M. Antonii Flaminii In librum Psalmorum breuis explanatio ad Alexandrum Farnesium, cardinalem amplissimum

101쪽

EXPLANATIO Deb fulmentatis meae, transgress es meas

ne memineris,

Secundum misiericordiam tuam memento mes tu propter bonitatem tuam Domine. Bonus , or redius Dominus, propter hoc docebis

peccatores uiam.

Diriget mansiuetos in iudicio, docebit mites tilassiuas. Vniuers. uiae Domini misericordia, ueritas custodientibus testimentum eius , testimonia eius - Propter nomen tuum Domine prop tiaberis pecca seo meo , multum est enim. Qitis est homo, qui timet Dominum y legem stratuit ei in via , piam elegit. Anima eius in bonis demorabitar, er semen rius haereditabit terram. Arcanum Domini timentibus illum, o testamentum suum manifestabit illis . Oculi mei semper ad Dominum, quoniam ipsemel et de laqueo pedes meos. Restice in me , o miseerere mri , quia limicus, o pi per sium ego.

Tribulationes cordis mes multiplicatae sunt, de nees. l. cessitaribus meis erue me. Vide ast nctionem meam, laborem meum, D'dimitte uniuersa deli id mea. Restice inimicos meos, quoniam multiplicati siunt, Odio iniquo oderunt me. Custodi animam meam , π erue me , ne erubera sicam, quoniam steraui in te.

102쪽

IN LIB. P S ALMOR VM. 46simplicitas, reminio clistodiant me, clina exspectaui te. Iussera Deus Istael ex Ommbin tributitionibus suis. EXPLANAΤIO.

Ne erubescam J Id est, ne, quaeso, ea ster

me fallat, quam in tua clementia iram, secatam

Iniqua agentes superuacue I His uerbis designat eos, qai neque errore lal runtur, neque ob animi insimularem, atque inconstantiam , sid turpituis

dine, ac maleficiis delectantar, atque que, qui nitit meruerunt, infesti pant Vniuerse uiae Domini J Quicquid agit Deisus, qκicquid praecipit, ac Aquitur, plenum est mistaericordia, ueritate, o iustitia , sed quibus f hs nimirum, qui obstruant sanetissimi foederis leges, quas

ipsi monumentis ilibrorum luinorum uoluit esse testatus. hoc si geratκr, in omnibus consillsis, er factis, cir uerbis Dei perstititur incredibilis miseericordia, ueritas, atqκe iustitia, quarum Ilieciem non intueae tur animus impiorum caligine timorum er cupiditarum occaecatus. Misiericordia pertinet ad semescia , qκae nobis tribuit Deus gratuito, id est, nullis meritatis nostras prouocatus. ueritas referenda est in primis ad fidem, dictorum ; constantium. Misericorcta Dei gratis pollicetur, ueritas summa fide promissum facit. Sic interpretatur ueritatem Des diuus Paulus in epistola, quam scribit ad Romanos cap. XV. Propter nomen ina propitiaberis peccato meo I

103쪽

EXPLANATIO Id est, cum sis climens, o mistri ori, ignosces Dolamine peccatis meis, suorum turpitudinem , a maculas ego Φοnte mea non possum eruere .

Legem statuit ei in uia, quam elegit 9 Hoc est , habebit Deum ma strum, o Lectorem , ut leges ipsi dabit salutares, o accommodatas ad

eam uiuendi rationem, quam is sibi constituerit: neaeque enim omnes, apii pietatem colunt, eandem tiliae sequuntκr uiam . Sed potius hoc ad ipsium Deum reae

ferendum est, ut sit siensius, illum fore magistrum hominibus piis in eo uitae genere, atque instituto, quod si probat. Arcanum Domini J Pollicetur, Deum hominibus phs, reli Osis aperiturum mysteria sua, 'retiam sederis, Dod monumensis legum dies

Minarum continetur, traditurum . quo munere niihil

excellentius, rabit salutarius, aut iMAndilis excogitari potest. ARGUMENTUM PSAL. XXVI. Exponit Attae suae rationem , sint; o ibus proporanit imitandum. uidetur dutem haec scripsisse, cum falsis criminibus uocaretur ab inimicis in inuidiam, itaque causam siuam a Deo disceptari optat. Psitavi Dauid XXVI. Iulca me Domine, quoniam ego in imiscentiat

mea ingressus sium, o in Domino steros non infris

mabor. X

104쪽

IN LIB. PSALMORVM. 47 Proba me Domine, π tenta me,lire renes meos, o cor melim

Quoniam mistricordia tua ante oculos meos est, o ambulaui in uerit die tua. Non sedi cum concilio nanitatis, s cum infli gerentibus non introibo. Odiui coetrum malimantium, er eum impiijs non

Laudo in innocentia minus meus, π circundasso altare tuum Domine, Ut audire faciam uocem laudis, enarrem linis uersa mirabilia tua.

