장음표시 사용
391쪽
militum videntur,is tubarum sono. At vero cum aliquid es melim mansuete, justε, moderate, sapienter iactum, in iracum dia praesertim, quae est inimica consilio, & in victoria, quae natu-οοri insolensi superba est, aut audimus, aut legimus quo stu Incendimur, non modo in i gestis rebus, sed etiam in fictis, ut eo saepe, quos nunquam Vidimus, dii imus. Te vero, quem. praesentem intuemur, cujus mentem sensusque diis o cernimus,
ut, quidquid belli Brtuna reliquum reipub secerit, id esse salvum 5 velis, quibus laudibus esseremus tu quibus studiis prosesuemur ἐqua benevolentia complectemur i parietes, m us fidius, C. sar, ut mihi videtur, hujus curiae tibi gratias agere gestiunt, quod brevi tempore futura sit illa auctorita in his majorum suorum, suis sedibus. Equidem cum C. Marcelli, virici timi, x eo somemorabili pietate Dac virtute praediti lacryma modis vobiscum
viderem, omnium Marcellorum meum pectus memoria i est itiquibus tu etiam mortuis, M. Marcello conservato, dignitatem suam reddidisti, nobilissimamque familiam, jam ad paucos redactam, pene ab interitu vindicasti. UL Hunc tu igitur diem tuis maximis Minnumerabilibus gra Itulat,onibus iure antepones haec enim res unius propria C. Ca saris caeterae, duce te, gestae, magnae illae quidem, sed tamen mutito magnoque comitatu hujus autem rei tu idemin duces &ὰ mes quae quidem tanta est, ut tropaeis, monumentisque tuis nul si unqua Pallatura sit finem aetas nihil enim est opere, aut manu factum, quod aliquando non conficiatin consumat vetustas at,
ro haec tua iustitia, in lenitas animi florescet quotidie magis,
Pausive,umpta insoletis ac parum usita sarema proprio elernentiae suae facto, quod hit. vietoriis anteponendm me, qui multo. 45. 2 ιM Mid bellia io lam ab En comitis victoriarum habes, nullo verarii d istimi tus est, qui sime init quorum clementiae, quaeri tua tota est. virtuti Mui fortunu et erciι Id est, qui ab Tuis eruιuωιionibus. J Anta illa et- in hello non iniuriemni vilia in risus siciter gestis in Ovili di- M. Heio M. Tianslatio h robus ani erum 25. gratulationes muramatis, ad recinani natas, qui is serinus ad Caesari decretae sunt, quodn inuis eo laetitiuua sigilificaridam conci itiar. gerat, ut i Eait lib. Qiau. πα----Ib. evius sinus. De hoe dictum est seotic illa civilibus dierum M. ut Disa promtiam , Iramg. l6. - . M l. . fert lib. 2. 49. ιιιι avetori tis. Restituto Marcello s. Trex eis.J De his distum orati iu Caesum restituitur Pristitia enavin au Pisonem Paraegr. 15. not. aut M. et ita a quae tempore heuoriam eicilium Ib. --ου--ι.εν-.J Monumentum g Pisue jacuerat. - neraliter ram est memoriae caua in
celio fratro qui supplex ad Caesaram sepulcrum; si nihil erat, monumentum vvnit ut pro De marcello deprecare memoria ea assianum est.
