장음표시 사용
321쪽
re ad alui fiuvo in cum aqua chalybeata aut pia zaginis per aluum ante materiar acrimonia deis posita, ne huius usu suppi essi humores biliosi, febres putridas eXcitent. Avicen tete syrupus cydoniorum dicitur, in eiusque locum De . quenter supponitur. CV m melle condita magis calet, amplius deterget: minus tamen sto macho grata, ideoque adhuc saccharo para tur. Omnibus prope percoctis, quandoque adodun tur aromata linteo raro nodulo ligata, cinon amomi, cardamomi, sing. drach. tre S. caryophyllom, croci, sing. drach. duq. Zingiberis, ma-uiches, macis ligni aloes, sing. sesquid rachma. Trita omnia, praeter crocum, nodulo ligata suspenduntur, immerguntur 3c confricatur: tanodem additis galliae moschatae drach. duabus, Minoschi scriptulo uno, aromati Zat: sicq; in tuam ar
aromaticam conficiunt, usu creberrimam &e L matica.
ficacissimam in uentriculi ab humoribus frigiis dis & humidis exolutione, uiscerum intemperie praecipue frigida, aquosa, & in hydropis suspicionem labente. Praecipuὸ tamen longis &trahentibus alui profluuijs, ab humore aquoso pituitoso 3c frigido couenit, intestinorum llaeuori ab eadem causa succurit.
Sacchari libram unam. Succi granatorum acidorum unc, o sto. Aceti unc. quatuor. Sacch
322쪽
Saccharia, si purum est, aceto soluitur, 3cco quitur ad consistentiam crassam cui dum refri-Xerit,milcetur succus granatorum. Quβd si impurum fuerit, prius aqua solutum clarificatur:
deinde aceto & succo percoquitur in syrupi
formam. Sumitur ex Nic. Alexandrino in Oxy-
inelitis. Mornis aestiuis praestantius & gratiusquam oxymeli, bilis aestus & ferocia promptis
eX tinguit, & humoru crassitudinem stomacho innatantem ex uarijs succis mixtam digerit, ad
tertianas,&duplices tertianas, febres etiam arodentes & continuas ex aqua fontana accommodatum. Bilem enim uentriculi expurgat,&plurimum aperit. O Xysacchara barbaris dicitur, quod Actuario Oxo sacchar, ex aceti lib. una,&sacchari lib. duabus, ad capitis ex flaua biole dolores paratur. Viribus & forma syrupo a.
cetoso affine. Ogo sacchar aliud ex cotoneis Actuarij, corpus refrigerat, uentriculum conafirmat,appetentiam excitat, cor hepar aestate exhilarat. Accipit s acci cotoneorum libram,aoceti selibra, sacchari libras duas, coquitur dum spissescat. Affine syrupo acetos de cydon ijs Mesue i. Oxosacchar simplex facit Mesueus ex aceti libris duabus, aquae libris quatuor,sacchari lib. quinque, semper despumando igni lento percoltis. Quod quidem syrupu aceto sum simplicem prius descriptum exprimit. Oxo sacchar recte mediusfidius Hermolaus Barbarus oxymel simplex nucupat, si cum saccharo paretur. Tanta
323쪽
s C T I O a V I N T A. 'a Tanta est copositionis I formae uicinia. Istud quoque pro uarijs scopis uariare licet. Interdit
enim eX solo aceto paramus: interdum ueris eae solo granatorum succo, quandoq; CX uuae ina maturae succo . Est ubi ex ii monum aut araneciorum succis conficimus. Oxo sacchar compositum officinis tritum, accipit capillorum
neris, scolopeiadrij, as plenij, polytrichi; liche,
nis, uiolarum, radi cum taniculi rusci, asparagi, graminis, ana lib. unam. Omnia in granatorum acidorum succo triduis macereturi deinde cum modica ebullitione exprimantur x colentur: tandem uerὀ cum saccharo sufficienti ad iusta crassitiem perducantur. Febribus impuri S, no this & tertianis eaetensis saluberrimum, omni
busq; affectibus, qui ex sanguinis I bilis fer
uore & crassitiae enati sunt, conuenien S ieco
iis lienisq; obstructionibus succurreta S, D conocais adta uiscera iuuans. Actuari j oxo saccharco OV acch ppositum ὀ radicibus, capit corticis radicum a. pij,-niculi& in tybi satiui, sing. seXtantem res rito atque in aceti libris tribus, dum librae duae supersint, coquito: noctem 3c diem sinito. dein ade ubi subegeris, ac sordes deterseris, binas Laco chari libras addito, Si ad mediocre cras lanen tum decoquito. Valet ad humores adustos; uentriculum perpurgat, iecur roborat, & cal culo laborantibus prodest. Aliud eidem comis
positius paulo poli describitur, huic c5posito
quod in officinas uenit, compositione no lon-
324쪽
322 AVI AP. SERA P. ET SAPARge dissimile: quod etiam syrupum acetatum deradicibus Metuet aliquantulum exprimit. A liud quoque compositum magis & purgans describit, addito inter coque dum scammonio, libri quinti Meth. cap. non O.
