장음표시 사용
371쪽
eo nomoeonsectis cognitu me it, spatio quatuordecim annorum, quibus aut praesens, aut abiens Vercellensi Episcopatui praefuit,
octo, & viginti aureorum coronatorum millia in eas res, quas com. inemoravimus. ab eo fuisse distributa, cum primis annis annuus illius proventus esset tantummodo aureorum mille, & sexcentorum, postremis autem annis, ipsius, &domesticorsi diligentia,ad tria millia auctus est. Cum autem, ut diximus , quatuordecim annos Episcopatui Vercellensi praefuerit,quinque annos praesens illam Eeclesiam, ut etiam dictum est, rexit, reliquos novem in variis legationibus, ii Pontificibus Greg. XIII. & X illo U. Rei p.
Christianae causa demandatis, consumpsit. Ac prim sim visitationis gratia ab Apoll. lede ad Novocomensem Dioecesim destinatus est cum amplis lima cognoscendi, judicandi, &statuendi potesta. te, cujus etiam muneris ratione adiit incolas Vallis Vulturenae, quaecum Rhaetorum potestati,& imperio subiaceat, Episcopum tamen Novocomensem Sacrorum Antistitem,& proprium pastorem agnoscit, sed eum Rhetti haereticorum impietatem sequentes, ab Ecclesia Romana desecerint, ac proptere,,neglecta Rom. Pontificis auctoritate, nihil ejus nomine in sua ditione agi permittant; Episcopus pro sua in Deum pietate singulari,& animarum Christi sanguine coemptarum salutis cupiditate incredibili,qua potui
meliori ratione, quae summa eius prudentia erat, in eam se regio
nem insinuavit, ubi pro temporis, & loci ratione ea aggressus et , quorum caula venerat: praesertim cum illius Uallis populi, veram pietatem retinentes. R. Pontificis auctoritatem & agnoscant,&venerentur. Finxit igitur,se valetudinis causa ad Balneas, quae Bormii in ea Regione sunt,accedere, qua fama facilem adisum nais stus, quae erant sui muneris, coepit ad miniitrare. Hae re ad Rhmtos delata,Ioanni Traversio illius Vallis Praefecto, per literas man. darunt, ut ii Episcopus Vercellensis Balneorum beneficio uti vellet, quemadmodum jam praestetulerat, cum eas regiones peteret, id ei permitteret,&omnibus humanitatis,& liberalitatis ossiciis amplecteretur, itin occulte aliquid tentaret, quod ad Religionem, ct sacra pertineret, omni eum ratione prohiberet : quod nisi secis.set, ipsum mei Majestatis crimine obstrictum iri: jusserunt etiam,iat Episcopo denuntiaret, nisi ab incoepto destitisset, Rhaetos illum in vincula coniecturos,& in eum pari jure acturos, quo Romanus Pontifex cum eorum Concionatoribus, intra eorum fines captis, ct Romam adductis, agere consueviset. Traversius igitur,&caeteri ejus Regionis magistratus Episcopo Sacerdotum vitam,&mores exploranti, & facta administranti, assiduis concionibus populos ad retinendam pietatem cohortanti, caeteraque quae erant sui muneris agenti, sese opponere, &ubique vi, & armis intentatis resistere coeperunt, in primis autem,quod silentio non videtur praetereundum, cum Morbegni, quod est ejus Vallis oppidum, intemplo vellibus saeris,ac Pontificiis indutus, sacrochrismate oppi.
372쪽
danos illius eupidos, ex ritu Romanae Ecclesae inungeret, Praetor illius loci jussit. ut id facere omnino desisteret: qua tamen denunciatione Episcopus nihil deterritus, rem incoeptam non intermittebat; sed oppidani, qui eo confluxerant, ut Chrysinat is sacramentum perciperent , veriti,ne quid gravius Praetor in eum moliretur, paulatim dilapsi discesserunt. His tamen tot, ac tantis difficultati.