392쪽
iui, non ameo pacem, sed orationem etiam civium pacem flagia sotantium repudiari. Neque enim ego illa, nec ulla unquam sec tus sumarina civilia semperque mea consilia pacisin togae socia, non belli atque amorum fuerunt hominem sum secutus priva in ossicio, non publico ramumque apud me mali animi fidelis memoria valuit, ut nulla non modo . cupiditate, sed ne spe quissdem, prudensis sciens, tanquam ad interitum uerem voluntiari. um Q - quidem meum consilium minime obscurum fuit; nam in hoe n ordine, integra re, multa de pace dixi in in ipso bello eadem etiam cum d capitis mei periculo sensi. Ex quo amnem erit tam injustus rerum ut aestimator, qui dubitet, quae a m saris voluntas de bello fuerit, clim pacis auctores conservandos statim censuerit, caeteris fuerit iratior Atque id minas Mirum
videretur fortasse tum, cum esset incertus exitus, se anceps r fora
fortuna belli qui vero victor pacis auctores diligit, is profecto de , ineat, se maluisse non dimicare, quam vincere. Atque hujus 45 quidem rei Μ Μarcello sum testis nostri enim sensus, ut in
pace semper, sic tum etiam in bello congruebant: quoties ego eum, & quanto cum dolore vidi, cum inlotentiam certorum hominum, tam etiam ipsius victoriae ferocitatem extimescentem
Quo gratior tua liberalitas, C. Caesar, nobis, qui illa vidimus, Sodebet esse; non enim jam causae sunt inter se, sed victoriae
II. Roussiari. J Caesar minis cupidus su Repudi bellis civili, ii, Cieero suasor, hanc Pompeius semper ras. Ex tis. J Cones is totius πυ- ropudiavit metit superioris, quam aio inmmnit Ia M. Gruti animi fissis Umoris Pacem anuivit, qui meipu pacis aurinneio Pompeii revocatu merat ab ux ctores conservavit m ni paris aucto illo ieem, unde eum Gicero euius rem Caesar conservavit, igitur pacem est non odio Caesaris, sed, ut ait lib. I. amavit. Epist. Fam 3.suri rueruus mund εαμ- 48. Insolantiam uertον- hominum. Jpeii saluti, eum tu a uando non defuisse Certos dicit 'irusi odiosum esset man . PPellare; md inter eo potissimum Ri-b6 intervum 'verem uoluntari eres i. aentulus, a. Domitiua tim. De Pompeii victoria nunquam e barbus Curius. Antonius, qui inmne ieero ominatus eat. Primam quia silade rit iacia conditionibus repudi neque magnas copias nequis bellicosas tis.
deinde excepto duce, paucisque ritiei 49. Femei atem ετιi-uentem J le vi-pibiis, reliquos iii bello rapa s. et in detur indieare. thisae utilius Caeaarem. oratione crudeles deindo amyliammorum quam Pompeium, Vieisse Mopter eorum virorum alienum, nihil deniquo crudelitatem in cupiditatem qui inhoni praeter ipsam 'ausa. Pompeii Pompeio erant. invenit. Pompeius signa tironeis eoi o I. Non enim e--, Saepe ieero lectitiin exercitu eum Maesaris aegioni eum multis historicis ac praecipue vel-hus robustissimis iontulit; victus tur leto Paterenis et Humeti eausam Pimimh, inimis etiam eastris, olus f. multo meliorem uiam is everat. ine. Haec Cicero scribit in lib. q. - rum inlo non agitur de causa, sed de Piat. S. Fam victoriar nam vietoria Maeaarim longo 38. Imur re.J Id eat, nondum divisa moderatior extitit, AEuxin quae in Pu -
393쪽
comparandae. Vidimus tuam actoriam meliorum exitu te nainatam με gladium vagina vacuum in urbe non vidimus; quos amisitiuus cives, Martia vis perculit, non ira victoriae: is
55 dubitare debeat nemo, quin multos, si fieri posset, C. Caesas
ab inseris excitaret, quoniam ex eadem acie conservat quoa
poiast. Alterius vero partis nihil amplius dicam, quam id,
quod omnes verebamur i nimia iracundam futuram fuisse victoriam quidam enim non modo armatis, sed interdum etiam oti
60 sis minabantur nec quid quisque sensisset, sed ubi fuisset, cogitandum esse dicebant i ut mihi qui lem videantur dii immori hes, etiani si poenas a p*pulo Romano ob aliquod delictum expetu
, verunt, qui civile bellum tantum d tam luctuosum excitaverunt,
vel placati jam vel etiam satiati aliquando omnem spem salutis 63, ad clemepuam ictoris, sapientiam contulisse. Quare gaude
tuo isto tam excellenti bono, di fruere com fortunais gloria, tum etiam natur is moribus tuis ex quo quidem maximus est fructus jucunditasque sapienti; caetera cum tua recordabere, etsi persaepe virtuti tamen plerumque delicitati tuae gratulabere:
0 de nobis, quos in repub accum simul salvos esse voluisti qumties cogitabis, toties de maximis tuis beneficiis, toties decim eredibili liberalitate, toties de singulari sapientia tua cogitabis: quae non modo summa bona, sed nimirum audebo vel sin die re tantus est enim splendor in claude vera, tanta in magnia studine animi & consilii dignitas, ut haec a virtute donata, ea
Munynam vacuam gladio. feraciorem. i ita ut visis ura.