Fit ex aceti parte una, mellis partibus dua bus, aquae partibus quatuor. Primum mel Sca qua stimul coquuntur, semper despumando: acetum deinde additur, percoquitur in syrupi consistentiam egregie despumando. cap. 1 . O Xymeli acetum mulsum, hoc est melle lib. 1 . temperatum dicimus) abundδ decantatos in medicina usus habet. Magna huius uis crassa tenuandi, lenta incidendi, uiscera detergendi, obstrudia aperiendi, idque sine manifesto calore. Quo nomine febribus diuturnis ¬his ex crassa bile & pituita enatis conuenit. Humidis naturis Sc frigidis, crudam multam, crastam
Sc pituitosam succorum copiam coaceruanti bu S aptum, quae cruditates ex repletione Scocio multo contrahunt. Neque tamen huius immodicus usus noxia caret. Neruo S enim lae dit, utero infensum: tussim excitat, sputum etiam acidius potius demergit quam prouocet. Habet sua uicia, ut uirtutes ex Hi p. libro Derat. uictus in morb. ac. Nec desunt tamen tantis uirtuti bas uituperatores. Themison nanque
oxymelitis usum damnauit, eumque totum
325쪽
S ACTIO a V I N T A. sa sustulit Asclepiades, Sc coarguit, magni nomis
Dis autor. In crassorum 8cui scidorum succo
rum obstructionibus , quae e X sicco Sc calido ortum habent, sola siccitate damnatur Trallia no, in febrium diariaria eae obstructione curatione: qua quidem uicium potius auget, quam depellat. Et si uer0 Pharmacopoeis nostris ho in die hoc modo in usum coquitur una tamen non est oxymelitis conficiendi ratio. Sed fgrotantis gustui iudicium attribuendum, ut scribit Galenus: & medico pro uaria morbi Sc liuo moris natura aliquid dandum. Quandoque e ni in acidius, quandoque etiam mellitius parari
debet. Galeno componitur e X aceti albi acer Lib. .
