Cremona literata, seu in Cremonenses doctrinis, & literariis dignitatibus eminentiores chronologicæ adnotationes. Auctore Francisco Arisio ... Tomus primus secundus .. Tomus secundus. Totum sæculum sesquimillesimum complectens, multifariam eruditione

발행: 1706년

분량: 520페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

301쪽

Cremona Literata. 28 r

h lerat grammatices praeceptori,&morum magistro traditus fuit.,, Ut domi intra parietes privatos primis litterarum elementis eru- ,, diretur, atque iis, quae more majorum pueris ingeruntur tam ad

,, religionem, Deiq; cultum, quam ad sermo is latini formulasis spectantia. Quae quoniam majore quadam facilitate hausit, quam ,, caeteris ejusdem aetatis a natura dari solet, effecit, ut magistro in si primis incertum esset, illud ne dici post et discere, an potius h ut ait Ρlato in reminisci,& recordari ; qua ingenii & animi cel mis ritate factum est, ut statim caeperit esse in summa eorum expe- ,, ctatione, quae a summa Virtute, summoq; ingenio expectanda ,, sunt. Neque mirabile hoc ingenii specimen puer tantum parenis tibus, familiaribusq; suis Mediolani dedit, sed etiam Cremonaeis universo Gymnasio veltro, quo se frequentissimi pueri, tamis exteri ex omni vicinitate, quam nostrates conferunt, proptero magistrorum excellentiam, quibus haec Civitas semper flaruit, si floretq; etiam hodie Dei beneficio, undὰ etiam ipsius Parens talisis evasit, qualis postea ab omnibus praedicatus est Cremonam enim ,, a Parentibus transmissus vi κ in vestrae Civitatis Academiam si pedem intulit, cum statim quanta in se vis esset ingemi multis in is rebus planum omnibus illis secit, qui in eodem symnasio veris sabantur, praesertim in illa litterarum pugna. quoties i later Ad M lescentulos in pleno, resertoq; theatro Pub Virgilius Maro poe. D tarum omnium clarissimum lumen area belli omni pueritiae in ,, primis fieret, ex Majorum in ili tuto, atq; consuetudine, ad exeriis cendas ingenii vires, dum assuescant latine, erudit eqtie loqui. is Testes sunt, qui hunc puerum ad versarium habuerunt, atque in se se ipsos experti fuerunt, quam in disserendo, certandoq; incita- ,, tus serretur, quam grandis, valensq; assurgeret non minus ad ,, ictum evitandum , quam ad inserendum peritus. quae erit ejus,, gravitas in obiiciendo, quae in respondendo, refellendoq; celeri. D taS, ac prudentia non tacita opinione eorum, qui auditent sedis perspicita admiratione declarari videbatur. Nihil prosecto un- ,, quam fuit ab eo dictum, quod subtilius de grammaticorum prin, scriptis dici posse videretur, nihil de lemnonis latini proprietateis acutius, nihil de Rhetorum inititutionibus peritius, nihil deis interiore auctoris sensu melius. Ut non paucis verum videreturri illud esse, quod nonnulli litterati, ac studiis, doctrinaeq; dediti, is quasi quiddam incredibile dicere putabantur virtutum cursum, , celeriorem, quam aetatis esse posse. quae quoniam non modo mi. D rabilia forent, sed etiam quasi prodigiis similia, unde haee essent ,, nemini satis exploratum esse poterat. hujus ne pueri naturae seli. se citate tantum, an etiam indultriae magnitudine, praesertim cum se ipse assiduus in litterarum itudiis esset . ut aut audiret tam grae. is corum, quam lat inorum monumenta ludi magistrum diligenter, is eruditeque inter pietantem, aut domi nunc meditaretur, quae se cum versu, tum soluta oratione scriberet, quo se ad utramque .

302쪽

2 8Σ Cremona Literata.