bus nihil perterritus Praesul piissimus, eum se in illa administratio. ne perpetuo prae ilitit, ut neque periculorum magnitudine, neque Magiitratuum minis fieri potuerit, quin unius mensis spatio, quo illic commoratus est, ea omnia cumulate & praestiterit,&praeclaris sanctionibus praescripserit, quae ad illius Regionis salute iri, &Christianae Religionis instaurationem pertinere viderentur. DiC cesi Novocomensi diligenter perluit rata, statim a Gregorio XIII. Ponti fee Maximo Nuncius mis Ius est ad eos Helvetios, qui in retinenda sanctissimorum Patrum doctrina,& tuendis Ecclesiae Romanae institutis, constantes perstiterunt , in qua legatione biennio . commoratus, in eognoscenda, sanctioribusq; institutis conformanda Sacerdotum vita, in controversiis dirimendis, in comprimen. da multorum licentia, & audacia, nullum laborem, nullumque periculum subterfugit. Maximam inprimis in eo diligentiam ad hi. buit, ne quis a vera pietate, salsis opinionibus averteretur, cum praesertim hi Helvetii. apud quos eme, quique, ut dictum
est , de Religione , & Ecclesia Romana bene sentiunt,
. habeant eos populos finitimos, & vicinos, qui impia haereti eorum dogmata sequuti, omni conatu in illud incumbunt, ut M.teros a veteri,& germana fide ad commentitias suas. inanes'; sabulas traducant, qua etiam diabolica insania acti, Bon homicii pia insidias struere, mortem machinari, numquam destiterunt; quod is eorum conatibus valdd occurreret, eorumq; consilia sua incredibili sapientia instingeret. Dum hoc munere legationis apud Helvetios fungeretur, saepe jussu Pontificis contulit se Co.riam, quod est oppidum R saetorum longὰ maximum, ut contro. . versiam, quae inter ipsos,& Civitatis illius Episcopum erat, cognoscerer,& aliqua ratione tolleret, quod erat sane di sticillimum apud . homines a vera religione a versos . Ibi igitur cum aliquot dies, ejus rei causa, commoraretur, saxa noctu fuerunt conjecia in fenestras
ejus domus, in qua diversabatur: existimatum est id factum esse ab iis, qui & Christianae religionis hostes,& R. Ecclesiae insensi, tum ipsum Episcopum, tum Pontificis Nuncium gravissimo odio prosequebantur: in quem cum luce, & palam impetum sacere
. non auderent, aut metu Magistratu0m, aut ne internuncium laedentes, gentium jus violare viderentur, clam, de noctu hoc injuriae genere, suae in eum malevolentiae virus evomebant. Ρo
stridie ejus rei fama ad Magistratus, & Gubernatores Civitatis perlata, ut ostenderent id publico consilio factum non fuisse, in illius nocturnae insolentiae auctores inquirendum,& si qui com perti
373쪽
perti suissent, severissim8 animadvertendum esse censuerunt: Quet deliberatio cum primum ad aures Bon homii pervenit, egit cum iis per Legatum Regis Galliae, qui tum erat apud eos magnae auctoritatis, & dignitatis, ut ab hae inquisitione, & investigatione omnino de ferent: se enim non mediocris lucri loco ponere dicebat,'inter summa Dei beneficia collocare, quod homo Christianus,& Sacerdos,& verae pietatis cultor, a Christianae fidei hostibus lapidibus appeteretur, ob eam tantum causam,quod veram religionem,&Ecclesiae R. dignitatem studiosissimὰ tuere. tur. Huic illi postulationi ita responderunt, ut dicerent, Nun. cium Pontificium, ut hominem Christianum,& Sacerdotem decet injuriae sibi illatae vindictam non cupere, eamque libentissi.
me condonare: Sibi tamen quod muneris sui ratio postularet, omnino curandum, ut & audacia comprimeretur, & tantum facinus justo supplicio vindicaretur, propterea se inquisitionem non intermissuros, donec inventi fuissent sceleris auctores,&gravissimis paenis asse lai. Tune Boii homius in eorum frequentissimum conventum, hujus unius rei causa, se contulit, & praesens coram ab eis summis precibus contendit, ne quid omnino aut statuerent, aut agerent gravius in eos, qui si si injuriam facere voluissent, nec
prius orandi finem secit, quam illi fidem praestiterint, se facinoris
ultionem, ipso volente,& rogante, omissuros. Haec eo agente, nonnulli eorum, qui extra curiam moras trahebant, multa in
Episcopum dixerunt, ejus domesticis audientibus, illudque in pri.
