Publii Ouidii Nasonis Metamorphoseon libri 15. Ad fidem editionum optimarum & codicum manuscriptorum examinati, collati, necnon ab erroribus castigati. Index fabularum atque aliarum rerum memorabilium

발행: 1731년

분량: 326페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

161쪽

Si pater Hippodamas, aut si minus impius ei Ni

Debuit i II ins misereri, ignoscere nobis. Cui quondam tes Ius cI ausa est feritate paterna, Aster opem, mersaeque , precor, feritate Paturna Da, Neptune, Iocum: vel sit locus ipsa liceb.t, Hunc cisoq; complectar. Movit caput aequoreu 3 rex a Concussitque suis omnes assensibus undas. Extimuit Nymphe a nabat tamen et ipse natantis Pectora tangebam trepido salientia motu a Dumque ea com recto, totum durescere sensiorpus , R induista condi praecordia terra. Num loquor, amplexa est artus nova terra natant sat gravis Increvri mutatis insula membris. bilemon, oe Baucis in arbores , θ' eorum

domus in Ieavium.

F A P. VII. VIII. er Ια ABia ab his tacuit. Fadium mirabile cunctos

Moverat. Irridet credentes, utque deorumanentisque ferox Ixione natus, xx Putas Acheloe , potentes, di it, si dant adimuntque Eguras . , Uturupuere olunes , nec talia dicta probarunt: Ante omnesque Lelex , animo ma urus .α aevo, alti Bumen es suemque pGentia casti Non babet , Θ quicquid Imperi voluere seractum Quoque minus dubites, tilsae contermina quere us ollibus est Phrygiis, medio circumdata muros pie locum vidi . nam mi Pelopeia Pittheus Nisit in arva suo quo alia. regnata parenti.

Haud procul hine stagnum est, tellus habitabilie

Nunc celebres mergis, talicisque palustribus undae et Iupi ter huc specie mortalis, cumque Parente , Venit Atlantiades positis caducifer ali S. - :Mille domos adiere locum requiemque, Petemes a Nille domos clausere seraea, tamen una .recem LParva quidem si pulis & canna tecta palustra.' . Sed pia Baucis anus, parilique aetate Philemoci Illa sunt annis juncti iuveni Iibus; iffla Consenuere casa i pa Pertatemque ferendo retra severi , nec iniqua metite ferendam . Nee

162쪽

Nee refert dominos illic famulosne requiras: .. Tota domus duo sunt I iidem parentque. juvent qae . . Ereo ubi eo: licolae parVos tetigere penatas, .summissioque humiles intraruna vertice postes,

Membra senex posito iussit relevare sedili, ,

Quod super iniecit textum rude sedula Baucis is Inde foco tepidum cinerem dimovit, di ignes Sustitat hesternos, foliisque & cortice sicco Nutrit. & ad flammas anima perduc It anili. Multifidasque faces, ramaliaque arida. tecto Detulit , & minuis, parvoque admovit aheno rouodque suus consux riguo collegerat horto , Truncat o ius soliis: furca levat ille bicorni Sordida terga suis . nigro pendentia tigno sServatoque diu resecat de tergora partem Exiguam, sectanique domat serventibus undis. Interea medias fallunt sermonibus hora , . Sentirique moram prohibent. Erat alveus Illic Fagineus, dura cI avo suspensus ab ad Lar Is tepidis impletur aquis, artusque fovendo Aeeipit. In medio torus est de mollibus ulv is.