,, dicendi saeuitatem assuefaceret, nune omnium bonarum artium si probatissimos scriptores lectitaret. o rem admirabilem, atquctis omni laude, praedicatione litteris, monimentisque decorandam lis non loquor audita, vidi vidi ipse his oculis, atque olim intersui, ἡ & saepius hunc Puerum acerrimum adversus me in pugna liti o raria expertus sum. idque eo fuit admirabilius, quod in tantis is studiis, tantaq; litterarum occupatione musicam etiam addidi. is cit . quam credo non idcirco sibi omittendam putavit, quod, ueis jam id aetatis erat certi, exquisitiq; Iuditii, praesensit, & judicavi eis hanc artem non solum suppeditare studiosis, ubi animi ex corpo- is ris labore reficiantur, ac relaxentur, sed etiam esse ad pronun-- ciationem adjuvandam maxime opportunam . quoniam qualis, is quantus', in his studiis suerit, quae humaniora appellantur, dixi. ,, Nunc de reliquis studiis, ad quae constantiori aetate se contulit, o pauca dicam. Hac igitur ingenii indole cum Grammaticorum is praescripta, excellenter , celeriterque arripuisset facultatis oratoriaris non ignarus, more patrio quo discipuli non a disiunctis docto. is ribus, sed ab iisdem artis Grammaticae, & Rhetoricae Praeceptori. is bus erudiuntur, d ludo pueritiaeque studiis pueritiam nondum

,, egressus ad juris civilis prudentiam transvolavit . quam explor ,, tum haberet inter eas artes, quae sunt habitae homine liberois dignae, principatum obtinere, eandemq; curam parenti suo, quiis in hoc lcientiae genere praestaret non modo amicitias,&rei iam, , liaris copiam, sed sutrima in laudem, honores, gloriam, dignita. M tem peperisse; haec igitur iacultas quo gravior, utiliorq; vita fuit, , , eo majus studium, & curam in eam contulit, neq; ulla umquamis ' vi coeli, sudaei fi vis mensibus, sivὰ summa hyeme adduci potuit,

is quandiu vos aliis est, in publicis, S florentissimis Italicarum ,, Urbium Academiis, quo perspicacissimi Adolescentes ἐ dive diis sis orbis partibus confluunt, ut illa sua inexa usta cupiditate M legendi, insatiabiliq; voluptate quadam cognoscendi juris quid.

,, quam a i fatis horis detraheret, aut remitteret. sed quantum alii is tribuunt tempestivis conviviis, quantum aleae, quantum pilae, , quantum caeteris ad suas res obeundas, quantum ad sestos dies is ludorum celebrandos, quantum ad alias voluptates,&ad ipsam ,, requiem animi, & corporis conceditur, temporis tantum sibi is met ipse ad haec iludia recolenda sumpsit. quid λ ejus labores, si vigiliae, studia irrita fuerunt qui celerius omnium opinione eos ,, secie in toto jure progressus, ut omnium in his celeberrimis Acuri demiis juris peritissimus haberetur; deind8, quoniam ex intima A philosophia juris disciplinam hauriendam exi stimavit, eandem-M que cuivis maximo ad jumento esse, ut honeste inter cives ver- , fari posset, eorum auctorum volumina, qui de vita,& moribusti optime scripserunt, Platonis in primis,& Aristotelis, sane quamis diligenter, & accurate evoluit, nullaq; virtus in tota ipsorum

is aut horum politia est, quam non animo,& cogitatione compro

303쪽

Cremona Literata.

,, henderit, illam qum, philosophiam. qine de Deo est, euique

,, uni tanquam Omnium seientiarum Reginae caeterae diseiplinae, is & philosophiae partes omnes ancillantur administrae atque pediL, sequς, a cujus divinitate grico verbo theologia nomen invenie,s summa cura, & studio, complexus fuit. nὰ ullam ex optimis is patris artibus, cujus in omnibus rebus simillimum se fieri studeretis intactam relinqueret, qua in disciplina, seu disciplinarum quodam

si quasi columine, ad quam omnes aliae reseruntur, tanta profecit, ut is maximas etiam,&difficit imas quaestiones, quae acutissima theo- is logorum ingenia torquere solent, tanta facilitate explicare possit, is quanta de legibus, aut de utroq; jure respondere c5suevit. O inge. o nisi divinum, o incredibilem naturae vim i quis non miretur in hocis adolescente hoc robur animi hane indolem virtutis, & contuis nentiae λ qui respuit omnes voluptates, qui omnem adolescentiae is suae cursum in studiis consecit, quem non requies, non remissio, is non aequalium studia, non ludia studiis caeptis abi traxerunt, quiis nihil in eo aetatis flexu expetivit, nisi quod esset cum virtute conuis iunctum. quod quidem eo majori laude dignum judico, quo ma-

,, jora nobis blandimenta natura genuit, quibus sopita virtus inter is dum connivere solet, opum enim abundantia multas vias lubri.ri cassemper adolescentiae ostendie, quibus illa insistere. aut ingre-