mis, eum cum ex oppido egrederetur, caput in ipsa porta relictu. rum, quod nefarias videlicet manus in Domini Sacerdotem inseris
re, incredibili cupiditate flagrarent .Verum Episcopus tum multis aliis humanitatis officiis, tum maxime pietate illa, & charitate non vulgari, qua illatam sibi injuriam condonavit, ita sibi illius Regionis Principum Catholica etiam fide dissentientium, ani.
mos conciliavit, ut postea facilius rem, cujus causa tum Coriam venerat, ex sententia consecerit,&ejus judicium in controversia dirimenda Rhςti facile approbarint. Inde ad Helvetios revertens, ut munus Legationis expleret, Bernam divertit, unam ex
iis Helvetiorum Civitatibus, quae falsis de Religione opinionibus, ab Ecelesia Romana desciverunt. Hic dici vix potest, quot, quantasve injurias fuerit ab omnibus perpessus: unam, aut alteram recensebo, ex quibus reliquas omnes conjectura assequi quisque facile poterit. Nam oppidum ingressus, cum incidisset in multi. tudinem , unum in locum coactam, ad audienda hominis, capitali judieio damnati, maleficia, quae, ut mos est illarum gentium, publice populo legebantur, reo ipso praesente, & annuente , nonnulli caeteris iniquiores, illum ex vestitu Sacerdotem, & Episcopum
cognoscentes,& torvis oculis intuentes, dicere coeperunt, furem,
qui ad supplicium duceretur, posse dimitti, & ejus loco furem hunc alterum, qui nuper ad verisset, patibulo suspendi; Cum ain Tom. II. Υy ten
374쪽
tem ea multitudine via ita esset obsepta, ut progrediendi saeuitas non daretur, in proximam meritoriam tabernam, ad reficiendas vires, divertit, ubi continuo publici apparitores prillo fuerunt, qui Μagistratuum, & Senatorum Bernentium nomine, ei, paena mortis proposita, imperarunt, ne inde discederet . priusquam ipsi saeuitatem abeundi permisissent: Ille cum eo die Friburgum pervenire constituisset ,& propterea Bernae non diu consistere vellet, per homines Helvetios, quos itineris duces secum habebat, 1 Lucernensibus datos, & nonnullos viros nobiles, Dei,& verae, ea tholicaeque Religionis cultores, qui tum sortὰ ibidem hospita. bantur, Magi stratus Bernenses rogavit, ne sibi, quin caeptum iter perficeret, prohiberent. Interea multitudo, vulgusq; hominum
promiscuum eo confluere, in aedes certatim irrumpere, multa
verba jactare, multis convitiis, & Nuncium ipsum ,& ejus domesti eos compellare, omnes suspendendos conclamare. Paulo post eo Praetor accessit ,&cum eo sex Senatores, & magnus apparitorum,&samulorum numerus: ad hos in Triclinium, quod erat in posteriori domus parte, ingressos, descendit Bon homius,& om.
nibus, quam fieri poterat, humanissimo salutatis, causam quaesivit, eur se illle consi stere jussissent: Respondit Praetor, homo inter
eos nobilitate ,& opibus maximὰ clarus, longa oratione, cujus, ut ex interprete cognitum et , haec erant capita : Bernenses de Nuncio Pontificio conqueri quod eos contumelioso nomine germanico Kethzer appellaret, hoc est Haereticos; tum quod commercia, quae caeteri Helvetii secum haberent, tollere tentaret;
praeterea quod homines suae ipsorum Religionis sectatores, hoe uno nomine Religionis, undique expellendos curaret; idque
recenti duorum exemplo posse confirmari, qui ejus opera ex oppido, in quo habitarent, ejecti nuper fuissent. His de causisse nomine totius Civitatis ei de nunciare, ne posthac aut Urbem ingrederetur, aut per eorum fines iter faceret, etiam si comites cujusvis generis. & a quovis adjunctos haberet, qui ei itineris tuto, &libessi faciendi potestatem pollicerentur: hoc quidem tempore ei impund abire licere ; in posterum non licere: Quod si Civitate invita, id tentasset, eam suo in illum jure usuram,& captum in vinculis causam dicere coacturam. Respondit ad haec Antii esper eumdem interpretem, se nunquam eo nomine, de quo que
rerentur, illos appellasse, cum esset penitus ignarus linguae Ger. manicae: Quin etiam anno superiore, cum id verbum a suo ipsus Concio natore publice usurpari. & ab Ecclesia Romana disiun.ctos ; eo nomine appellari audisset , se illi, ut omnino abstineret, iniunxisse, quod ea appellatione graviter illos commoveri intel.
