장음표시 사용
11쪽
gnitatem admirabilem, os humanitatem ii, crodibi
lena, O, nullis unquam saeculis auditam mansuetudinem. Quod plerique o mires, cum an libera ciuitate re-ignare incipiunt, necessariuna essu putant, ut, quos e tiana leuissimis de caussis suspectos habent, cos quo iure quave iniuria e medio tollendos curent: magnasq; familiarum opes & sectiones, quae principem locum antea in Rep. obtinere ct quasi dominari consueuerant, obieetis multarum rerum difficultatibus atque incommodis infringant ac debilitcnt, ipse tantum abest imitatus ut sit, ut etiam qua plurimis pepercerit: adeundi magistratus & honores potestate na secerit: Rem similiarem amplificauerit, eorum etiam , quorum in se odialsuisse acerbissima non suspicione atque indiciis, sed re ac factis apertissime depreli ederat. Haec qui non suspiciunt, qui non admirantur, qui praecipuis quibusdam laudibus in Coelum non serunt, ii aut
quantum diuinae cuidam atque heroicae virtuti debeamus non intelligunt: aut si intclligunt, & tantoru tamen fictorii magnitudine vel verbis extenuant, vel si
letio praetermittur, iam huiusmodi homines, non homines sedi hominii monstra ac porteta sint necesse est. Caeterum quatum illi in re militari auctoritatis & exi stimationis attulerit Resp. sortiter & prudenter gesta, ea, quae moxconsecuta sunt lcmpora facillime demonstrai unt. Nam cu paulo post in Insubribus is, quitum Pro Caesare in Italia Hispanis legionibus praerax Alphonius Dauatus sortissimus Imperator insignem cladem a Gallis accepi fiat; parumque abcsset, quin illi eam victoriam consecuti recta se ad oppugnandum
Mediolanum conserrent: atque Hispanos ex uniuer-
fa Italia praecipites exturbarcnt, pene prius ab Heroe hoc nostro lectissima Hetruscorum militum manu cofirmatus est, quam ab hostibus victus. Etenim nostra' cum legionum aduen tum tantum aenoris victoribu
12쪽
attulisse tum constat, quantum non modo ad eorum mimos iuueniliter cxultantes reprim en dos, sed etiam: ad res Caesaris, quae tanto accepto vulnere pene cosei ruerant, subleuandas&constituendas fatis suit. Itaq; cum omnium opinione attritae atque euersiae radicitus viderentur, in eum locum a nostris restitutae sunt, ut, ex inserioribus ac perditis, superiores atque integrae repente euaserint. Quod quidem ipsum nemo tam inuidus est, qui cum Hetruscorum militum virtuti aedisciplinae, tum Cos MI ME D I C I s, cuius auspi-
tiar, vigilantiae & felicitati acceptum referri oportere non ingenue fateatur& praedicet. Sustinuit itaque ille suis propemodum humeris res Caesaris in Insubria labantes. Qua quidem in re praeterquam quod Cae- seri pro ii , quae ab illo acceperat beneficia & plurima '& maxima, gratiam cumulatissime retulit, communi. etiam totius Italiae quieti & tranquillitati consuluit. Id quod cum caeteris, quibus ipse semper non minusquam sibi pro spectum esIe voluit, otium & securit tem peperisset, in suam suorumque perniciem propemodum redundauit. Nam Henricus Valesius aliquot post annis, cum in Callia regnum obtineret, quod ea in re parenti suo Francisco Valesio iniuriam suis eti- ictam existimaret, aut quod tum quide ita videri vel- Ilet, hominum malevolorum Vocibus & scelere exuti iceratus, suasionibusque impulsus graue bellum nobis inserre statuit. Quod cum sibi necessario suscipiendum Lelse Cos Mus ivl Ε D ic Es intelligeret, quamquam γanimo plane inuito ac recusanti cum affine atque ais .im ico Rege vi & armis decertaret, tamen tanta cum aisi nimi alacritate suscepit, ut dubitaret nemo, quin ipsesbi suo suorumque consilio, Reique p. cus praeerat, vi
