De prouidentia ex sententia Platonis liber. Vbi etiam de ideis, et daemonibus accurate disputatur. Auctore Thoma Gianinio ..

1쪽

A CI

iuitia d

2쪽

ILLUST AC REUEREND

O EST ENSI

THOMAS GIANINIUS FELICITATEM.

onsideranti mihi ,

- LEXANDER.

1Amplissime P , in cuius rei expilam

ingeni mei

vires prImum e xercerem , atque multas, variab et

magnarum, puuoerrimarums rerum qua Biones mihι ante oculos proponent prouidenatia in primis visa est idonea,de qua quarerem, digna,in qua aes vicienda multum studii adhiberem, quid .n. prouidentia Vel uberim ad fructum Z meliucunditis ad oblectation rata evel melius ad vitam Z Sane ins inguis rerum

' a natur

3쪽

natur Eium d insition in magna vis, magnumis momentum positum ess ad animtimis excolendum, se ad ben beatei uisenduam,

quod nulla e se res natura, in qua non miran-

dum,non rugiferum aliquo inditum haheatur,ut mea Mint abiicita es, quantum inter omnesvaa ex cent prouidentia inueingatio,

qMippe huiusue situr 9 asticiamus ores lectissi

mos,qui non crnantia modo,verum etiam mi

rifice alumita, ac imploutia nostros animos; sine intueamur eximiam maiestatim,qua tam lon

ge ales patet , quam late, longe, seunditur

mundi amplitudo, facile inteligemus, nullam e philosophia tractationem,qua aut m trabI-horem iucunditato ettilitatis fuctum no. bis praebeat, aut maiori sit digna consid rati ne. 6um igitur totam hanc quassionem a Platonicis, rictotelicuci decretis non d cedens duobus libris explicassem, horum altetum, ι' quo Platonem potissimum sequor, neminem habui, cuius dicatione nobfutare mallem

quam Tua Princeps Illuarsi qui ex ea a

m lina natus es, qua Dei conces hominuma generi data est, ut siuagratia omnium huma narum,divinarums dyciplinarumsudia ma

4쪽

gnifice sueat atquesua auctoritate bonarum

literarum cultores ab inuidis, re maletiolis moiditer tueatur . Huc qccesserumtiumma

in Te, eximia probitatisses summa ingenii excessentis indoles summa, singularis virtutis ornamenta, ob qua Serenissimus, agnam muss MLTHONSUS, Princeps curata

omni virtute Deroica valde cumulatuw,tum

an cognoscendis, perpendedus hominum ingenus plane mirus, Te dignum iudicauit,quem ad amplis sima sacerdotia eligerer, ego tam

pridem Tibi Et me totum addixi,oe primos industria, ac diligentia meae fluctus consecrare decreui . inccipe igitur ALEX N DER Humanissime hunc meum qualen cunque libellum , sinon eruditione praesta

rem, nobscurum tamen meae erga Te Im

mortalis obseruantiae monumentum , quem si aliqua exparte probari intellixero ,

plurimum ita lendoris accessisse arbitraloes Uiue quam felicissime, me, Lucams p trem meum. Tibi ex aeso deditissimum 2 2

gratia minime Indignos iudicare negraueris

5쪽

Quor, quales Diuinitatis gradus fuerint a Pla

Deus quibus nominibua a ueterabus , est Platonicis nuncupetur. cap. q. 'at' Plutonicos impulerint,ut statuerent ex Deo fuere Mentem, Verbum. per quod omnia facta sunt. cap. s. 27. Ideae quid significent Platoni, ubi posita sint. cap. 6. 3 et Mens ideis exornata en mundus intelligibilis, ad cuius inititudinem hie sensilis fuit procreatur cap.7. quibus rationibus probent Academici ideo esse in ratione rerum. cap. 8. 6 Ideae quas utilita es dicantur ex sie fundere. Cap. 9. 49. Idea quid sit iuxta Uthagoreorum , Platonicorum opinionem. cap. i C. Fa. Idea quorum sit, ct non sit. cap. I . y L.