lexisset; neque unquam tentasse, aliorum cum ipsis commercia tollere, in eoque se existimare, sibi injuriam fieri, quod aut id in se confingerent, ait malevolis, falsa deserentibus, crederent ι nee dem lim illos, qui eorum Religionem sequeren-
375쪽
tur, ex locis, in quibus habitarent, expellendos curasse, fateri quidem se mandaue, ut duo Poren trucenses, nisi ad certam diem ad sanitatem, & veram pietatem revertissent, ex Civitate ejicerentur, sed se nunquam credidisse, Bernenses id aegrὰ laturos, cum illi, nec eorum cives essent, nec clientes, nec omnino Helvetii, aut eam Helvetiis foedere, & Societate conjuncti , Haec autem omnia mul ti , ac inter ceteros, Bernenses Concionatores, ad ostiuTriclinii observantes, audiebant. quae ultro, citroq; dicebantur: Porro iis omnibus, quae fuerant obiecta, refutatis, cum nihil amplius, quod obiicerent, haberent, ac probatis responsionibus, di.
scessuri viderentur,rogavit eos Nuncius, quoniam falla esse cogno vissent, quae de eo, vel delata, propter improborum nequitiam, vel suspicione inani concepta suissent; decretum, quo vetuerant,
ne in posterum per ipsorum urbem, & fines, iter faceret, tollerent , se quidem de eo non magnopere laborare, sed illis etiam, atque etiam esse videndum, ne ea re jus legationis, & gentium violarent; ad quod illi responderunt, se )e eo in publico eonsilio a sturos,&quod itatutum fuisset, illum per literas certiorem facturos: Aoc ipsi responsum eum reddidissent, ab Antistite per benigne valere
jussi, rogatiq; ne tum faciles iniquorum delationibus aures praebe. rent; inde recesserunt: Interim autem contigit, ut dum Antistitis famulus quidam praeiret, quod pedibus iter haberet, nihilq; mali suspicans ad portam Civitatis pervenisset, 1 duobus ilictoribus ea. Peretur, & pecunia omni, nonnullisque aliis rebus spoliatus, in carcerem conjiceretur; undὰ prius dimissus non fuit, quam Praetor, caeterique ad praetorium redierint, post congressum illum, quem cum Pontificio Nuncio habuerant: Tunc autem dimissum, evira oppidum omni convitiorum genere onustum, egerunt. Por. to eum Nuneius ipse discessurus mulam conscendisset, ingens Bernensium turba eo confluxit. Horum alii rudentes, od asinorum vocem effingentes, contumeliae causa in eum coclamabant;alii manibus ad capulos gladiorum appositis, vim minabantur; alii nebulonem,& furem appellabant,& proximum ei patibulum impre. cabantur; alii rapas,&globos ex nive manibus compressa,cuius m a.
gna erat, brumalibus diebus, in illis locis copia,in illum,& Comi. aes conjiciebant,&quod intolerabilius sertasse fuisset, si verba il- Io idiomate prolata pereaepissent, ut postea ab interprete significatum fuit, nonnulli Arianos, & Anabaptistas illos nominabant, quam eontumeliam a stirmavit postea Episcopus, se aequo animo laturum non fuisse, omninoq; refutaturum, sit intellexisset, hujus. modi enim iniurias non esse silentio dissimulandas, cum Dei honorem, Ecclesiaeq; Catholicae dignitatem, labefactarent, cujus se acerrimum defensorem profitebatur, Illud demum apud Helvetios non mediocri laude dignum gessit, quod Capuccinorum Religionem sanctitatis, & sacrarum literarum scientiae nomine florentem , in eorum Regionem induxit, & Uranniae primum eis io Tom.II. Yy χ cum
376쪽
cum constituit, ut praeclarum quoddam aliud facinus silentio in.
