Io. Bartholomei Marliani Patricii Mediolanen. Antiquae Romae topographia libri septem

321쪽

dli autem templo magna dabatur adulteriorsim occaso,

unde Ouid.ad amantem.

Nefugeniliacae memphitic cra vivencae, Multas ista acit, quo fuit ipse Ioui. in loco non de latrocini,s, quemadmodum opinatur Fulvius, uerum de adulteri,s,er stupris interigiti Oui.

Nam G Ι ephus comemor at iuuenem quendam nomia ne Munium Paulinam generosem pudicam alioquἱ matronam cum impatienter amaret, sacerdotes Vidis pecunia corrupisse, uinosso religionis commento mulitarem in templum uocarent, eos p Iinxiisse, per noctem cum Osiride corocutos, persea isses eam a deo des derari, illum uero cum in templum uenisset a iuuene , ab Ogiride, compressim , m cum mox petulariusfluprum ei exprobassci, mallerem marito rem detulisse Tiberio, orsissum indignatum facerdotes cum Mundi liberta, quae facinoris fuerat conciliatrix, crsicibus a fixisse, templos Isidis euerso ,simulacrum eius in Trberim prircipitari tu sise . De incentio autem huius templi meminit Dion 1 uerbis. Ignis diuinitus, potius ab homine Romae excitatus, edm y depopulaatus. Serapis, O Udis templum, o Septu, Ne ptuni aedem, thermas Agrippae, Pantheu. Diribito, rium. Balbi theatrum, Pompei Porticam, Octauiae domu cu bibliotheca, Teptu Iouis Capitolini curribus,

Uscellis coiuctis exhausi. Pluribus sit ilocississe Isdis templum testatur Spartianus in uitu Cur castae. Idε

ait secra I dii Romam deportassisse, o templa sibi. S

322쪽

De Arcu Camilli. Templo Mineruae . ex Foro Suario. Car. XI.

Ucedi ns quis a vii Lata gerJus Pantheons,nἄd multo postilii occurret rudis, nustiss orna. mentis infinis arcus et coeterlim, ut uidetur, antiqui semus et quem Camillianum, tetni Camisso erram , nunc uocitant. At nsio quo modo uelint Camillsi arcum habui sye triumphalem, cuius usus multis secreu lis post Cumillum inuentus a multis dicitur . prius enι triumpbalia tantum fgna cum flatuis, i trophoeis ducibus, o triumphatoribus erigi solebant, qualia Mala e se aibμc videmus. φ s, ut par es, triumphalem arcum eis e concedimus, non aliculus imperatoris, aut ducis fuit, qua ex ijs, qui post. C Caesarem fuerunt. Sequitur statim inter Pantheona , ex bunc arcum, Tem .plum Mineruae, a quo nμnc dissae Mariae sacrum,n men retinet. Illius autem antiqui extit in coenobiofra itrum parietes oblongam, in quadratam formam templi ostendentes ,sed non magnam quod icmplum olim te is sudinatum, multisφ ornamentis lognitum Pompeius condidit : in quo triumphalia i gestorum breuiarium posuit, ut in marmorea tabula legimus, ex eisdsm re uerbi, Plin. ctolatur. Toties imperator antequam miles. posea ad tot maria, o deinde solis ad ortus mustis hos retulit patriae titulos, more socris certam

323쪽

suas coronant . bos ergo bonores urbi tribuit in Delu . bro Mineruae, qgod ex manubjs dedicabat Cn. Pomis peius, Magnus imperator. Besso. XXX. annorum conficto,si sit,fugatis, occises, o in deditionem acce, ptis hominum Gn us umes semeLLXXXIII . mistiabus depre sis, aut captis nauibus. DCCCXLVI. Oppidis, c0lectis misse quingentis XXXVIII. insuevi

receptis . terris a Maeotis lacu ad rubrum mire jubdis ms , uotam merito Mineruae . hoc breiciarium eius ab oriente . Ad radices autem quirinalis in bortis Colunthenissum prope clivum, qui nunc in montem Caballum ducit, Forum suarium olimsuerat, ita denominatom, quod eo in loco ues uenxndarentur . quapropter S. Nitolai aedes inibi nunc ita, in Porcitibus cognomen αtum retinet. M. quidem Vari docet antiquos habuisse Ioca constituta ubi res peculiariter uenderentur, quae loca nomen fortirentur ab ipsis rebus. ut Boarium ubi

boves , Piscarium ubi pisces, Holitorium ibi holeris Surrium ubi fues . quidam in radice eiUdem restatis, in regione uiae Latae,campum Agrippae, o Siptafuisse, authore Lampridi'ulierunt Jed certum locum non oleuiunt Lampriiij uerba, quae sent betc. Insiittae, rat G Alexander Seuerus ba silicam Alexandr nam inter campum Martium , in septa Agrippina

