Apophthegmatum ex optimis vtriusque linguae scriptoribus libri 8. Paulli Manutij studio, atque industria, doctissimorum theologorum consilio atque ope ab omnibus mendis vindicati, ..

551쪽

Vltima verba dicuntur haeς suisse , Turdis , virtus tam Is empub. ubique accepi , pacatam etiam i riiςipi - Britannis relinquo,Senex & pedibus aeger,si l mumini perium Antoninis meis relinquens , a i: boni erunt: imbecillum, si mali. symbolum tribuno dari iussit, Laboremu . . Indu' ad imperium ascitus, dederat, Mi li- itemus. Illi placuit bet i omen, huic pacis Sublato namque bello reditur ad agricolatio- inem & opticia: Ocium in pace delitias alit, i&omne fagitiorum genus . s Epigramina,quod in laudem Pescennini Nil ubacta. gri fuerat ascriptum illius statuae ad viuum. ciliciae,quum praefecti suaderent eradendum, ii Seuetus noluit, dicens: si talis fuit, sciant om nes qualem vicerimus : si talis non fuit, pu-

tent nos omnes talem vicisse.

; PESCENNINUS NIGER . t pescenninu, Niger congliariis addidit sala-

latesth. ria, nὶ grauartiat eos,quibus assidebant, dices iudicem nec dare debere , nec accipere.. α In Aegypto quum Limitanei milites viii Aqua ab Imperatore peterent: Nilum,inquit, haberio vino vinum quaeritis 2 Aiunt enim aquani Nili tantae esse dulcedinis, 'taccolae vina non

desiderent.

Quum milites qui ἱ saracenis victi suerat,

dicerent, vinum non accepimus,pugnare non

possumus: Erubescite , inquit Caesar , illi qui vos vincunt, aquam bibunt. Nam Saracenis etiam hodie guilare vinum nefas est , Palaestinis rogantibus, ut ipsorum e ensitici varh. leuaretur,eo et resio esset gra Massatis incle

552쪽

me teter resp6dit. vos terras vestras seu are vultis, ego etia aerem ve strum censere cuperem . Imperatori creato, quum quida ei panegyricum in ipsius laudem conscriptu n recitare velle, dixit: Scribe Marii laudes, vel Hanni-halis, aut alterius ducis cgregi j vita functi, ut eum nos imitemur. Nam vivos laudare irriso est, praesertim imperatores, a quibus speratur, qui timentur, qui possunt necare, qui possunt proscribere. Ediecit. illud, Se viuum placere velle, mortuum etiam laudari. . Rogatus quid sentiret descipion bus, respondit, illos sibi videri sortices magis, quam sortes , quod uterq; domi iuuentutem parum sancte transeg rat: sentiens Impera ore per omnem vitam in Reipublicae negoti js versari debere, nec a domestici, deliti, ad Imperium accersiri.

Quum Antoninus Caracallus ambitiosε sibi multa cognomina assereret,Germanici Parthici, Arabici,& Alemanici no nen ascriberet, Heluius Pertinax filius Pertinacis lial E iocatus fertur, Adde etiam, inquit,si placet, Getiacus Maximus, Getam fratrem occidisset. Bassinus praefectus suadebat Caracallo, ut ad mitigandam inuidiam parricidij, fratrem Getam appellaret diuum : sit, inquit, diuus, dum non sit vivus: & fratrem in diuos retulit. Nescit pietatis iura regnandi cupiditas.

ANTONINVs GETA. Quum Antonini Getae pater seuerus destinasset omnes diuersarum partium occidere ii l l luter

viui discendi naiaudandas

Graul,

ter ἀ

553쪽

. vo

inter suos dicere solitus est. Hostes vobis e Dpio , adeo consentiente Bassiano, ut liberos etiam illorum suaderer necari Geta puer interrogauit, quantus esset occidendorum numerus, Eum quum pater edidisset , rogauit num illi hab rent parentes ac propinquos quum responsum esset habere, & quidem multos : l 'lures etgo, inquit, in ciuitate tristes futuri sunt, qua ni laeti, qudd vicimus, Valuis set cordatu D pueri dictum , nisi quorulidam erudeli as obstitisset. Bassiano tum ioco,tum serio dicenti omnes eum liberis occidendos, Geta puer dixit: Tu qui nulli parcis, potes etiam fratrem oecia dere. Id dictum tune contemptum est , post cognitum est fu isse vaticinium. Nam parricidium postea commisit.

