Io. Bartholomei Marliani Patricii Mediolanen. Antiquae Romae topographia libri septem

361쪽

libro prodi iitGn. Terentium scribo fium in Ianiculo repasinorem synosse arcam, i qκ

Numastusfuisset, in easque libros eius repertos. P. Cornelio ab lio Cether .Bebio.Q Ilio Pamphilo Coo di qsos a regno Nuae costigi tur ἄni. D. XXXV. hosfuisse ex caribu . De Nimae libris, o sepulcro Imus haec habet uerbonagro. L. Petil3 Scribae μθ

Ianiculo, dum cultores altius moliuntur terram, duae

supiieae arcae octonos firme pedes longae, quaternos lautae, sinuentae sunt, operculis plumbo iduinctis, literis latinis , graeci is utra arca insicripta erat . in alἱe a Numam Pompilium regem sepultum ust, in altera lis . bros Numae insist . Eas arcas cum ex amico3ὶ 'temtia dominus aperuisset, quae titulumstruiti ruis habue. rat, inanis inuenta :fine ullo corporis humani uestitior aut alterius rei, per tabem tot annos omnibus absimurtis . in altera duo fies canielis inuolut ptenos ba b re libros, non integras modo ,sed recentissima sye - .cie. si piem libri latini te lare pontiscio. septem graecide distiplina sepientiae . in quibus cum animaduerterearer plera pfriuolas religionum causis continere,ex. S.C.in Comitio cremati sunt. Tribunal Aurelium in tras uberina regione fui se arbitramur. de quo Cicero aiquirites ita meminit. Ego cum homines in tribunali Au elio palam confribi, centuriaris uidissim . Naualia Lautem pristis Uibus ubi o nunc, de quibus Liuius quto quintae dec.haecfribit L. Aemilio Cos. naues, qVae

362쪽

LIBER

resistere in Macedoniam minerentur,s siri, o in naualibus collocati, Senatus iuisit. Sed in Ianicuum tem' pus est incedere,quem montem Oui arcem appellasim

bis carminibus.

Rrx mea collis erat, quem cultrix nomine nostri Nuncupes haec aetas, Ianiculum φ uocat.

Hoc iri nomen fuisse putat, quoi Ianus ibi, uel si sopuligi, uel habitauerit. Virgilius. . Hic dgo praeterea digiems oppila muris Restiquias ,ueterums uides monumenta uirorum. Hanc Ianus pater, hac laturnus condidit urbem Ianiculum isti, huic fuerat Saturnia nomen. δε η quod ex Ianiculo Romani primu iter in Hetruria Dere ab eo tragitu Iani tu dictLΙanus.n. transerim uocatur, ut sifim obupra . Plinius.Saturnia, iuvit, ubi nunc Roma ol. Antipolis ubi Ianiculus, in pote Romae . In hoc colla Nur.hortos amoentissimos habuit , quos iis et libro primo multis celebiat uersbusadem Plin.tradit.Q morten hin dictatorem cum

in Iaviculumstecessissi legem in aesculcto tulisse. Fust.

Hus uero Cetilium Staisi poeta in eodem sepultum esse.Huius ostem corisforma in longum porrigitur, quqicatur a porta nunc Τurrionis , O sex. plus minus si si in meridiem extenditur. Uspuit plurimas M ronam Aureliam . De Monte , o Campo Vnticano . Templo Arginis, in Martis. umachia, Circo o bonis Neronis, ae :

363쪽

' nem, siue Ianiculum,pertinere uidebantκr, Vaticanum dico montem , .

extra urbembis proximum adiere, ex stus defcri 'ptione, admone r. Vaticon igitur Mons is est,i quo.S.Petri templum, Pontilicisφ Palatium spectatu Vaticani actem uaria traiitur etymologii . Gessius eni

fribit,agrum uaticanum meliorem uri dem praesi dem appessat a Vaticiniis,quae ui,m instinctu dei eius in eo agro ferstita essent Visun libris diuinaμ

altam tradit lysius nominis rationem.N Ucut Aius, inquit, deas, Vis eisatuta, Faesiuioma Noa sua, quod in eo loco diuinitus vox edita erat, ita Vati icaras desti nominatus, penes qgem e sycnt uocis hims η

mgm uocem edunt, qisae prima in Vaticano Vraba c. Sex.vero PompeiMuglicostem hunc Vaticansim nam

quum, voi pμ is Hetrusis eo potitiissim RG uatum Us Pliniuir stri tepestate sua Ilicem in Va ticano fississe, in qua titulus aeneis literis,hetrustis rei tagine iam tum dignam arboremfuisse, an reti Ap ttinis Templum eo in loco flatuunt, ubi nimc facessum

