장음표시 사용
391쪽
& Dudamenta certissima jacerent ad usurpangas pro viacias m ntuani,aliorumque principum vicinorv. Idem fas ne agitabant, ut regem a justissimo instituto divellerent; quod suse eperat de subditis religionis diversae in eam prospetitatem reducendis , quam impraesentiarum in obsequio praestito inveniunt. Iaiuriae hq adeo graviter pungunt ex parte eorum, qui sese serebant amicos, ut nemo gravius laedi possit ab hoste professo, Maiestas tame Christianissima nihil intermisit. postquam priorem sol verat Casaiae obsidionem , ad pacis conservationem , ut Flispanos liberari pateretur manifestissimo periculo, in quo tum temporis ver abamur, de amittendo Ducatu Mediolanensi, tametsi regia majestas invitaretur omnibus generibus rationum . quibus
iubebatur occasioni adeo legitimς sese permittere , ut libertatem amicorum & sociorum sulciret . & vicinos admodum pernici cisos procul haberet , cum sane justissimai paena sie ingruid tin usurpationem institutain. &spolium
Hispani vero eontinuo post regressiam regis, nullo Fc-so fidei νnblicae & pactorum obsignatorum, induere eos
Penes quos erat summum imperium armorum Caesarea notum, ut Mantuam ipsam aggrederentur , quam etiam perimposturam obruere, unde Italia denuo turbis 8c truculentis facinoribus laborare caepit , ut rex cogeretur exercitum etiam tertia vice Alpes transmittere , ut animum adderet sociis , & Hispanos adigeret, ad aliquantillam quietem permittendam. Id verba deo aegre prestitere , Ut exinde nunquam deinsierint ex vindicta admodum vituperabili in familia regia alere divisiones ab ipsis mei excitatas. Vt autem ma tum redderent gravius per separationem , utendum censu ere opera Ducis Lotharingici. qui regnoi nostro inimicitias immortales juravit, cum tamen lper omnia gene ra considerationum teneretur prae caeteris omnibus ag
nosceret, quanta beneficia hinc in ipsius similiam dimanaverint . si queant incendij flammas illi distordiae intastinaeiadhibere, &similles in centrum, & per universum ambitum regni difflare. Nequel ver δ quisquam ignorat, eos ia avem operam do , quod Gallia minus arcne-
392쪽
sit in Galliam , eum anno superiore diversas in eum finem
Majestas Christianissima sustinuit injurias istas universas cum tanta patientia, ut, qui mentem ad Verterant. saepius eam excitaverint , adsensum tot stimulorum, si Hi quando tandem sensum testari vellet, nihil distulerunt saepius exponere , quanto damno assiceretur cum plurimi, alii b simul , si vires suas inutiliter e vanescere patere tur , & in statu torpidosmplicis defensionis eo erceret, dum Hispani sua arma, machinat ones & vaframenta adia hiberent ad subruenda & evertenda sundamenta liberatatis publicae , ut qui jam non suspenso gradu reperent, sed aperto incessu grai Iaremur juxta ultima sua consilia ad subitetendum Imperium Austriacae familiae io forma Monarchiae perpetia ae , in partes suas pertractis aliquod
Electoribus , exitio caeteris destinatis : addebatur etiam ista ratio,labore, quo exercerentur Principes Italiae, dum adsumptus extremos obligantur, ut sese ab Hispanorum Harpagonibus extricent, unde continua aestuat aestiuia iatio, ut ei provinciae nunquam liceat esse pacatae , eos taniat m aliquando , & non longe post in penitissimam resistendi impotentiam prolapsuros ad/ersus vim integram qu vel ex Germania a domo Austriaca nova subinde subia fidia trahat.