peio fuisse relata, propter eorum super 65. Ad limentiam. J irisph his adia- 3ietimis i. citatem, quo secum habe latiir sari. initisitim divina providentiabat sectunt e me, ut clementi victoli violoria. a. Vidim .s. J mhnt ali motu mo concedi retur, tum ut populum inom. Udi rationem aevaritiae victoriae quia post ciscerentiir, tum ut Caesaria elementium dilaeam tenvi Muifius est, sed suis hostibu a,e- Ohilitarent.
394쪽
tem 1 sortist eommodaru esse videantur. Noli igitur in consero vandis bonis viris defatigari, non cupiditate praesertim, aut pravitate aliqua lapsis, sed ut opinione ossicii, stulta fortasse, certe non improba, e specie quadam reipublicae non enim tua uJla culpa est, si te aliqui timueriint contraque summa laus, quod pleriquein minimo timendum fuisse senserum.
In qua uis insidiarumsus rimeri
Nunc vero venio ad gravissimam querelam, in atrocissi, Imam suspicionem tuam quae non tibi ipsi magis, quin eam omnibus civibus, tum maxime nobis, qui hie conservati sumus, or videnda est quam etsi spero esse falsam, nunqtiam tamen verbis extenuabo tua enim cautio nostra cautio est ut, si in alterutro
peccandum sit, malim videri nimis timidus, quia parum pri dens: sed quisnam est iste tam demens irae tuisnest tametsi qui magis sunt tui, quam quibus tu salutem insperantibus reddidisti an me
eo numero, qui una tecum fuerunt di non est eredibilis tantus Io in ullo furor, ut, quo duce omnia summa sit adeptus, hujus viatam non antepopa suae. At si tui nihil cogitant sceleris cavendum est, ne quid inimici qui omnes enim qui fuerunt, aut sua pertinacia vitam amiserunt, aut tua misericordia retinuerunt: ut aut nulli supersint de inimicis, aut, qui superfuerunt, amici mi sint. Sed tanaen, cum in animis hominum tantae late mas
cavae uia. . Ad misis amiserelam J iam quoqua eadem operi, cavebit ac si illi alio ae a meitiar ut frater arcellus die quid mali accidarit, omnivi id quoquo aes Caeaaris, do ejusdem urcelli acer aeui iahitata graviter 'onquestus Caesar Ib Inauerum Lan tim- nempe, vel antiqua se aliquid ab eo innidiarum metu securitate. . . . Tam demanant Qui m. tibi insidia. 5. mea ammi-ιis. J Dicit Cicero, quod retur. m diluanta alta averit Caesar, omnibus
395쪽
sint 8 tanti recessus, augeamus sane suspicionem tuam simul eis nim augebimus & diligentiam; nam quis est omnium tam ignarus rerum, tam rudis in repub tam nihil unquam nec de sua, nee de communi salute cogitans, qui non intelligat, tua salute contineri 20suam 3 ex unius tua vitam pendere omnium t Eqrudem de tedios noctesque, ut debeo, cogitans, casus duntaxat humanosue incertos eventus valetudinis, natum communis fragilitatem extimesco; doleoque cum respublica immortalis esse debeat, eam in unius mortalis inimi consistere, si ver ad humanos asus, 25 ilicerto ue eventus valetudinis, sceleris etiam accedat, insidiarumque coniens V quem deum, etiam si cupiat, opitulari pota reu
publicae credamus t omnia sunt excitanda tibi, C. Caesar, uni, quae jacere sentis, belli ipsius impetu, quod necesse fuit, per
culsa atque prostrata et constituenda judicia, aevocanda vides, Socomprimendae b libidines, propaganda soboles omnia, quae dulapsa defluxerunt, severis legibus e vincienda sunt. Non fuit recusandum in tanto bello civili, tantoque animorum ardores a morum, quin quassata republica, quicunque belli eventus fuisset, multa perderet Mornamenta dignitatis, in praesidia stabilitatis 55 suae , multaque uterque dux faceret armatus, quae idem togatus Mori prohibuisset quae quidem nunc tibi omnia belli vulnera curanda sunt, quibus p ic te mederi nemo potest. Itaque illam tuam Ueclarissimam, sapientissimam vocem invitus audivi, satis te diu vel naturae vixisse, vel gloriae satis, si ita vis, na-6oturae fortasse addo etiam, si placet, gloriae; at quod maximum est, patriae certo parum. Quare omitte, quaeso, istam doctorum hominum in contemnenda morte prudentiam 3 nesi nostro porculo sapiens esseri saepe enim venit ad aures meas, te