,, di sine aliquo casu, aut prolapsione vix potest. Satis mihi videoris multa verba seeinde Lutulae adolestentiae studiis, nunc ad hinis nores deveniam , idest ad tot laborum, studiorumq; fructus,quosis paulo post accepit. Possem, Cives ornatissimi, primum commeis morare sacerdotia illa, quae huic in extrema pueritia ob eximiam, indolem virtutis,& probitatis fuerunt demandata, qui quidem ., honos licet per se magnus, gravisq; sit, tamen huic tantum mihi is perstringendum putavi, cum extent alia majora, & ampliora, , quae postea consecutus fuit. Nam ineredibili quadam celebrita. is te famae excellentis ingenii,&Virtutis, quae jam in multis floren- ω tissimis Academiis spectata erat magno theatro, cum esset Se- is natui, populoque Mediolanensi, notus vix domum rediit, cumis statim summo totius Senatus consensu, Philippiq; Regis appro. is batione Senator declaratus fuit, quo honore Rex ipse, ut est viris summo ingenio, divinoque consilio parentem imitans hoporifiea is semper cum praefatione nominandum Carolum Quintum Roma.,, norum Imperatorem Omnium Gentium, atque omnis memoriae

o clarissimum lumen, neminem, nisi quem frequens fama cujus is dam rarae ac reconditae doctrinae,certissimiq; iuditii commendet, is florem Iurisperitorum, amplificare consuevit , ut tam grave, san

is ctumque Collegium doctissimis, praestantissimisque sominibus

is semper sit munitum, atque ornatum. Quo factum est, ut tamis sacrosanisti consilii gloria sit, usque ad Ccelum evecta, qua digni- ,. t tequq major, quς gravior esse potest λ at vero quanta laude ilis lud Senatorium munus sustinuit λ qui non hae sublimi dignitaterim. II. No x elatus

304쪽

284 Cremona Literata.

,, elatus umquam fuit sed semper praevidit sui memor, ut omnia ,, Senatoris munia consulto, & mature obeundo laudem, quantum is posset, maximam sine invidia sibi compararet. Quantam vero ,, compararit, ea certissima conjectura esse potuit, quod eo eele. , , britatis,&existimationis evasit, ut in Iuditiis, & eausis non, qualibus suis solum anteponeretur,sed cum majoribus Natu comis,, pararetur. Quos etiam post se relicturus erat,nili ad aliud genusis vitae longae praeclarius,&augustius, suae vitae integritate, doctri. ,, naeq; praestantia, Pii IV. Pont Max. auctoritate, Caesii Cardina. is lis fide, Philippi Regis benefitio, translatus esset, ut in Patria ,, Urbe celebri,&copiosa, atque eruditissimis hominibus, libera. si lissimisq; studiis affluenti esset Sacerdotum Princeps,cq remoniis is que, & sanctitatibus praeesset Anti fer insulis, religionis'; inst. 3, gnibus ornatissimus. quo quid, rogo, majus λ quid optatius ,, quid salubrius nobis a Deo opt. Max. dari poterat λ si optio nobis, , detur, & a nobis, vel Deus aliquis requirat contentine simus hoc si summo beneficio, an postulemus majus aliquid, non video auid

,, quaeramus amplius. Etenim jam nunc mente, & cogitatio.., ne prospicio, quor, quantosq; fiuctus haec Civitas universa sit cap. se tura ex ipsius gubernatione, curationeque hujus Reipublicae san. ,, elioris, quae qualis iis e satura, lieee iis omnibus perspicuum esseis pollir, qui quanta doctrina sit praeditus, quantaq; vitae integrita. is te oraesset , non ignorant: Non abs re tamen fore existimavi, si ,, quoniam hujus studia ,honoresque& insignia ut brevissime exponi, , potuerunt, ita me exposita sunt, quaepiam de ejusdem Viri vir ,, tutibus attigero, quod fuit tertium ex illis tribus, quae mihi prinis , potui dicenda; quoniam earum numerus est pene infinitus, de. o lectum habebo earum virtutum, quas in Siandrato elucere nemo, , non videt , easq; primum prosequar, quae sunt ei peculiares, L. is pientiam,&sanctitatem, quarum alteram Plato judicavit in eoo esse oportere, qui cujusvis Reipublicae gubernacula graviter te, ,, ne te velit, alteram divinus ille Paulus Princeps sanctioris doctri. ,, nae cum Optimum animarum Episcopum exprimerer, ac institue.,, ret, cum doctrina ita coniunxit, ut sine sanctitate doctrinam, ni-