324쪽

LIBER

Utiqisa in eo capite, quoi es de umo urbis εἰ ambitu, filiis declaratum arbitror, quid de campi Mariij terminis ,sinibuscpsentire et tamen cum ad eum peruenerimus,libet quaedam, interstf contraria quae uidentur, addere, quo euidentioribus coniecturis, o argumentis pateat sui baud reste bucreontium radicibus , Iluminis p ripa terminaui1p. licet

Livius, quem babet authorem, egi sim ΤarquInlorum Marti consecratum inter urbem, o Τ3berim iacere

dicat . quia aliud est inter urbem, o Τγberim,ab eo, quod is uult, inter montes, o Trberim.ex quo Livij uerba non repμgnant 8s, quae diximus. uidelicet moenia a porta Cossina dedusta per mediam urbem plunam ad ripam T3beris fuiss, eregione murorum structorum ab Anco rege in transbberina regione . At melior est ratio. Si urbis moenia montes non excedebant , cur idem Liuius i pratissamini,s ea omnia acta dixit, in non in campo Μartio. cumfamini, prata iter mo

res, o Τ3berim quin iaceant, negare possit nemo enempe quia non erant campi Martypars. Non si erippe uerisimile eum agrum, qui fuerat Marti sacer , inius priuatum transuisse. Praeterea cum Dio . omnia circum urbem habitata commemoret, domuscp priuautus in hac planicie fuiss legerimus, ut Coruinorum, Pompei, Martialis, in campo Martio has statuemusti6φ priuatis hominibus struenti domos in loco sacro dabitur, aut forum in quo fes venundentur in litutatur e quare hujus planiciei partem adjiciis, tant fri

325쪽

Ro.proximiorem , secundum Diony.occsipata Maratis campi non esse partem, tenemus. Nunquid urbis ter intra moenia receptam i Licet locorum natisra , qssibusiamve coniecturis quandos muris septam conjceu re uidear; Liuius tame exto belli pufacit, ut quo tempore fuerit septa, non ausim assirmare. Scribit ena ab aede Apollinis bouesfoeminas duas, alba porta Carumentali in urbem dulctas. cui portae cum sub Capito Ilofuerit locus, omnia ab ipso ad Tyberim extra umbem extitisse uidentur. Istud autem non praeteressηdu. Fut non satis de campo Martio sibi conflare . Nam iueo capite , quod est de quirinali, ex Suet.r fri Domitianum natum ad malum Punicum in domo, quam pomsea in Templum gentis Flauiae conuertit, iuxta hortos Salinianos, quorum,inquit, ues is adhuc extant in profunda ualle inter portum Salariam, montem stumianalem, o collem hortulorum; o fc ipsos hortos in urbe ponit . ubi uero de obelistis uit. Alter, ait, 'obe tisicus Lunae dicatus adhuc cernitur in colle Hortuloru, in bortis Salusianis, qui locus G1rius ab incolis nunc diciturio cum coris Hortulorum fuerit extra urbem,

necesse es eosdem hortos extra fuisse. o ita non solude loco, uerum ex de uulgari nomine titubat. Hic emG1Hum et istic Salu ricum ait. quinimmo campu ipsa Martigin totum, nedum partem, moeniblis modo exacludit . modo, portam Aureliam prope Hadriani m

Iem transfrendo, intra urbem recist. Sed ad Campi destriptionem aggrediamar . qui Martius ideo cognomi