Ex Mente Anima procedit,qua regitur tota hac rerum uniuersitas.ca'. I 2. 18Sententia Platonis explicatio qua asseritnr animam ex diuidua,inia diuiduaq; subflautia esse compositam. Cap. 1 3. 6 I. circa Animam mundi quorumdiam emores apiriuMur. cap. I 4. 64. singulis θbaei is sivgula animae iuuer Iributa, ad quo ficι tinet proti dentia minus generalis. cap. F. 69. Asseruntur argum η o, qui a. mones esse in rcrum natura per suadetur. cap. ic. 8 .mnon

6쪽

buantuar. Cap.r7 88ri eoua Da num sint muvera. ωρ. 38. ' , Mens omnia moderatur, Vniuersum se nore consilio, sed sua prosue natura condidit, atque adminiurat. Cap. Im I 8 p. tauomodo hic mu udus a Mente adeo dissimilis ex ipsa Mente potus rit emanare. cap. 2O. i i*h Quot, quae ue riuvera Metis dicatur sustinere in oscio, prouidintia 4, persoluendo; Prouidentia qujdlini Et cur Dii, ac Daemones uarias mundi partes dicantur sortiri. cap. 0. IIo. Omnia huiusce uniuersitatis ita aptE, ordine sunt dista sita, ut nul illis casui, fortunae locus relinquatur. Cap. a 2. PI i In mundo nullum malum ea alicuiua autoritatis.Cap. 2 3. I II. h. De ptouidentia non est,ut quis conqueraturdi bominum plerique i tum uitara agentes vibit mali reportent. CV. 26. , Ias: p., In quam sententiam accipienda sit 'Dibavrica, oe Platonica me- . tempsycbosis. p. 2D 139.- quae probis bominibur contingunt aduersa momenti nihil habent ad . V

prouidentiam euertendam. cap. 26. I MD vcum hominum anima in caduca corpora demittanturicap. 27 . I 4r , gurouidentia minimὶ prohibet, quis singula perficiant sui muneris

functiones. cap. 28. IJ I. cognitio diuina quamuis cera sit, immutabilis rebus tamen mini mὲ asseri necessitatem. Cap. 29. i I

7쪽

Errata sic Corripito

is 'quid piam.

io, 34. Plutarcho interem tante lib.de Iside, de Osiride sensita 22. xy. imitatus est ueteres 3 is & Mercurium 36. R illas phaera 37. Cis esseuerants . 3 i. pulcherimmum

γῆ primarum 83. persectissimam

1 ar. 8. quorum 323. 33. uninersi procliuius

condidit ad ' signant quidpiam Plutarcho Perptate lib. de uid de Osiride, atq; Chalcidio

assirmate in e lita Tim. l e imitatus ueteres sit μει praecipue Mercurium. Hilla sphaera

asseueranti

pulcherrimum ri ,

nniuersi proximarum

persectissimam

continetur

Leuiora Lectoris aequitati siumpermis a.

8쪽

FERRARI ENSIS,

Ad sententiam Platonis, Platonicorum,&Veterum Sapientum: Liber Vnus.

NT 'utiles necessariasque philosophis

disquisitiones ea lanὰ, qua prouulentia ii dagatur, communi omnium Ore celebra

tun, Hac enim probe perspem potest quilibet tam in prima philosophiae parte, i it

versatur circa res a materia Omnino lepat μὰ ta , tum in altera, uuae I erum naturali maea ullas perscrutatur, complures tollere diabuationes. Max ismae autem utilitati maxima etiam tractandi dissicultas videtur adiuneta, clim nullus sere in uniueisa philosophia existat locias, qui plHlosophorum aeques torserit iligenia, atque hie de prouidentia; Multi namque philosophi estin hane aspectabilem mundi uniuersitatem, insatiabilemque rerum varie . arem oculis atque animo perlustrallent. Dii prouidentia mundum administrari , eamque rebus mundanis condit ei Muc animantium commoda , virasque tueri non iniuria crediaderunt. Fuere nonnulli, qui hunc terraium orbem esse latis. um sortalia campum animaduertentes, atque Detini iaci

