Ad musicam practicam introductio : non modo praecepta, sed exempla quoque ad usum puerorum accommodata, quam brevissime continens

181쪽

DI SCANTUS.

183쪽

CAPUL NONUM

de proportionibus.

Proportio est duarum quantitatum ad inuicem facta comparatio. Sed cum omnis quantitas ad aIteoram collata sit ei aequalis aut inaequalis, duplex est proportio: Aequalitatis 3c Inaequabitatis. Aequalitatis proportio,est duarum aequalium uantitatum collatio ut χ ad a.De qua hoc loco nihilicitur, quia respicit cantica eadem signa in omniinbus uocibus habentia, in quibus prorsius nuIla acci dit differentia. Inaequalitatis proportio est,quando duae inaequa Ies quantitates inter se conferuntur. Haec si in cantilenis notarum quantitatem uariantibus,propter dis

uersa signa. Atq3 duplex est.

Maioris, 3c Minoris inaequalitatis. Maioris inaequalitatis proportio est numeri maioris ad minorem relatio ut 4 ad a. In qua notular ac pausarum ualores' diminuuntur,secundum ipsius Proportionis denominationena. Minoris inaequalitatis proportio est,quando numerus minor maiori comparatur ut 2 ad 4. At hic fio gurae augentur iuxta eandem proportionis denominationem. Cum autem ex multis proportionum speciebus

184쪽

paucae sint usitatae,non omnes sedeas tantum quibrum hoc nostro saeculo in eruditorum Symphoni is starum cantilenis aliquis existit usus, indicare libet. Reliquas uero diuisiones& definitiones proportioranum exacte scire deiiderans,alios consulat qui copiosius eam rem tracirarunt. Sunt autem maioris in qualitatis proportioneS in usu ex genere multiplici,

dupla, iripta, quadrupla. Ex genere superparticula ri sesiluialtera & sesquitertia. De reliquis tribus prooportionum generibus, quia usiis earum in cantilenis

non facile potest ostendi,nihil hoc loco dicemus. Regulae de' proporionibus. , Omnis proportio per signa aut proportionem contrariam destruitur,ut interpositio siubduplar tollit duplam,& sic de aliis. α Proportio non tantum pausas,sed etiam notas respicit. 3 Alteratio Ac imperseetio rjs tantum insunt pro Portionibus,quae in gradibus persectis fiunt.

DE DUPLA PROPORTIONE

Dupla est quoties in cantu fgurarum ualor doplo minuitur, ita ut duae eiusdem speciei figurae unioris valori respondeant. Cognoscitur autem quando maior numerus minorem bis continet, ut

Exem

185쪽

Exenissum.

TENOR.

186쪽

ALTUS.

187쪽

TRIPLA PROPORTIO.

Est, quae figurarum ualorem triplo minuit. Nam tres breues pro una breui ponuntur. Item tres semibreues uni Gibreui respondent,quod in es as quo inque figuris accidit. Fit autem quoties cantui praetaguntur duo numeri,quorum maior continet mino rem ter,ut i , D Obseruabis autem hanc proporistionem quom signiscari, quando numerus ternariisus circulo aut semicirculo fuerit additus, tametsi malim unitatem ternario suppositam, quia nulla potest esse proportio,nisi duo conserantur numeri. Sequitur exemplum

188쪽

TENOR.

DISCANTUS,

BASSVS

Aliud exemplum

190쪽

QUADRUPLA.

Est quando figurarum ualor quadruplo minuo itur. Fit autem in cantu, cum superior numerus in seriorem quater compraehendit ut i l Zcta Exemplum.