Dissertatio inauguralis medica, de natura morborum medicatrice ...

1쪽

DISSERTATIO INAUGURALIS MEDICA,

NATURA MORBORUM MEDICATRICE

AUSPICE DEO PROPITIO, Et Consensu atque Auctoritate Gratissae Facultatis Medico,

DN. D. MICHAELE ALBERTI

SACR. MAJ. REG. BORUM. AULICO ET CONSIST. MAGD . CONSILIARIO, MED. ET PHILUS. NATUR. PROFESSORE PUBL. ORDIN. ACAD. NH. CUR. COLLEGA, SOCIET. REG. BORUSS. SCIENT. SODALI, arc.

DN. DECANO A. T. SPECTATISSIMO,

Domino P rono, Princeptore oc Promotoresuo omni honoris cultuprosequendo

PRO GRADU DOCTORIS,

SUΜΜISQUE IN MEDICINA HONORIBUS ET PRIVILEGIIS DOCTORALIBUS LEGITIME IΜPETRANDIS,

HORIS LOCO Qv E CDNSVETIS,

ANNO MDCCXXIX. D. AUGUST.

Publicae ac plici eruditorum ventilationi subjiciet RESPONDENS

THURNA V. FRANCUS.

HALAE MAGDEPVE ICAE, TYPIS JOH. CHRISTIANI HENDELII, ACAD. TYPOGR.

3쪽

PROOEMIUM.

Enerandae antiquitatis

meditationes, adserta & in venta haud promiscue S ludicre contemni & relici debent ue multa e

nim egerunt, qui ante nos fueruns,

sed non peregerami , suspiciendi σώ- mensunx, dixis Seneca El. o. quo loco sapiens hic Philosophus etiam profitetur: Si etiam omnia a veteribus inventa essent, hocsemper novum erit, usus.invento uni ab obisscientio di dispositior hinc illis, quibuS Veterum inventa & adserta cognita sunt, facile innotescit, quam Ape recentiores dogmata quaedam novis quidem & splendidis verborum ornamentis ac curiositatum lenociniis proferant, rem ipsam vero sive adsertum ab antiquitate hauserant, sibique ludicre & infrunite tribuerant: quam ob rem etiam accidit, Ut Veterum Veritates variis contumeliis assii gantur, nOVaque quaedam commenta eximiis elogi-

4쪽

is declamentur & extollantur: Notatu itaque dignum est Plinii effatu in in Praef. MVes siouum: Res Due or- duo est, vetustis novitatem dare, novis cucuritatem, obsol xis nitorem, obscuris lucem, ostiditis grotium, dubiis fidem, omnibus vero Naturam ae Naturae suo omnia: Quare anti quitati promerita manet laus S commendatio, quae glaciem in multis arduis scrutationibus fregit, imo aliquando nonnullis suis erroneis meditationibus, Opus ita allevavit, ut posteritas ad firmiores certitudines pertingere potuerit: huc ita Que quadrant Hor. olini verba Cent. I. Ep. . p. av. Plura in antiquorum scriptis latent, qua negliguntur, quia a paucis veteres leguUtur , quod dolendum, quippe mulci hoc seculo curiosi esse voluW, rerum novarum cupidi, pauci erudiri: Et sane durum ac temerarium est judicium , quod profert TFuiobaustu iri dex dialeuuiitI 3lix Morbesi uno masi σpso. ubi pro salvanda theoria mechanica hisce utitur

cer novis mechanicis pura figmenta voxhMabeii , so

Hiten is re Set diasten circa res naturaleS. Et quamvis sub accremento temporum scientiae, obserVatio. nes S experimenta eximia fecerint incrementa, majoris tamen considerationis &existimationis veteres esse reputo, qui aut prima initia, aut prima incrementa veritatum fecerunt i&jecerunt, quibus vestigiis posteriores facilius insistere potuerant: accedit etiam, quod Veteres non praeconceptis opinionibus in multis argumentis obruti & obccecati, sed simpliciae sincero ordine & modo subjecta & objecta scientiae

humam

5쪽

humanae contemplati fuerint; dum vicissim hodiernis arvis nova, curiosa, speciosa,jucunda Sc externos Praecipue sensius, aut phantasiam etiam delectantia dc delinientia tape desiderantur: inde saepe observatur quanto fastu & quali arrogantia & ostentatione nova inventa declamentur & quam altis superciliis anti. quorum dogmata quidam interdum intueantur, aut plane contemptui habeant: interea in utroque peccant & illi qui antiquioribus omnia & qui iisdem nihil

tribuunt, sicut v. g. Fernbardus Long medelius indefensione Hippo rotis, nimium hunc Senem extollir, Gorg. Frider. Laurentius Vero contra illum in exercitationibus

