장음표시 사용
261쪽
ΡRive I p. FLE T. PALAT. RHENI. 2I9. Multis praeterea aliis documentis testatam reddidit pietatem suam: inprimis au tem quoque quemadmodum spero, auxiliante divina gratia' inconcussus permanebit. Postquam vero jam antea Caesareae v
strae Majestati privatim , quemadmodum etiam in Electorali mostro Consilio , pleno in consessu , etiam amicis meis aliis quot, jam heic praesentibu S, mentem me
a m explicarim , quod ii Videlicet quispiam, sive is senex , sive junior , doctus , Vel indoctus, imo etiam infimae sortis stabu- Iarius , vel lixa , ex Dei solum salvum faciente verbo , Biblica Scriptura Veteris
Novique Testamenti, me melius, quam hactenus instructus fuerim , informaverit, me ipsi , post Deum , gratum s iturum , et tum Deo Tor. Opt. Max. d. bitum ob-1equium praestiturum. , , derenis. Princeps Elector dictum hoc Θ- ,, rilli in Joann c. 9 I. l. 6. c. a. o. Si a. ,, nimus noster Vera esset humilitate mu . , , nitUS , non erubesceret etiam a quovis puerulo, quicquam, quod ignorat, ad- , , discere etc. Pientissime. Sa lentissime, ve-o re Principaliter , Electoraliter , et Regie,
,, in hae oratione , aeterna memoria dignis, , ma , consideravit et perpendit.
Si nunc in praesenti congregatione plures , Vel pauciores dominorum et amicorum meorum, illud conari vellent, prom- , pre
262쪽
DE RI CUSIII. PIUSa, Io P Ros A P. NATA L. SER. ET C. tem studiis atque operibus charitatis erga
pie et avide illud ab ipso perciperem , Biblia si quidem mox in promtu forent. ,, Biblia Sereniffsimi Domini Electoris fit uris Dux JoΗ. C. ASI MIRUS ad manus ha4M bebat. a Sin vero ipsa vestra Caesarea Majestas hunc laborem in se suscipere ne dedignaretur , illud clementissimum beneficium pro virili debito cum obsequio iterum CompensaturuS essem.
Quod relliquum est, sin Caesarea vestra Ma)eltas Christianam hanc meam intentio in nem uti nullus dissiteor, clementissime inviolatam permiserit , et hoc negotium non ab exequutione inceperit, quemadmo. dum laudatissimae gloriosissimaeque memoriae Romanorum Imperator FERDINANDUS , Caesareae vestrae Majestatis Dominus , et parens pientissimus, ob id nullam molestiam periculumque mihi creavit, meamque Conscientiam ne uinti quam perturbavit , quum nihilominus Caesarea sua Majestas exoptasset , ut in Regia Caesareae vestrae Majestatis Coro natione Moenofran furtensii idololatrico Missae ossicio interfuissem. Sin autem humillima mea confidentia forsitan locum habere non poterit, Qt quinquam Christianam honestamque meam intentionem Violenter impugnaverit, me
263쪽
ipsum constanter consolor, quod Dominus et Servator meus JESUS CHRISTUS mihi et omnibus pie credentibus, certo siet pollicitus, se omne illud, quod honoris, nominis, et gloriae suae causa perdidero in altero mundo centuplum restituturum. Hii e me Caetareae vestrae Mase stati et gratiae humillime commendo. Haec ille. His sic a F RIDE Rico Palatino dictis Caesarem, lacrumis ubertim profluentibus, genas suas rigaseferunt, quo clementissimam suam erga Electorem Palatinuis adfectionem gloriose sumus se Imperator contegatus est . idque eo magis , quod gulari Dei providentia tres si de quibus diximus, Doctores et Congiliarii Palatini in bacinee sui Principis causa defendenda et persequenda in comitiis obmutuerint, etsolus Elector gloriam Dei in dictis istis Comitiis proponere, et mascule defendere necessum habuerit si circa illamCaesar ad foveam uti dictitant, quesingulari amore et favore, et Caesrea clementia prosequutus es. Pausi pose dvusus, Dux et Elector Saxoniae, e se deIua rejurgens, in praesentia Caesaris, Electorum, Prineipum , et reliquorum S. Rom. Imperii Oruinam, Friderisi Septemviri Palatini
humerum palma manu amice pulsavis, et in vernacula noserasic eundem alloquutus est.