Domine dilexi decorem domus tuae , π locum babitationis gloriae iliae. Ne perdas cum impiis Deus animam meam , cum uiris sanguinum uitam meam. In quorum manibus iniquitates fiunt, dextera eos rum repleta est muneribus. Ego autem in innocentia mea ingressus sium,rediri me me, o misierere mei. Pes meus stetit in re fit ullae, in corregationi με boeelcum te Domine. EXPLANATIO.

Et in Domino sterans non infirmabor I Deus enim fortitudinem , firmitatem animi praeis stat sis , qui stem babent in misericordia ipsius,atque

illos ita corroborat, ut summa constantia perseuerent in recta , pia uiuendi ratione.

Proba me Domine J inquit pericula

105쪽

mnocentiae dic e ut rurum, argentum ignere 'Viunt , sic tu intimos sensus, v asteteliones antismi mei diligenter explora . Quoniam mistricordiqtuet J Haec sunt,q Deus requirit g nobis, primum scilicet, ut oesmne salutis fiduciam in eius msericordia collocemus,

' delah tit nostras amones ad normam ueritatis siue diriganilis. Meritatem aute diuinam hoc loco interis

pretor, quicquid Deus sivis legibus sorit, quibus nitabit uerius, nihil iustius, ac rectius feri potest. Quid uero , si huius uersiculi haec sit siententia ρ Mibi semis

per ob oculis uersata est mistricordia tua , se qua oesmnem meam stem 'am, er locutum habeor tota urtae meae ratio semper nixa est ueritate numinis tui: te

enim promissa sedlurum, summa fide praestatuis

τum, qzaepolvatus es, nunquam dubitaui: promisiis sti autem, colentibus pie tuum sanctissimum numente praesidio, o ornamento, salutiq; futurum . Haec proponit uir sanetus tanquam certissima signa inmiscentiae siuae, o reditissime quidem : nemo enim mistis ricordiae, promissionibus Dei potest confidere,quin pietatem, π iustitiam, temperantiam colat, laesumi; Deum propitium, πfauentem habeat.

Lavabo in innocentia manus meas Id est, incumbam toto peffore in eam cura, ut omnes aesiones meas ab omni late laterras, castas exhibeam.

Ne perdas cum impijs Theodoretus existimat, Dauidem fecisse hunc psalmum, cum uersare utκr apud Palaestinos, ad quos perfugerat expalpus adcula. optat igitur in patriam redire, ne cum homi

106쪽

IN LIB. PSALMORVM. Gnistas impiis, o humano singulae cruentis pereat, Dilus certa pernicies impendet. uel potius signiscat ijs uersis , si non ita con dere innocentiae s e, quin intelligat, se una cum impiis periturum, sit iudex ilis Iesummus iure magis liti uelit,quam miseri*rdia .

In quorum manibus J QM siemper in prίαptu habent scelera , quae edant in aliquem innocente . Dextera eorum Accipiut enim pecuniam ob ius dicendum, insontes condemnandos. Pn meus d Ait, se virtutis, pietatismum si per secutum esse. intelligens autem , bonam mentem, omne studia recti existere donum Pri, profitetur , si gratum, ac memorem tanti be

nefici j futurum laudes sanctissimi numinis in

conuenti uelis piorum celebraturam. ARGUMENTUM P S A L. XXVII. Fiduciam suam exponit, quam in misiricordia Des collocatam habebat, litium nullam uim hostium potentissimorum extimesceret. Psalmus Durud XXVII. Dominus illa ratio mea, o salus mea, quem timebo ρDominus protedior vittae meae, a quo trepidabo q

Dum appropinquant contra me nocentes,lit edant carnes meas,

Tribulanta me, inimici mri, ipsi impegerlint, ceciderunt.

107쪽

EXPLANATIO si consistant aduersum me castra , non timebit

rer meum.

si ex gat aduersium me prEium , in hoc ego sterabo . Vnum petii i Domino, hoc res iram, Et inhabiis tem in domo domini omnibus diebus uitae meae. Vt uideam sucunditatem Domini, rupidem templum estis. Quoniam ab condit me in tabernaculo suo, in die malorMm protexit me in abscondito tabemaculi scii In petra exaltavit me, exaltabit caput nicum siuper inimicos meos , Qui in circuitu meo sunt, o immolabo in tubis naculo cius hostium iubilationis, cantabo , s UdGnium dicam Domino. Exaκdi Domine uocem meam , clim clamauero, m Tere mei, exaudi me.

Tibi dixit cor meum, exclusiuis te facies mea, faciem tuam Domine reqιdram .