Cordatissimi quique depingebant regiae maiestati, nihil aeque periculosum, quam Hispanis permittere quaevis
compedia , quae dissimulationum usu aucupari solent, aded etiam commodo, & vane ex vicissitudinibus occa sonum institutd, at eodem tempore quo Catholicis persuasum volunt, ipso tum commoda sibi maxime cordi, pectus cerdo dio Vatiniano in Protestantes aestuare, istis pacem offerant , &quasvis conditiones ut arma sua in illos convertant, donec primo instituto satisfiant, & utrosque suae immolent ambitioni. Plurimis gnarum fuit proferre elem plum Caroliv. qui, ut occupata per Italiam sirmaret. tantillum curave-iat admonitiones Pontificis Maximi. qui spsum incitabat. ad suffocandos Proteilantes pet Germaniam in Ipsis cuianis, quibus um e contrario ille colebat bene olentiam,
ut illorum opera uti posset ad bestum in Gallia gerendum, X x quo
393쪽
quod sane pluit mum contribuit ad snistram doctrinam
in plurimis locis,per illos tumultus disseminandam. Prudentissimi Protestantium , qui huic Coronae unia iuntur ex causa libertatis publicae , non desiere exponere regiae Majestati formidinem, quam ex nimia violentia a Senatu Hispaniae Imperatori suggesta coneipereat , ut cogatur pacem ab ipsis quovis pretio emendicare s imis memores, utique non hoc primum agi , ut hoc artificio
in soporem dati perdant notitiam instituti illius , quo
per istam inescationem exuantur dignitatibus , bonis,&omnibus privilegiis imperii. Recens tamen etiamnummati et recordatio illius conditionis , inquam redactos sese dolebant , ut arma ponerent ad primos Bohemiae notos, ex consilio ipsius etiam Maiestatis , quae tum reddiderat Imperio eos effectus suae benevolentiae , ut sibi persuasum habuer i , non dimotum iri Imperatorem ab
Hispanis a pari benevolentia erga Galliam, & Galliae ami
Universae istae rationes potuissent adlvivumlpungere animum cuiusvis principis , nisi a longo tempore fuisset
obfi: matus, uti regia Maiestas , in sententia fortissima. quae omnem omnino sollicitudinem convertebat ad aequirendam tranquillitatem publicam quibusvis mediis potius,quam armis: clim consideraret , remedium illud, quod non raro nece starium est, ad extrema ultima esse seponenduin, & tanquam . ad deploratissimum morbum, quin ullam aliam admittat medelam. Quamvis autem Hispani postquam satis indiearunt apparatu suo in oculis universae Europae, Galliam destinaridi quaeri, patientiam Majestatis Christianissimae explora- vetant, neu stu perium,quod primis aggressoribus est paratum iu se detivarent; abjecerunt tamen aestum illum vehementissimum de offendendo, nihil pensi interim aut operae omiserunt , ut rupturam in eo obiecto sumerent, quod sciet,ant Maiestati Christianissimae admodum tene-xdadamari eum violentiam eousque prodidere, aut nihil metuerent capere Archiepiscopum Trevirensem , personam sacram, Principem & Electorem saeri Imperii, ut sic omnia jura diviva & humana violarent.
394쪽
Hie sane,praeter eontemptum, quem indignitatem Eeclesiasti eam effudere , in perlona Prauati tantae authori. tatis & venerationis, ostendere, quantillo respecto dignentur Principes Electores. In qua occasione Principes Imperii. & omnes omnino domini supremi tam graviter sunt laesi, ut nostro seculo nihil tale sit vitum , auditum-
e, maximὰ per circumstanrias exaggeratum , quae Orbi Christiano dijudicandum prςbent iustam causam iniuriae vindieandae, vel propter suppetias isti principi latas, quem etiam suo patrocinio protegebat. Hucusque non poterat Maiestas Christianissima ad ulla consilia. quae vim apertam inferrent adduci, tametsi a sociis stimularetur a legatis suis edoceretur, & a quibuslibet viris boni publici & eoronae huius studiosis moneretur,nisi Hispanos praevertet et, ab iisdem sese praeventum iri, ad summum Principem Dederatorum , &proprij regni detrimentum. Per haec universia tempora non intermisit rex. 'd stequentes petitiones Pontificis Maximi, quas Nuntii arierabant autem ad propositiones pacis inclinate , Cum ea tantoperEa parente communi desideraretur , ut illis certum faceret, quanta animi propensione admissu- Ius esset negotiationem generalem , ubi omnes omninδamiei comprehenderentur conjunctim : nam rerum praesentium gnaros effugere nequit, hanc conditionem omnino esse necessariam , si maxime debeat constabiliri fit-ma quies in Orbe Christiano . eum alioqui id demum se . tet fomitem relinquere , & semina spargere perpetuae di-seordiae,ignem non extinguere , sed occultare sub eineribus,quem liceat refodere ,& incendium ventilare, edmajori eum periculo , quod inopinanter is esset correp
