Ecclesiae Gallicanae in schismate status. Ex actis publicis. Estat de l'eglise Gallicane durant le schisme. Extraict des registres & actes publiques

31쪽

xerriptis dispensent superiores potestatem Epi-copalem habentes in absoluendo.nisi fuerit scie ex facta violatio censurae interdicti generalis:quo cassii dispensandus adhuc poterit expectare. Item super irregularitate, quae propter crimen, quod etiam post poenitentiam impeciit executionem ossicij,ut in homicida,simoniaco, in ordine, M similibus, vel propter mutilationem membri, vel iudicium sanguinis incurritur, si sit casus in quo Poenitentiarius praedictus posset iure suo dispensare,ad eum super hoc recurratur: alias expectet dispensandus. Item quoad impedimenta matrimonij usque ad quartum gradum consanguinitatis & affini tatis, si Poenitentiarius sedis Apostolicae consu uerit in hoc, & valeat iure suo dispensare,ad eu nisuper hoc recurratur. Si autem magna reipublicae utilitas exigeret,sorte cum aliquo rege & principe super hoc dispensandum, tunc causae cognitione praemissa, concitum prouinciale, citra tamen casus lege diuina prohibitos,valeat dispensare,ut de quarto gradu cu illis quibus viderit dispensandu.

Item circa impedimenta matrimonii proue nientia propter cognationem spiritualem, videtur satis tolerabile hoc temporσ durante , quod Concilium prouinciale ex causa rationabili, cum

magnis nobilibus inter susceptum de filios suscipientis vel filias valeat dispensare. item de impedimento proueniente propter publicae honestatis iustitiam,satis tolerandum est, quod Conciliu in prouinciale in tertio & quarto gradu valeat dispensare. i

32쪽

3c Item quoad illa quae concernunt Episcopos. maiores, sicut electiones Episcoporum , per suos Archiepiscopos, aut sede metropolitana vacante per capitulum Ecclesiae metropolitanae possitiatde iure confirmari: sic electiones Archiepiscoporum per sdum Primatem si habeant, alias si non habent, aut dubitetur quis sit ille, per Suffrag neos prouinciae congregatos poterit confirmari,& etiam approbati uiris sollemnitate seruata: ad quos etiam dicti Archiepiscopi consecratio indubitanternoscitur pertinere. Sed pallij recepti nem expectabit sic promotus,nisi sit aliquis a qu pallium possit recipere. Item si aliquae dispensitiones saper pharalitate beneficiorum, defectu, natalium vel aetatis,vel suri per impedimento matrimoni) contrahendi, vel alias per P. de Luna, ante tempus publicationis neutralitatis reperiretur cum aliquibus esse faetiam si tunc vel modo nondum sinim sortitae sunt effectum, auctoritate hujus Concilij ratae

maneant,& per ordinarios locorum vel execut res 4d dictas dispensationes exequendas datori. valeant secundum sitam tenorem,auctoritate tammen huius Concilii,executioni debitae demand ri,dum tamen non sint personae quae de fautoriasthismatis comperia ir esib culpabiles. De minist=atione Iustitiae

Primb Archiepiscopi teneantux quolibet anno. certo tempore adussando per se, vel in fuerint legitime impediti, per alium celebrare Concilium prouinciale in tali loco sitae prouincise , quo res

iri valeat sufficies copia pexitorum: in quo αδμ

33쪽

, si M eorum suffraganesac eorum quilibet ceninte legitimo impedimento,in suis proprijs pe briis teneantur interesse &perstare, ac negoths xpediendis essicaciter intendere: & similiter alij, i qui sint qui ad hoc consueuerint vocari, & de-oent de consuetudine, vel alias eisdem concilijs interesse. Item si propter legitimum impedimentum,de quo se excusare tenebuntur in propria sua pers Da,non possent eisdem Concilijs interesse,eo cassi idoneos & literatos viriliter cum potestate sussicienti ad eadem concilia pro se proprijs expensis mittere teneantur,qui ea possint & valeant facere ει expedire, quae ipsi possent & deberent si praesentialiter interessent.

