장음표시 사용
21쪽
v I celebratur XXV MartiLXXIV XXIII XXII In primitiva Ecclesia, si Equinoctium & PlaniIunium incidebant in Feriam VII, & quidem XXI. Martii diem, Fellum non
lI. sed XX lX. demum Martii die celebratum Mihin Cal. visu ex Πιctorins 3c Gregorio Turonensi probac Circa, & longe post, Concilii Ni ni tempora usque ad coperaicum & bchonem, Astronomiam valde rudem fuisse,& ideo Parocho , utpote harum rerum ignaros, Paschatis diem dete minare haud potuisse, constat: quamobrem Concilii Nicaeni patres Episscopo Alexandrino mandarunt, ut mensem & diem Paschalem indagarer, & in tempore significaret Episeopo R mano, qui reliquis occi sentalis Ecclesiae Episcopis & parochis Itoc intimaret, ut in Ecclesiis die VI. Ianuarii, nempe sesto Epiphanias, post praelectum Evangelium pro concione dies Ieiu niorum & Pascitatis auditoribus indicarent, Seth. stis e. se. 9. Nonnuit, sagaciores, benesiicio Cycli Metonici sive Aurei Numeri, qui ex XIX. annis si talibus constat, l)a cha invenien. di modum monstrarunt: Cyclus autem Litnae vel Metonis est periodas annorum, qua Nodi, nempe cauda & caput Draconis, retrogrado motu Zodiacum pene absolvunt : pes Nodos ain tem natelligi inus duo puncta, in quibus via Lunaris viam Sola rem siWe Eclipticam intersecat 7 Cum igitur Novilunia absoluto hoc Cyclo Metonis pene restituantur, ita ut plenilunium, ante XIX. annos incidens in XXI. Martii diem, hoc anno iterum in ean lem Martii diem incidere debuerit, ideo singulis annis Noyilunia & plenilunia beneficio hujus Cucii inveniri
palle, crediderunt. Postquani vero Casesau sexto ante mortem Alarandri M.
22쪽
tolium observatione, noti plenos xire annos adis c esum requiri deprehendisset, sed diei quadrantem de- eere, ex quatuo Cyclis sve LXoI. annis, quatuor quadram
te; sive integrum diem det a ix tuo Is
Cyclis Calippicidiive ex m. annis, non quatuor cum, sed -
inciperet, anno Chrbi fi7. Abbas pomanus, nomine Cyclum Solis G. per Cyclum Lunae ih multipli cando aiovunt compostait Cyauiti Dyonisianum, quo ad uocalendasti Iuliani adstipulator usi sunt uSed & hime Cyclum imperfectum et' ost equot heciisa
moertuiti est, quanaobreria anno cis la XXCH. Potitis x Ro. se nonnullo Mathematicis, ut Fastorum sectus sub examen revocarent, illosque ad naturae confor mem, certam & constantem redigerent formam, vi mandat
storum computum adornarent, nuglecto celeberrimi M 4 ctissimi Mathematici & Mulici Veneta I bi Zartim consilio. ouod in tractatu de vera anni forma, sive de recta ejus emen, datione. ann. r s8o. edito, Pontificio retorio dedicaverat. Za si is initem I. veram annisolaris quantitatem praeter 36s.
y- μὴ. I 4riho iuni vermini ad as. Martii diem, quem cir.
di Nativitatem silvatoris occupaVerat, promovendum esse, Id. Vicesimo nono quovis anno septimam faciendam esse intercalationem , hoc est, si quarto, OetaVO, duodecimo, do cimo solo, vicesimo,& vicesimo quarto anni4 intercalarus sue
23쪽
rit dis bissextilis, tune septimam intercalati nem, non vicemino octavo, sed vicesimo nono anno faciendam esse. svasit. Nihilominus Calendarium ad mentem filii ordinatum, &Ι. AEquinoctium,non . ad diem tempori Nativitatis Christi. sed ad diem, Concilii Nicaeni temporibus respondente , & sic ad xXL Martii diem promotum fuit. II. Ne cum tempore AEquinoctia diem XXI. desererent titquatuor seculis non ruti tres dies intercalares compensarentur, Fastorum correctores constituerunt; Et propterea anni I7Oo. 18oo. I 'oo. qui alias bissextiles esse deberent, neglecta intemcalatione, pro 'communibus haberentur, Annus vero et ocio.
iterum esset bissexti - . III. Non amplius aureum Numerum, sed ejus loco Epaetas ad indagandum Plenilunium Paschale commendarunt. Epaetae autem vocantur dies XI. superflui, quibus annum
Lunarem, ex ra. mensibus Lunaribus vel ex 3 sq. diebus constantem, superat annus Solaris is s. dies continens. Ex trium annorum Epactis componitur mensis Embolis malis sive Intercalaris,qui olim quidem nonnili 28. dies continebat l. 98. g. 2.1 de verbor. signis quem Cato vocavit mensem addititium, omnesque ejus dies pro momento temporis obser-Vavit'; tauintin Mutius extremo diei mensis Februarii attribuitae l. 98. g. r. f. d. visb. sing/ . Hodie vero talis mensis, vulgo Eint inex 3o. diebus constat, & plerumque tertio anno, interdum etiam secundo inseritur,unde talis annus XIII. sortitur menses, st. Lunares.