rimi libra una, mellis optimi libris duabus, a quae fontis libris quatuor. Coquuntur simul
ad tertiam, hiel etiam ad quartam, spuma sena per detra Eta. Qua ratione aquosum ualde ngratum redditur: sed momentaneum est , nec diu nisii admodum aegrὸ seruatur, cum prona piissime acescat. In eodem est genere longh a
quosius, quod in febribus parat Galenus, hye
me eX aquae partibus octo, aestate uel θ duode cim: omnibus potionibus in febre gratius Sciucundius. Paulus oxymeli ualentius facit, ex aceti Sc mellis partibus aequalibus,& aquq duplo. Aes uarius mel duplum ad acetum,& aqua is triplicem facit. Nobis ex desueo Sc Galeno innbecillius paratur, ut si opus sit, utendi tempore ex Medici praescripto, eius uires intendi aut x a remi si
326쪽
32 ZVLAP. SERAP. ΠT SAPIAremitti possint. Quapropter id ga coctione in-di t, ut seruari possit nec nisi aqua aut liquore
dilutum potabile est. Vires autem coctione acquirit, non secus ac mulsa multu codia calfacit magis, incidit, tenuatia terget, quod mel largis aqua plurima euaporata retineatur. Quae Omnia in oXymel longa coctione etiam transeunt,
etsi non sque gratum quam aquosius & minus codium quod e X Galeni prescripto, aestate prς- sertim, Sc febribus biliosis in rem p r sentem sico vise parare poteris Aquae libris duodecim, mellis li l. bras duas igni lento despumato, ut sit clarius iubi despumare des t , aceti albi optimi libram
unam, aut quartaria tria addito: iterum de spa-mato, refrigeratum album inibus otiorum ad
impuri mellis sordes detergendas clarificato, igni parum diu reddito cum tollitur, cinnamomi in libras singulas drachma unam aut duaS, ad saporis gratiam immisceto. Ubi refriXit, panno laneo bis aut tercolato, ut sit limpidissimu& purissimum,& uino albo simillimum, si prς- sertim mel album optimia dc acetum habuerit. Oxymelitis uires Sc laudes abundὰ Galenus A. Salub. lib. 3. De uict. ra t. in morb. ac. & libro Meth Ia persequitur: quas poterit quiuis etiam ex Aetio, Paulo &Tralliano, leui negocio desumere. Oxymelitis apparatum proprie descrio lib.ad Iu bit Oribasiu S lib. . De lo c. affectorum cubansm p. ratione, que in huc tranS ferre
327쪽
Corticum radicum apij, Foeniculi, Petroselini, Rusci, Asparagi, an a Unc. duaS. Seminis apth, Seminis foeniculi, ana unciam Unam. Maceretur omnia aquae libris duodecim, Maceti libra una, coquatur ad dimidias. EXpres sam cum melle, percoquitur in syrupum. Hoc est officinis usurpatum o Xymel compositum, pro quo quidam Mesaei oxymel de dua, bus radicibus supponunt. Quid a seminum loco radicis raphani unciam unam & dimidia ponunt, alij utrunq; , alij etiam neutrum. Quin Scuaria S pro compositioni S modo Aescupationes habet. Acetum enim ubi recipit, o Xymel copo situm aut de radicibus dicitur. Quod si respue rit, syrupus de quinq; radicibus sine aceto nuncupatur: ubi praecipuo saccharum loco mellis acceperit. Efficacius log ἡe Hesperiore, morbis procedentibus & diuturnis. Potenti US nanque materiae crassitudinem apparat, incidit & te nuat, ualetque ad affectus eX bile crassa, & pi tuitae lenticia natos. Melancholicis etiam a Tectibus, ut quartanae Sc splenis duritiei bono est, inclinante potissimum morbo quotidianis febribus succurit urinas Sc sudore S pro mollet,
328쪽
326 AVLAP. SERA P. ET SADAE calidum bibatur, codia iam materia. Valenotius est quam'o Xynaeli de duabus radicibus, Msyrupus bigantinus: pr sertim ubi ex melle pa-Gr mel ratum fuerit. Nicolaus Alexandrinus huic se rhsimile parat, Sc si inplicis o Lymelitis nomine donat, credo quod ex omnibuS quae habet minimum sit compositum. Capit radicis forniculi, aph, sing. uncias duas. Macerato in aceti liis bris tribus per tres dies dein coquito, dum se inqui libra remaneat. Colatum δc expressium cum
mellis Attici unc ijs septem A dimidia, coquito
ad lentum ignem, dum mellis crassitudinem habuerit. Oxymelitis uaria genera passim ab autoribus descripta consequi potissimus, si o Xymel coquendo ea naiscuerimus, quae actionem eius Sc uires intendant: qualia sunt tenuantia, incidentia A detergentia, ut hyssopum,thyinu, satureiam, Calam ethum, origanum, pulegium. Adduntur etiam quae proprio quodam beneficio uisceribus commodant, qualia sunt cor- Leoc capparis & tamaricis, asplenium & scolo pedi tum in lienis obstructionibus: eupat ortu, Paul. lib. . cichortia, radices apij, foeniculi, iecore allecto. ap. s. rest. Unde OYymel Iulianum 3c spleni cum,&calcu- autoribus celebratu Addita quoq; , h. i. a pi O humoris natura clamentius 3c s. h. efrica Ciu S reddunt. Quorum quidem omni uni Gl e. eXpressas formas habes apud Paulum, Mesa -δ:b.i . cap. cum & Ale Xandrinum. Dioscorides etiam ali, ter OXymeli teperauit, eumq; secutus Plinius.