Item si domini Archiepiseopi vel Episcopi

hoc non adi mpleuerint, puniantur poena iuris. Item si aliquis Archiepiscopus renuerit, vel distulerit concilium prouinciale conuocare,Episcopus inter Suffraganeos decanus, vel habens alias praeeminentiam inter eos,vel si in prouincia non sit talis,aut dubitetur quis si ille, antiquior cre tione possit & teneatur concilium conuocare, Min eo praesidere sub poenis iuris. Item in isto praesenti concilio,de prouinciali celebrando in qualibet prouincia,& in dicto primo concilio ordinabitur de sequenti,& sic deinceps. Item quodlibet concilium prouinciale dutabit

permensem ad minus,ante cuius lapsum non poterunt concilium celebrantes , sine magna & vG

gente causa, recedere, nisi prius negotia ibi tr ganda fuerint expedita. '. iii ι

34쪽

Item quod in dicto prouinciali concilio comparentes , etiam si fuerint numero minores illorum qui debent concilium celebrare,nihilominus dictu in concilium celebrare & statuere statuenda in eo possint & valeant, aliorum absentia non obstante. Item de caetero tenebuntur concilia prouincia lia monachorum ordinis S. Benedicti,& canonicorum regularium secundum iuris formam, ac statuta concilii generalis, & sanctorum patrum, ad quod per suos ordinarios viriliter astringe tur tam exempti, quam non exempti, prout in iure noscitur esse cautum. Item ex praesenti concilio ex nunc deputentur praesidentes pro singulis prouincijs, qui prima concilia prouincialia monachorum nigrorum, MCanonicorum regularium valeant conuocare, rein eis praesidere, & caetera peragere ad hoc necessaria,S etiam o8portuna. Item quia dimcile est propter temporum mali- tiam, viarum discrimina, ac locorum dilhantiam. limitationem prouinciarum secundum ordinationem bonae memoriae Benedicti Papae x I I.qui communiter duas prouincias, puta Rotho magensem & Turonensem in unum coniunxit, deptiesenti obseruare, dispensetur & permittatur, quod quailibet prouincia vulgari appellatione Areputatione sit reputata, valeat hoc tempore du- rante per se huiusmodi capitula, & alias secundum formam iuris celebrare. .

De appellationibus. ι

Primb, fiant appellationes rex media, dc gra' datim

35쪽

. 33datim coram ordinarijs, prout intra declaratur, nisi sit consuetudo in contrarium: alias factae non valeant, utpote de Archidiaconoad Episcopum,

de Episcopo ad Archiepiscopum.de Archiepiscopo ad Primatem, si quem habeant, etiam ad seipsiam ut ad Primatem,s Archiepiscopus fuerit δίPrimas: & de Archiepiscopo Primatem non ha bente , vel ubi dubium est an habeat Primatem, vel quis sit ille ad concilium prouinciale suae prouinciae :&si causa exordium haberet coram Archiepiscopo superiorem non habente,vel propted appellationem primo loco ad eum interpositam. Procederetur in causa coram eo,& sorte ab eo ad concilium prouinciale contingeret appellari umeo casu possit iteru m ad elim appellaria cilio dabit commissarium vel commissarios ad cognoscendum de causa,& dissiniendum: a quorum commissariorum sententia si fuerit appellandum, ad concilium iterum poterit appellari: quod rursum ubi opus erit,poterit dare commissarium aut commissarios pro finali terminatione negoti j,vel per se terminare,& sententiam executioni debit et facere demandari: dum tamen fuerint tres seta tenti econformes,& duae appellationes,vel altera sententiarum in rem transierit iudicatam,