idem istud nimis crebro dicere. satis te tibi vixisse; credo:
'τ mnnιιι sim ereitnminuibL IIIle Ci buit Caesar in senatu, ubi postquam eoar liortatur Caeaarimi ut Reipublicae sor questu e ι de arcaeui acerbitate di dem unis uigilitatem restitulit, quae bellis u spicione itisidiarum, dixit demum vivirae
396쪽
sed tum H d audirem, si tibi soli viveres, aut si tibi etiam solios
natus esses; nunc, cum omnium salutem civium, cunctamque rempublicam res tuae gestae complexae sint, tantum abes a perse tione maximorum operum, ut fundamenta, quae cogitas, nondus ieceris. Hic tu e modum tuae vitae , non salute reipublicae, sed a
quitate animi definies quid, si istud ne gloriae quidem tuae satis εο est cujus te esse avidissimum, quamvis fis sapiens, non negabia. Parumne igitur, inquies, gloriam magnam relinquemus immo vero aliis, quamvis multis, satis tibi uni parum quidquid enim est, quamvis amplum sit, id certe parum est tum, chm est aliquid amplius. Quod si rerum tuariam immortalium C. Caesar, hie 5s
exitus futurus fuit, ut, devictisadversariis, rempublicam in eo st tu relinqueres, in quo nunc est vide, quaeso, ne tua divina vi tus admirationis plus sit habitura, quam gloriae: quidem gloria est illustris ac pervagata multorumis magnorum vel in suos, vesin patriam, vel in omne genus hominum famis meritorum Meso igitur tibi, reliqua pars est hic restat actus in hoc elaborandum est, ut rempublicam constituas, eaque tu in primis cum summa tranquillitate motio, perfruare tum te, si voles, cum latriae, quod debes, solveris, naturam ipsam expleveris satietate vi
vend:, satis diu vixisse dicito. Quid est enim omnino hoc ip-65
sum diu, i, in quo est aliquid extremum, quod eum venerit, omnis voluptas Naeterita pro nillil est, quia postea nulla futura sit 'uanquam iste tuus animus nunquam his angustiis, quas natura nobis ad vivendum dedit, contentus fuit: semper immortalitatis amore flagravit. Nec vero haec tua vita Iodicenda est, quae eo meis ripiritu continetur illa inquam, illa vita est tua, Caesar, quae vigebit memoria saeculorum omnium, quam posteritas alet, quam ipsa aetemitas semper tuebutur huic tu inservias, huic te ostentes oportet quae quidem quaed erederem. beneficiorum s reflat i quod habet aliquem haeirmitate. respiratione.
58. Admirationis plua, quae- Harim. dendo in hac memetia erramar quod enim Plata a tirationis habebat Caeaar habet sitiem non est diu; nihil . autemtor rea selieiter ubique gestas, A trium est in rebus humatiis, quod non al3eat Phos ubique re Portatos minas vero glo finem ergo nihil est quod Aa diu. Guu riae, quia Remimh. bellis civilibus labe re Caesar dicere nun ineat, a malis diu sartatam omnino pristina dignitati non vixisso. v tutis. I. Pro nihi eat. vinpia praei fit me restat artus. Verbum istud ita nullo lam habenda est, quin uonsen- .erus tranatatum eat a comedia. Itaqus titur. hiemstntam tanquam eatiintroia in m 4 mi tu inseruias a Significat C munda, ut omnia restituantur, α habeant ari huic immortalitati omνarandae dare vim exitum. Operam Rempub eonaituendo. 65 Salis diu. I Dixerat Caesar in aua b intemes. . Debet Caesar ostendere oratiotie, natis . diu vixime jam ruin aetemitati. qualis, quantusque ruerit in vi cem refutat Cicero, WExplicat osten Ru b. adinxxxx xx- .