Senatum adeo contempsit, ut eos interdum appe: larit togata mancipia , veluti qui pristinae dignitatis praeter togas nihil retinerent.. Amabat sibi pretia rerum quae mensae apparabantur, maiora dici, quam essent, hanc esse dicens conuiuio orexim, quod magis illa iuuant, quae pluris emuntur, ut ait Satyricus . Huic priuato quum quidam luxum illitiuadmirans diceret, Non times nε fias pauper 'Quid, inquit, melius, quam ut ipse mihi ha res sim&vxori meae Θ

ALEXANDER SEVERVs.

Et urbem, &prouincias, & aulam sua purgauit hominibus non necessariis, dicens ma- lum

554쪽

l hin pupillum esse Imperatorem , qui ex vi- eua os,sceribus prouincialium homines non necessa. crum. rios , nec Reipublicae utiles aleret .

In templis argenti minimum, auri'gu tulam quidem , aut bracteolam posuit, ubin' iii de repetens illud Persianum. Dixite pontifices , in sumi qmd facit aurum' Negabat se passursi , Ut ipsius dispositiones 3 ah aulicis suis venderentur, id quod solent Constanaiioruna princip um liberti & eunuchi. Eo i, ter . nunquam illucq sesellit, quod propo fuerat . . Assessoribus d signauit sua salaria, quan- 4 quam dicebat illos potissimum p. omouedos, Viς Q Hqui per se Rempub gerere possent, non per assessores. Vnum quemque hoc agere debere quod nosset . Prudentissimus iuuenis sensit hoc esse praecipuum hulcus omniu rerum publicarum, quM omnia munia p r vicarios administrantur, interdum alteros ac tertios. Praefectus urbis habet vicarium, Nrursus alterum vicarium, & hic rursus alium. Ac frequenter is qui &honore,& salario frui- tur, minime omnium idoneus est ad functicinem obeundam: Annotent hoc principes,qui subinde coeuntur exactionibus grauare populum. . . 'Descriptum hab bat, quid eui prqstiti si ii rqui nihil aut minimum petiset, eum appel- ηςpiginlabat dicens : Quid est quur nihil petis 3 an

me tibi vis seri debitorem ρ pete , ne priua- .eus de me quaeratis. Agnoscebat principem debere fecte suo fungentibus officio . nec a

555쪽

s Militibus diligenter prospexit ad comine Militum tum dicen; se magis seruare milites,quam se ' ipsum, iudit in his sita publica salus esset. Facilius est enim inuenire nouum imperatorema quam nouum&exercitatum m litem .

et Ouinius amillus antiquae familiae sense. tor homo delicatissimus, rebellionem molie-hatur , tyrannidcin asiectans. Id quum Ale-

xandro rcnunciatum esset, statimq; vocatum,

ad palatium , cum rogauit, eiq; gratias egit, quod Reipub currim,quae bonis viris recusantibus imponi solet, sponte reciperet. Mox ad senatum processit, ac tanti sceleris conscie a tia trepidum, consortem Imperi j appellauit, in palati v N recepit ornamen is imperialibus,& molioribus quam utebatur ipse, decorauit,

profectionis comitem adhibuit. umq; imperato: ipse pedibus iter sacerct, inuitauit de Ouinium delitijs assuetum ad laborem, quem post quinq; milia passuum cunctantem equo sedere iussit. Quumque post duas mansiones

equo etiam satigatus esset,carpeto imposuit. Hoc quoque respuentem, ac imperium taedio laborum recusantem , denique & mori paratu ir,dimisit,ac militibus a quibus Caesar prae eipue diligebatur commedatum ad villas suasi tuto ab re iussit . Sic illi comonistrauit, quid' esset gerere imperium . 8 Honores iura,&glad ij nonnunquam vendi passus est, dicens, Qui emit, & vendat necesse est. Hoc ethnicus &iuuenis, quid iam decet principes Christianos λ9 Quum Christiani locum quendam qui pu