13쪽
lignationes ac Principes rerum euentum suspensonimo expectarent, suturumque crederent, ut euerso MEDiCvM imperio Galli paulopost in Hetruria do. minaretur: ideoq; omnes metu perculsi se suasq; vires intra suos fines continerent: eas'. hostibus potius, qnobis impertirent, ipse unus incredibili quada animi magnitudine praeditus sortissime & constantissime totum illud bellum administrauit: &ad eum exitum perduxit, ad quem nulli prorsus peruenturum esse sperauerant. Quid enim sperarenti cum& finitimas ciuitates ac Dynastas partim reuiuiscenti ac surgenti MEDICvM gloriae obscure inuidere, partim rerum nouarum cupidos Gallorum opibus palam fauere animaduerterent, Rugem autem ipsum potentissimum uniuersam Galliam mox esse in Hetruriam effusurum opinarentur. Consecutus igitur is exitus est, quem& optimi quique magnopere optabant, & tanti Hemis virtus tam excellens, tam admirabilis, tam incredi bilis expetebat. Atque hoc quidem in bello quid est, Cives, quod pro rerum dignitate&magnitudine prius admiremur Prudentiam ne cuius vi factum est; ut cum hostes essent nos incogitantes atque imparatos iam iam obsessuri, ips se obsideri senserint: bellumq., quo nos appetere instituissent, in finibus suis gerere coacti snt. An animi excelsi atq. inuicti magnit dinem & robur quo ipse praeditus nullum unqua tam atrox periculum rebus suis impendere animaduertit, quod vel tantulum pertimuerit: nullam cladem tam insperatam unquam accepit, cuius ipse importunit te perterritus sibi esse ab incepto desistendum, &de pace cum hoste agendum putauerit. An in rebus duris atque aduersis patientiam In prosperis& secundis aequabilitatem Quis enim illum, cum sagi a te bello fortuna minus propitia uteretur, stangi animo ac debili tari unqu*m vidit i Quis postea, cum eodem penu N dic
14쪽
l die Ueleonoram Toletanam lectissimam sceminam,&e Regia familia ad imperandum plane natam, uxorem suam, duosque item filios iam natu grandes, &animi, & corporis bonis omnibus florentissimos amisset, vultu immutatum perspexit' quis rursus cum res, quemadmodum omnes magnopere optabamus, prosperrime succederent, eum elle factum paulo ela-itiorem atque insolcntiorem audiuiti Ac prosecto videtur mihi diuino plane consilio accidisse, ut tantam belli molem ipse in se unum incumbentem, tantumque fortunae periculum & necessario subierit, & coi stantisii me sustinuerit. quo scilicet apud omnium animos testatum es et: suturum omnino fuisse, ut si minus a fortuna ad regium apicem iam inde a puero e- ueheretur, regnum tamen ipse iam grandis natu sua sibi esset virtute comparaturus: Si quo casu praeclare agendi occasionem nactus re ipsa ostendere potuisset, Virtutem potius quam Fortunam ab hominibus asserri oportere ad imperandum . Quis igitur tam durus,
tam serreus, tam inhumanus est, qui tanta tantae vi
tutis & praestantiae iactura non moueatur Equidem quod ad me attinet, cum mecum ipse cogito quantum id sit, quod in uno hoc Heroe amisimus, nihil es.st plane statuo, quamobrem nunc quidem omnes Ο-mnium miserrimi esse non iudicemur. Ac praesertim cum a rebus bellicis, in quibas quaquam prudentiam
principe locum occupare oportet, fortuna tamen iure quodam suo dominari ac regnare nemo negat, ad res urbanas ac domesticas contemplandas animum reuorem . quando in iis non impetu ac temeritate sed delectu & sapientia ad agendum ducimur, quantumque in bello inconstantia &casus sibi vendicare, tantum in hisceratio &consilium valere consueuit. Quid igitur, maiorem ne ille domi, quam militiae: togatus, quam armatus: in pace, quam in bello: inter Cives,