397쪽
75 miretur jampridem multa habet; nunc, etiam quae laude exispeetiit obstupescent posteri certe Imperia, Provincias, Rhenum, oceanum, Nilum, pugnas innumerabiles, incredibiles victorias,
monumenta, munera, triumphos audientesin legentes tuos; sed
nisi hae urbs stabilita tuis c filiis A institutis erit, vagabitur so in modo nomen imim longe atque lata, sedem quidem stabilem,&domicilium enum non habebit. Erit inter eos etiam, quinashentui, sicut inter nos fuit, magna dissensio; elim alii Iamdibus ad coelum res tuas ystas efferent, alii fortasse aliquid requirent. idque ve maximum, misi belli civilis incendium 85 salute patriae restinxera ut illud fati fuisse videatur, hoc consili Servi igitur iis etiam judicibus, qui multis post seculis de te judicabunt, quidem n haud scio an incorruptius, quam nos; namin sine amore, ut sine cupiditate, di rursus sino odio, & sine invidia judicabunt Id autem etiam si tunc ad tri
s ut quidem falso putant, non pertinebit, nunc certe pertinet, te esse talem, ut tuas laudes obscuratura nulla unquam sit Oblivio. Diversae voluntates civium fuerunt, distractaeque sen
6. nperiit. J Capin imperator fuit inc;:inis, Britaiiiiiii, Geraiiui1iά,- Africo, quo duxit exercit ris. b. Provincios a Caesari decreta fuit,li ratii serit Praeturaui; i Ost Consulatum Gallia. Ib Rhe)rvr:i. Pilinus Rhenurn t nvium ponte mininisit, di ouin a xercitu transivit, di inuitque Germanos quos litu alluit tim
viles victorias unducies Clitum nouagin
Ib. Muneris. Post victoriam imperitator militibus qui bene rem gesserant d bat nimiera, quae congiaria dicebantur. ΡωιSunt etiam intelligi vulae, venati nes, lauti Menici, α Theatrales popiam exilibiti, qui tornine uirorum in illa
Ib. Triumphos. Qilinquies Camar triumphavit ilo Gallia, de Ponto, Empe Afri a Ilispania. Vide Volteium Patere.
Boip. haec bella civilia tribuent. ib. me consilii. Bespub rustieata tribuetur Caesaris prudentiae. 86. Ita I/ei chbus. intelligit periteros. qui incomimias itidicabutit de Caesin, quain qui illius aetate vivunt. 89 Mavtem. Illo leviter persu itCu mirent, qui, ut to,tatur Sallusti , non crevidit post mortem hontinuin animos eme immortales. 90. Nou pertinebit. Μortuo corpore Wallimo triuit is,milies sentiunt. I. quitur Ex meiate Caesaris. 92. Dicera E mimntate eicium. In DI-lis eivilibusnil inlinium, alii Caesarem
ci maris meliorum, si Pompeii credidi,
398쪽
teritiae non enim consiliis solamin studiis, sed armis etiam dicastris dissidebamus. Erat autem o obscuritas quaedam, erat ce tamen inter clarissimos duces: viti dubitabant, quid optimum .ssosset multi, quid sibi expediret multi, quid deceret; nonnulli etiarii, uid liceret Perfuncta respublica est fio misero sat Iique bello vicit is, qui non sortuna inflammisret odium tuum, sed bonitate leniret ne qui omnes, quibus iratus esseti eosdem etiam exilio, aut morte dignos iudicaret arma ab allicimpolita ab aliis ereota sunt. Ingratus est injustusque civis, qui
armorum periculo liberatus, animum tamen retinet e armatum:
ut etiam ille sit melior, qui in acie cecidit, qui in ca I animam profudit; quae enim pertinacia est quibusdam, eadem aliis cor stantia videri potest Sed quia jam omnis fracta dissensio est ama osmis, extincia aequitate vilioris; restat, ut omnes 3 unum 'elint, qui modo habent aliquid non solam sapientiae. sed etiam sat latis Nisi te, C. Caesar, salvo, Minclita sententia, qua cum ah-tea, tum hodie vel maxime usus os manente, salvi esse non ponsumus Quare omne rie, qui haec salva esse volumus, & hor Hutamur, Mobsecramus, ut vitae, ut saluti tuae consulas