556쪽

gi dicet Enteum sibi deberi, rescripsit,melius esse , ut quomodocunq; i lic Deus coleretur, quam popinarijs dederetur. In expeditionibus si quis de via in alicuius i os ossessionem deflexis et pro qualitate loci su Miles lollibus, aut virgis ccedebatur, aut alioqui con- noxia . deamab: tur . Si dignitas pcrsonae tales penastion recipiebat grauissimis contumelijs atricie ' 4batur, quum diceret, velle sine hoc in agro tuo

feri,quod facis in alieno 3 Clamabat Caepius quod a Christianis audierat, itaq; praeconena quoties aliquem emeiadabat, dicere iubebat, uod tibi fieri nolis, alteri ne feceris, vigilanter phouidit, ne tribuni ducesve se quicquam staudarent de stipendiis militum,

dicens : Miles non timet, nisi vestitus, arma- cura .

tus, calceatus,& satur , & habens aliquid in zonula: Sentiens militem quu n aliquid habet, metuere, nὁ perdat, sed mendieitas ad

omnem disperationena vocat armatum.

Quum Antiochiam venisset, ac militesqui lauacris ac muliebribus delitiis vacaveram in ivincula duci iussisset, orta seditione ab ea legione cuius soci j erant in vinculis , tribunal ascendit, ac vinctis omnibus ad tribunal adductiς, circunstantibus militibus, S quidem a viatis grauite . illos admonuit, ut mem lssent Romanae disciplinae.'Quum loquentem imilites tumultu interpellarent,nihil contera ituς iussit, ut tales, voces ederent aduersus hostes, non aduersus Imperatorem, minatus rex auctorat one, nisi quiesceret. Ad hetc quum

vehementius etiam fremerent, ac ferro quo- ique misi rodr,Dep mite, inquit,dextras, coia, se sa

557쪽

tra hostem erigendas si sortes estis: me ista terrent. Quum non desinerent fremere, exclamauit, Quirites discedite atque arma deis ponite. Mox omnes non armis tantum, sed &fagul sin ita ibus depositis recesserunt, non in capra, sed in varia diuersoria. Post tamene; us legionis ni liti'ms fidisti in is usus est. Furti suspitione m fames nec intueri sustinebat, adeo ut quum septinitus Arabinus,qui samosus crimine surtorum, sul, Heliogabalo suerat liberatuς, inter senatores principem salutatum venisset exclamauit, O nuu in a b Iupiter , 5 dij immortales Arabinus no i soli naviuit , s d etiam in senatum venit: Fortassis de me D:rat , tam fatuum , tam stultum mei esse iudicat coisse Dicere solet, solos lares de paupertate com la. queri . dum ista student inel ra vis suae te-sere. Iaetabat & sententiam notam furib.

Qua m ita tuli ris , pauca dederit, estvii. Notans quosdam , qui tantum serantur, vest, quo corrumpant iudicem aut actorem. Dum Mammea mater, uxorii; Memmia Regni obiscerent, ciubd nimia ciuilitate redderet postabilit 3 testatem molliorem, respodit, sed securiorem atque diuturniorem: Significans malum di turnitatis custodem esse metum.. Tetronium Thutinum familiarem, ν his 4, 2. liquid a Caesare vendisset suunt

patrocinium, mentiens interim muleta , co 'ia incendum et diauit, & conuictum damnatum

stipiti alligari iussit: supposito igni ex in

558쪽

nitur , qui sumos ven idit . . Gemmas omnes quas reperit in palatio,ve- iν didit, & aurum in aerarium contulit, dicens Cultas viris gemmas usui non esse , ma ronas autem regias contentas esse debere uno reticulo atque inauribus & baccato monili, A corona in qua sacrificarent ,&unico pallio auro sparso,eyclade, quς plus sex unciis auri non haberet. Hie cultus hodie vix suffc t negotiatorum uxoribus, Cursore nunqua utebatur nisi seruo suo,in. I 8' genuum curre e nisi sacro certamine non deis Dignit bere : cocos,item, piscatores, fullones,s balneatores non habuit nisi seruos suos , nolens quenquam ingenuum sordidis ministerios de- , Ihonestare. Amicos & cognatos, si malos coperisset pu- ioniebat. Id si vetus amicitia, aut necessitudo n6 Reipu

patiebatur, a se diruitebat, dicens : His cha- prima curior est mihi tota B esp. Significans primatos ' - . allectus utilitati publicae posthabendos.

