Elementa juris civilis, iuxta ordinem Institutionum imperialium erotematice exposita-fJoannes Arn. Corvinus add. Germ. Cousinii Receptarum utriusque juris regularum partitionibus

21쪽

Quamobrem, ut Nobilissimis amplissimis eiusdem Constulibus o P

ctoribus , ipsum Enchiridium iterato obtulimus; ita nunc vobis, Viri Nobilis ι-1ni ejusdem schola Curatoribus, haec erimus Elementa. Equidem schola pla-1reserviunt; cui nunc satis nos dedisse a bitramur. Quod offerimus, benigne ut accipiatis, non ne ducia, cum d bita

merentia rogamus. Amstelodami, Cal.

v. v. N. N.

22쪽

Legum cupidaeumventutis. Nolix mirari, nos, post

Enchiridium nostrum, haec vobis uris civilis dare Elementa Partim nos actum agere fatemur , sed non omnino. Facimus id vestri caussa eorum

rogatu qui pro studii uri dici initiis Enchiridium nostrum nimis operosium judicarunt. Ex isto judicio concidimus mulia aliastylo exposuimus faciliore Scilicet ea fuit intentio novi hujus laboris, ut per haec Elementa, quasi manu , ad Enchiridium duceremini. In prima Institutionum Imperialium expositione singula curatius tractavimus, Jatiores materias inseruimus ex Pandectis, ut quae minus digesta tractantur in iis methodo , juxta Institutionum

magis compendiosam proposi

tis, facilius vos imbueremus. Ο-nuerant id ex re si e Viri studiis

23쪽

diis vestris faventes. Post editum Enchiridium , iidem, juxta alios,

monuere , ut leviorem adhuc doctrinam praemitteremus, ex so

lis quidem praeceptis Institutio

num , omnino ad promovenda magis studia vestra id necessarium judicantes. Iterum voluimus parere monentibus Viri clarissimi Germani Cousinii , in Par- lamento dum viveret Advocati, receptarum utriusque Juris regularum partitiones adjunximus; quod eas non modo in isto studio adhuc rudibus, sed .servire possent provectioribus. Coeperamus quidem in eas aliquid commentari , sed deinde iste labor

minus visus est necessarius. Supersedimus eos attamen pauca leviter

a nobis notata reliquimus. Ipsum de regulis uris ex corpore Justiniane titulum non adjunximus, quod juxta alterum de verborum

significatione,ipsis soleat jungi Imperiali-

24쪽

perialibus Institutionibus. Sed continet iste tantum juris civilis regulas. Juxta quas a Cl. Cousinio habetis tegulas uris Canonici; dc utrasque quidem non sparsim propositas , sed memoriae vestrae juvandae , concinna methodo in

unum compactas. Vobis cum no

ster , tum Cl. Cousini labor ut prosit, vovemus religiose Valete.

25쪽

JURIS CIVILIS,

DE JUSTITIA

luntas jus tuum culcitie tribuens di. ext hic prirrc.

Dt lex : Univer alis, qvie omnes virtutes complectitur rac Particularis, hic definita me . par. f. hic. Li,otuplex es Iustitia particularis 3 . Duplec t. Distributiva, quae distribuitn inera, praemialitanas , pro lingulorum merito dc dignitate a commutanda quae in o

26쪽

ELEMENTOR LIB. I. spectat rerum in contractibus aequalitatem mes

vi significat hic IM P. Alias quidem accipitur diverso modo; sed

Ilic significat Juris, seu Justitiae artem. Pac in no- tu hic Quae alias Jurisprudentia dicitur Textus, hic. S. I. diuid si is, seu uri prudentia P. Divinarum, atque humanarum rerum notities justi atque injusti scientia. f. I. vel secundum Celsum, ars aequi loni. I. I. F. eod. Lu suu Iuru praecepta P. Honeste vivere; alterum non lintere; stium cuique tribuere Text. S. 3. hic.

'tuplex es Im ε . DupleX publicum invatum . . . hic. id est pub ictim P. Quod ad statuin Rei p. Romanae, vel cuiusque Reip. utilitatem per se, dc principaliter spectat. . eod. Suid es privatum m. Quod per se, principaliter spectat ad

utilitatem privato Ium . . eod. De quojure agit Imperator' P. De privato tantum . . Od. ua sunt situ Iuru principia M. Collectum est e praeceptis naturalibus, gentium, di civilibus. f. tia hic.

De jure Naturali, Gentium, Civili.

Lubtuplex es Ius scundum priora principia θ. Triplex : Natiuales, Gentium , di Civile. λ Ab hic. Luites jus naturale Quod natura omnia antimalia docuit. Inde

27쪽

TIT. 4. DR JUR NAT GENT 1cc. matrimonium, liberorum procreatio ac educatio. Inde etiam libertas Text. hic pr. f. 2 insin.

Luites tui gentium Quod usu exigente, inuinani neces sitatibus, homines naturali ratione ducti in aer se

constituerunt. Inde omne pene contractus, captivitates, servitutes, an urnastiones Text. S. 2. vcs. us autem gentium.