is hil, aut parum Reipublieae prodesse existimarit. Quis igitur hoc se homine Sapientior umquam fuit, aut esse potuit qui a prima, pueritia ut supra dixi acer,&industrius in literis ita versatus,, fuit ad hoc usque vitae curriculum,in quo nunc est, ut omne suum

is studium posuerit in illis artibus, ex quibus omnem sapientiam se hauriendam esse perspectum semper habuit, in illa praesertim ph, ,, losophia, quam theologiam appellant, ex qua vera immortalis, ,, divinaq; sapientia petenda videtur. Quid λ Sanctitati Ssendratiis quae par oratio potest inveniri Z quae lanὰ ea est, qua qui praediti,, sunt, ii sanctisIimi habentur. Is cum semper intellexerit sanctita- si tem nihil aliud esse nisi scientiam Deorum colendorum, eκ inti se ma illa philosophia, quae de divino cultu est, ea semper haurire studuit,

305쪽

Cremona Literata. 28s

, studuit, quae ad omnem Deorum cultu pertinere judicavit . quasi ,, divinaretiore, ut aliquando ad hoc sanctitatis munus eligeretur. ,, quae res cum ita se habeat, quid nobis dubitandum eis, quin quς- is cunq; animo perceperit. Ad optimi Antistitis sanctitatem atti,, nentia, summo studio, summaq; cura sit apud nos exculturus ut

,, par, vel illis ipsis Antistitibus, qui quoniam se integros, castosq;

is tervarunt,suntque in corporibus humanis vitam imitati Deorum,h nunc in coel0 sempiterno aevo fruuntur, sanctitatis pariter, de do. is farinae exemplum omnibus perspicue videri possit. Audivi liqui. is busdam Viris nobilissimis, est integerrimis, qui hunc hominemo ab ineunte aetate optimὰ norunt, Deum primum Optimum Mais is ximum, deinde esus minores Caelites ab ipso ita sanctd, S religio-

is Se coli, ut ne maxima qui dein negotia, quae caeteros remorari so- is lent, hune virum religiosis mum umquam retardarint, aut a vetais terint, a divinis precationibus, quas quotidid, aut domi, aut in is aede sacra, hora, qua Sacerdotes rem Divinam faciunt, celebrareis censuevit. Addunt etiam iidem illi viri egregii, ex quo rem diis vinam sacere caepit, nihil esse quod libentius,cupidiusq; quam si, is gulis ferὰ diebus ad aras rem saeram peragat. O ii ego equidem is quosdam tumidos sacerdotes, qui toti voluptatu illecebris deditiis Deo facere non dignantur, sacerdoti orsi amplitudine. rerumq;,, copia,& saturitate contenti. Divinumq; hoc ministerium tam-

is quam vile, & se indignum subterfugiunt. Arbitror, agnoscitis

,, Cives Cremonen. qui haec faciant , em autem neminem nomino,

,, quarὰ mihi irasci nemo poterit, nisi qui ante de se confiteri volumis rit. Praeter has virtutes, quaS ei peculiares esse diximus, nom, is nare possem plures alias insignes,&illuit res, gravitatem in pri-h mis, quae quanta sit in Sisndrat', quis non videt λ hujus vultus, is &os illud divina quadam majestate decor uin ante oculos nobis,, observatur; is in omni genere vitae eximius, Imirabilis eum sitis habitu naturae excellenti, ac prope divino, assiduo sapientiae se studio animi cultum auget, naturamq; in dies expolitioremis reddit. Ut cum se gravissimam personam sullinere videat, is nihil umquam, aut dicat, aut faciat, quod suis virtutibus, suam ,, dignitate sit absorrens, & alienum. Hinc illa animi constantia, se quim ita studiosῆ,& sancte colit in omni vita, ut nihil praeter, rectum,&honestum cogitet ,&efficiat, Cui porro non notum is est, qui modo hune hominem loquentem audivit, quanta sit eiis verborum gravitas λ quanta in sermone majestas, qua tantum ,, auctoritatis,&ornamenti ad gravitatem illam, quae est in rebus is agendis, accedit, ut quidquid ab eo dicitur, ex oraculo aliquo dieiri putetur. quid caeterae virtutes rectς voluntatis conscientia, pietas,

is liberalitas, humanitas, modestia quantae sunt λ ac primum quam ,, recte mentis in Siandrato si conscientia, ne multum in re tam se mani se ita laboremus. Testis omnibus esse potest superior ejus

is aetas acta, in qua se ipse sua gravitate, & castimonia, & cum disciplina

306쪽

28 6 Cremona Literata.