15쪽
quam inter milites gloriam repperit' Repperit mei,
quidem opinione tanto maiorem atque ampliorem, i quanto laus existimari siclidior debet, quam nos ex notstris potius, quam ex aliorum praeclare lactis capimus. Quamquam quae ipse armis& militum robore quaesiuit, non aliorum viribus, scd uni eius virtuti tribua-t
mus necesse est . quippe qui consilio &sapientia, quaesoris gesta sunt, dum in urbe se continet, tanquam mens in capite residens, administrauit. ut hac quidem ide re multo maiore in admiratione apud homines es possit, quam sit ipsemet armatus in aciem prodii siet: atque immemor suorum salutis, dum se periculis exponeret inanem gloriae speciem, &salsam quandam
non verae sortitudinis laudem consectatus en et . nisi nos fortasse laterum ac lacertorum viribus virtutem potius, quam ratione&consilio metiamur. & eum, qui res magnas gerit, maiore commendatione prosequamur, quod manibus Valentior, quam prudentia consultior cum fuerit, rerum omnium summam in
extremum di scri men adduxerit. Non est eorum haec laus, quorum in vita totius Ciuitatis ac populorum omnium salus continetur. quam qui Rei p. praesunt si una secum periclitari patiantur, iam non conseruato res, sed patriae proditores Vt appellentur, digni sunt. Errant itaq. illi mea quide sententia,& vehementer falluntur,qui iis de e fontibus laude manare existimat Imperatoris,& hominis in Rep. principis: cuius cum salute Rei p. salus ita coniuncta sidc copulata, Viperi chlam ac ruere omnino no possit, quin& ipsa Resp. pla ne periclitetur& corruat. Quaerat hoc decus, atq; hoc audaciae praeconium, qui aut nihil pr terea habet, qua ob re magnopere glorietur : aut nulla aliam occasione ad praeclare agendum sese consecuturos esse intellia
gunt. Sed qui personam sibi eam impositam vident, cui non priuatim suam, sed suorum beatitudinem
16쪽
ato lac tum uatem propositam esse oporteat, ii rea proben dei dipune sint, si ut imperii fines proserant; ut tropi,aea de rictis hostibus constituant, subire bellioruna pericula, & vitam ipsi sua in Fortunae temeritati conj i itere non verentur . nulla est victoria, nullustriumphus tanti faciendus, ut dignus esse existimetur. cuius adii piscendi cupiditate impulsi nihil non sibi faciendu ii atque audendum ii putent, qui principem lo- eum in Rep. obtinent. Multa sunt: in quibus solidiore omnino cuna laude versari queant. Nam pie sata cheque Deum qui colit: & ut ab aliis religiosissime colatur in primis cauet: qui optimos ac sanctissimos mores in ciuitatem ac Rem p inducit: qui praeclarissimas leges, quibus domi saxisque ciues viantur, condite quisuis nihil ut ad bene beateque vivendum desit, studiossit nae curat: qui urbes Dςorum immortalium
templis, basiliis, porticibus, alatuis exornat: qui gros ex pestilentibus salybres : cxincultis ac sterilibus, celebres & tae undos reddit: qui Arcibus: qui propugnaculis: qui portubus regione & imperii fines vincit ac mu bit, ut ciuibus no modo securitate, sed etiam xberrimam rerum ommum copiam & affluentiam pariat: Hunc ego non tametum summis ac praestantistianiis Imperatoribus Fabatriis, Curiis, Scipionibus, AEmiliis, Pabiis Maximis exaequandum, sed cum priscis illis Heroibus Hercule, I beseo , Pirithoo, Quiriano comparandum, la tq, adeo cunctis anteponendum .
puto. Nam quod ad Dei opti max. cultum & religionem pertinet,vcse mittani quam seueris suppliciis eos, quia priscorum 4 onctilii orum patrum institutis di praecepti das tinui ct nouas religiones in Rem p.