volvamus, quod periculum, ac exitium maximum toti Italiae im. minens, avertit consilio suo, animique magnitudine, qua apud ipsos Helvetios, quorumdam conatus compressit, di fregit, quos non patitur res ac temporum conditio, latius explicari. Hinc igi. gitur ad aliam legationem transeamus, quam a Pont. Maκ. Gr
gorio XIII. iniunctam apud Rodulphum Imperatorem, sapien
tissime, summaque cum dignitate administravit, nec non incredibili fructu, ae jucunditate tum Pontificis, tum Imperatoris amborum nimirum totius Christiani orbis Principum: Aeci die ergo, dum apud Rodulphum, Internuncius Apostolicus Vercel. larum Episcopus ageret; ut ipsius Imperatoris jussu, totius fere
Germaniae Principum conventus cogeretur, quem communi
nomine Dietam appellant, in Urbe Auguila V vindelicorum: Inter hos non pauci aderant novarum haeresum sectatores: AdesIevoluit est Episcopus Bon homius, illudque aut horitate sua, prudentia, doctrina, eloquentia, facile assecutus est, ut ot eorum sent et tias irritas, inanesque reddiderit, qui Romano Pontifici insensi videbantur, & nihil statutum in eo conventu decretum vafuerit, nisi ex Romanae, Catholicaeque Ecclesiae dignitate; omnino autem in illud summo studio, summaq; contentione incumbebat, ut Christianae. Eeetas asticaeque dis plinae, quae in dies magis colla. batur, formam restitueret, restitutamq; pro viribus tueretur. Hinc multos regni Pannonici, & Bo hemici Principes, qui salias impiorum opiniones sequebantur, Vitae suae exemplo & dicendi gravitate, ad sanitatem, & veram pietatem colendam revocavit, quorum deindὰ exemplo multa hominum millia commota, ab impuris superstitionibus, ad veram religionem, a tenebris errorum ad verae sapientiae lumen, a Cathedra pestilenti ad salutarem disciplinam conversa, Romanam Ecclesiam suam , omniumq; Christi fidelium Matrem agnoverunt, Romanoq; Ponti fiet obedientiam spoponderunt. In eo numero fuerunt duo haereticorum dogmatum publici Doctores,& Concio natores, qui tantae impietatis facinus detestati,in Episcopi ipsius manibus publico, solemniq; jura
mento praestito, uni versam H resum colluvionem abiecerunt,pol. liciti se in posterum pie victuros,& vivendi praecepta ab Ecclesia Romana tradita, & probata, secuturos,& servaturos. Erat in illis locis eo tempore Palaeologus Haeresarcha, qui doctrinae, & aucto. ritatis opinione, quam tibi apud eas gentes malis artibus comparaverat, plurimos tecum in exitium tia hebat . Eum, ut hominem Rei p. Christianae pernitiosissimum, Pius Quintus P.M. in potestate habere saepῆ tentarat, sed frustra, cum is hominum potentum , & multorum Germaniae Principum opibus fretus, omnes Pontificis conatus eluderet,&evitaret . eum Bon homius cum ad hanc rem animum adiecisset, captum,& vinclum Romam mittendum
curavit, ubi ille postea debitas, & juitas impietatis suae rinas per, solvit.