Impositus lecto , sponda pedibusque salignas: Vestibus hunc velant, quas non nisi tempore fesso , Sternere consuerant. ' sed & haec vilisque vetusque Vestis erat , lecto non indignanda saligno . Accubuere dei. Mensam saccivicta tremensque Ponit a s y mensae sed erat pes tertius impars Testa parem fecit ι quae . postquam subdita cliva usustulit, aequatam menta exter e virenti. Ponuur hie bicolor sincerae bacca Minervae. t Conditaque in liquida corna autumnalia fece , Inlybaque, & radix , & Iadiis massia coaeu. ovaque, non acri leviter versata favillai omnia ficti Iibus . Post haec caelatus eodem . Sistitur argento erater , fabricataque fago Pocula, qua cava sunt faventibus illita ceris. Parva mora est i epulasque foci misere calentes, Nee tangae rursus refer untur vina senectae , Dantque locum mensis pauIum sed victa secundis. Hic nux, hic mista est rugosis carica palmis, Prunaque, & in patulis redolentia mala canistris, Et de purpureis collectae vitibus uvae: Candidus in medio favus esti Super omnIa , τώς- . frii PaηPerqης mirenta4.

163쪽

Interea quoties haustum cratera 'repleri Sponte sua , per seque vident succrescere vina Attoniti novitate pavent , manibusque supinis Conei piunt Baucisque preces timiduique Philemon, Et veniam dapibus, nullisque paratibus orant. Unicus anser erat , minimae custodia villae ,

iem diis hospitibus domini mactare parabant ieae Ier penna tardos aetate fatigat,

Eluditque diu , tandemque est visus ad ipsos

Confugisse deos , superi vetuere necari , Diique sumus , meritasque lueu vicinia poenas Impia, dixerunti vobis immunibus huius Esse mali dabituri modo vestra relinquite tecta , Ac nostros comitate gradus , .& in ardua montis Ite simu I . Parent: de diis praeeuntibus ambo Membra levant baeulis , tardique senilibus annis Nituntur longo vestigia ponere clivo. Tantum aberant summo , .quantum semel .ire sagitta Missa potest i uexere oeulos, de mersa palude Caetera prospiciunt, tantum sua tecta manere. Dumque ea mirantur, dum deflent fata suorum , Nersa vident , .quaeruntque. uae pia culmina villae . Sola Ioeo stabant .Dum deflene fata Iocorum , Iua vetus dominis de jam casa parva duobus ,

vertitur in templum i fureas subiere columnae , Stramina sta vescunt, aurataque tecta videntur , Caelataeque fores, adopertaque marmore tellus. Tallia cum placido Saturnius edidit oret

Dieite, juste seneam & foemina .conjuge iusto

Digna , qti id optetis .. Cum Baucide pauca locutus, . Iudicium superis aperie commune Philemon. Esse sacerdotes, delubraque vestra tueri Poscimus i & , quoniam concordes egimus annos, Ruserat hora duos eadem; mec coniugis unquam Busta meae videam , neu sim tumulandus ab ilin . Vota fides sequitur: templi tutela fuere εDonec vita data est . Annis aevoque soluti , 'Ante gradus templi eum starent forte, Iocique Narrarent casus, frondere Phi Iemona Baucis, Baucida conspexit senior frondere Philemon. Iamque super geminos crescente cacumine Vult ut , Mutua, dum Iicuit , reddebant dicta : valequeo coniux , dixe te simul : simu abdita texit 'Ora frutex . ostendit adhuc Tyavius illic ,

164쪽

LIBER VIII. ic

Inco Ia de gemino vicinos corpore trunco . Haec mihi non vani , nee erat cur fallere vellem , Narravere senes. equidem pendentia vidiserta super ramos . ponensque recentia, dixi: cura deum dii sint, qni ouluere colantur . Proteus in varIas formas .

Esierat: cunctosque & res, dc moverat autor ; Thesea praeeipue , quem facta audire volentem Mira deum, nixus cubito Calydonius amnis Talibus alloquiturr sunt, o fortissime , quorum Forma semel mota est , 33: in hoc renovamine mansit. Sunt quibus in plures ius est transire figuras; Ut tibi eomplexi terram maris incoIa Proteu. Nam modo .re iuvenem , modo te videre leonem INunc violentus aper,nunc, quem tetigisse timerent, Anguis eras a modo te facieban cornua taurum et Saepe lapis poteras, arbor quoque saepe videri, Interdum faciem liciuidarum imitatus aquarum , lumen eras, interdum undis contrarius ignis . Fames Erpsichthonis, . vario

metamorphoses .