Item si conlitigat appellare a iudice superiorem non habente,vel de quo sit dubium an habeat: si

per iudicem a quo fuerit excommunicMuS, prompter periculum animarum, quod immineret ex

pectando concilium prouinciale, decanus Episcoporum , dc antiquior creatione ' praesens in prouincia. potetit talem communicatum a

36쪽

' . soluere ad cautelam in forma iuris, vocata parte. Item si appellandum fuerit ab aliquo Officiali, vel alio iurisdictionem exercente exemptorum de quo consueuerit sic ad sedem Apostolicam &non ad alium appellari, tunc in hoc casu ad concilium prouinciale loci loco Papae appellari debebit : quod concilium poterit dare commissarium

aut commissarios,prout supra articulo praecedeti. Item causas monachorum Cluniacensis, &

liorum ordinum caput proprium habentium,qui iudices inter se habent, per quos consuetum est eis,& de eis conquerenti cuicumque fieri iustitiae complementum, anno quolibet generale capitulum totius ordinis sui tenent, cui subest etiam illa,qui caput est ordinis, vult praesens concilium in eodem capitulo generali secundum' morem sivi in dissinitive loco sedis Apostolicae terminari: prouiso tamen qirod in eisdem causis usque ad tres dis initivas sententias procedatur, prout in silperioribus dictum fuit. Item quo ad alios exemptos etiam seruabuntur gradus sitorum iudicum consuetorum,si quos habent,& ubi opus esset, de pro finali processu & iterminatione negotia ἰoco Papae ad concilium prouinciale recurretur. Si verb non habent iudices, proximior vicinus diocesianus loci exempti eis iudex constituitur de committitur auctoritate huius concilii & ab ipso ad concilium prouinciale appellabitur, quod poterit dare commisarios ut supra: sic tamen seruetur ordo, quod sint faltem tres sententiae conformes, & duae appellationes, prout supra in non exemptis suit dictum.

37쪽

- , . .

Item si a vices gerente alicuius conseruatorix habentis conseruatoriam perpetuam auctoritate Apostolica dati fuerit appellandum, addictum conseruatorem poterit appellari, qui etiam si placet causam appellationis alicui committere pol est, a quo etiamsi sit opus poterit ad dictum conseruatorem iterum appellari: & iterum per eum alteri committi. Et u conseruator per se de camsa cognoscat,& ab eo fuerit appellandum,ad con cilium prouinciale loci loco sedis Apostolica: p terit appellari. Q used concilium etiam daropo terit commissarios, Sc procedere sic de taliter, quod habeantur tres sententiae conformes, eu dus appellationes,prout in superioribus fuit dictum. Quod intelligitur de conseruatorijs perpetuis concessis ante datam nefandarum literarum. Item in concilijs prouincialibus quando ibi fuerit procedendum,procedatur quantum coria mode fieri poterit,stim marte & de plano. . Item si causa inchoata in uno concilio prouin ciali,non possit ibidem totaliter expediri, dabuntur praesidete cum deliberatione maioris partis commissarius vel commissust, ques cognoscent procedent in cause,iuris ordine seruato,secudum formam iuris,vel aliam a concilio praefigendam. Item commissarius vel commissarii, cum eum vel eos contigerit propter causam sibi commis

iam extra domicilium proficisci, habebunt: e Pensas a partibus arbitria concilij prouincialis moderandas: & si non proficiscantur, ad iustae emolumenti sigilli ordinath,sint sui sigilli emoli1--

38쪽

: Hiem appellatione interposita ad concilium

prouinciale, tenebitur appellas citationem imp trare, & facere exequi infra duos menses a tempore interiectie appellationis numerandos, alias pro deserta habeatur: sic tamen quod appellatus a die concessionis apostolorum, habeat unum mensem ad compare lum in concilio prouinciali: quam citationem impetrabit a decano Episc porum,seu habente praeeminentiam inter eos: vel