377쪽
solvit. Eodem tempore in Germania perpetrata est res plena audaciae , sceleris,&impietatis. Nam Gelardus Truchsesius Colo. niae Archiepise. homo nobilitate, opibus , clientelis potentissimus,& unus ex iis, qui nunc apud Germanos habent legitimam pote itatem, Imperatoris suis suffragiis, eligendi,& creandi, ne. glecta penitus R. Pontificis a uictoritate,&e mi ais omnium legum repagulis, ac pudore abiecto, impias Haereticorum opiniones se. cutus, uxorem duxit,&sceminam illius gentis nobilissimam, erujus imitatione, & exemplo, nonnulli Sacerdotes illarum naticina
improbi, & impii, eodem se inexpiabili scelere polluissent, nisi tanto malo impendenti Pontifex occurrendum esse mature statuisset,& hujusmodi impietatis auctorem severi istine puniendo, illius p
na caeteros a tanto scelere perpetrando, deterruisset. Re igitur explorata, llatim illum ex fidelium communione, & societate eje.cium, de amplissimi Archiepiscopatus possessione deiicere itatuit, di in ejus locum alium tussicere,qui veram pietatem, catholscammfidem coleret. Sed id propter hominis potentiam admodum dim-cile,& periculosum videbatur; praesertim cum opibus,& armis
nonnullorum Germaniae Principum niteretur, qui erant cum eo
variis necesssitudinibus coniuncti,& jampridem a catholica fide
aversi, dignitatem,&auctoritatem Ecclesiae R. labefactare. peris
dere, iiinditusq; delere contendererit. Rem tamen tentandam R.
Pontifex ratus; cum speraret divinam opem ad eam conficiendam
adfuturam ; Andream Austrium Cardinalem, tanquam Sed is A polles icae Legat um, ac praeterea Bon homium, Malaspinam, &oranum Episcopos, cum summa rei gerendae potestate colon iam delimavit, qui cum Spiram paucorum Equitum praesidio suffulti pervenissent, cognoverunt Casi mirum, Comitis Palatini fratrem, audito ipsorum consilio,&itinere, quatuor peditum millibus,&Equitibus quingentis, adiunctis etiam bellicis tormentis, quas Bombardas vocant, omnes vias, quae Coloniam ferrent, obsedisse, ut eorum iter impediret,& Cardinalem, ipsosq; Episcopos inter. ciperet: Cardinalem quidem, ut dum eum apud se in custodia re. tineret, Pontificem, di Imperatorem ad eam deliberationem com. pelleret,ut Truchesium de Coloniensi Archiepiscopatu sis non deturbaturos, & in ea Religione, quam profiteri coeperat, libere peta manendi potetialem facturos pollicerentur. Malaspinam vero, quod eum diceret fuisse Stiriae,& Charinthiae perturbatorem quod nimirum is Episcopus eas Provincias, nomine Pontificis perlustrasset: oranum, quod ossicium inquirendi in Coloniensem Atachiepiscopum suscepisset: Bon homium demum, quod Palaeolo. gum vinctum Romam misisset, contra Germaniae libertatem ;Quapropter Bon homium ipsu in tandiu carceri mancipatum, apud se isetinete i latuerat, quandiu Romae de Palaeologo decerne retur, pariq; jure, & conditione in Episcopum uti, qua cum Pa.
laologo actum esse, intellexisset. Cardinali igi tur ab ipso Casimi.
378쪽
ro itineris per ipsius fines, tuto faciendi facultatem petent l,respondit Casilini rus, se quidem illi, ut Austrio Principi omnia libentissume concessurum, sed ut Pontificis Legato, nec debere , nec posse id concedere sine gravi suae eonseientiae ossentione; praesertim cum eum armatorum hominum copiam Coloniam secum duceret, nec non homines illos pacis, & otii Germaniae perturbatores,eognovis set. Itaque cum Spirae inter se Antistites isti de itineris ratione consultarent, ac biduo post Rheno transmisso, per Comitis Ρala. tini fines, quo jam impetrarant liberam transeundi potestatem, Maguntiam se conferre statuerent, illite si mirus cum omnibus copiis se contulit, propὀque Spiram castra posuit, & Spirensibus praeterea minitatus est, nisi Cardinalem, & omnes ejus comites