F A B. XL

NFc minus Autolyel eoniux Eryfichthone nata Iuris habet . pater hujus erat, qui numina

divum Sperneret, εἴ nullos aris adoleret honores . Ille etiam Cereale nemus violasse securi Dieitur, 3U Iucos ferro temerasse vetustos. Stabat in his ingens annoso robore quercus, Una nemus, vittae mediam , memoresque tabellae , Sertaque cingebant, voti argumenta potentis. Saepe sub hae Dryades sestas duxere choreas ;Saepe etiam, manibus nexis in ordine, trunci Circumiere modum; mensuraque roboris ulnas Quinque ter implebat; nec non & caetera tantum

Ilva sub hae omnis, quantum fuit herba sub illa.

165쪽

Nec tamen idcirco ferri;m Triopesus. illa lAbstinuit. ; famulosque jubet succide4 inclum IRoburi & ut jussos cunctari vidit , ab uno Edidia haec rapta sceleratus verba secuetir

Non dilecta deae solum, sed & ipsa licebit.

Sit dea , 3ana tanget frondente cacumine terram.

Dixit: & obliquos dum telum libyat tin ictus ,

Contremuit , gemitumque dedit Dodonia quercus et Et pariter frondes, pariter pallascere glandes Coepere, ac longi pallorem ducere rami. Cuius ut . in trunco fecit manus impia vulnus v

Haud aliter fluxit discuta cortice sanguis ; : i

Quam solet, ante aras ingens ubi victima taurus Concidit , abrupta cruor e cervice profundi. stupuere omnes: aliquisque ex Omnibus audes . . Deterrere nefas, saevamque inhibere bipennem.

Aspicit huneia Mentisque piae cape praemia , d xit .

Thessalus r inque virum convertit ab arbore ferrum,. Detruncatque caput, repetitaque Lobora caedit rditus e medio sonus est cum robore talia:

Nympha sub hoc aego sum, Cererieratissim , ligna;

Quae tibi factorum .poenas instare tuorum . . vaticinor moriens , . nostri solatia Iethi . t Persequitur scelus ille strum i labefactaque tandem' Ictibus innumeris, adductaque funibus arbor Corruit. & multam prostravit pondere sylvam. . Attonitae Dryades damno nemorum oue suoque

Omnes germanae cererem eum vestitius atris Noerentes adeunt, yenamque Ervsichthonis ora it.

Annuit his, capitisque sui pulesterrima motu Concussit gravidis oneratos messibus agros; Noliturque genus poenae miserabile , u non . :Ille suis esset nulli miserabilis actis, Pestifera lacerare fame . quae, quatenus ipsi Non adeunda deae c neque enim Cereremque,

memque Fata coire sinuha .montani numinis unam

Talibus agrestem compellat oreada dictis . . Est locus extremis Seythiae glacialis in oris; Triste solum ὀ sterilis, sine fruge , sine arbore

iussFrigus iners, illic habitant Pallorque, Tremorque. Et ae una fames: ea se in praecordia condas . Sterilegi sceIerat a jube, nec cOPia Icrum . . V c

166쪽

vineat eam , superetque meas certamine vires. Neve viae spatium te terreat, accipe currus, Ac ei pe quos fraenis xl te incidebere dracones :Et dedit. Illa dato subveeta per aera curru, Devenit in Scythiam : rioidique cacumine monti Ca ucason appellant a serpencum colla levavit , Quaesitamque Famen lapidoso 'vidit in agro , Unquibus, & raris vellentem dentibus herbas . Hirtus erat crinis, cava luna na , pallor in ore, Labra incana situ, scabri rubigine dentes, Di ta cutis, perquam spectari viscera possentios a sub incurvis extabant arida Iumbis:

Ventris erat pro Ventre locus: pendere putares Pectus, & a spinae tantummodo crate teneri. Auxerat articu Ios macies . 'genuumque tumebat Urbiq; dc immodico prodibant tubere tali.