omnesque tibi ut pro aliis etiam loquar, quod de me ipse sentio quoniam subesse aliquid putas, quod cavendum sit, non modo excubiasin custodias, sed etiam laterum nostrorum i oppositusi corporum lio pollicemur. errori liberata. victoris hostiism consentian t -- putaram salvam. oppositioneae.100. Aut morte. Faustum Syllae filium, lla. Subesse aliqvid. I ad eat, ianuas Astatim ii, α saren juvenem aevia tibi insidias obamir parari. nu iacu, qtiideui iniuriarerit. b. Exeubias X earat si . J custodiae ad Ib. Arma ub liis posita. Victo Pom diem, α ex bis ad noctem pertinent, laeto, alii omnino quieverunt; alii perti juxta illud Propertiis Ronavitiis eae lisa Iiaciter arma rettulierunt, . secuti furit decreuit in otia misi. Catone M Scipionem inrasrieam: qui II 4. Laterum nostrorum. J Plutarchus in hiis victis, arina detracta aunt vita Caesaris ait, obsecravim eum amicos, Ius In .ιusia. ut est, cam post victo ut praesidio corpus muniret eamquoad id alam re agit ir, in sontes uatiuntur operam multi amico nainuiceruntur sa-109. π,m ouis.J id est, hoc ipso die cere noluisse. Dicebat enim atrua me quo Malculi 4 Caesare Reipublicae red mori semel, quia asiadis expectatione ditus c.t. Pendere.
Gratias agit fari pro Mareello restituto media qua ratinisti eur cateris tacentibus patis tim ipse dixeris. Sed ut, unde est orsa, in eodemierminetur oratio mea νααi-
399쪽
mas tibi gratias agimus, C. Caesa, majores etiam habemus. Nam omnes idem sentiunt, quod ex omnium precibus & lacrymis
sentire potuisti. Ged quia 'n est stantibus omnibus necesse dias cere, iis certe diei volant, in hecesi quodammodo, e quod volunt, qudd, Μ Μarcello a te huic ordini populoque Romano & Reipublicae reddito, praecipue id his fieri debere intelligo; nam laetari omnes, non ut de unius solam, sed ut de
communi omnium salute, sentio: quod autem summae benev Ioletitiae est, quae mea erga illum mnibus semper nota fuit, ut vix C. inrcello, optimois amantissimo fratri, praeter eum quidem cederem nemini; cum id solicitudine,. cura, labore, tamdiu pra
stiterim, quamdiu est de illius salute dubitatum certe hoc tenvis pore magnis curis, molestiis, doloribus liberatus praestare debeo. 15 Itaque, Q triar, si tibi gratias ago, ut omnibus me rebus a is non ciniservato solum, sed etiam malo, tamen ad tua innum nulla in me unu, merita, quod fieri jam posse non arbitrabar, maximust hoc tuo facto cumulus accesserit. videre Mamlta mireati restituto.
400쪽
ustisam fueris refectus. Deredem proianeis Q Udas, igarius invisus Afrisae praefectus tam interim Casa emanseris Pompeium exarsis A Pompei ver Atrius Ramus aerassis My Afrisam oecuparet. Patio post, dum in Uriel Ligarius ad cesse
L. Tubero, cum is R. Tuberone, in eam pr-nciam a Senaeia, me frumentaria ausa, mittitur. Is ain Ligario eae rare non eripiatur, ita in me lium agrorum in littore poni sineretur. Piasu ir tur Tubero in Maraiamam, ad Pompeium concessit, uia etiam adve sus Caesarem arma tulit. Victo autem Pompeio, se ad Caesarem Ajunxit, eumque eo ad eliam Alexandriniam tam ricanum se suae. Itaque itis bellis et ibin, cum musti Caesar pepercisset, si L. Uilfratres, T Moechus ejus avunculus, eden Pansa, aliique Ligaria propinqui lar misi, saepe Caesarem μα- ---, Mastoris . nosteris. Mod eum anima referre, a Mers ursi sitio, ejus patri Caesar pepercerat injuriae nondum oblitus, Ligarium in fesopud Cisarem reusavit, ut ab eo Casaria clementiam averterest.
Reus et Ligarius, aerusator et Tubero, patr-- Cisero, Meae caesar apud quem c usa agitur.
GENUS CAUSAE. In generi judistis σε areinvitas enim defe-- ero aera