suis nimium Hippocratem rejicit. Inter alias meditationes, antiquioribus Philosophis & Medicis usitatas, celebris est doctrina de Natura, quae multis valde intricata, spinosa, dissicilis variisque contradictionibus exposita esse videtur: interim in scrutinio Naturae multi assidui& operosi fuerunt, siquidem esse-inis, producta& phaenomena Naturae plurimorum oculos & menteS in se allicitant, ut propterea Plinius

elocutus sit, quod in contempliatione voturae, ni ver vacuum videripo fite Lib. v. c. μ. & Galenus de us porc Lib. . . . eXclam a Vit, omnis noxurin operasunt iamiromis. Propterea in Naturae opera antiquissimi Philosophi Sc Medici multa antini adplicatione scrutati sunt: Quoniam etiam Naturae Regnum vastissimum &locupletissimum est, ita haud unius vitae labor est singula rimari, aut tantum superficiales quasdam disquisitiones illorum objectorum &subjectorum instituere: Et dum Medicus seorsi in Noturae Minister n o mi

A a natur,

6쪽

natur, ita praecipuum illius ossicium est, ut Hominis

N iuram rite cognoscat & perite tractet, imo ex reli. quo amplissimo Naturae campo universali conferar, ordinet & applicet, quae ad Naturae humanae usum i

emolumentum pertinent: etenim tanta inter Ma crocosmum&Microcos mima est Harmonia, ut Varia

sublidia S remedia, Naturae humanae proficua, eX reliquo universali naturae thesauro proveniant: Si itaque in cognitione Naturae humanae Medicus dubius est, tunc Varia inde conneXa damna proveniunt: Pro inde in foro medico magna saepe & mirabilja praedica.ta & effata de Natura humana circumferuntUr, Ut propterea consilium sit judiciose circurnspicere, quaenam realia dc vera talia sint attributa & cui nam causae eadem competant, ne vel frivole de non ente quaedam praedicentur, neve praedicata quaedam in congruis causis adscribantur, neque cauta quaedam excogitentur , quae in e Xistentia rerum haud deprehenduntur, neque denique secundariae & instrumenta

les pro principalibus & activis declarentur causis, quales tamen tantis elogiis N praedicatis dignae esse haud possunt: hinc ne in ipso vero sensu & notatione

nominali Screati Naturae Medicus aberret,necesse est, ut in hoc Scrutinio certitudinem assequatur, nequo

fluctuantibus & infirmis opinionibus sequaquaver sum abripi patiatur ; qui enim in fundamentali quadam scientia ambigit aut errat, ille in reliquis demonstrationibus cesipitat ac infelices facit progressus: Sub ridet quidem sciola quaedam & nimis curiosa Philosophia, sibi tantum sapiens, talia Naturae praedicata ea

7쪽

demque cum lepido fastu & assectata arrogantia Vo terum adscribit ignorantiae: ast inobservationibus ¬atu dignis effectibus veterum candor, fides, indu stria & attentio superat sane curiosa di speciosa talia somnia& judicia, quare in arduis quibusdam phaeno, menis curiosa talia ingenia altisonas suas meditationes deserunt di in castra Naturae confugiunt: id quod diserte demonstravit D. D. Praeses in Progr. de Natura quatenus idolota cito Ignorantia in Medicina: Inter alia talia notatu digna ct in Medicina adhuc multis abscondita ac perversis interpretationibus diversisque oblo exitionibus obnoXia praedicata de Natura illud occur

rit, quod NATURA MORBORUM MEDICA

TRIX appelletur 3 quod adsertum in quantum Verum , certum, eVidens & rationi plus, quam alia explicatione consenta neum est, praesenti Inaugurali dissertatione demonstrabimus: Cui proposito ut Deus annuat, idque gratia sua comitetur, est quod in primo accessu flagitamus. Is

Aturam morborum medicatricem esse, non modo plurimi profitentur medici, sed ex illorum ore& testimonio plurimi reliqui docti & indocti

confitentur: Unde multae aliae formulae comIea in innotUere , quae nctri Um, Utpote bonum

corporis humani Archi rum concelebrant; quid Vero hoc testimonium inferat , necesse erit moX in primo accessii significare & illustrare ne in titulo obscuritas autombiguitos fluctuet: Quod multi homines sine medico i