Uane procul ut vidit neque enim est 'accedere iuxta tAusa refert mandata de B : 'paulumque morata Quanqilam aberat longτ, quanquam modo venerat illuc , Uisa tamen sensisse Famem; retroclue dracones . Egit in aemoniam versis sublimis habenis . Dicta Fames Cereris quamvis eo ne aria semper Illitis est operi' peragit; perque aera vento Ad jussam de Iata domum est,' & prorinus intra e Sacrilegi thalamos altoque sopore solutum Noctis enim tempus geminis amplectitur ulnis, Seque viro inspirat, nuce me, re metrus, de ora Amat , ct in vacuis peragit ieiunia venis .

Functaque mandato sce cundum deserit orbem , Inque domos inopes, aspuetaque vertitur antra.

Lenis adhue somnus placidis Erysichthona pentais Muraebat. Petit ille dapes sub imagine somni,

Oraque vana movet, dentemque in dente fatigat, Exercetque cibo delusum guttur inani, Proque epulis tenues n quicquam devorat ali as Ut vero est expulsa quies, furit ardor edendi, Perque avidas nuces, immensaque viseera regnat. 'Nec mora,' quod pontus, quod tetra, quod edu

Poscit, & appositis queritur ieiunia mensis , Inque epulis epulas quaerit, quodque urdibus esse, Quodque satis poterat populo, non stificit uni: Pluia

167쪽

Plusque cupit , quo plura suam demiti sit in alvum

Utque fretum recipit de tota flumina terra , 'Nec satiatur aquis, peregrinosque ebibit amneri Utque rapax ignis non unquam alimenta recusat, Innumerasque faces cremat, & quo copia major

Est data , plura petit, turbaque voracior ipsa est ι 'sie epulas omnes Erysichthonis ora profani Accipiunt, poscuntque simul. Cibus omnis in i Ilo

Caiisa cibi en : semperque locus fit inanis edendo . Iamque fame patrias altique voragine ventris Attenuarat opes sed' inattenuata manebat Tum quoque dira fames , implacataeque vigebat Famma tulae . tandem P demissis in viscera censu , FiIIa restabat non illo digna Iarente. Hanc quoque vendit inops . Dominum generosa

recusat iri vieina suas tendens super aequora palmas, i Eripe me domino, qui raptae praemia nobis Virginitatis habes, ait. Haec Neptunus habebat. lQui prece non spreta , quamvis modo v sa sequenti Esset hero ; formamque novat , Vultumque virilem Induit, & vultus pisces capientibus aptos.

Hane dominus spectans; o qui pendentia parvo

Igra cibo ce Ias moderator arvnuinis, inquit,

Sic mare compositam , se sit tibi pistis in unda CreduIus, & nullos nisi fixus sentiat hamos Quae modo eum vili turbatis veste capillis Litore in hoc steterat nam stantem in litore v Idi Die ubi sit: neque enim vestigia Iongius extant. Illa diei munus bene cedere. sensit: & a se Se quaeri gaudens, his est resecuta rogantem; Quisquis es, ignoscas; in nullam lumina partem Gurgite ab hoc flexi , studioque oneratus inhaesi. Quoque minus dubites, sic has deus aequoris artes Adjuvet , ut nemo jamdudum litore in isto, Me tamen excepto nec foemina constit ulla. Credidit, & verso domin pede pressit arenam, Elususque abiit. alii sita reddita forma est. Ast ubi habere suam transformia corpora sentit, Saepe patet dominis Tripoeida tradit. at ii Ia Nunc equa, nunC ales, modo bos , modo cervus abibat. Praebebatque avido non iusta alimenta parentἰ. Vir i men illa mali postquam consumpsera φ omnem

168쪽

Nateriam , dederatque gravi nova pabu Ia mqcto iIpse suos artus lacero di vel Iere morsu Coepit, & infelix minuendo corpus aIebat. Quid moror externis etiam mihi saepe novandi in Corporis L o iuvene , numero finita potestas. Nam modo, quod nunc sum, videor; modo flectae in anguem, Armenti modo dux vires in cornua sumo, Cornua dum sumpsi: nunc pars earet altera telo Frontis, ut i8se vides, Gemitus suot verba seeuti .