Eruditiores postea Mathematici, & praecipue ambael M.' ' Iimu, Pros. Tubingensis , trancisciu Vista Mathematicus Parisi
sis Lipsiensis, aliique Calendarium novum, aeque ac vetus Iulianum, in quibusdam quoque magis mendosuiu esse deprehemderunt & demonstrarunt ;Unde ex Serenissimis Imperii ordinibus aliqui commoti de Calendarii emendatione soliciti esse coeperunt 3 haud pauci ςtiam Mathematici, in computandi arte alias exercitatissimi,vatio γ
24쪽
rios, duibus malo huic mederi possient, proposuerunt modos, cui tamen admodum prolixi, & interdum adeo obscura sunt,ut
ab ipsis Mathematicarum rerum peritissimis Vix intelligamur,& praeterea quoque minus accuratam anni Solans quantitatem assumunt, undedesideratum attingere scopum nequeunt.
Consultissimum itaque foret, si I vera anni Solaris quanti. ras adsumeretur,& II. Novilunia&Plenilunia non amplius per usitatos hactenus fallaces Cyclos, sed potius per eas,quibus h. die fruimur, Ephemerides indagarentur. . Ad primum quod attinet,nempe veram anni Solaris quam litatem, illam nemo adhuc exacte, & quidem rotunde feto, minare potuit, quia diei naturalis in XXIV. horas distributio
non quadrat motui SoIari annuo; semper enim aliquae vel deficiunt vel abundant minutiae. E. g. Tychoniam annum Sola. rem 36s- dies, s. horas, 48 . s7 Itos ψ IIII.&c continem dicunt, sed aliquas negligere coguntur minutias. amvis etii IosephiuZarlinare exactius hanc quantitatem exprimere vo- .luerit, per 3ss. dies, hA I. unius tertii,non nisci se tamen ejusmodi minutiae concipi possunta . Novum igitur ad Z lini Hypothesin adornavi horolagium. quod diem non tantum in XXlV. longas, hactenus usitatas, sed etiam in XXIX. breves dividit horas. Et hoc modo annus s laris exacte continet 36 s. dies,& 7. horas breves. Horologium hoc novum pondere movetur, & pendulo temperatur. Frons ejus quadrata diversios exhibet circulos. quorum extimus sive I. in so. partes aequalas, sive minuta prima unius horae Durae divisus est, quae index longior, dum singuli horis toneto semel ambitum suum absolvit, ostendi simul que qua mor none is ae quadrantes monstrat. Alter sive nlimbus XXIX. annos cum adhaeremibus horis brevibui ob oculos ponit. Exempli gratia : Annus XXV. praeter s6 s. dies nonnisi unica hora, eaque brevi abundat 3 Sic anno XXI. duae horae breres ; Anno XVII. tres , Anno XIII. quatuor ;& sic.deinceps, usque ad annum XXIx cui praeterbos. dies
25쪽
tilis, s s. dies completos continet, nihilque,ut in caeteris bissextilibus deficit.
III. Tertius,isque amplior limbus in XXIX. Moes ;& IV. Quartus itidem amplior in XXIV. horas,easque Ionisse ordinarias disipescitur: in utroque limbo horae eodem indice paulo breviore significantur. Inter duos ampliores limbos angustior intercipitur,in quo
quatuor diversiarum magnitudinum areolae nigrae occurrunt, quarum minima, inter VIImam bratem & VItam longam.II
ras, indicat tempus, quod sex horis longis in Calendario Iuliano 3 cf. diebus adjiciendis deest, & aequipollet uni horae breν- qu
dranti. Altera paulo . major areola est defectus horarum dum decim lovarum, qui aequatur duobus quadrantibus horae se vis, Tertia, iterum major, est desectus octodecim horarum longa m. aequalis tribus horae semis quadrantibus. arta denique areola, eaque maxima, denotat tempus, quod quarto
anno deest a4. quae ex quater senis collectae sunt, horis/c aequa
Interiores parvi Circuli horarum brasium minuta stippo ditant; illorum inserior dividitur in quatuor horae brevis qua- drantes, quorum quilibet in . minuta prima dividitur. Superior vero circulus in X. minuta secunda, eorumque semisses Iliten divisus est. De quibus tamen notandum,iblos semisses plane negligi posse, quia horas breves & breriores atque ac longas in co. minuta dividere possumus. Si itaque, exempli gratia, praeteritus annus cum fine horae vicesim e nonae finitus fuisset, praesens I. cum hora VIIm . vespertina , & sequens II annus cum XIVta mediae noctis; Tertius cum XXIma matutinat &Quartus cum XXIIXva meridiana terminari, Solii; isa gradus citra meridianum nostrum, Orientem verosus, esse Geberet.