326쪽

natus dicitur, Mariι a maioribus fuerat consecratus. Nam cum caeteri campi regi, Tarquini, , qui obi: liciae contemptum iistus es superbus, pii eius exilium datas ijseset , qui agro, non haberesit, unus hic ager Marti suit conjecratus, cumpliss Mattius diostus authαmus, ex Dio 17. meminit, o Strabo mhaec uerba Veteres illi Romani necessa iijs rebus mogis ileti urbis pulch itudine coteriere. Posteri uero, ij proemi ε nistrilfuere uibus, innumerabilibus, σι praeclari bimis impleuerunt insignibus. Pompeius enio'. D. Caesar, o Cctrauius, eissol', fumiliares in uxor, o soror cunflorum fluitam simul, o imis pensai ad praeparanda decora 1isperauerunt. Maxima autem bose partem Martius capus habet, prseter nati. Dum locos amoenitate artis solertiae exercitatroesi adminens. Campi enim admirabilis magnitudo,)imul curules Iariter curses, i alia eque)tria certamiae: na expedita suppeditat . nec minus tam multis, pilam circulum , pala)trum exercitatione tractantibus alias incumbentia limul opera . quid perennes solo herbas , coronato cy ad fluminis aluesim collest Scaenicarum .Lutatio. pisturilru, ejusφ generis lectacula, praestant, W dis culter, o multu, abscedas .Priusi. enim Marti consecraretur Tyberinus, assib. Gessio, dicebatur Campus , scut T 3beris Martius, ut testis.

es Statius fecundo S1LBuisi tum autem hujus campi p rtem erat enim ud pontem Miluium usqi prodμstus . t i ii per radices costis hortulorum, o inde ad Trbe

327쪽

rim , intra urbem recepi fle , scribit Procopivs. Scientwl in capo Martio, ueluti tu Capitolio , fla, tuae uirorum illi iris erigebantur . Vnde Cilligula quas dum ab Augusto ex capitolina urea, propter angi Ulias illo translatas, ita subuertit, ais disecit, ut re usui

saluis titulis non ualuerint. Sed alia erκs ornamenta iam percurrilmui.

De Porticu, Templo, Columna, ex Pelatio Antonini Pij, ac de Septis , ue Ovilibus. Cap. XIII Xtut hodie inter Sciame, Pantheonis p pla e leas, iuxta sedem. s. Stephani de Trallio, Porticlis, cuius principigm, his licet

non appetrest, collimnae tamen metrmoreae, Ingentes,

numero μηdecim, quae supersunt, ita di sto itae cernimtκGlisadiatam porticum Antonini P imp fuisse inrelli arbitrentur. quo in loco Templum etiam :babui sse dicitur . argumento p liter in cubitales, in murmore ibi Invento inciso huius templi memoriam continerent. Sunt

tamen qui Martis temptu ibidefui se contendunt. Hine enim ipsas Antonini cochlidi, Columnam parum distare utiemis , quam instar Traiani ipse sibi erexit. altitudinis pedum. CLXXUL cum interiore cochlea , .gradibas. CUI .acfnserisAUI. incedio pa3e deformatam . circunquas res a fgsae incisae nancye iuretur. in uertice uero ejus olim simi lacrum nudum, qua Ie in ipsus numismrtibus cernere licet. Coluuinam uia

Sex Russus in ara Flamini, esse siribit, interquet

328쪽

LIBER

porticum Imperrtor ipse Palatium habuit. ex cuius rurnis locus paulo eminentiorfastus uideturanter ipsemri columna, o aquam Uirginem Septa fuere . Erant enim septa loca tabulis inclusa, o uallata, in quibus Po. Ro. Fufragia laturus claudebatur . Martialis . In siptis blamurra diu, multums rogatus. Ouilia etia,

sumpta firmilitudine ab ovium septis, sunt appellata . Iicet Blori uelit Ouiliasuqst minoris ambitus loca, in

quibus centurne a tota tribu separatae de agendis,privicitarentur, consultabunt . de bijs Lucanus . Et mistis rae maculauit ouilia Romae. Ηεc iuxta viam Fornica aram, Flaminiams a Liaio ponuntur . Notandum oboc in loco Fulvij contrarietatem. Lucanus, inqssit, nό de Septis, ut creditur,fled de uilla Publica intellexit, ubi A X. debitos millia caesa dicvtur authore. Srsia. Demas autem in uilla Publica glos casessuisse, nunquid ipsam uissam ouilia appellauit Lucanus:certe non e sed ideo ouilia ma uia spe ait S)llam, quia ex ea nonnulli fugientes in Ovilibus sum interffiti nisi dicamus ratione uicinitatis locum pro loιo posuisse, cui opinioni uerba inius Falaij op rte repugnant, qssa ni .. Satis coaslatsepta fui spe in eo umbitu, ubi nunc columna cochli dis Antonini pij. Supra uero uitam Publica ob Capitolio ponit, qsae, ex uerbis Ciceronis, per ipsum etiaod si ita, prope ferta fuisse, mox apparebit.