Text hic f. I.

uid differt jus naturale a jure gentium' ' Quod illud videatur commune omnibus animalibus quae etiam istius uris peritia censentur): hoc vero humani generis proprium est. Text hic. pr. se . r. Luid i fert ju naturale jure ciυLi M. Bltaria in I. Origine quatenus jus naturale cum plo humano genere proditum est jus civile tunc esse coepit, cum o civitates condi magistratus creari, nege scribi coeperunt. S. II. in f de re r. divi . . Duratisne quatenus jus naturale est immutabile civis mutabile M saepe mutari solitum . ii hic. Luid difffert jus gentium jure cibilia . Quod illud omni humano generi commune est, Lapud onmes populos peraeque custoditur hoc proprium est unius civitatis, in unaquaque civitate appellatur. Veluti Athenien-1ium Romanorum S. 2. hic. Cum vi ciυi e simpliciter nominatur , quod inte igitur ZRomanorum tanquam judicatum praestantissimi P. f. 2 eod. Suot lex est jum ciυile Romanum p . Duplex scriptum,in non lcriptum . . . hica

28쪽

q. ELEMENTOR LIB. I.

Suo specie scripti iuris recens Imperator' P. Sem: Legem Plebiscitum, Senatusconsul- Ium , Principum placita magistratuum Edicta, d Milonia riuilentum. . . . Luides lex γγ Lex est , quod posulus Romanus Senatorio Magistratu interrogante, veluti Consule, constituebat Text. hic f. q.

iii siletiscitiam U. Quod plebs plebei Magistratu interrogante , veluti Tribuno , constituebat. Quod Lege Hortentia, lata anno C. C. 6 . non minus, quam lex valere coepit. . . hic.

Luid est Sinam misi tu is P. Quod Senatus jubet, atque constituit.

Text hic. id sunt Principum Placita P. Conlii tutione Principum, eoru uaque decreta Medieta, postquam in eos imperium cpotestatem populus Romanus contulit, pro lege Proposita ac lata Text. hic f. 6. uoluplice sunt constitit tess . Duplices vel generales, vel personales. Text. eodem ver plane. Vae sunt personales P. Quae per Onam non transgrediuntur. . .

6. vers. p. ane.

Sua sunt generales Iu Quae omnes procul dubi tenent. . . . in ne. tatio earum sunt ' cies Tres . . Nam princeps, vel ob meritum alicui indulget. 2. Vel alicui a nam irrogat.

. Vel alicui sine caeemplo subvenit . . . si vers.

29쪽

Tiτ. DE JUR. TR so N. actua sunt Praetorum , seu Magi rati m Edicta Quae Magistratus, ut Praetores , item di-las Curules introduxerunt. . . hic. . . ua sunt e Don a Prudent timi Opiniones, di sententia eorum , quibus recinissum fuit de jure rei pondere. . . eod. fui es Ius non scriptum Consuetudo, quam diuturnus utenti vinconsensus, nec uri naturali, neque uri scripto, quod in usu est, contrarius, comprobavit. S. 9.

Luaiunt hectaturi privati γ

' Hoc ad personas, aut ad res aut actiones Iescitur. b. ult hic. I I T. III.

De Iure Persenarum. ctu mori singuitur jus Personarum P. X varia hominum seu personarum diste.

Tentia.

Omodo dividuntur homi res seu per oua Re Vel secundum naturam ratione sexus in ima resi feminas l. 9. De flatu homili. Vel secundum jus Gentium , in liberos Nervos . . . . eod. r. hic Vel secundum jus civile , ex statu sive publico civitatis , in cives peregrinos: sive privato, familiae, in personas, quae sunt sui vel alieni ut is r. in . de his, ut sui et t. jurctum divisione persequitur Imperator' P. Secundum jus gentium lai, ite, privatum quidem. es summa personarum divisio, sectiu-dumjus gentium ' . Quod omnes homines aut liberi sunt, aut servi Text. hic. p mc.

30쪽

s ELEMENTOR LIB. I.

ut es liberim Naturalis facultas ejus quod cuique facere libet cis quod vi aut jure prohibetur Text. S. I.

hic.

Luid se Sertiti ua . Constitutio Juris gentium, qua quis alieno

dominio contra naturam subjicitur Text. S. 2.

In quo des it potesa dominica 3 P. Apparet L In persionis, quatenus primis

temporibus, dominus in servum habebat pol statem vitae&necis licet postea sine causa in eum supra modum yvire non licuerit. . . a. in δε his qui sui, vel auenijuris sunt. 2. Quatenus in servum usum fiuctum constituere potuit, ceum testamento legare. S. 7. 8. in . de legat. II. In ἰο , quatenus quae acquirebanti contrahebant servi, dominis acquirebantri contrahebant. d. S. 3. pr. I. V. de sipui. serv. aeuibus modu acquiritur Servitus se. Iure gentium, captivitate in justo bello; Iure .iυili, cum liber homo major et annis, ad pretium participandum se venundati passtus est, vel ob ingratitudinem invitus ad servitutem libertus

revocatur hic μυ 78. cap. 2.2uibu modis amittitur 3ry. Vel absque domini voluntate vel ex domini voluntate, ex legis beneficio , cum servi a

domino gravi injuria sunt affecti vide . a. inst. de tu, qui sunt sui, sec.&ua es liberorum, o se υorum Pioso In servorum conditione nulla est differentia , in liberis autem multa, Sunt enim aut ingenui, aut libertini Text. f. uis hic.