diseiplina domestiea,ttim etiam naturali quodam bono ita d,sendit, ut de ejus fama, ac pudicitia nemo nisi honestὰ,& ma. - gni fieὰ loquatur. Nihil enim umquam nisi e virtute dixit, aut fe- se eit imbutus illis artibus, quas Prisci colebant,&commendabant. se Quid quanta est pietate λ nemo Deum augustii is colit, nemo P

is triam ardentius amat, qui ebomnem vitae suae rationem transmit-

tit, ut magnam nominis sui famam ex maximis in patriam mer, , iis posteris relinquat,non ignarus quantum quis', patriae debeatis pro innumeris ejus in se beneficiis,quantaque,&quam aeterna illis ,, sint in terris proposita praemia, qui eam conservarint, adiuverint, ν, auxerint, in coeloq; certum,&dissinitum locum esse, ubi Beatiis agunt aevum sempiternum. Ad liberalitatem venio, quae in Silon.

is drato mirabilis inest , quem ratio, & doctrina ita consormavit, ut is de omnibus bonis bene mereri semper paratus inveniatur, inquati ita prudens cognoscitur, ut in bonὰ merendo non hominum sor. ., tu nam spectet, quod plerique faciunt, sed diligenter tantum vi. is det, ut apud d ignos il udium, & omelum suum ponat. Quam b. neficentiam declaravit anno superiore in difficultate annonae, ,, summaq; inopiae, α charitate rei frumentariae in tenuiores vel fraeis Civitatis,miseritique coopertos,quos cum primum hujusce Dice- ,, eesis Antistes factus suit, do suo liberaliterati per literas impe.,, ravit,quod quidem nisi satear esse magna non liberalitatis solum, ,, sed etiam pietatis argumentum, amens sim. Sed tamen illud. se quod nuper hujusee Sacerdotii collegio remisit, & condonavit, is omni asseveratione confirmare possum, majori nobis esse argu ,, mento, ut liquidius de tota ejus benignitate, & charitate judieruti mus. Arbitror neminem vestrum praeterit,quantam pecuniam,

., si, ubi primum iniit hujus Dioecesis Sacerdotia,& csremonias, la. ,, es patenti potestate,ac auctoritate uti voluisset, quatam, inquam, , pecuniam Sacerdotibus, quibus praeeis, quodam suo jure impe- ,, rare potuisse e Patrum instituta secutus, per quae cuivis Antis itiis initio suae pontificiae provinciae decumas exigere licet. Atquiis Antistitis nostri animum, quem adversus avaritiam gerit, nulla A peeuniae cupiditas impellere potuit, ut id faceret, ut is, cui sit om- ,, nibus divitiis charius declarare, &qua sit erga Patriam suam umis luntate,&quantae curae sibi sit paternam liberalitatem imitari. is omitto, quae uno omnium sermone percrebuerunt de ejusdem ibis beralitate, in eos praesertim, quos industria videt excellere, oinis timis artibus favens. Undd illud iis jure laetandum est, in quibus is est ingenii, & virtutis indoles , benὰquo sperandum ab hoco liberalissimo Viro , cujus virtus omnibus ingeniosis, bona.

se rumque artium studio deditis, opem ostentare videtur. Hinis manitate jam tanta est, ut ejus mansuetudinem, suavissimoso que mores namo non diligat, mireturq; affabilitatem illam, qua se in omnes utitur. quavd quotidie aliquos in amicitiam allicii, quosis conspexerit virtutem aliquam praeclaram, generis re nobilitatem, ingenuu

307쪽

Cremona Literata. 287

,, ingenuitate navi sermone, aut ipsa oris indole praeseserentes.se Quid quanta est modestia λ cujus omnis cogitatio eo spectat, ut ,, licet sit Patris amplissis ni commendatione, generisq; nobilitateis praeclarus, honoribusque auctus, sacerdotiisque cohonestatus. is omni deniqud virtutis genere excellens, eam tamen omnibus ino rebus praeseserat modestiam, ut se insolentἡr numquam exto, ,, lat, sed eum bonis omnibus benignὀ, comiterq; versetur. Taceo, ,, quanta rerum prudentia eluceat, quam omnes, qui cuivis Rei.