264쪽
PIUS. χχχ PROSA . NATA L. SER. ET C. causa. Horum ipsum fortuna non secus
tus, ad Principes circumsantes eonversus, quid, ais , divexatis istum Principem , qui plus pietatis habet quam nos omnes Z Relliqui vero Electores et Principes, uti et ipsa Caesarea Ma jestas non filummodo eam nunc saepe dicto Fri derico III. Septemviro Palatino respective con sexta fuit ; sed et idem Fridericus, quemadmodum et omnes ipsius successores , in negotio Relligionis directorio ad hodiernum usque diem cousans et consantes permansere. Notandum quoque heis deuit, leonem Palatini Principis, cicuratum et mansuefactum, herum ad mensam sedentem ostiendisse, et primoribus IDispedibus, adulanti similem, in humeros Electoris leniter infitiisse, quo facto omnes caeteri Electores et Princi es, rei sius ignari, erterrefacti, a Friderico bono animo esse 1 ιsunt, herum enimsuum leonem quaeritasse dixit, et eundem deduci rursum im eravit. Memorabile cer- se exem lum, quod haud inconcinne, mutatissamen mutandis . cum hissoria de Androri et Leone Uud Gellium lib. s. c. I q. comparari posset. Idquod Lector aliquanto altius emendat.
Hactenus ex laudato ΜS. quod Leretori haud ingratum fore spero. Neque praeterire lubet, quod eum multi iter Ru gustanum dissuaderent, interque eos RI CH ARDUS E lectoris frater. Ρie ipsi respondit: Se Deo, et causae, quae istus sit, eonfidere t forte velle Deum , ut si organo. Dae gloriae , illuseri confessone , non verbis sem
265쪽
PRtuer P. ELEc T. PALAT. RHENI. 23 ac ina afficiebatur. Singulis subvenire pro virili cupiebat, studebatque.. Ecclesiae te) commoda ubique promo. vit, lites sopivit errores sustulit, .et errante; ad meliorem mentem revocare an D nitebatur. Quod prae iis, quae diximus, testatur COLLOQUIUM F R A , e o 'THALE N SE inter Noseros et Andet baptisteor habitum Doctores. ' P i Et flum, se re ipsa declarandae. Idem con- Dcεrum suum Iohanuem Friderisum Elem. rem Saxoniae fecisse stis Carolo V. Caesare.
Et ira et non sit tam arrogans, ut se et aequare velit aut comparare; hac tamen certa fiducia teneri, Deum illum, qui inum tam animarat et roborarit suo Spiritu, adhuc vivere, ac nonposese modo , sed etiam certo velle, is miser rinam
sermiculam Irmare invicta fidei eonstantia. Vuod se etiam adfungitimem usique teniendumst, ni ii pro gloria Dei fisi e undendus . nun- quam se νro eo dignas gratias Divinae majema
Quare iter ingregas, Augustam mense Aprili eomitatu frequente pervehit , procedente 'si obviam Use Imperatore , es omnihus Electoribus ac Principibus : ut tam splendida et lonorisca receptio ullius Electoris a longo tempore ussa non fuerit. sinae interim istis acta Inue, fati i copio se Celeber. ALTI N G I U srecenset ex xl S. I an. Tossani. Suod etiam possi leo , ad quem propterea Lectorem remitto.
e his rebus omni us, et qui litem , de
266쪽
ar P Ros AP NATA L. SER. ET C. Et quo magis studia meherentur. ac Ec clesia. et Curia eruditis abundaret viris, R-cademiam reformavit, doctis Viris orna. .vit, Collegium Sapientiae σ), primum Philosophiae dicatum, Elector Theologiae Sauctum voluit, ac Selidae et Scholam erexit, quam anno Ins. In Illustrem Scholam convertit, in quam solum nobiles recipe
Dies deficeret, si omnia enarrare Vellemus , quare praecipua quae restant, breviter attingemu S. Anno MDLXVII. die 3o. Octobr. orba
tus est sua conjuge illustrissima et piissima, diuturnis et gravibus confecta moris his. Ex qua filios sex, et quinque filias susceperat : et quam FRIDERI CUSPrus ad suam de Eucharistia sententiam, a qua ante alienior erat, facile traduxit: postquam ei istud axioma persuasit: Certiis sudinem dogmatum Chrisianae religionis nouab hominum aut Doctorum, qualescunque illi fui, auctoritate pendere: nec videnduin quid hic vel ille, quantumvis eximius Doctor , sed , qui ante omnes es, CHRISTUS docuerit. Antea enim credebat optima Princeps
de incommunicatione etc. oppressit, et qui alimenta Studiosis suppeditavit etc. vide altivium I. e. p. 6 I. ad I 23. D De Collegio Sapientiae vid: Q U I-R'I NI RE UTERi Tubilaeus primus Collegii Sapientiae. impres. Heidelbergae. I 6O6. in A.