169쪽

METAMOR PHOS EO N

F A B. L Uae gemitus truncaeque deo Neptunius heros

Causa rΘgat frontis : cum sic Calydonius amnis Coepit, inornatos redimitus arundine crines . Triste petis munus i quis enim sua praelia victus Commemorare velit Refera tamen ordine: Nec tam

Turpe fuit vinei , quam contendisse decorum est; Nagnaque dat nobis tantus solatia victor. Nomine squa suo tandem pervenit ad aures Dejanira tuas, quondam pulcherrima Virgis, Nultorumque fuit spes invidiosa procorum . 'Cum quibus ut laeeri domus est intrata petiti , Recipe me generum, dixi, Pathaone nate. Dixit & Alcidest alii cessere duobus. III e Iovem socerum dare se, famantque Iaborum, Te superata suae referebat iussa novercae . Contra ego I Turpe deum mortali cedere, dixi;c Nondum erae ille Deus dominum me cernis

aquarum

Cursibus obliquis inter tua regna fluentem. Nec gener externis hospes tibi mimis ab oris , Sed popularis ero, & rerum pars una tuarum. Tantum ne noceat, quod me nec regia Iuno odit, & omnis abest jussorum poena laborum. Nam , quod te jactas Alemena matre creatum; Iupiter aut falsus pater est, aut Crimine verus. Natris adulterio patrem petis i elige, fictum fisse Iovem malis, an te per dedecus ortum. Talia dieentem jamdudum lumine torvo Spectat, & aceensae non fortiter imperat irae, Verbaque tot reddit: Melior mihi dextera I ingua es ιDummodo pugnando superem, tu vince loquendo. t : COn-

170쪽

CongredIturque ferox . Puduit modo magna Iocutum Cedere . rejeci viridem de corpore usuem, Brachiaque opposui, tenuique a pectore varas i In stati ne manus , & pugnae membra paravi . Ille eavis hausto spargit me Pul Vere palmis, i . Inque vieem fulvae taciu sta Vescit arenae et, Et modo cervicem , m o crura micantia captat i Aut captare putes , omnique a parte lacessit. Me mea defendit gravita , frustraque petebar. Haud secus ac moles , quam magno murmure fluctus oppugeant: manet illa , suoque est pondere tuta. Digre uimur paulum, rursusque ad bella coimus sInque gradu stetimus , certi non cedere : eratque

Cum pede pes iunctus t totoque ego pectore pronus Et digitos digitis , &frontem fronte premebam 4

Non aliter vidi fortes concurrere tauros ,

Cum pretium pugnae toto nitidistinia saltu Expetitur conjux r spectant armenta, paventque, Nescia quem maneat tanti victoria regni is Ter sine profectu voluit nitentia contra Reiicere Alcides a se mea pectora; quarto Excutit amplexus, adductaque brachia solviti Impulsumque manu certum est mihi vera fateria

Protinus avertit, tergoque onerosus inhaesit.

Siqua fides neque enim ficta mihi gloria voce Quaeritur imposito pressus mihi monte videbar i

ix tamen inserui sudore fluentia multo Brachia , vix solvi duros a corpore nexus. Instat anhelanti , prohibetque resumere 'ires a Et cervice mea potitur . tum deniqua tellus Pressa genu nostro est , di arenas ore momordi a Inferior virtute, meas divertor ad artes, Elaborque 'viro , longum formatus in anguem qQui postquam flexos sinuavi corpus in orbes, Cumque fero movi linguam se diuore bisulcam, Risit, & illudens nostras Tirynthius artes, Cunarum labor est angues superare mearum, Dixit : & , ut vineas alios, Acheloe , dracones νPars quota Lernaeae serpens eris unus Echidnae Vulneribus faeeunda suis erat illa i nec ut Ium De centum numero caput est impune recisum, Quin gemino cervix haerede valentior esset. Hanc ego ramosam natis e. caede colubris,

SEARCH

MENU NAVIGATION