si non sit talis in prouincia, vel dubitetur quis stille,ab antiquiore creatione,ut supra,vel committendo seu committendis, qui quo ad hoc, in primo prouinciali concilio poterunt deputari. . Interea vero in qualibet prouincia,auctoritate huius concilij tres deputentur, qui habeant potestatem quascunque appellationes in dicta prouincia, ad concilium dictae prouinciae interponendas recipiendi,& citationes dandi pro proc dendo in causis appellationum huiusmodi, & literas inhibitorias dandi & concedendi:& ne quoad absoluendos ab excommunicatione periculum sit in mora, si quo ad hoc, diu oporteret excommunicatum,concilium prouinciale expectare, dicti tres habeant vice concilii prouincialis potestatem appellatos absoluendi ad cautelam,&alias absoluendi appellanxem a sententia, ubi de iure conceditur, accepta cautione de stando iuri, vel satisfactione partium si opus est, seruando in omnibus formam iuris, & sic de hoc controuersa moueatur.

Item dc quod appellationi ad sedem Apost licam interiectae non deferatur, & talis appella-

39쪽

tio auctoritate huius concilij Ecclesiae Gallicanae

hoc tempore durante declaretur etiam nulla. Item cie litigijs in curia Romana coram audiatoribus,vel alii s, aut in partibus coram executoriabus,vel iudicibus delegatis pendentibus indecisis, si altera partium hoc requirat,coram iudice ordinario procedatur,in eo statu,in quo lis pendebat,nis fuerit ab eo appellatu,quo casu ad proximum superiorem recurratur: si fuerit appellandum, ad proximum superiore appelletur, ut superius fuit dictu in articulis loquentibus de appellationibus. Item si aliqua partium non habeat iura seu munimenta sua, & velit a notari)s, seu alijs quibuGcumque ea detinentibus recuperare, detinentes per iudicem causae ea tradere compellantur,& in

subsidium inuocabitur brachium saeculare. Si vero munimenta necessaria, diligentia super hoc adhibita, te qua legitime conster,haberi non pos. sunt, a processu coram ordinario supersedeatur donec potuerint haberi. Hi Item quia forsitan multae sententiae definitiuae& interlocutoriae fuerunt latae in curia Romana, antequam neutralitas in dicta curia nota esset, huiusmodi sententiae,quarum processus erant inchoati ante datam literarum illarum nefand rum,latae etiam insta mensem,a die publicationis neutralitatis computandum, au ctoritate huius concilij & non alias valeant & per ordinarios,aut alios executioni demandentur: dum tamen substractioni alias factae, & conditionibus alias appositis in restitutione,ac neutralitati praesenti mi latenus praeiudicetur.

40쪽

. Item quod in abbatijs siue monasteriis exemptis, pendente neutralitate electi possint & t neantur.confirmationes & beneclictiones suas recipere a diocesianis Episcopis . ine praesudicio exemptionum suarum pro futuro tempore, &quod hoc expresse ponatur in litteris stuper hoe conficiendis, nisi confirmationem & benediactionem ex priuilegio eis concesso ab alijs reςLpere possint. Item quod in causis procedatur secundum dispositionem iuris communis, non secundum regulas Cancellariae , nisi sint conformes iuri

coirimunt.

Item in omnibus causis si radictis sic prouideatur, dc fiat quod ad forum saeculare nihilo- magis causae cognitio transmittatur, sed praecisce aecutio, cum brachium saeculare fuerit inuo

candum.

Item quod quaecumque dispositiones sepe

quibuscumque materijs concessae per Petrum de Luna, ante datam tamen nefandistimarum illa rum literariim,dum tamen per ipsas substraction alias factae, aut conditionibus positis in restit tutone, vel neutralitati praesentialiter currenti praeiudicium non afferant, valeant & teneant, & ipsis. vii & gaudere valeant dispensati virtute huius' concilij,& non alias,etiamu super hoc literae non fuerint confectae, duinamen piobari positi per . testes, aut alia documeota. Item quod omnia & singula supradicta & se. quentia auctoritate huius concilii ordinata &tuta,perpetuam obtineant roboris firmitatem