De origine, situ, qualitate et quantitate Frisiae, et rebus a Frisiis olim praeclare gestis, libri tres / [Cornelius Kemp]

211쪽

ub potestatem redigeret , concessit . Sed

spes elus exitu caruit, pritus enim Rex morte prsu nixa n Tithmarsos expeditionem non

suci Tandem Christianus loannes, inclitus Rex Daniae, cum Adolpho Duce Holsiatiae,

recuperatis undique viribus Tithmarsiam ingenti exercitu, anno domini 1 9 in aduat, rimisque appresserunt, abducta in , sinit praeda. Oblides vero8o secum dux runt, Omnia latrociniis sunt exhausti.&m seruattitem redacta terramque eam tributari alia fecerunt, atque id clitatis iuramento

a 'rinxerunt. De his Saxo Grammatic in sua praefatione in hunc scribit modum Frisia immor inquit adiacet Daniae ouae a Iuthiae

prom: nentia, subs dentium camporum, acgiem: deuexioris inclinata recellii instxin O frugu prouciat bera scio Oceani nun-oantis assequitur, cuius refluxionis vis, plus utilitatis an periculi incolis asserat, ambis tui extat si qui de tempestatis maenitudine e ruptis aestuariis, quibus apud eo maritimi ii eius intercrpi blent, tanta arui, undarii

oncedere consueuit vastitas ut interdum n6 solum agro tum cultum, venim etiam homi nes cum penatibus obruant.Haec ille. Et on

'esisti habitantes per communem hanc esicriptionem, hodie apue antur Frisones

licet cum distinctionem i in ab Orient

212쪽

piendo ab Albi fluuio vulgari diomate,

que postea ad Occidentem declinando,vltra Iada luuium habitantes Butienterprie em Et hi omnes a Ptolomaeo Cauchi magni appellantur, nulli antiquitus parueruntd Ps

Anulus Rex Danio Frisiam minorem inquit Saxo Gi .immaticus lib. Iq.)quae est de ipsa Dalaicarum partium rcum paucis exili comitibus petit. Diues agi prouincia est, pecoribus plena ac opullan :

caeterum confinis Oceano patet humilis, itivi eius interdum aestibus eleuetur,qui,ne μ' rum p nx, vallo omne littus praecingitur, quod si sorte perfregering inuadunt cam pos Vicos,3 sata demergunt. Neque illic locus natura alius alio editior existi plerumq; lagros ab imo conuulsos a Ilo loci traiiciunt, rlocum eorum occupante lacuna, in quorum consederint praediis possidendos, sed talem inundarionem sequitur sertilitas magna: nam gramine tellus exuperat, torrefacta in salem gleba decoquitur hyeme continuo θ' g latur aestu, stagni speciem praebentibus licampis unde, in qua rerum parte locanda afuerit, pene natura ambiguum fecit cum aliari anni parte nauigationis patiens, alia aratri

213쪽

grauem armaturam contemnunt, ancilibus utuntur, 3 missilibus dimicant, agros scrobibus cinguntiatius contulis edunt, penates in editum subiecto glebarum aceruo prou hunt. Hosa Frisionum gente conditos, iam minis inguae societas testimonio est, quibus noua, sedes quaerentibus, a sorte tellus obuenit, quam palustre primum ac humidalogo durauere cultu. Administratio prouinciae, sub nostris Regibus esse coepit, a qua Κantit' qui sorie praesidiu implorasset,propto omnium fauore suscipitur, pollicitus se eis aliquid de consuetae pensionis onere laxaturum.Auid promissionis Frisj, intuitu exilis

praenal; immanis negotio onerant, ac primum moenia propter Misdam fluuium quis . eum recipiant, condunt, tantulo stipendio

ingens militia stetit.Sueno vero reditus eius Opinione accepta uti in equitatum di estis Lelandi isi canis classem adscissit, ex qua nonnullas naues Stesiuic subductas adhue Adoram fluuium, usque solo tenus pertrahendas curati i ne ea pars elapsi hostibus foret Q i Pres ei impendio magis, quam sui fuit, inde cum copiis ad recens oppidum emit id te paludes amnemque suum natura

quam opere munitus erat Alatere ei Milda

214쪽

ercitu circumire non poterat locis e copio idoneis castra defg einde caesis virgultis, quae nemus proximum offerebat, ad perse Erandas pallades,castramenta fieri iubet, lubsus quum opportunum sol et velut ponti

bus uterentur. Interea quidam exprilica tu tuentute, siue mors impatientes, siue Vegetioribus animis virturis iactandae cupidi, prouocandi gratia riuum, qui inter castra:

medius erat, consueta arte transiricini v

gula eminus hostem incessant. Sed neque lacessentibus obuiidefuerunt, nam complU -. res ex utroque agmine, huic se certamini in-lserunt,suorum cuique pericula propulsuri, neutris communis fortunae negotium pati, ienter inspectare valentibus. Itaque paul sitim crescente pugna,adeo omnium huc animi confluxerunt, ex eo belli praestriti 1-lctoriae summa pendere, videretur. Ooximi filius thoi sani Petrus omnium Regis arca-l inorum particeps. non ignarus Frisi caetem Ixitatis confestim armari exercitu, pr stola-Iriq; castris paratu iubet . Huius rei inscij,Fri-lsai tota amne manu repente transvolant, rati sine paratu Regem in castris esse. Itaque au-lrdacius tu in prudentius, omnis eorum irrupuit exercitus, inopinatum hostem oppri imere auidus Sed Suenonianis non segniuslimcursitantibus,ad sibi notas refugere simil

215쪽

s I8rges, itias mox equites, saetorum a se pontium stramentis, si facitae stiperant, translati que fugam acerrime prosequuntur. Aliud quoque ferro sibi compendium struunt; in artata in sugientes strages excitata est , ut cons rati , cadaueribus amnis, mox a x et oribus cum paucis exili sociis, eques labitur, reliquis fugae expertibus, oppidum receptui fuit. Cui Streno a nutum ades ratus, Obsessos quam poterat infensus aggreditur,sp rans conditioia eius, totius belli finem su-eturum, saucios integris mutat, fessis rei uictos succedere iubet, diurno praelio no- ea urnum sociat, omnique iactantia curat, ne lassis quies remedio fiat, addebat obsessis animum, receu captiuorti occisio, nec cubque toties victore ars venia sperabatur. contra Rex si pugnam remitteret, neq; mox oppido potiretur, Frisitos obsessos auxilio futuros timebat ideoque perseuerantiori prε-lio opus ducebat.Sic metus utrinq; pugnandi occasionem fecerat. neci interdiu dimicas i contentiis em quoq; bello contribue-xunt. Tunc Vero anceps praelium erat, cum Valdemarus,clainore cominus orto, Frismos ins are ratus in parton qua si repitus exaudiedatur, cum signis accuri it sociosque perquam strenue repugnantes,errore nodi iste lusos oppress it. Ita sortissimi animi Dux, Mavoris habitu circumuςntui, quibus

216쪽

1sr pem ferre decreuerat, cladem atq; exitium Lirrogauit Oppidani velo assiduis plagis' dc continua lassitudine exhausti, nullumque eph gia: supplamentum habentes,cum nec vires, ncc vulnera vllo momenti pacto recre, re quiuissenit, desperatis rebus aedere se Re gi, quum fidem atque clementiam ultra ac rati si erant. experti sunt. Haec de diuisiones terrae Frisiae paulo prol xius dixi se suffciat, Inunc Vero caetera exequi pergam. T XIX.

SVot etiam,qui Frisiam in tres partes diu,

dunt de discernunt, iacmpe in orientalem, Gron ingensem mediam, occidentale quae singulae Zelandiae una,ab altera stenta diuiditur freto. Et media Cron ingesis

incipit ab Amaso uti Plini licit fluuio,vsq; pad Lauram illusti ibus ditionibus secundum p

ampta, Vedda cum Vester oldalatq; Plicdarga, seu Reides terra ut superius dicium decorata. Qui populi Diuo Ludgo

ro amicissimi facti ex diuitiis suis&offerto ixiis ut vocant Ecclesiam Monasteriensem construxerunt primum. Hae in quamditiones Gron ingenses Frisae,adhuc in hodiernu

di ea poralem, supremamque iurisdi-

217쪽

l s. 83ctionem habent & singulae suas leges,Vstis, ac consuettidines, si laq; municipali alis com- .lyendioso vo amine perlibros, titulos,&ca: ita exquisitis smaratione summaque reru hillissim, ,rum hominum aequitate diligo, ter condita,&di stincta, suosque iudices vul- gato nomine Redgeros, sive Gri et man . in . qui sibi consilientes omnium contro luersarum, rima instantiae desiit torcssunt,&soli ustultitiae respectu habito ius populis dictivi non ut leges sentiunt, quas non nO-uerunt, sed prout municipaleius eis dicta latque iudiciorum consuetudo habet. Et si

quod est admissum facin ,si caedes facta si de hs reditate,de finibus controuersia est, iidemidis ei nunt, nec magnatum, nec diuitum capitantesgratiam, quod aequum est,omnibus se

cundum iura sua nunicipalia reddunt, scie te etiam quod Deus occulta inspiciat. Om- rtibus tamen gratum&Vtile imo necessariu videtur, interpretationem disti ciliarum sua rum legusium re iure scripto δ rescriptis principum lRomahorum. A quo rui iudicusententiis appes latur ad praefectum Regium,

siue eius locum tenentem Capitaneos quatuor, quem patrio idiomate Meu Se Hoe amen vocant, ii controuersias omnes ex niuersa irente eo delata sciuo compo- nunt decreto. Et is locum tenens solus a Rea