Itaque Majestas Christianissimajuxta istud respontum
demonstra vit N untiis, quanto cum ardore responderet sollicitudini paternae Pontificis , eum nullum penitus media quod ratio humana excogitare queat , unquam praetermiserit , quin ambabus manibus suisset illud a Gle tura , adeo ut testata sit illo ipso progressu, summameem generalem inclinationem , & quidem iis, q' i
395쪽
Id vero exemplo consecuturum erat, nisi exiguae illae copiae militares, quas regia maiestas illorum precibus de derar, ad tuitionem provinciae , eximiam contulissent diligentiam in eis juvandis, cum oceu parent loca hostilia,& maiorem exerce. ent vigilantiam quam posterius animadvertere licuit , ubi bis ab aliquot annis libertate exur1 sunt per Hispanorum mas hi nationes. Fatendum utique praeceps ipsorum consilium de exerccitu per Vallem Telinam, promte faciendo,summo detrimento non caruisse, cum vires non essent ad hostem reij-ciendum, nisi Dux Rohanius, qui ducebat nonnullas cohortes auspiciis regiis in agro Mompellardico, postquam resumit, quanta injuria rex affectus ellet, capto Electore Trevirensi in ipsa metropoli, & mandata recepisse, Videret, ne quid respublica vallis Telluar detrimenti caperet, ne exitio devoveretur ab Hispanis, promte convertisset αmentem & copias in illam provinciam. Id quod praestitie
bona cum venia omnium pago tum , tum Helvetiorum Catholicorum, tum Protestantium , adeo ut nullo nego
tio diverso sese distrahi pateretur, quo vicinorum, Hii pa norum denique res affligere potuisset. Semetipsos tandem accusare possent de iis, quae tum gesta sunt. Neque enim infitias ibunt,legato regis Christianissimi proposuisse , fervente negotiatione Queras clana, velint ne lites quascunque adeoque universas terminare, quae a fracta transactione Montaniana fuerint coortae;ubi
diversam sens Ere. Unde legatis majestatis Christianissimae animis subiit postquam saepius monerent , sic relinqui semina novorum dissidiorum) protestatione solenni sibi cavere, cui Videlicet calamitates, quae in posterum inde possent pervadere, imputandae forent.Testimonium istius rei perhibuerint fidele. Nuntii Pontificis maximi, qui interetinere transactioni Qerasci auς. Optasset rex litem repagulis justE, quam ob amicos suscepisset defensionis coercere , adeoque necessariae prae te sonis ex illorum parte, ne opprossio provinciae sum snset in dies incremeta: Maluisset rex nece ssita die armoru declinare , qua adigebatur ad vindicta tot tantarumque ininjuriam , quas sustinebat , in primis vero grandi illa carere . ciun caperetur & attineretur Elector Trevirens s.
396쪽
qui ex totalijs erupit in nervum , 'quorum vel catalogus it dium pariat lectori, consurgit animus regis , ut omni mora rupta , exercitum immittat in agrum Lutem bur gicum, ut sic vindieareti furias , quas magno numero Iustinuerat ex diversis machinationibus. Non detrectavit maiestas Christianissima o ibi terrarum causas aperire , quibus tandem impulsa fuit ad ea consilia,quq suscepit, defensionis, ut simul per viam armorum finem Beeret tot. iniurijs , quibus ipsa eum sociis nullo non tempore per Hisp4n PS ex gitaretur et non tamen sine summo maerore animi cum aequitati nullus
permittatur locus, postquam Μriestas Christianissima a tanto tempore in eum finem sibi circumdederit, ea neel Iosi uiue duo taxat defensionis & socus ad Veisus mani. festam oppressionem aliquas praebuerit suppetias. Ibilveth justam quaerimoniae non inuemunt eausam, nisi quod maiestas Christiantissima noluerri ipsis prosti. ruere provincias sociorum degluriendas, in quibus per otium munimenta excitarent, & incrementa iuniorent, adobruendum postmodum regnum Gali ae. Quapropter rex certum habet, omnes omnino Euro.