329쪽
s ACTIO et V I N T A. 32 Mellis lib. decem,aceti ueteris hemini S quinq; , fatis marini libra, aquae pluui sextarijs quinq; ,
sufferuefactis decies, moκ elutriatis, atq; ita in ueteratis. O Xymel quoque antiqui ut Dieu ches tradit) hoc modo temperabant. Mellis minas decem, aceti ueteris heminas quinque, salis marini pondo, tymbrae quadrantem, aquae maorinae sextarios quinq; pariter coquebat, decie S defervescente cortina, atq; ita di mandebat, in ueterabantq;.Varia porrὀ fuerut apud ueteres Oxymelitis genera, quae hic omittere operae prectum est, cum horum stibi magnam copiam facere legendis autoribus cuiuis siti prolixum.
Mellis optimi lib. una aquae fontanae dulcis& clarae libris Oct o incoqaitur dum despumare
destinat, aut ad quartae & quintae partis cosum optionem, in uase uitrato aut lapideo igni lento: deinde per pannum densiam colatur. In mellis operibus aqua quoq; mulsa tractas da est. Cuius duo sunt genera: unum subitae ac recentis, quod melicratum: alteria inueteratum&sepossitum Hydromeli Graecis dicitur. Prae claram utilitatem habet in cerebri Sc neruorum
affectibus frigidis, pituitae lentorem deterget,
uiscidos &cra Ios humores dissecat, letam eX- pectorationem promouet, animae asperitatem dulciore succo mitigat, lenit tralitu in spiritus, meatusq; molliores facit, ne scindat e tantem Iex 4 de tantem O ..
330쪽
3 YVLAP. SERAR AT SADIA eunteinq;. Utilis tussi humidae traditur, inte stina terget, Ruiscera expurgat, urina ciet, sertnn aquosior quo nomine innocentior in febribus &sitis ardore restinguedo, sputoq; pro' 8aa Duendo quq omnia in minus aquosa desidera Lur. Melicratum enim biliosis 8c calidioribus
naturis, febribus colli quatibuS, μεγαλοσπλα eis,
aut quibus tumida & eleuata fiant uiscera, dc tu an Oribu S obnoxia, interdicut Hip.& Galenus. In bile enim sua dulcedine promptissimo uer
titur, Parte S remotaS aegre penetrat,& sitim auget, nisi largiore aqua, ut insipidum sit aquae modo, diluatur. In quibus affectibus mel quoque suspectum est. Quod uitium si celeri uisce
rumpertransitu est Ligerit, non modi non lae Uit, uerum etiam plurimum iuuat bilios ruinCXcrementorum per al uum Sc minas deductione. Mel igitur natura sua acutis periculis no-Xium, aquae mixtum, eius in laypochondi hilai ditati si mora emendat: 8c ex duarum natu Ium mixtura potus saluberrimus redditur, si Ea temperatura constet, ut aquae plurimae tantum mellis misceatur, uantum aquae grauitati transitum faciat, eamque in corpus distribuat. His enim ita moderatis, sputum facilius pro mouetur, & urinae procliuiu S ducuntur, ad quae omnia dilutius melicratum accommodaotur. Quod si mel modum excedat, sitim facit,3c sputum uiscosius redditum retinetur. Meli Cratum quidem meracius, 3c crudum aluuin