inducunt, semper fuerit persecutus : quam omni dilia
17쪽
Laudario ad funebrem concionem
tate Romanorum Pontiscumrac Sacendo tu fani sino mam obseruauerit: quam pudice eas Virgines, quae si Deo dicauerunt; aubruari studuerit: quam frequenter sacras ardcs venerabum 'adire, &sacrificiis, quae illic fierent, interesse consueuerit: quantam denique pecuniae vim in eorum fratrum ac Sodalium similias& coetus efluderit, quorum in colendo numine vel quotidianam operam ct assiduitatem interrumpi, vel voluntate&cursum inopia retardari intelligilat. Vetaeitus inquam haec omnia praetermittam: quale qu1tumque illud est haercntis in animo atque in intimis visceribus ac med ullis infix penitus erga Deum pietatis testimonium λ quod in laac ipsa urbe Diuo Stephano magnificentissimum templum aedificari curauerim. ac non modo illi castissimos atque integerrimos fac dotes addiderit verum etiam sortissimorum militum mdalitatem e nobilissimis totius Europae familiis silecta& conflatam instituerit, qui publice priuatimque re ligiosissime pietatem colant, & ad Reipu. Christianae
salutem defendendam ac dignitatem amplificandam, maiestatemque jetinendam in iis praesertim bestis, quae cum Turcis perpetuis atq. atrociscimis Christiani nota minis hostibus suscipiuntur, vitam summa cum alacri κtate, si res ita postulat, ponant&profundant. Qua obrem illi quidem in ea pugna, quaei tribus serme abhinc annis ad Echinadas insulasomniium maxime m morabilis a classibus nostris cum Turcarum clas se co- missa est, non minus insitae virtutis, quam integerri - mar fidei, cuius religione obfricti ipsi se ad pugnandu contulerant, specimen dederunt. Nam cum omnes. sortissime se gessissent; parita in ipso praelio interempti occubuerunt: partim mulius acceptis vulneribus seruati sunt: ut eius victoriae non minimam laude supips sanguine & vita conquisitam in Hetrariam reposiauerim: & M. An tonio Columna Imperatori sortiD
18쪽
immotiusauspiciis duodecim ipsae triremes Iectis
morum militum, ac praestantisii morum Equitum ro
bore vel inprimis instruct e, det Cos Mo MED Ca Magno Hetruscorum Duec ad Pontificem mistis Chrisesanae Reip egregiam operam nauauerant, a Pio v. Pontifice max. triumphus in urbe Roma decretus sue xit. In quo tum quidem non tam inuicti silmi imperatoris, ae de re Christiana optime inerati virtus est: m mortalitati commendata: quam Ciciis N ME D ICI s.
cuius ille paratisiimae classi praefuerat ides Sc obseruitia in Romanum Pont. incredibilis,pietasque admiraritalis erga Deum spectata, & ab optimis quibus'. con celebrata omnium ora atque oculos in se conuertita quod ipsius opibus&copiis Populus Romadiutus e omnium pulcherrimam, &sortunae saeuientis iniuria non modo ex oculis su ata. sed xtiam e niembria pID. Medeletam multis pdstfecu sis renouare, ac laetissimus4pectare potuerit. Quamobretes fremant omites licet; dicam libero quod sentio. Una haec me hercule tam propensi in Remp. Giris lanam animi significatio huzusmodi fuit, virn tentanti Pontificis acti, quam optu si ima, & praestanti si ima suerunt, nihil reperia tu r,q uod 4 lli sit apud posteros maius ad memoriae perpetuati te laturum, quam quod multo ante L. Os MUM NE D ic L M, pcrsipecta scilicet atque optime cognita tam excellentis Herois praestantia Magnum Hetruriae Ducem appellauerat. Quid enim pulchrius cogitare quid ad nominis immortalitatem sui certius facere potuit' quam grauisiimo quodana ac singulariiudicio testatum relinquere, se latam animi altitudinem,quani in mu itis ab eo p chire factis perspexerat, praeterire
