Lilii Gregorii Gyraldi Ferrariensis, De re nautica libellus, admiranda quadam & recondita eruditione refertus, nunc primum & natus & aeditus

271쪽

luce in primo prolatum est: sed Nnrii Atro, ut illud Bianoris poetae, tabisIdem Lucillius in graecis epi

qui cum neutro genere profertur, di cant,pro quocunque nauigη nomine accipi solere, quod fieri interdum non .eo inficias. A scapha etiam scaphidiori deducitur. Schedia genus nauigη incoditum, hoc est, trabibus tantum inter se con nexis: unde Amala possinata schedia appellantur, ut scribit Festus. Usae &Midas ita appellat,unde apparet graecum esse uocabulu: nam es Lucianus in dialogo, in quo Alexander, Annibal, Minos & Scipio introducutu ea dictione usus est. Item Strabo. Hero dotus uero uideε accepisse proponte quo Darius Bospora luxit. Vlpianus Iurecons Naue, inquit, accipere debe mus siue marina, siue in aliquo stagno

gramis

272쪽

DE NAVIGIIs aer si ins amaticus lib.i. rates ait hoc uocabu

lo significari,de quibus imus his uerbis: Ante,inquit,ratibus nauigabat inuentis in mari rubro inter insulas es, Erythra rege. Diodorus etiam Sic

tibus & paruis quibusda assi Darηs n uigare solitos antiquos scribit: quare apud poetas videmus id uocabulum

permansisse, ut Dequentius rates pro nauibus usurpent. Ratem scirpea uo

cat Plautus in AuluLqua qui nare di scunt pueri utuntur. A rate ratiaria dii cuntur, ut est apud Iuristosultos. Varro tamen de lingua latina lib. vi. Rasis anquit,nauis longa propter remos, U. il cum per aquam sublati, sub dextra&sinissea duas partes efficere uidentur rates: unde hoc translatu, illic ubi plures mali aut asseres. Rates etia duplices dixit Cesar in t.bess.ciuil. Rates duplices quoquo uersiis pedu XXX. e regione molis collocabat.Sane,ut ad

273쪽

origine,latinoru quidam schedam, &sceda,& schedion, pro prima scripti

ne uci compositioiae iadnutast usurpatiere:unde & autoschedion.Dicunt et schedicon,pro possinate incodito arum limato, Ausenius &Apuleius. Agiaecis uerba

Silam nauis genus latum magis *estu ut Pomp. Festus sciribit, unde& nomen habere oecditur. Antiqui Gnim dicitionib. ab l litera incipientib. aliquando st praeponebant,ut Prisbanus,Festus, alii obseruanti ut, silitem, filocum,matu,pro eo quod est .litem, Ibcum,latum. Silatam uero naue Saradi inuenisse dicuntur.

nedria nauis genus esse apud Vlpianu Iuristons uidetur,quae spatiandi causa secta sit. & in qua sint sedilia. CerteSuidas synedriam cathedram interpretatur. Vlpiani uerba de exercit. actione leguntur, quo loco putat Budarus

274쪽

ς φ . I G ILI 2s .daeus reponendum schedia, Alciatus mecum nihil mutat. Strongylon genus nauis rotundar ad onera serenda aptur eius secquens graecis mentio, Hcrodoto, Arriano: a nostris aliquando onerariae di istae πογhis latius cap.Vii .locuti sumus. Tabellaris naues dicunt, qus aduentum classis prsnuciant, id quod manifeste colligit ex xi. epistolam lib. Annei Senecs. Subitb,inquit,nobishodie

Alexandrinae naves apparuerusiquae 'prsmitti solci,& nuciare secuturs clas- . sis aduetu,tabellarias uocat.hsc Sene.. Thalamegs naues sunt, ad besti aliarum. rerii pompa. Har,ut Appianus scribit, tum proras tum puppes habet

auro exornatas, in quib. Imperatores

Melii costieuere. Vsiis & hac dietione apud nostros Suetonius Tranquillus in Caesare, qui ait ipsum Caesare cum. Cleopatra thalamego Κthiopia tenus

275쪽

AEgyptu penetrasse. Athensus quo lib. Dipnosephiston v.Ptolemaei semlopatoris thalamegii fluviatile destit bit, cuius & supra meminimus, filisse longitudinis stadii dimidii, latitudine cubitorii xxx. Vidimus ipsi thalameprope simile Venetiis, que Ducis

hucentauru uocat, a cetauro puto na

' iii Vcrgiliana. Fuit Neiuscemodi quae patrum nostroru memoria a Venetis p Padora diccbat.Fucrut 8c antiquis ira lues que thalamiphori dicerentur, his, quas modo retulimus, non absimiles,' quas,ut puto, AnneusSene.lib. vii .de benefici)s,cubiculatas uocasse uisusest ' Maximus quo Tyrius naue regis cu

iusda supra Phoenice destiabit, qus sa

ru nulli ad luxu cessisse uidet, cuius si forma desideras, primu & X X X. eius semone euolue. Legimus etHeracliu Imperatorem exAphrica redeunte nauibus castellatis usiam:putarim semita

rium scriptoreintellexis quasi castris

constru

276쪽

NAVDGIIs L 18. a costructis inauib. Valturius autor est. Theoris nauis dicebat, qua ex uoto