,, pub. praesunt, debent habere, & sind qua nulla uita poteli esseri jucunda. Nihil ita arduum, aut abditum est, cujus rationem ,, acutissimὰ,& celerrimὰ videre.&explicare non possit. Quantari vero sit animi temperantia, quis ignorat λ quae tanta eis assectio. D num commotio in rebus expetendis, aut fugiendis, quam non ,, ea ratione reprimat, quae animis pacem affert,& eos quassi qua.

B dam concordia placat, & lenit semper adversantem libidinim moderatam constantiam in omni re servat. Cavet in primis, ne is honorum, & dignitatum ornamenta fortunae beneficio potius, is quam Dei beneficio, suaq; ipsius virtute,& doctrina contigisso,, videantur. Praetereo de industria complures alias virtutes nonis minus, quam quae supra eommemoratae sunt insignes,& illustres, , Verecunis iam, continentiam, aequitatem, severitatem, sacilita- D tem, integritatem, innocentiam, fidem aliasque id genus, quasis concludunt oportere non modo inesse, sed etiam singulis elucere, M in eo cum primis , qui vult sacrorum curationem sustinere, Reli.,, gioniq; summae praeesse, qui mortalium animas tibi creditas opti- ,, md custodire, & tueri, ut praeclata obire possit, quae sunt suae B partes, quae omnes in hoc Antistite tam eximiae exiliunt, ut cui- ,, vis facilius sit hujus ingenium,& naturam admirari, quam ulla o cogitatione complecti. Haec habui, Cives praeclarissimi, sera o dicere de Antillitis nostri studiis, de honoribus, de virtutibus, ,, quae tota Italia assirmaret, si una voce loqueretur. Rem totam is explicui,&quibus potui, luminibus ornavi orationem ; Nihil ais me dictum, quod non constans fama huc pertulerit, ut nemodi, ambigere possit, quin Cremona beata, felix, faustaqud dicendan sit, cui obtigit, eum Antistitem pastorem, patrem, defensoremq3,, habere, quem diu expetivit, quem votis multis poposcit, cui ob ,, singulares, eximiasque virtutes longe majora nemo non resadis auguratur, ut scilicet in augustissimum purpuratorum Sacerdo- ,, tum collegium aseribatur; aliquando etiam si longiori vita, qua ,, dignissimus est, frui licuerit , aὸ supremae dignitatis gradum, Ve.,, luti perpetuo quodam felicitatis cursu, evehatur. Quod si Dei ,, Opt. Mag. beneficio contigerit, maxima nobis spes oboritur fore,n ut aliquando omnia, quae ad hanc sanctiorem Rempub. pertiis nent, cujus vix umbram evanescentem. & praeclara quond mo labente disciplina, morum,& temporum vitio, ubiqud debilituri eam, dilapsam, delumbatam,& fractam tenemus, remissa paulatim

308쪽

a 8 8 Cremona Literata.

is latim Patrum severitate, in melius reserantur, & in pristinumis splendorena,&dignitatem rei tituantur. Qtio nihil magis omni se hus bonis eis expetendum, iis praesertim temporibus, cluibus is nihil magis est timendum, quam ne, quae reliqua est, Chri si iano.

is rum temperatio omnino dilabatur, vel potius corruat, deleatur, is & intereat, proptὀr novam sectam vitae, quam excogitavit illo h rum scelus, qui rerum no Varum cupidi, animi ambitione codi,, rupti, traductique ad mala consilia nobiscum de tota fere religio. nis ratione dissentiunt, damnatisq; Patrum sententiis, jam vetuis state robus iis, ac praejudicatis a nobis desciverunt,& quidquidis est tenebrarum , quantum possunt, imperitae multitudinis animis ,, offendunt, nova indueha disciplina rerum omnium, ac officio. D rum perturbatrice. Ex qua quanta quotidie sequatur per tueri batio, morumque,& totius sere civilis vitae eversio, res per se is ipsa patet. Proh Deum immortalem l quot bella, quot sediri tiones in tota Germania, in Gallia, ut Britaniam omittam, o quotidie cooriuntur, quot seductiones, cuncta Italia, vici-- nilque Civitatibus factae liint, ob id ipsum tantum, quia mO-