pae principes,& quemvis vir si judicij & integri, ad Hispanorum protruduntur quaerimo niae adversus maiestatem Christianissimam . de rebus per Germaniam gestis. eo Varius intellecturos aequitatem sui institui, quod nemini non pateant causae, ex quibus rex Sueciae arma: us in Germaniam transiverit , nulla vi quam sorte Galliae inde sumpta. regem verb postmodum eo necessitatis, delatum vi in justitiisHispanorum obviarer, quibus constiturum erat imperium conciliare hqreditarium domui Austriae .unde nimis apertὰ patuere consilia de Monarchia,
ruam somniant, ia orbem Christianum acquirenda , &e principibus quibuscunque spoliandis ex proxima
quaque Occasione: adeo ut planum sit, praetextum rei; gionis . quo hactenus amicti l rocesserunt in seen in , perinde fueum consiliorum iniquἰissimorum pret sta e Non hie superat otium , ut Orbi Christia uo ex bi
beantur libelli perniciosi,qui in s luribus locis clienti lim. s ipso tu in
397쪽
Id Veto Majestas Christianissima exoptat ex imis vlice
ribus, ad majorem Dei gloriam&lutea peditias, pauperculos suos subditos ex oeraretiis gravaminibus , quaecoci' se: vitio ipsorum mei necessarie exigebat . cum ipsa praevlta sit cordi, quam tamen multoties exposuit, & nunquam non exponet cupidis sunὰ in omnibus omninb occasionibus ubi honor & cultus divinae Majestatis, quies rei paulicae, de conservatio bonorum vicinoIum atque sociorum 'Seriptum Moneo vii, nono die Iunij, anno millesimo sexcente fimo tricesimo quinto.
Transactio inter Ludovicum XIII regem Gallia is vana, ct urbem Imperialem Colmaris, quam
Λ Rtieuli plaeiti & eonventi inter Buthilerium, Consio liarium regium , Secretatium sacrarii, mandatorum re aerarii magnum thesaurarium ordinum equestrium, M. Cancellarium Ducis Aurelian eo sis , fratris unici regi, Commissarium a regia Majestate deputatum ad hoc negotium; & Iohannem Henricum Mooquium, Syndicum& Deputatum urbis imperialis Colmariae. ad regiam majestatem, & instructum speciali potestate a magistratu&
Cum Mooquius humiliter petierit a regia materiate , nomine urbis Colmariae, ut omnes articulos sequentes indulgeat exhibita prius potestate, eos acceptandi , Scoblitandi vicissim urbem regiae Majestatis ad res , inscripto hoc comprehensas, mandavit regia, majestas, ut Buthilerius , cum plena potestate agendi & conveniendi in suo nomine cum Mooquio super hoc negotio ; hinc illi iti hos articulos sequentes consensere. Urbs Im
398쪽
Anno I 6 3. vult. ut transactio Hailbrunnae facta, &Franeosurii eonia firmata, cum declarario ne articuli sexti habeat locum, &intemerata manear, sine ulla innovatione.
VI. Praesidiu,quod rex urbi imponet,sustentabitur sum tibus regiis gratuitis . ad numerum ordinarium sexcenia rarum peditum,& quingentorum Velitum maximὰ, adeo ut regi sit integrum minuere numerum , si videatur, ubi vero occasionum vicissitudines postulabunt majorem numerum, tum regia maiestas eundem augebit juxta reis cessitatem . quae mensuram copiat ex defensione & ec n. servatione urbis.
VII. Qgod si regia maiestas necessum censeat, muniis meata circumdare , tum incolae non obligabunturi adsumptus,opem tamen ferent pro virili. VIII. Gubernator, quem rex urbi imponet,obligabitur ad ordinem & disciplinam in militem praesidiarium exercendam, ut ne quo injuria fiat civibus & rusticis. Quods querimoniae fiat locus , ut civis militem in jus vocet, tam bonam & brevem administrabit jiastitiam , quem admodum reciproce , ubi miles causam habet adversus civem, magistratus ordinarius urbis tenebitur aequitatem militi praeuare. IX. Hospitium miliis α distributio stationum per urbem tradetur iis , quos Magistratus illi negotio praefece-xit, adeo ut nemo alius sest ingerere quear. . X urbs, ubi &per tempus praesidii Imperialisae Sue-ciei, semper adhibueri rad quamlibet portam ahq nos Cloves, qui inserviarint & advigilarim ad custodiam illius Atut importationem atque exportationem rei um vectigaliisum eureat, tributumque solitum exigant, in eodem teno- Te eonservabitus.