9쪽

iis occupationibus,nullis molestis,operotimire negotiis pos , se implicari persuasum habentes omnem prouidentiam a mundo ablegarunt, eumque ut sors tulerit administrari Pr ndiderunt. Nec defuerunt, qui Deum res mundi quidem c Grare dixerunt, sed hoc perparce admodum arque neglige ter facere, quippe qui partiis ne eetis masnorum duntaxae habeat curationem. AlijaIta ne nunc persequar singulorum Opiniones de prouidentia, mi ipe nutum tradiderunt,&in tanta varietate ac alitensione quos magnae dissicultatis est indicium j sun onstituti, ut ii, ha*re tot emo discrepantes philosophorurn sententias magna si mignum admiratione . Uerumenimuero cum studium nostrum rei dissicultate debeat potius incitari, quam retat dari, pulchrum equidem duisco totum animum, atq; omnem curam,o Zeram, diligentiamque in hac re consideranda adhibere, ac quae fuerit Platonis. ει Aristotelis opinio, diligenter inquirere. Nec me quispiam exagitet, si post uiros omni honore S autoritate dignos hac de re scribere aggredior, siquidem non istud facio,quia scire me putem qu .ae caeteri hactenus ignorarunt, sed ut obscuras Platonis,& Aristotc lis sententias explanando ,&quae latent

in postis principiis emendo totam hanc disquisitionem,quatum essicere , alque consequi possum, rectὸ, atque ordine explicem, quod veteres Peripatetici. & Academicorum ple .rique praestare minime curarunt. Cum itaque de prouidentia uerba sim facturus, omnes velim primum admonitosin ein scholis philosophorum haec de Platonis, Aritto telisq; se

rentia publicare, quae nunquid uera sint. viderint illi: Mihi profecto sum optime conscius ea ueriinti elle maxime colentanea,qtiet sanctissimi homines Dionysius, Basilius, Cyi illus, Theodot eius, Hieronymus. At gustiniis, Gregori , Thonsas. caeterique I heologi magno viii ingenio de prouidentia literas tradi dei uiar. A qui hoc tempore non de veritate , s ed de Platonica, At istotelic. que opinione lite vaguntur. De prout dentia igitur cum quaeratur, non 8 illimus de ea sine errore disputare, nisi erimum. illius vocabulum in tuas notion, sdis

10쪽

stinguamus, atque illam explassemus, quarun hae disquisitioine nobis est proposita. Vox prouidentiae, quae graecε π ένοια

dicitur, plures apud scriptores lenit significationes, siquidem Deus fuit quandoque prouidentia nominatus, ut qui sit Philqpono lib. 3.de anima exulicante red του vου,hoc est ante Mentem. Interdum pro uicientia sumitur pro praeuidentia, per quam suturam aliquod praeuidetur, antequam eueniat. Quin etiam solemΠs prouidentiam appellare rationem, quae

in animo prouidentis est imprella,quaque prourdens ipse singula disponit, quae ipsius imperio subijciuntur. Ratiocinationi praeterea nomen prouidentiae tribuimus, qua quispiam deliberat, qua conditione expediat aliquod moliri,& qua ratione quam optime quoad fieri potest construere. Denique prouidentia usurpatur pro functione, quam id, quod prouider, cernitur exercere in ijs administrandis, quae in ipsius sunt potestate,& ditione. Raec nobis de prouidentia disserentibus proprior erit significatio, hancque caeteris repladiatis solam amplectemur inquirentes nunquid uniuersum alicuius eurationi subi jciatur.Tota autem haec tractatio duobus libris erit a nobis explicata, quorum altero Platoni, , altero Aristotelis de prEuidentia sanctiones persequemur,ili qdibus excutiendri si ahqitae occurrent tabitationes haud contemnendae, in his profligandis paulisper immorabimur, has tamen ita exponemus, ut eas nec leuater attingere, nec nimis prolixe explicare videamur. Sed ne res in longum disseratur, iam desina mus praesari, de rem propositam asgrediamur a Platonis opia