedicinarProsessor, ne artem nostram turpiter iervilem faciat, quemadmodum quidam medici, qui ter, quaterque in die ςgros invisendo, propriam insitiam sedula officios1tate compensant,& nisi doctrina illustres, saltem sunt blanditi js insignes, a Galeno ipso derisi, dum quidcquid

eis adulancibus iubetur ait ille) mancipiorum more faciunt, ideoq; a cordatiS Viris, tanquam turpeSAgyrte, &pedjssequi rudes irridentur; ex quo ar-t s apollines Vilipendium oritur, dc ars omnium praxiarissima s sunt verba praecisa Clarisse. Lan-c omlatam vilissima existimatur; unde plus prς-m ij datur Coquis ad crapulam, quam doneturΜedicis ad salutem ; quod etiam tempore suo innuit Galenus ipse, dum icripsit, Di Dites Medicis coquos preferre. Insuper Medicus sit imprimis erga Collegas sociabilis, nec arceat alios a Vissitatione ,

AEgrotantium , nec politice, ac studiose Medicos,