,, ribus, ac institutis majorum neglectis impure, ac licenter vivere si vellent. Ο'nos igitur ter,& quater felices, o iterum, atque ite ri rum beata saecula, sortianarumq; aetatem, si ad hunc virum nouis minus doctrina, quam sanctitate clarum, qui ad omnia veteris , Religionis,& sanctitatis ornamenta dilapsa in pristinum statu n , vindicanda, divino quodam consilio natus esse videtur, haecis summa tam augusti imperii, hoc tam sacrosanctae auctoritatis is summum columen Dei res humanas miserantis beneficio, aeis munere perveniat. Vivat, vivat selix ipse omnium virtutum ,, exemplum, summas ejus vir utes omnes gentes loquantur.

is Nulla obliviscatur posteritas, nulla obmutescat vetustas, nullus ., locus sit, quem non impleverit nominis sui gloria. Eo superiliteri ac sospite, ex cujus unius vita tot mortalium spes,& salus pen. is dent, floreat, vigea,tque haec sanctior Respub. atque hoc sacrosam is ctum Imperium iisdem regionibus, quibus Solis cursus termiis Detur, omneS genteS, omnes nationes, omnes populi non solum,

in qui malorum geniorum instinctu, atque afflatu de Diis immoris talibus, de caeremoniis, de omni sanctitate prava, & impia ,, loquuntur; verum etiam qui Christianorum rebus, atque huic

,, nomini semper fuerunt in se itissimi, immanissimiq; hostes, quiis Regum, & Principum nostrorum perpetuis discordiis, eκitio. ,, iisque odiis, multos populos Christi legibus subjectos, publica

,, ruina jam involuerunt, qui Religionem tam sanctam, tam auguis stam restinguere, qui Christiani nominis gloriam labefactare. is ipsumque nomen tὲm illustre, tam honorificum, ac inclytum se sempiterna oblivione, ac nocte obscurare, penitui ii delere conis tendunt, disci issis ab illorum animis,& mentibus tenebris S mdrati orationis luce, ejusdemq; vitae integritate, ac sanctitatis

309쪽

Cremona Literata. 2 89

. exemplo Deum praepotentem trinis personis unum optimum. , , maximum cognoscant, timeant, colent, adorent, sanctorum

., Patrum institutis conquiescant, Summi Pontificis dicto audien. M tes sint, quo nihil salubrius a Deo nobis eoncedi posset sed qubis seror λ quo meam orationem provexit tuae virtutis praeitantia, , incredibilisq; expectatio, quam de te excitasti, amplissime An. . ., tistes λ ad tuam praesentem dignitatem redeo, quae nobis, patriae. ,, que uniVersae, quam grata,quam iucunda sit, vel ea causa palamis esse potest. Aguntur enim jam centum anni, ac iis amplita, ex is quo halciam amplae, iam copiosae Dioecesis ditio, atque provimm cia apud externos viros Antistites, & Cardinales semper fuit usq; is ad Parentis tuae tempora, de cujus administratione magna spe.

D rabamus, atque accepissemus, nisi immatura morte praeventus,ri erisse sui desiderium nobis reliquisset. Ο' sallacem hominumis spem, fragilemq; fortunam i quia interea pulchri, quid decoris , haec nostra Respub. haee religio habuit λ cert8 ea neque nostra, m neque Patrum memoria fuit, qualis esse debuit; quid ita λ nisis, conspectum tuum augustissimum, Pater amplissime, vererer, nisim Praeterea metuerem, ne quis vestrum, cives praestantissimi , extr1ν, criminetur, me gravium personarum rationem non habere, unum ,, dicerem. quod fortasse auditu paul a h eommuni hominum se sensu disiunctum videretur. Verum inter bonos agendam ing*n nud, quanquam prici subeam carnificinam, quam non, quae senis D tio, aperte,& libeta deprom m. Enuncia summa voce, nequctis id, quod verum est, in tam optata occasione fremant, lic8t oin B nes, tacebo, audiant, quae olim solebant in hac Civitate florere, ,, religio, pietas, sanctitas. fides, cum divino caeterarum virtutum