De Monte Citatorum . Vista Publica, Τί se Neptuni, o Ponte in campo Martio. Cap. XIIII.

329쪽

Vrgit inter columnam Antonianam , i. As Laurenti, in Lucina indem tumulus, nunc Citorus mons pro Citatorum uocatus . non ibi e si mons, uerum φ eὸ Po. Ro. ad creandos magistratus citatus olim conueniret. Sunt qui Acceptorisi

ab accepi ndissufri 3s ,sive Septorum da proximis septis, nomen obtinuisse uolunt . No' placet asitim, quod pistat Fulvius, locum eBtum fustam ex egotione temrae exfundamelis colume Antonini quia no si qppe uerisimile tumulo terra, o ruderibus eum locum occu .patum esse, qui celeberrimus erat cedi ciis, o comisit, , alii)φ publicis negociis destinatus . Et cum pia αnities issa sequalis late pateat, nsi ab ea parte ubi mons ipse Citorus attollitur, ab uidum es etiam dicere, qgod Fulvius, positum pro aggere ad reprimenta T3beris inundationes. quia circularem propemotam habens formam, nullum praefestri aggeris flectem, quare credimus potius ex ruinis alicuius sedi rcflieluti porticus, Amphitheatri, aut uillae Publicae locum excre. vj se. Erat em V illa Publica domus ampla, ueluti Curia, in qua hostium legati, quibus nes tu urbem ,adiat si patebat, nes in Grauoslasi hostilium concedeba .rgr, recipiebantur : o de pliblico alebantur. Liuius ἀMacedones deducti extra urbem in uillam Publicam, ibis ijs locus, o lautia praebita. quod autem hostisi Iegati intra urbem non susciperentur, Rhodiorum legati apud eundem Liuium quinto dec.quintae conqueren utes, ita probant, Antea Carthaginensibus victis, ia

330쪽

LIBER lippo, Antiochosuperatis cum Romon ueni semiis , ex publico hostilio in curiam gratulatum uobis. P. C. ex Curia in Capitolium ad deos uestros dona frentes, nunc exsordidissimo diuersorio uix mercede recepti , ac prope hostium more extra urbe manere tu si, in hoc squalore uenimus in Curium Romanum Rho . Noutundum Ul etiam, eodem authore, Romanos consilesiisse sumptiim, ex locum prorbere de publico nouolum legatis, uerum etiam amicis Po. Ro. eius sint barc uerba ex quarto eiusdem dec. Onesimo P1thonis filia nobili Macedoni ad Romanos cum transfugi set Senatus lacri Lautium praeberi iust. Sed ed Uillam Publicam rei uertamur, in grea etiam censum baberi solitum frunia S1lla , inquit Val. Maxun Publica uissa, quae iη campo Martio erat, quatuor l*iones contrariae partis fias amfecuta obtruncari iussi. Meminit etiam. L. Florus in Cic. ad Atticum his uerbis. Essiciemus rem glorioasm . nam in campo Martio Septa tribunicijs comitjs

marmorea sumus, ex testa fasturi, e is ciuemus excelse porticu, ut mille pinum coociatur ,1imul adaiugetur huic operi Vissa Publica. quo in loco innnit uita

publicam prope Septa excitari selitam esse . neque intelligit cic estpta alibi, quam ubi prius erant, sed lignea quae erant ex marmore, fasturum . quod tamen

nec Cic.io, ne p alius posteascit, bEllo ciuili , post eam epistolam suborto, prohibente . Iuxtό autem Septa Nepigri Templum ca Porticu pulcherrima fuiss .cribit Dion.quem locum. M . segrina mulsis decorἡμιο