Ouresiphoites Helveticus, sive Itinera alpina tria in quibus incolæ, animalia, plantæ, montium altitudines barometricæ, cœli & soli temperies, aquæ medicatæ, mineralia, metalla, lapides figurati, aliaque fossilia & quicquid insuper in natura, artibus

1쪽

ITINERA ALPINA

Triaci In Quibus

Incolae, Animalia, Plantae, Montium A1-titudines Barometricae, Coeli, Soli Temperies, Aquae Medicatae Mineralia, Metalla, Lapides Figurati, aliaque ossilia , Qquicquid insuper in Natura, Artibus, rantiquitate, per Alpes Hel veticas Q Rhaeticas, rarum sit is notatu dignum, exponitur, aconibus illustratur.

Med. Doct. Tigurino, Societatis Regiae Londianensis Socio.

isis Henrisi clements ad Insigne Dina Fatea interio D. 4 Anno DCCVIII.

3쪽

HELVETICUS

ITINERIS ALPINI

Descriptio Prima

5쪽

PER ILLUSTRI

SOCIETATI REGI

LONDINENSI

Johannes Iacobus ScheuchZerus, Med. Doct. Tigurinus.

7쪽

MUitreiushoc, quamdiu ibi ita divinitus concesDipos i fuerit, quotannis montes aliquos , aut altem unum, η ri ieonscendere, eum in suo igore iam sunt, animearum cognitioηis, partim honesi corporis exercitii, animique delectation graria. et axi enim L M, quantaeirent, putar, animi, ut par est, affecti deliciae, montium moles immensust nectando admirari, B caput tandem inter ales tIesti re Nescio quo ucto altitudinis supenda mens perceliitur, rapiturque in um- mi illiu Architecti considerationem. Quibus erofocors es nimus, nihil mirantur, domi torTent, non prodeunt inmundi Themtrum, latitant in angulo, ut glires per bemem, non cogitant bore num genus in mundo consiturum GP, ut ex ou miracum a quidpiam iuremum Num colligerct Numen. Tanta Iaborant enu- via, ut quo se simper in ter m siclim , nun)uam ore subli caelum intueunt r, erectos nunquam Iollant ad sideri θω. Volutentur igitν illi in luto, ro missiberali. h, sudiis di oniti addicti jaceam. Sapientiae sudiois pergis terres, is hujus Paradis spectacula corporis animique oculis contem. pluri inter quas miniwe frema sunt ei a maeruptaque montium fustigia, inacce si praecipiIia, ad curiam tentiris laterat iuvianita rupes arduae, opacae si e Ita ut tilam de montium d tristione opusculo de Lucte is operibus Lictariis praefixam inchoat magnus ille Polν histor Helvetus conradus Gmnerm cujus memoria uti toti orbi Literato Medico est grata, ita mihi ungulariter exculta. Constit ii ego, alumnus Musarum, quae amant bicipitem is of Dp fum Heliconis amoenitates, mureque Ῥιera. G uixia, eui. gia Gesneri non expressurus, sed secuturus, tum Heli eticae Naturae miranda in genere, tum M in specie Montium curicia qua cunque Iustrare, rimari, mita describere, ut inde in Patriam, Eruditamque et orbis

ira, ac

8쪽

Iter Alpinum primum.

o bis curios Rempublicam si non speratus, aliquis saltem reduncretii suῆ Cori litui arduum hoc plenum sudore, opus hum is meis suscipere, prop:imquidem, cinnato veluti instinctu mous, scd cem primis Aut libritate Amplis imi Mori struus digurini :blita, u. hoc quicouid cli coepti protegitur , suffultus Coae filuitandem vobis, ILLUSTRES Dignitatibus, Sciensis It l, quos

pro Historiae Natui alis primis N principuis ultoribus veneratur Orbis, clationem hanc de successu ineris inum gerre,aaiodum Ob Ieriandi materiamque ipsam a Vobis petere, methoduin hancce meam perspicacillita io Vestro Iudicio submittere, ad id e luti Cynosuram meas actiones corrigere paratus.

ut incestui darem rem animo digestam, elegi, locum datu pus dicto illi sapientis iuu Mitylenei, γαιε, Augustum Mensem, collactioni tu in Phantarum, tum seminum, Irae aliis

aptiorem.