218쪽

Viuit, perpetuo manet. Capitanc vero siue vulgari lingi a Hollo anni, alternis annis ast 'Scnatu roning oco nilituuntur, sussi a bgio creantur ex codem Senatu, viri pruden- tes ac synceri patricio sanguine nati, qui nci saliorem, ncque gratiam aut praemium cap tant,sed solummodo quod ullum est, iudi cant,&nihil aliud, ob qua cumque causas ac cipiunt, scd gratis 4me ullo remuneratio mni, praemio lites terminant, duratque otii tui eorum toto biennio, id ali Magistratus hoc potiri queant. .)mnes ruricolae e t t L

prouincia a ciuibus in causis debiti coram h Hoil mannis ad iudicium vocantur quoties hVel deminima rea quopia impetuntur. D - ctique Capitalici siue H Umanni omnium fere controuersiarum, si temuletis conani sum prouocation a perpetui sunt desinitores p&se constitLut iudices tam de publicis quani priuatis causis, neque parent ulteriori pro Luocationi: ct hi ua stipcnd ae fisco Regios siue mulctis percipitat. Quod si grauiores c -

trouersiae, arduae perplertaeq; ad eos defcrari, tur prius ad arbitrium optimorum virorui qui in eo territorio inueniuntur recte de Irni Volunt, i cmittunt, ut potius suffra

si is quam legibus terminentur, priusqua ad iliquod iudicium deuenia ur, si tuo ipsi

219쪽

liuio locum tenentis de horun ncgotiis maio- diligentia decernunt equi iudicatur re-

lus vel condemnatur, cogitur pro mulctat inere litigantis quinque marcas fisco pende ire, prouocationis beneficio condemnatis denegato it haec terra multum ab aliis dis

seri legibus ex institutis, quum Pristitata Oc-

cidentales quam Orientales usurpant tu, Cu luile,hi autem ut dictum est, ius municipale tantum. Itaq; Iurisperitorum S soro litii an- tium null' est ibi numerus quoniam catullis causidicorum cauillationil, interpi clarii atque peruertere possunt, nec litigantium querulorum libellos in usu habcnt, scd ordprs sentes peragunt idque iit. ne lites auariti iudicum, patronorum in longum pei ra,

hantur.

Qi ridet his igitur te es, ct ossa ina, Se ruat antiquum nempe videresorum.

In hae terra magnus k insignis nobilium hominum numerus est, qui suas peculia res habent iurisdictiones, equestris ordinis

Viri,qui quotannis, quaternis vicibus ex Ve-- iusta consuetudine Croningam conuenire, de causis possessionum agrorum inter pari tes decernere solent. Sed ille mos iam totus abolitus, vixque semel in anno controuersias dirimunt. Cuius regionis mentionem saepe facit Cornelius Tacitus, & claruerunt ante

Christum natum, ac sortissima bella sesso

220쪽

mores eorum demonstrant, nam pro liber

tale ut Fit blaes occumbere parati sunt, . vii superius lib. I. notauimuS. A v v T XX.

HAE omnes Zelandiar,olim coniuneta

in regnum fuerunt sublimatae. ob sui amplitudinem titulo Regio deco Tatae.Vnoque nomine appellatae si ista In

quibus singulis praedictis celandiis Frisio

primus conditor huius regionis, ac sentis, unum de suis collocauitsiliis. Et his septem' Zelandiis sic occupatis, ipse Frisio clim silia sua Vimeth perrexit in i insertandi, quam terram nomine filiae suae sic vocavit. LX qua Vimeth progeniti sunt, Hadetricus in Hadelingeriandi Tithmarus in Tithanai sche, es adelinus in Redinsertandi: dilatan essu os terminos ulsisquehabitat

Tibasterrae,occupauerunt terram Vsque Stu

den Hannouer. Quamuis Berosus asserit de Germanis,Thitinarsos a Marso silio Titi l

conis descendisse, qui habitant iuxta bstia ' ubi fluuij. Habueruntque Frisi a multo