8쪽

ortificiosa methodo sanentur , non modo ex Hippocratis effato & observatione constat, sed & variis occasionibus satis perspicue dc solide demonstratum & confirmatum

fuit: unde vero haec spontanea sanatio naturaliter proVeniat i quaevam causa Lesem, destructum & ex parte violarum corpus restituere & redintegrare possit, justa inquiritur sollicitudine; haec itaque causa vocatur Naturia, quae quia morbum subjugat, eXpellit , Sanitatemque restituit, appellatur morborum medicatrix: hoc effato Varia de eadem implicite praedicantur, quod videlicet causa existat vera & realis, neque imaginaria & supposita; quod potestatem habeat in corpus humanum, quod hujus statum sonitatis & integritatis agnoscat & cognitum habeat, quod disserentiam morbo si status a sono statu intelligat, quod viribus praedita sit congruis mediis & essicacibus cliodis alterato dc Drso corpori subveniendi ac opem ferendi, quod extraordinaria methodo hanc medelam largiatur, morbum avertat & sanitatem restituat: singula haec attribUta agnoverunt veteres in natura, siquidem naturalis, plana, simpleX, vera Sc sincera haec est declaratio de natura, libera ab omni pridiudicio, figmento & falso suppossito: quemadmodum contra, cum sobria ratione

nunquam congruit, quod corpUS, morbo oppressum, adeoque lasum, morbosis aut a morbi e cacia provenientibus motibus & consecutionibus, propriam suam amictionem ex & per se ita tractare & immutare queat, Ut eX accidenti sanitas & restitutio inde proveniat ; siquidem in universa rerum natura & in nullis arrefactis Porri fismus occurrit, ubi PerVersuS, alteratus & lapsus modus &motus nihilominus tam sape & quotiescunque in simili

9쪽

processu contingit, sempersanitatem conciliet, ubi ipse ille processus certum ordinem & siaccessum servat, qui nulla ratione ab efficacia las corporis derivari potest: in qua animadversione etiam arquo judicio pensitandum est, an refugium illud solidam vim probandi contineat, quod

Deus contra reliqnum universalem ordinem, dum nullum simile exemplum constat) humano corpori hanc facultatem largitus sit, qua laesiones suos curare & reparare queat: neque etiam propterea principitato judicio concludendum est, quod, si natura, utpote singularis & a corpore discreta causa, morbis mederi queat, eadem omnes morbos in omni casti curare debeat ; quale judicium interdum resonat, quando forte judex nullum favorem pro tali natura gerit, adeoque plus de eadem postulat, ac ab rem corpori, juXta hypothesin, a Deo concessa facultas, praestare haud potest: ne itaque Naturae notio in nudo

sono & otiose voce consistat, magno studio & posthabito

omni praejudicio perspicua, rationali & naturali demonstratione indicandum & confirmandum est, an quaedam causa hoc nomine digna sit & de quanam causa mereatur praedicari, quod sit talis medicatrix Natura: quoniam itaque tractatio de Natura, Valde controversa est, ita prae- senuem disquisitionem in thes S. hypothesi, haud vero multum in antithesi instituemus, ne filum tranSgrediamUr, neve in nimis longum campum desiliamUS.

f. d.

Quod Natura morbis medeatur, plurimi consentiunt, dum attenti observatores ab otiosis speculiationibus, infructuosis curiositatibus, perniciosis proo iudiciis, vanis

suppositionibus & lepidis ossim Votionibus liberi, eX innume-B ris

10쪽

ris essectibus, hanc Veritatem agnoscunt, ita ut ViX eesse sit multa suffragia & resimonio, hanc Veritatem Con- cernentia , conquirere & Proferre: suffecerit tamen aliqua notatu digna illorum proposuisse: antesignanus hin hujus observationis est Hippocrates , qui Lib. VI Elidem.

Se Z. g. r. I. testatur, quod Natura morborum sint med ir& LIb. de arre . ao. rex . I. as. profitetur: NItura comporum malum suriens , mederi magnopere gesis, considε- rauΙ ramen ne temeritate magis quam consilio ut facul-xate metis, quσm violentia medeatur: in quo loco naturam sentieracem & considerantem, quae de corpore hujuMque affectionibus praedicari haud possunt ,) intelligit:

. II. text. I. disserit: naturo stimulato di impulsa artis periris , quin facienda sunt , demonsi ar: Lib. I. de Dinera i qUitUr : ars medica ab eo quod molesum est liberis V id ex quo quis ingrotor sufferendo, sanitatem reddit; idemer naturo per se facere novit: Cum ejusmodi effato consentit aliquo modo, quod Thonorus Lib. I. obf s. p.Π- confitetur, quod natura aliquando operetur, quin medictas sibi arrogat: ita etiam Bartholinus AH. Has . VOLI. obr. p. a. judicat: Natura quippe in junioribus vegeta , amolirio se conatur, quicquid corpori vel inutile ves noxium. Galencis generali quodam effatu inclaruit, quando in Lib.

num ars ruendae sanitatis ad medicinam spectet c. cap. a dicit: natura in omnibus auxiliatur: audiendus etiam est,

Longius in Miscedon. curiss XXXIV. . g. p. v. Vmerandae Medicinae Porentibus, inter quos ranquam Antesignanum laudamus Magnum Hippocratem,jam olim conspectissimum fuit: Naturam esse regritudinum gratiosum cu

rsi risem, quod sum uς certissimo AG talo notoro enim