quam primum ex oppido ejecissent se illos loco hostium habitu. rum ; quod cum Senatus Spirensis Cardinali significasset, dixisset quς periculum ei impendere, non solum a Casi miro, sed etiam 1 pirensibus ipsis, qui animum Casi miri offendere. & res suas iadiscrimen ea de re adducere nollent ; nec Senatum posse impetum multitudinis concitatae comprimere , & coercere ι omnes
noestu ex Oppido profugerunt , & praeeunte fido itineris
duce . eorum locorum peritismo, & in bellis exercitato, Rheno trajecto, viis occultis, non intermisso totius diei
itinere cerat autem thmaeqὐ--i- vemum in contento cursu,
Rati stadium Marchionis Badensis oppidum, sub noctem pervenerunt ; indeq; evitatis Casi miri insidiis, in Alsatiam se contulo. runt. In eo itinere facil8 conjicere potuerunt, Comitem etiam Palatinum Truehissio occultd studere, & Casmiri fratris approbare, & sequi consilia; delatum enim ad illos fuit, in via , quae Brinsellam ducit, trecentos Equites fuisse collocatos, & Bretennae item quingentos, quod illac opinio erat, Legatum, & Comites transituros; quemadmodum vere iter illud ne issent, si recta in Alsatiam venire voluissent. Huc accessit, quod eum Cardinalis ab eo rursus opem, & milites praesidii causa, ut per eius fines tuto iter habere posset, per literas,&nuncios peteret,& de Casi miri consilio,&sacto conquestus suisset , respondit ille, se facultatem
transeundi jam concessam nolle adimere, sed si eam non dedisset, . non amplius concessurum suisse: posteaquam cognovisset, ab eo milites Coloniam adduci, ad Germaniae pacem, ac quietem prublicam perturbandam, atq; etiam hac de causa Hispanorum copias ex Belgis advocatas: quapropter nullum a se praesidium, nullos milites expectaret: quod attinet ad fratrem Casi mirum,
eum a se non posse prohiberi, quo minus id, quod vellet, in suis finibus ageret, nec etiam fidem se praestare, quod nihil perieuli 1 fratris militibus, etiam in suis finibus eis immineret. Itaque his tot, ac tantis dissicultatibus objectis, elim aliquot dies in Alsatia essent commorati, Cardinatisq;& oranus, ae Mala ina sibi accepto itinere desistendum esse onMaino viderent; unus Bonbo.
379쪽
mius totum onus suscepit,& deposito Episcopi, & Sacerdotis 'vestitu ne ab hostibus cognosceretur, cum paucis comitibus per hostium fines Coloniam venit, illorum conatus eludens,& insi- dias contemnens: Quo loco animadvertere limi summam
. D.Ο.M. erga cultores suos liberalitatem, & gratiam, qua optimis consiliis favere, eaq; quae divini honoris tuendi, di amplificandi causa coepta sunt, ad optatum exitum prosequi,& ad optimum finem perducere solet. Nam huic viro fortis limo, cum in viam
se dedit, it, adfuit, ut ex apertissimis eum insidiis eripuerit; hostes enim, qui diligentissime quaerendo , & explorando, aliquid de illius consilio audierant, in quadam sylva, per
quam eum noctu transiturum intellexerant, insidias collo. carunt; ubi insidiatores totam noctem frustra commorati, cum Iuce illum transire non ausurum arbitrarentur, die illucescente,
discesserunt; ille autem ipta die sylva in pertransiit,& hostium in. sidiis divinitus evitatis, incolumis evasit. Clim autem Coloniam pervenisset, cognovit Truchsesium eognitis Pontificis consi i i is, &nunciato eorum, qui contra se se mitterentur, apparatu, simul etiapermotum conscientia,& magnitudine sceleris, a se perpetrati, &Civium odio in seipsum per tantum facinus concitato, ex Urbe profugisse. Itaque a Civibus Coloniensibus,&in primis a metrinpolitanae Ecclesiae Canonicis humariissima receptus, statim propintestate a Pontifice sibi tradita, in Truchsesum, tantae impietatis reum, excommunicationis sententiam tulit, eumdemq; Archiepiscopatu Coloniensi amplissimo,& opulentissimo privavit; Inde convocato,&coacto Sacerdotum Canonicorum Collegio, quo.
rum interest Archiepiscopum suis suffragiis eligere, Summi Pon. tifieis nomine illis imperavit, ut Truehses o successorem in A rchi.