Ne avertas faciem tuam a me, o ni lili sinas in ira seruum tuum. iAdiutor meus esto, ne derelinquus me, neque δεήseras me Deus saluator meus .i Quoniam pater meus, mater mea dereliqMeurunt me, Dominus autem assum it me. Doce me Domine uiam tuam, deduc me inmita recia ρropter inimicos meos. Ne rediisseris me in animas tribulantium me, ilioniam insurrexerunt in me testes iniqui , bcipiens mendacium.

Nisi

108쪽

Nili credidissm, me usurum bisa Domini in

terra Malientiam.

Expecta Dominum, viriliter age, π ille robora, bit cor tuum , o expecta Dominum.

EXPLANATIO. Dominus illlimi latio mea I Alio loco AEctum fuit , pericula, oe xalamitates appellari tenera bras in literis sane lis, itas e Dominum materum depulserem rite uocat illuminationem suam, a quo et mens illustratur , ut possit asticere pulchritudinem uirtμtis, ely pietatis , quarum gradibus ascenditur

in coelum.

Vnum petii a Domino J Tantis ego benefacks affectas a Deo , tam propitium, o salutare numen e ertus , unlim quaero, unum uotis omnibus expeto , Mi pace parta conquiessam in sandysmo temes plo Dei mei , π canensi is eius laudibus, rebusq; Δαumis contemplandis reliqκam vitam consumam. Quoniam abscondit I Allegoria est, qκα sinus cat praesint in tutelam Dei, quae quidem a legorria due tu est ab historia Mo is, qui tutus fuit ab imipetu populi , cum fugisset in tabernaculum Dei. In petra exaltera me. l Haec quoque est alligoria Ddiu db ti s , qκi persequentibus inimicis se recipiunt in rapem 4liquam excelsam, prιn tam,

omnibus ex partibus natura nilinitam .

Hostium iubilationis bic appellat genim illud I crifch , quod febat pro adepta uictoria, in eo enim tubarum clangor adhibebatar , ut scriptum

109쪽

1 , EXPLANATIO .st in Numeris.

Tibi dii cor meum I Id est, te precor ex

Ne tradideris me in aemmas tribulantium me I . Ne salutem inquit meam dede potestare , ac libidini hominum perditorum, qui me capite,'furti sacerbissime onmant. Anima pro desiderio piditatesepenumero usiurpatur in literis sanolis. i Q Q niam insiurrexerunt in me testes iniquidi i Queritur de ijs, qui ipsium proditionis insimulabant ter criminibus se is in inuidiam, inae periculun

Nisi Gedidissem me usurum bona Domini in terάγaidini md Non malefientire uidentur nostri, o quidam ex Hebraeis explanatoribus, qui terram uiuentium interpretantur coelestem illam re octnem , quam incolunt animi pistrum, qui tum denitaque uere Miliut, cum e corporAm uinculti emtauerui, nostra enim haec, quae dicitur uita , mors potius est. Veruntamen negare non possumus, quin sterae saniciae urientium terram appellare soleant hi c metum mundi globum , ubi degit Er uita haec breuissima, ercaduca , sicut inferos nominant terram obhvionis. Hi csse, uel ille tierscutis psalmi LII. confirmare rotast , propterea Deus destimet te in aetereum, tollet

te ,'erullet te de tulernaculo, er radicem tuam de terra uiuentium . Quin etiam Gaius I E S V MCHRΙs TVM ducissum esse dixit de terra via vcmam, cum dicere uellet, ilium a Iudaeis e medio sublatum , crudelisyme interfectum esse. Itaqur

110쪽

Aetur oratio talus uersiculi, quae quidem praecisa , imperfecta est, hanc continere sententiam, profe Elo de uita iampridem des erassem, tanta vii is in micis potentissimis undique onu Or, nisiisdem haubuissem uerbis Dei, qui pollicitus est, post exilium los gum, grauissima calamitates si mihi reTiu, vitam placidissimam, omniumq; bonorum plenissimam concessurum. ctim itaque scias o anima mea

tibi tanta bona esse promissa ab illo , qui fudere non potest , ne dulita, sed Dominlim patienter expedia ,

tei; uiriliter gere, ille roborabit animum ilium,conasia misericordi Domini,v illum patienter expecta. ARGUMENTUM PSAL. XXVIII. Precatio est, qua Uui Derat, c*m in magno reuri lo uersaretur. Psalinus Dauid XXVIII. Ad te Domine clamabo, protector meus ne sileas a me, nequando taceas a me,Wassimilabor descenae dentibus in foveam. Exodi Domine Mocem deprecationis meae, tam oro ad te, dum extollo manus meus ad templum san

Ne simul trahas me clim peccator ibas, operantibus iniquitatem ne perdas me. Qui loqκ tur pacem crun proo imo silio, mala da