Similiter octavus annus hora XXVII. finiendus esset, &sc deinceps, uti ex adjecta tabella patet:
26쪽
cuilibet anni puma vero iquasi 2 . lio
Bil xtiles, Cum alobservationi composituna te restitui, 3 , quem stans, adjunsi igitultercalatio fachianus vel
27쪽
per sequites 14s. postea annos Ordinarius, S per 3 r. amnos denuo correctorius: Per a7 . annos iterum ordinarius, & denique per 33. α- uos corrcetorius observari debet. Cychini hinc vocavi Kirchianum, quia CL Gothoste K, ehikι in suo Kalendacio anni 1678. illum commendat, cujus usus ex adjecti tabella patet.
Ubi quarto quolibet anno intercalatur integer dies, 3 3. horarum brevium, licet Llummodo uer. horae abundent. Octa vo anno integer dies adiicitur, cum tamen non nisi 3 i. horae supersint, & sic deinceps,usque ad annum XXIIX cui itidem ii, teger ad ungitur dies, ob superfluas Ps. horas. Anno autem trigesimo lectando cui acccorint horae breves is, nullus inter calatur dies, habeturque pro almo c mmuni, ex 36 s. diebus , considante,ejusq; hcrae 2 .lequenti XXX li I. anno conceduntur , qui illis Tuas p. horas superiluas addit, & h Cc modo 33. horas, sive nie rum diem lucratur, ac propterea completus biissextilis eii. itii ex scc. diebus completis constat,cum reliqui Billa tiles omnes stat mutulati,dum
x II i ta Anno XVIdest erantur horae breves
28쪽
Corrictorius hic Cyclus, si communis septies. decies ad m bitu fuerit non nisi ter locum habet, & quidem primo P- , o die ceditur iuxta Cyclum ordinarium, deinde semel assu--ii Correctorius, si postea denuo ordinatas quinquies qui . fuerit usus iterum semel admittitur C0rrectorius. Si stentqued n o sexies Ordinarius observenir Cyclus, ultimo loco per
Trectorium tempora exactissime restituuntur. Semper enim in sex ordinariis deurehenditur aliquot minutorum cxcestus . Primus ergo correctorius ita restituit, ut non nisi uni insupersit minutum i excessum quinque subsequent una ordi'ariorum ἶter correctorius compensat ata, ut unicum deficiat nuninum. Postquam in sex ultimis ordinariis, denuo excessiis re erian , tertius correctorius ita restituit annum illum bissextilem, ut neminimum vel deficiat vel eXcedat aramulum. Ut hi excessus innotescant, & demonstrari Uant , Novo opus est Horologio, quod diem naturalem in v. bre si mas, vel XVI. Ungi Visa, dividit horas, & horam brem mam in is. minuta, Horam longi vero i V. minuta. Propterea iduas composui dabulas, in qu ibus aptarent e actissimi lingulorum annorum desectias, ex quibus ultimorum cujuslibet Cycli, tam ordinarii, quam correct 'rit annoruim cestrus.&oniciunde Actum excerpendos &yraemittendos duxi.
abundant Correcto ii xiii d si it
vel talia minuta, quorum sor um Iridiem naturalem.aba in X MV. horas, vel in i is mit uta prima divisura, cora tuantοῦ
29쪽
Ex hac tabella quodammodo patet, novum ex his XX Cyclis, eumque maximum componi Cyclum, qui ex sy2. annivconstat,quo absoluto, a primo Cycli hujus anno iterum incipitur , & sic deinceps. Omnes autem bissextiles sunt vel excelli '
sive syr, qui persectiissimus eii quia in illo neque abundar,neq; deficit aliquid, sed eXacti; tempora per istum restituuntur. Pomro ex his tabulis videre est, Iulianos quolibet Cyclo maximo
quinque supernuos intercalare,dies', querit excessum Gregoriata ni nequicquam comperi r conantur, sum quatuox seculis tres 'subi alii ut dies, cum tamen aId. annis tres dies intercalares detrahi debuissent. Quem tmodum autem juxta Cyclum' o Marium siveZa linianum antea construxi Horologium, ita aliud nunc adornandum fuit, quod ptaeter ordinarium, etiam correctorium diserigit cyclum, & insuper diem naturalem in XXXIII. mas , ut & in XII. D issimas dividit horas. Novi hujus Horologii I. extimus limbus. continet G. minuta orima unius horae longae, quarum XXIV. diem naturalem constituunt,cuius mahgmi quatuor quadrantes adjuncti sinat. Hos quadrantes & minuta monstrat index Jongior, qui lingulis horis longis, totum absolvit ambitum Il. Divisus est in s 7. horas bi vis s. quarum quilibet denuo dividitur in 8. particulus, quorum duae aequi pollent uniminum sive A parti horae brevi ι--αIIo Horarum Angarum & longi arum differentias
IV. In Horas 3 3. breviores V V. itidem in Deciores, i
VII. in a d. longas dividitur horas. In Vto & Vlto limbis areolae repeti untur nigrae, quae de re ninant annua diuelsiorum Cyclorum differentias, & in Ut habentur desectus annui ad Cyclum correἱctorium D VIto autem desectas annui ad Or arium pertinentes. c u . In