,, comitatu. Audite, Cives praestantissimi, quarὰ nullam ista Remis pubi. nunc habeamus, notissima loquor. Quis enim ignorat, indὀλ hujus augustioris Reipub depravationem, vel potius naufragium is fuisse λ quia jam multos annos, n8 dicam multa saecula, ad ejus

is gubernacula ex tot Patribus, dc gubernatoribus, quibus ea ,, diversis temporibus praehendenda, & tractanda obtigerunt. is nemo sederit. Nemo tota mente,& cogitatione in ea, quae adis Dei Opt. Max. nomen, quae ad Divorum immortalium cultum, is quae ad sacrorum, animarumq; rationem, quae ad templa, aras, caeremonias, ad omnem denique Religionem attinent, incubum is rit. Ex quo quot, quantaque interea omnium animis vitiari irrepserint, quae damna in Religionem, quae in animarum saluis tem pericula eruperint, clarius est, quam ut pluribus expo. is nendum videatur. Hinc homines caeperunt benὰ, beataqueo vivendi vias deserere, illiusque salutis oblivisci, quam Christus is Piis promittit; hine remissae sunt omnes feta virtutes; hincis mores corrupti intabuerunt; hine instituta Majorum pro-- lapsa ue hinc Christianorum temperatio depravata; bine,, Divorum Immortalium sedes, templa deformata ; hinc arae Tom. II. Oo multis

310쪽

29o Cremona Literata.

o multis in locis desertae I hine omnis Meerdotum ordo mn, ω tis despectui; hinc omnis illa observantia, cultusque, &s honor, quibus Prisci Deum assicere solebant, relanguerunt ;o hinc tot ieeessiones, tot sectae, tot ossiciorum perturbationes h obortae; hinc caeremoniarum, sanctitatumq; remissio, & quae is dam quasi irrisio; hine sepulchrorum curatio, consuetudo pa- ,, rentandi, funerum justa plus, plusque quotidie pro nihilo habemis tur, faedoque exemplo paulatim evanescunt. o tempora, omo.

D res, o consuetudo peccandit quantam habes jucunditatem in hinti minibus, cum poena ab te, & vivendi licentia consecuta fuit, pro,, quibus vitiis Deum ita mihi propitium velim, ut antequam teis Antistitem, animarumque nostrarum praesidem, ac defensorem ,, haberemus, nihil magis timebam, qu1m ne quid divina ultione, ,, quod nollem, nobis non opinantibus eveniret ; qua solicitudine, non me solum, sed etiam omnes bonos, qui idem timebant, tuam in hanc dignitatem amplissimam nobis acceptissima successio sol- ω vit,&liberavit. Etenim hae sanctiore Repudi ad te translata D lux quaedam oblata est animis nostris, qua quisque nostrum sibi

is videtur res posse sperare meliores; novimus tuam praeteritam vi

is tam, ab ea nihil humile, nihil obseurum, nihil vulgare, amplas, omnia, praeclara, inusitati exempli, novi generis expectantur,

is quae, ne, te ipso dissentias, in hae tua Pontificia Provincia omnia , , exactὰ praestabis. Subtereviviseit legum divinarum observantia, M Patrumque institutiones, sanctitas, justitia, pietas, abstinentia, is cohibeturq; ad Priscorum laudem vivendi licentia. Hic opus estv nobis tua conciliatione, tua diligentia, ut redeant in gratiam cum D religione, qui ab antiqua Sanctorum Patrum institutione iactis desciverunt, quorum inscitia mihi misericordiam movere solet. , ae quoniam in eum locum deducta est res, ut severitate uti sit ne. D cesse, cave obsecro per Deum immortalem, ne dum hujus, aut k illius te nimium mansuetum miseret , severitatis, atque constan is tiae tuae famam imminuas. Per te,& tuam fidem, virtutem, sapien. ,, tiamque oro, atq; obsecro, consule Christi nomini, ac dignit, is ti Rei p. Christianae; cogita in te omnium animos ferri, eorum mentes non minus, quam oculos, versas ea expectare a te, quae is te, tuaque sapientia digna judicentur. Omnia sunt excitanda tibiis uni, quae jacere sentis, vitio temporum perculsa, atq; prostrata. o Constituenda Respub, revocanda Fides, conprimenda licentia,

is propaganda Religio; omnia, quae dilapsa jam fluxerunt, severis,, legibus vincienda sunt. Omnia lapsi temporis vulnera curanda, is quibus praeter te nemo mederi potest. Te omnes optavimus DG ,, cem, te nobis ascivimus magistrum, haec Civitas conquiescit in is tua virtute, atq; constantia, in tua diligentia, &sagacitate, quum rum omnium virtutem expressam speciem, atque imaginem in

,, oculis, & in animis omnium, in hac piaesertim Civitate fixisti. Iari te omnis spes nostra posita est, omnem omnium rerum, quae in

Religione

SEARCH

MENU NAVIGATION