Maximinus accepta legione , nullum labo- Trem defugere solet, dum milites exercet, eis Indu-que prospicit. Quum autem tribuni quidam ' eum reprehenderent, dicerentque, Quid'tatopere labWras, quum eius loci iam sis, ut ducaeum possis accipere λ Ego vero,inquit,qubm ior fuero hoc. magis laborabo .' . Exercebat lucta milites suos multos ad ter iram prosternens , Itaque eunctis inuidenti. R abus , tribunus quidam vasti corporis, notaeqi virtutis,

559쪽

virtutis, atque ob id ferocior,dixit: Quid ma gni facis, si tribunus tuos milites vincis ' Tuti, Maximinus, Visne congrediamur. Quum pro i disset,palma pectori impacta supinum reiecit. - continuoq; dixit: Dare alium, sed tribunum. s Quum ni misi fideret corporis viribus, quidam in theatro ipso praesente Graecor versi s recitauit, quorum haec est sententia; Elobos pandis est occiritur.

Leo seriis eΠ , m occidit.r . : Iertis est, G: occiditur. 1 C-e mulios , si singulis non times . ab uno non potest occidi, a multis occiditur. . . Maximinus senior nunquam ad oscula pe-

IsodestE quenquam admisit, dicens: Dij prohi- . beant, quisquam ingenuorum pedibus meia oscula figat.

i Galienus prouinciarum desectionem, quaa Reipubii leuissimaru rerum iacturam ioco solet elude-cae negle xe. Quum enim nunciatum esset Aeguptum s. defecisse a Quid,inquit, sine lino Aegyptio ense non possumus ' Quum vastatam Asiam Scy-- i tharsi incursionibus aecepisset: Quid, inquit, sine aphronitris esse non possumus 3 Perdita Gallia,arrisit, dixitque, Non sine trabeatis sagis tuta Respublica est a Pessimi principis v ces, cui quicquam charius est Repub. Aphronitrum autem est spum nitti, quod in Asia laudatissimum concrescebat.1 Iunior patris mortem inulta reliquit. Itamia enas quum Persarum quasi eap thus Per pon

560쪽

uam dueeretur, quidam scurrae miscuerunt se exitu, Persis, diligentim me scrutantes,omnia, & cu- 'iusq; vultum mira inhiatione contemplantes. Qui interrogati quid agerent, atrem inquit,

principis quaerimus: notantes a Galieno neglectum fuisse: id ubi delatum est ad principe,

icurras vivos exuri iussit Exemplum impietatis in Caesare, periculosae libertatis in scurris. Quum taurum ingente in arenam misisset, lprodissetque ad eum seriendum venator,neq; 'productum deci es, potuisset occidere , t aesar coronam venatori misit Mussitatibus cunctis quid rei esset, quod homo ignabissit rus cosmnaretur, Galienus pi r curione dici iussit,Taia ruria toties, non ferire difficile est: Ludens significauit graue discrimen toties tauro occuriere , etiani si non serias. Quidam huius uxori gemmas vitreas prvveris vendiderat: re comperta trulier flagita' poena ituit vindictam. Caesar iussit hominem corripi,quasi leoni ob ecturus. Dein in cauca idum imposior di populus ex pectat terribilem leo- 1nem, prosili;t caput. Cunctis rem tam ridiculam mirantibus, per curionem dici iussit,imposturam fecit,& passus est. Eadem operalellit impostorem, & irrisit uxorem. Quum patrens Valerianum audisset extin- sdum, vocem laudatissimam sine laude usum Impi . pauit, dicens, Sciebam patrem meum edemortalem.

De Mario tyrannorum septimo dictum est, aeqvndvno die factus est Imperator, altero vi imperareitertio interemptus est a milite,