episcopatu nominarent, vitae integerrimae, Ecclesiaeque , ac Christianae disciplinae cultorem egregium, quem ipse pro auctoritate Ponti fieta probaret, ac eligeret. Cum autem in illis Comitiis duos nonicos, Truchsesio necessitudine coniunctos, ei favere; & ne alius in ejus damnatio eject i locum sussiceretur,contendere comperisset, quamvis illos in ea Civitate, opibus propinquorum, &- amicorum copia florentes, animadverteret, ex Collegio tamen
ejecit,&Sacerdotii fructibus, atque omni dignitate privavit: postea Ernelium Bavariae Ducem Leodiensem Episcopum, virum copiis amicitiis,&clientelis potentissimum,& Truchsesio omnibus rebus longὰ superiorem, &quod caput est, catholicae religionis cultorem,& accerrimum defensorem a se propositum, consentientibusque reliquorum Canonicorum suffragiis, electum, apis probavit ,& potestate a Pontifice concessa, Archiepiscopum Coloniensem deelaravit,&eonstituit. Indd Ecclesia Coloniens ad Christianorum morum disciplinam, & divinum cultum. qui superioris Archiepiscopi impietate erat magna ex parte extinctus, consiliis, auctoritate, sanctae vitae exemplo, cohortando, & prae ei plen.
380쪽
eipiendo revocata, veraque religione, quae labefactata suerat, pe. nitiis confirmata, toto denique illo negotio, cujus causa C Aloniam venerat, ex sententia consecto,ad Imperatorem rediit,apud quem Sedis Apostolicae Nuncium agebat, cum magnam, apud omnes rudentiae, sortitudinis, summaeque celeritatis laudem esset eonisecutus. Postremam apud Belgas Legationem, a Romano Pon. tifice iniunctam obiit: Illuc enim a Gregorio XIII. reformatoris titulo missus est i verum cum summa , quae in Legatum de latere conserri solet , potestate: ut nimirum universam
Christianam, Eeclesiastieamq; disciplinam jam prope collapsam,
impiorum hominum perversitate, & diuturna Bellorum clade
renovaret, in antiquumq; nitorem restitueret. Haec enim Be Igurum provincia celeberrima, quae Flandria solet appellari, ut hamsas impiorum hominum haereses, conses: ari posset, ac pecudum
rationis expertium vitam omnium voluptatum coeno commacu
latam, degere: A Philippo Hispaniarum Rege Catholieo, Chrisianaeque fidei defensore, ac proprio comite,& domino defecerat: sublata prom erat vera Religio, sacri ritus neglecti, divinusculistus extinctus, saeerdotes expulsi, bona sacra in usus prophanos conversa, templa eversa, jura humana, & divina violata: regnabat - autem apud eos libido, & impietas, omnes vivendi rationes ad suum arbitrium sibi Q arrari Hr m in eam maximo euram incumbebat Chri ili Domini Vicarius in terris, ut neglecta Religio, apud eas gentes denuo reciperetur, leges veteres reri invarentur , Quae sancirentur, Sacerdotes in bonorum sacrorum possessione, de qua fuerant vi,& armis deturbati, rursus colloc rentur, ad templorum eversorum instaurationem impii adigeren. tur, multorum scelera punirentur, multorum innocentia defenderetur, omnia denique in eum statum, in quo ante desectionem,S bellum fuerant, restituerentur. Res erat multis, ac magnis
difficultatibus implicita, laborum, & perieulorum plenissima , sed
Pontifex jam tantum sibi pollicebatur de virtute Bon homii, cognita jam, ac plane perspecta, atque probata, ut ab eo haec omnia Deile confici posse confideret . Eum itaque Legatione apud Im. peratorem persunctum, in Belgas, ut dictum est, misit cum sum ma potestate decernendi, & statuendi, quicquid ex usu Rei pinblieae Christianae visum fuisset. Bon homius igitur eo profectus, . conciliis Sacerdotum ejus Provinciae indictis,& convocatis, optimis institutis populos illos ad diseiplinam a Sanctissimis Patribus
traditam, rursus amplectendam, in primisq; ad ea, quae essent in Tridentino Concilio constituta servanda recusantes primum, deinde assentientes, admirabili prudentia, orationis gravitate,& vitae suae integritate perduxit. Ita vera Religione paulatim introducta,&instituta, Sacerdotum, & reliquorum licentia comis pressa, eas gentes seras, & barbaras Ecclesiae Romanae magna ex
parte subegit, & rursus parere docuit: Controversias publicas,