19쪽
Laudatio ad Eunebrem concionem
imper er populosum salutem charissimam, habe re: oplamis moribus ciuitatem ornarer improbitatem &istinis odisse : integritatem : sanctitatemdinnocentiam. publice priuatimque coleret .sui ῶς tibus & consiliis Italiae pacem multo labore con stabilitam tueri r opibus & copiis rem Christia anam iuuare et nullam praeclare agendi occalionei repraetermittere: nihil non ma um atque excelsum coitare: nihil non omni omnium ad miratione dignum
moliri. Nam & in Flaminia Hesiopolim,& in il ua i
sula Cosmopolim urbem ab humo excitatam extrux rat: eamque firmissimo praesidio munierat; vum, ut Hetruscorum, ut Latinorum securitati pro spiseret: & Africanis latronibus quasi compedes iniiceret Vaderat hunc cumdem Oppidorum substructionabus adeas Hetruriae partes. quae desertie sunt ac d relictri frequentandas maritimam oram passim o ue' paulisse, & in ipsis me hercule summis saxis ac scopulo rum verticibus ad fines imperii tuendos arces de casteru la posuisse, quae & locorum situ, & murorum firmit te atq. Opportunitate turrium ac prouugnaculorum incredibili,nulla ui expugnara posti viderentur. Videt rat liberos, quos suscepisset; FR ANC i s CVMD IN AN DUM ac, P ET R V M certissima persu acac' praesidia bonorum omnium domest a disciplina ad pietatem erga Deum, ad charitatem erga suos, ad liberalitatem& muniscentiam erga omnes ab eodem educari : ad iustitiam, ad continentiam, ad tempera tiara, ad lenitatem ad sacilitatem ad affabilitatem co tendam, caeterasque omnes ut ita loquar siue malo e rum siue minorum gentium virtutes Sc percipiendas &habendas instituia Quarum quasi coetus & consen-- 'so mirabilem suturae amplitudinis spem polliceretur D 'Viderat, viderat, inquam, nullos exercitus a Caesare in Pannonias conscribi se ubivruentes in iGermoalam
20쪽
reas coherceret: quin cum iis Hetruscae legiones ae mis atque omni militari copia ornatissimae, proficis e
rentum nullam Classem siue ab eodem Cassare suem Philippo eius f. Hispaniarum Rege comparari, Vecum Byaantii lassibus donfligeret: ut Mauritanos i itrones e sedibus exterminaret suis: ut Christianisho minibus aditum in Africam patefaceret: vi Libyae oram praesidiis vinciret: ut Melitam iamdiu oppugnari tam obsidione liberaret,quin cum eadem Classe ClaΩ-s Hetrusca ad pugnandum pararisii manavigaret. Viderat denique iusti sisimo bello propulsatis & coherciatis hostium iniuriis fines longissime protulisse : sequurerum praeclare gestarum & numero & magnitudine . eum potentissi imis regibus adaequauisse .rvi si tantus Podii sex tantorum factorum amplitudinem & pra sta n ti a in taci tus disti m ulasset, o m qem plane omnibus .. Qiristianis Principibus spem ad praeciare agendum optini e de Rep. Christiana meredumi praecidiis testque omniunt usis hominum ingratissimum aperte. fgnificasset. o, admirandam sapientiam. O, muniem Cceloipfb, unde ad nos descenderat, diguisiimam . quae do cognora ine Heroem hunc noctium pares h ut nyret, existimauerit, quod ad Esancteque viu ς '. dum ἔ ad iuste imperandum: ad populorum salutem Hrendam vadimperium Christiant Reipu. vindican-- dum c*serorum omnium animos insuturum excitareti. Sunthic omnino, Cives, quq hucusque comm . . illo auimus, ingentis animi & heroicarum virtutum
, indiciasees testimonia potius. Sed quet sequontur quaquam sertasse nominie ipso leuiora: re tamen de se iis,4 seo si pondere estimentur vel paria , vel ampli ra vi-