267쪽
PRINcIP. ELECT. PALAT. RHENI. 21 femina, nefas esse Vel ae L UT HERI , vela fui Concionatoris Aulici , Otomari cujusdam Maoii sententia discedere. Quae opinio adhuc hodie multos, proh dolori dementat et decipit. Ineunte anno MDLxv III. a Pio Electo re, qui vere credebat Communionem Saniactorum, et calamitatibus Ecclesiarum non minus quam suis assiciebatur, in Galliam mittebatur cum exercitu ulultrissimus Princeps et Dominus I OH ANNES CAAIMIRUs, ut Principi CONDAE , HMI-R A L I o si aliis GALLIAE Proceribus atque Ecclesiis amictis opem ferret in quo bello licet tyrocinium faceret, tamentum ejus fortitudo, tum prudentia, tum singularis iuvenis adhuc Principis humani. tas omnibus fuit admirationi. Anno MD Lxl x. secundas nuptias cum inclyta et religiosa Domina AMELIA Comitissa a NE UNAR, Baronis ibi R E D R om D i i vidua, repetiit Elector F RiDERICU SCum vero anno MDLXX. S.PI R AE Comitia haberentur , Calar Electorem invisere voluit. Cmus Caesaineae majestati idem prope contigit, quod de A THALARI.C O , Gothorum Rege, memorat Historia Eccleii altica: qui cum a T Η Ε Ο D O S. I O invitatus Coess T ANTINOPOLIM Veni Gisit, et Principis pietatem, Iustitiam et mo destiam conii derasset. dixit : se agnoscere hoc Imperium a Deo ordinatum, nςc f P a re
268쪽
i Huic Elector post multa et praeclara de Republica colloquia B I B L I A , in linguam Hispanicam conversa, his Verbis obtulit : Munus offero , Caesar, quod Caesareae vestrae majestati iratum esse debere existimo :primum quod thesauror omnibus thesauris ante ponendos hic liber complectitur, et rationem, qua Imperatores, Reges et Principes feliciter gubernare possunt, sendit: deinde, quia ea tingua est expressus hic liber, qua Caesarea Majesas delectatur. Accepit Caesar munus benigne, et selecturum promisit. Verum Satanas sibi semper similis, et pio Electori felicem rerum successum invidens, non solum infelicem et intempe
stivam de u disciplina Ecclesiastiea contro-
la) Auctores hujus litis fuere Uerus,
at inprimis TH. ERASTUS. Occasio. nem refert Cl. ALTINGIUS i. c. p. Io I. Io 2. Multi ipsius sententiam adoptarunt , ac ab illa non procul abest JoΗ. SELDEN Us in erudito libro de Syneis. l. I. c. 7. ad I . Varii ipsum refutarunt, inter quos T H. BEZA peculiari scripto; G. V o E T I I Folis. Eccle1. pari. 3. p. 8qq.
etc. et lib. I. tract. a. c. a. etc. et C. V I
269쪽
PRINCI P. ELE T. PALAT. RHENI 22 Versiam, quae tunc fere omnem et disci, Plinain, et modestiam, et caritatem multis excutiebat , toto fere biennio excitarat :Verum etiam quosdam, qui tunc primi omnium rerum esse volebant, ita excitaverat, ut aa Turcisas et th) Arianas opiniones delaberentur.
Illae turbae , illa scandala quantopere pium Electoris cruciarint animum , dici non potest. Verum quid agas p ut latro nes non struunt insidias pauperibus, et Va-Cuam crumenam habentibus; sed iis, qui multa pecunia onusti sunt: sic Diabolus, Inquit C Y p R I AN us Lib. I. et 3 Epis. I. eos quaerit dejicere, quos videt stare. Et iis magistratibus ac aetatibus maxime ita sidiatur, .quos CHRISTo videt sincere ser-Vire: quos pietate aliisque virtutibus esse instructos, in quibus denique CHRis Tu Mcernit habitare. 8 P 3 ' - Qua-TRrNGA de Syua . lib. 3. pari. I. cop. 9, Io et i I. aliique. Optandum foret, ne hodie existerent , qui DKciplinam Ecclesiasticam sublatam vellent, in quo S graviter et merito animadvertit Doctiss. H. Wi T-
rimis sane, ac Politicis ανομως vivere ju- eundum videtur, ac proin pietatem negli
270쪽
Quare infractus et Imperterritus Elo. ctor, memor sui symboli: DOMINE Iu X-T A VOLUNTATEM TUAM : Divinae Providentiae, cujus nutu Omnia geruntur, sese submisit i et interim eorum , quae religiosi et fortis Principis sunt nihil praetermisit. Ex verbo Dei enim aliquoties ipsius Celii tud' praesens reos Convinci, et de iis, qui contra religionem simul et patriam Conspirabant, et comprehendi tuuCpoterant, ultimum supplicium sumi curavit: ut in aeteriatim illorum diabolica ca- turn ni a Coram Deo et hominibus refutaretur, qui nostram sanctam religionem cum Arianismo aliquid commercii habere contra conscientiam calumniantur. Anno MDLXXII l. Cum hac iter haberet et inexspectatus parumque gratus hospes huc usque ad Electorem excurreret HENI C US , tunc Dux Andegavensis electus
P o L o N i AE Rex: Deus bonet quam gravi illum oratione in suo conclavi sin quo tunc forte appensam habebat magni illius
Iὶ Vita praeclari ac pii hujus Heroas
Ultrajecti I 6 q. recusa est. Vide quae in ejus laudem,profert Cl. H. WI T si usin Schedi male N. Practis. quam una cum vitia optimi Viri ediai Gron. 1729. cap. 29. p. 2II. et in editione Belgica , quae jam Deanda vice prodiit, pag. 2I6. eu.