Tiguro disccssi cum Fratre obanne pridie Nonarum, Lacu Tigurino vectus, sequente rimne ina Lacum Lachen, a gus cst Regionis ad Fines dicta , or Lalalac Res IIVG urinaarius benigne acceptus a Clari T. D. II nero qui dono ecdit Inritam aereum glob um, a Verhoben Fui in Meraii ha re.

periundum, de quo Iurmavit, eum manu et litum. Plaematitae

instar Haemorrhagiam sistere. Id genus Pyriia passim in summita' tibus Alpium reperiuntur, a TorrentibuS eluuntur, ac deleruntur, aliquando etiam pro Lapidibus ulminaribus obtru duntur, ut mihi ipsi contigit, ante aliquot annos Rhatiam peragranti Sunt hi Pyritae Alpini globosi superne ictoeius asperi, ii aequales, ferrugineo habitu plerumque vcstiti, confracti autem plures exhibent strias a peririeria ad centrum undique tendentes, Margente au-

rebvenitore plendentes. Conferendi sorte sunt Pyritae nimbiri, isti, fere subrotundi, extra ruber his interdum angulosi, in Angsia reperiundi, ab incolis Rustbalis appes lati, de quihus Celeberrimus Martinus Ligerus Font Medicat. VI p. o. Clarissi. musque ΕΔurdurauidius Liιhograph. Brit p. q. nec non Lapides illi insula Marisco, de quibus Stratis Itinerar. p. I. da ess en Meine ais Limone und Poeteranaen, febr har unishooer, ais Essen nause en tolli man se in tu' e Zem laten, o sinistaenundaris ein Gesal eines Sterneollo Gol Silbergel, ode bravarer far, Ignoscite Illustrissimi Naturae Consulti, quod ex Al. pibus Helveticis ad vos usque, imo ad ultimas Europae orientalis oras transiliendo excurram. Ignoscetis autem facile, quonium V

his ipsis cura est atque usui Mineralia Synonyma undeque colligendi,

9쪽

Ite Alpinum primum.

gendi, atque in justum ordinem redigendi modus atque necessitas: utpote quos minime latet ineralium, sine ordine di Lege sparsim errantium, misterior quam Plantarum conditio venia a vobis semel impetrata pedem longuis protendo, relaturus, quid porro circa Pyri tam praesentem, imoad alios, in montibus, Alpibusve si Helveticis globosos etiam minores, Pilum, Piper rotundum, glo I 1-

αγλ' - ia . . golosve saccharinos referentes in monte Legerio reperiundos, o servavero. st omnium superficies non sine regul. asperara in- a qualis, vertim in Pyramide nunc truncataS, nunc integrasi quadrangulares elevata. Judicate hinc, obsecro, an non huc trahi

debeat Sideritis ille Sulmos j, quem hisce verbis describit Exercitat.

in Solin. p. 73, 77 . Habeo later mea ο ιι Lapidem ferrea coloris ac ponderis pugni magnitudine rotun sum, undiq; fecus formis quadrangulis in mucrone a turbinatis asperum diceres manu politi, ν η υorem quadrangulum IIritas qua faeie hodie re. runtur ignobiles Λdamantes, quos ii Solo natali geneonios appella. mus. Si ei item nuncupari flose hunc Lapidem nullus dubito, tu plane plendorem Ferri exhibet a pondus hiabet. Mirum prorsus naIurae φιλ ίεχν να. India artus est. Lapidem Adamuntis ocu-

bot, qui mihi endidit, propter illus foricis quadruvialis facies, quod ad Uud insa pleriq; atterantur Adamantes. Nihil certe nostiis Pyritis ad descriptionem deest, nisi quod quadrangulat illae. vel pyramidales eminentiae non sunt politae, sed rubigine quasi

obsitae. Museo Civico Tigurino ex Brachenhoferian Argentoratensi illatus est Pyriter totus aerugineos seu Jerrei coloris custis protuberantia acuminatae sunt, Diumantis ins . in rostfurbiger