XI. Qi,asi primum Gubernator fuerit ingressi is in nr- hem exigetur index tormentorum , appaIatus & armo is rum,quae illic inveniantur, ut omnia post pacis stati tinem remittantur &restituantur urbi in pari quantitate de qua litate, nisi in commodum urbi convertantur xQgod si Gubernator opus habeat aliquo apparatu adcommodum particulare regiasum copia viu, non licebit
399쪽
requirerent, Illustrissimus Dominii, Axo-lius Oxenstern regulSueciae Senator & Cancellarius, atque ad exercitus, & per Gerinaniam legatus, dc vi potestatis sibi asiacra regia maiestate, regnoque Sueciae data congressus eum illustrissimo Domino Buthilerio, Consiliario , see etario Status regiae maiestatis Christianissi mae, magno thesaurario & Cancellario Domini Ducis Autelianensis, fratris regij unici , ad hunc Tractatum specialiter,&cum potestate deputato , infra scriptos articulos, ut parti utrique& praesenti statui rerum accom- modatos , ad utriusque suae regiae M. testatis ratificationem aceeptavit S conclusit. I. Regina regnum Sueciae; Rexrynumque Franciae, impliciti bello cum domo Hispaniae & domo Austriaca, obligant ac promittunt, se non suscepturos . aut admisesuros ullum traAatum pacis , cum principibu dictae do- εmus Austriacae , uno aut pluribus , multo minus super hoc negotio conclusuros , nisi conjunctim & communi consensus nec inituros ullam armorum suspensionem, aut inducias . nisi conjunctim , & communi consensu. II. Cancellarius Sueciae promittit, & se obligat nomine reginae , ac regni Sueciae, ad conservandum liberum exereitium religionis Catholicae in Ecclesijs , a sua' potestate ae imperio dependentibus , occupatis io Imperio ab anno millesimo seYcente iano decimo octavo, post exortos hosce Germaniae motus. Et ut Ecclesiasticae personae fruantur libeth bonis suis sine impedimento ae molestia, cum hac reservatione, ut cuique parti suum jus sal
III. Convenit quoque inter praedictos legatos , nequis locus munitus aut castrensibin imperio , qui tenetur manu reginae Sueciae.aut regis Franciae, reddatur hasti, nisi communi , consensu utriusque regiae regisque, Sueciae & Franciae.
Galli et convenerunt, &se obli agrunt ad auxilium milita-Ie,Constderatis Germani et servandum , prout se quis que obstrinxerit. In maiorem rei fidem , hcc sincere servatum iri mu- niximus
400쪽
anno 16, s. l bire conditiones transactionis incertar Se damno , luam expectare successum pacis generalis& compendio. E , quilem regia majestas sibi proposuit procurandam
conjunctim cum Corona Sueciae. Sic rex , ut ampliora suppeditaret media Duci ad eriis gendam & sustinendam causam communem,in qua Con foederatorum salus versatur, & fidem inviolatam servaret eum illis initam', constituit augere suppetias rcgias quas, hactenus Diaci praestitit , adteiminos & conditiones se
tori Confaederatarum vitium, faciendi & conservandi in is posterum exercitus vegeti, ad formanda consilia& instituta, quae causae communi videantiu maximὰ commoda
re ; promittit regia majestas praeliare , quamdiu praesens hoc bellum geretur , quatuor milliones librarum afiuuos initio eonstituto in quintum decimum Novenabris jam ad ventantis, in stipendium & sustentationem illarum eo. piarum ex quibus exercitus ille constabul. II. Promittit etiam regia Maiestas , sortem illam quatuor millionum dehinc adnumerandam per quartas , adeo ut primus terminus incipiat dieis.Novembris , fiatisque per auteti pationem , ut Dux facultate polleat copias suas quantocyus restaurandi, ad numerum convenientem : adeo ut pars pecuniarum ρquatringenda nempὰ
millia librarum adnumerentur praesentia altero die post obsignatos hosce articulos ; centena millia libratum sub sciem Decembris proximi, & quod reliquum fuerit, ad diem quia tum decimum Februarii. quo ipso expirabit ter
operam exhibitam , utpote singulis trimestii bus unus millio librarum , modo Dux obligetur repraesentare eXercitum intra vicesimum Ianuarii proximi , sexies milla equitum, & duodecies milli peditum Germanorum, ais dei, que partem pecuniarum, quae praenumerabuntur, imisi pendat conscribe dis novis i opiis,de quib'conveniet etia. IV.Obligatur insuper Dux, sacere & sustentare exerciis
tum in posterum , qui constet sex millibus equitum, MY duo dc-