Thesei: eu in Creta proficisceret, quo tannis Athenienses in Delu ad sacra Acienda Apollini mittebant,ad oraculusetandu,de re sacra facienda,de patriade peregrinatione, de sacris certaminibus,carteris* celebritatib. &qui mittebant tum Deliastritum theori dicebatur. nec interea teporis quo nauis micia esset,de noxio suppliciu sumebatur: qua de naui sic in Phsdone Plato: Hse est illa nauis, ut aiunt Athenienses, in 'qua eseus olim bis septem illos sessi, tulit in Cretam seruaui illos, Nipse,

seruatus est. Uouerat aute, ut sertur, 'Apollinii scrvarent,quotanis inora Ium theorim mittere: qua quidem & mnunc &semper ex illo tepore singulis ad deum mittunt annis. Cum igitur ,

theoriar principiu agit,ex lege interim , iustranturbem,neminem. eo typo e Publice necant, donec ad Delii pexue. 'S

277쪽

, tur ex Delo. Id uero n5nunquam lon, M peragitur tempore,quando eos imis sciuut uenti. Initiu quide theoriar est,

' post* Apollinis sacerdos nauis illiust, coronauerit puppim.Id autem,ut modo diceba,pridie quam iudicareturSo crates,sed humtiquam ob causamlongum tepus Socrates Lit in carcere, in ' teriudiciu 8 necem.Hsc Plato.Est uero theoria sacrificium illud ac celebri tas,ut ait Thomas magistri,qua nauis in Desum mittenda, a theoro, id est, sacerdote coronabat. Theoria speetae Mu uertit Marsilius,ineptius alii si taculationE.Theoras Suidas sacerdotes esses qui ad ea facta in Delumit tebantur,& simul qui res sacras custo diebant, curam. gerebant enim

pristi cura selicitudinem. dicebant. Verum de theoris 8c theoria, plura idem colligitThomas, qui & illud ait

theorida Charotis nauem

pellasse

278쪽

appellasse Aschylum poeta in sabula, Vocabatur Zc theoris nauis paratus,ut diximus.. Trieris nauis,ut EthicusHister ait, magna,ex trib.nauib.fabricat ferrό- que plurimu assaea &copulat ut ipsi us Ethici utar uerbis: sed uerius est, qua nos trireme dicimus. Nam quos

λιακοWDΨεις,8c reliqua nauiu genera a remoru ordinibus appellata, nostri uni remes, biremes, triremes, quadrireὰ mes,quinqueremes,&ut Hirtius,pentiremes,sex remigu nauis, septiremis, octo remigu nauis,noue remigu,deceundecim,XIII. XV. XX. XXX. remigu,&c. Sed Sc Graecis tape nominib. usi sunt Latini,ut Liuius initia .decia etesibi,hexeres, hepteres, Sc ali js quo nominibus.Sane &-apud Theophilum, Suidam, NPhinorinumlegi

279쪽

cum dasea accentu,& unica v litera, Rinterpretant naues que uno remigum ordine sint: scribunt* Syllam cucon. tra Mithridaten in Dardano Troia dis regionis uenisset, naues uniremes

hoc est,hcncres ducciatas habuisse: Oidem tradit inSyllaPlutarchus,sed eas Mithridatis, non Syllae fuisse est. Sed

enim uir dod iis ιλὴ accentu imterpretari maluit, naues instructas ac Paratas,id. super aliquotPl utarchi loca aduocat. Sed ut ego propositam nauium rationem prosequar, T. Liuius

sexdecim etiam uersuum naues cominmemorat in iii j.decade: Quin,inquit,& regiam unam nauem inhabilis pro

Pe magnitudiness,quam XVi. uersias re mora agebant. Pollux XV. uersuum Ptolemaei naues celebrat,hoc est, me discupseatem nauis Antigoni,quae a tribus uelis nuncupata est. Sane&triremis graece uocatur

sicut Z miremis Ma P tametsi quidam ' abii,

280쪽

ab instrumento quopia, quod in pro ra & puppe assai tradunt,dicroton dietam uelint,vel a duobus gubernacu/lis,ut iam dixi.Porro S triremes agrarUS-uocant, quod perfectam plenam. exigant mercedem: id δ no minis inuenitur in Lysiae oratione, quae in repta est, ἰακώ αυAl 3 existimant eas sic vocari, in qui, bus immenta expens, absilinuntur, quemadmodum &lucernam adcph, gum Alcaeus appellat . Alii ἀδεψώγt,euoraces edacesque nuncupant, q- . nomine uocatus est Hercules, ut in

Hercule docuimus. Quidam duplici illoc ipsum nomen scribunt. Isido

rus triremem est etiam uocari Durco nem. Valla contra udensem Duraconem uocasse uidetur. utcunque, τα

ρα a Graecis ligna dicuntur,unde Scdurateus, Sc durius Troiae ligneus e mus Setias est. Fuerut& duplae triremes,hoc est, ut cst apu d