sein rete eis Dianiant. V. Bracst. n. s. qui prorsus otia in s d; titidi Salmasiani Pyritariimve nostratium dei criptioni convenit, ad pugni magnitudinem accedens. Vide Tab. I. g. I. I, Donavit insuper laudatus D ticineri u adamantes seu Cr H i. su los puriores Alpinos, qui nitore suo,& integritate, omnes enim to fere sunt Graisti plurimum se commendant colliguntur a Iem Kkinen ΛΞprie in dem Trittioeg ilc cis. I annoto, exagonam figuram solam minime excludere crystallos ex Adamanr imsobole, quum etiam Adamantes Indici,A sit Nisi os dicti sunt hexagoni, sed omnium praestantiolavi, indurissimi, teste et de L itit In his nostris Pseudadamantibus Alpinis magna conspui urvarietas hedrapturri, angulorum. In pleri siue sunt colun media paIvae N breves, ut harum plana ad nedra pyrami lum

10쪽

maenitudine non accedant, in aliis majores, ubique sermo natau, I . Vid. Tib. I. A. di toti vix hora spatium morati accinximus nos ad constem sum montis X in Iobri sive Aorig, quem etiam hac die feliciter

superavimus.

' Miscis Haud longe a pago fluit ex montibus vicinis Torrens de Spreis me, M. enbucb qui exundationibus suis magna saepe praediis inseri

Precipitat incuriosae Observationes hac die facta spem nt Reganum ineraι , in hoc Lapidum Natura Figuratorum Historiam. ti, os i iis Est quod admirabundus vidi, mons Elein dubrie. 8r, ut audivi, pi ipse Gros dubris, totus quantus praecipue in editioribtis suis par- tibus, Venus omnes plagas, imprimis orientalem, resertus ceni ι MANU hiis his striatis, utrinque conυexis, itreis jura smillam, in massu lapidea ario sub Schem 'te conspicuis, quarum Anatomen nos 'dicta, si ita pridem exhibui in Dec in Lithograph. Nemet. p. I. &c. Prima horum Lapidum indicia habuimus ad Torrentem inoi ef huob, a quo ad montis cacumen biliori spatio major semper a.

- 's' otque est proventus. Inter alios sujus generis Lapides mirum

quantum me delestavit Saxum dilangen Keinbach. ex pedum in omni fere dimensione ab aqua defluxu undique laevigatum, quod'--- totum cst Lentibus jam memoratis plenum cimo Naturae penicillo tam pulcherrime pictum, timegram saxi superficiem Nummis

o conspersam dixerjs Contuli in citato Specimine Lapillos hosceo sis inibi Lentiformes cum Nuisimalii Lapide Tranism.iniae laeso in No.

Urnclat Pannon notato, nec me in hac compa atione decepi. Ex-

hibuit quippe, quod modo commemoravi saxum, sed, plurima 'o coalia minora figuras lentiformes, Vel, si maris, Nummulares, ob pi rates suos tractus, ad Cornua Ammonis sorte reterendas ejus piae. cisu magnitudinis, coloris, Iructurae, qualem ne se nn ipse Clusi Numismalis. Sunt omnes hi Lap lli inussis suis petrosis ita firmiter impacti, ut non inde excivi queant, nisi in rustula dis , fracti. Ast circa Foliam quandam Gram llegimus Decades eo cor Uti aliquo Lentium convexarum utrinque, vinculis asste l. n deae ne, solutatum. De miro hoc Natura γε reli hoc insuper no ab ne.

retur, non solii conveni Ie id cum Eruinentuli Lipide se ii, sed eundem prorsus elle. Curtior quippe a tus sum, exo lo. cum natalem ipse invisi Lentes ab Anisi seminis magniti cici: ad

Daleri amplitudihem successive ascendentes conspexi pristus ali- Qque Frumentaceos Lapides in Helvetia passim reperiundos contuli.ὰ A inveniunt et autem talismodi Figurata etiam in lontis Practi sco. Dissilire by Orale