S.Petronitae, sciri Martis, ubi S.Maria cognomento de Febribus, in uia olim Τriumphali. Iulium risum, Poeta Praediolim in Vaticano post disse commemor i aestius . Concutem Tac.Neronem cicurisse in ualse Vati canistarium in Fo equos regeret, Wpsi φ ne

364쪽

suos ad uaria in Christianos tormento' generet 'aci uini illud circum appellatum. In quo idem Nero creates ludica a bubitu aurigar eiebat, pennixti s plebi, μ' circulo injillens. Et quia Pliniνι obes cum Vaticani iuCσῆ, ex Neronis Circo ponit, arbitrantur nonusti naualest gnum, siue Noumachiam 'cus ipsῖm montem, qua ad portam Per tufam itur ,fuisse . Hortos uero a clausiura itus circi ad Tyberim. Obeliscus autem ficus eccl. 4m Apsosio',in uia Olim trius,au,flus ex m. roribus omnibus, nunc est erectus, his situlis instri tus DIVO CRIARI DIVI IVLII. F. AVGV. STO TIM ESARI DIVI AUGUSTI . F AUGUSTO SACRUM. Ab altero uero latere. DIVO C ESARI DIVI IVLII. F. AUC STO TI. CAESARI DIVI AUGUSTI . AUGUSTO SACRUM. . In cuius uertice pila aurata posita est. De hoc autem

obelifico Plinius ita 'ibitiTertius es t Vaticano Cay,m Neronis principum circo, ex omnibus unus omnino

fractus in molitudine eius, quem sicerat Sofritis'ius NMcoreus, ex post caecitatem, uise retito, Solis .crauit, altitudine cubitopremum. Idem ubi de muniaturine arbose trinat, haec habet uerba.Α ies a mirra

365쪽

eis, centu in vigili moly lentis tro fiburra ei fuere. Io risio ' actum obtinuit magna ex parte Hostiensis Iori sis , lat)re letuo, ibi nos demerse Ut a Claudio.

principe. Arboris eius crassitudo quatuor hominum ubi 'nus complectentium implebat . De Via Triumphali. Aqua sabbatina .er sepulcro Scipionis. Cap. XI.

Riumphalis autem Viae mentio licet factar st supra, tamen libet hic ostendere quo tr mite in Capitolium pluteret . Parata igitur triumphali pompa in t rritorio triumphali,s i iam procedebant Trium balem, cuius ratae silicibus p uicula adhuc cernitur Jub. S. Spiritus hos itali, si' nanc dirutum pontem Tyberis triumphalem ibi proximum, portam partur dirutam eius pontis trilimphalem, cuiusumpta cernere est fundamenta, in urbem, o ad Capitolium duceretur. Continuabatur autem uia triumphalis ad po teriorem olim porticum. S.Cessi inde. S. Lauren- in Damast ecclesam, o ps F orae campum pete bat . iis hinc maxime proximis ta bus cernere fuit, sin continuatis eam domibus fundamenta iacere, aut puteos effiere molientes ,si liceam ueterem osse derunt laciosissimam , ὸ caopo Florae ad nunc plateam Iudeo', inde Iunonis templi m ,nanc. S. Angelli ecclesiain, pollea ai. S. Georun uelabro procedens uia,

sub nouis ordibus, ruinis' ub fodienti' us truenitur, uo is p Iani templa,Velabro' proximi in clivum desitura c pitolinam deteria cernitur, Bθη. In hortis ponu

366쪽

LIBERtistii ius id bose Nili simulacra, a mina.

Ita genera in eoslu.nasceti' ac 'r1beris, cum pueris ur . bis conditoribus lupae mammam tractantibus. Apossiniscum arcu, in spiculis signum, Laocoontis uirgiliantrum duobusfili', de quo suprafacta est mentior Vesteris paruum Cupidinem iuxtast desticientis, . Cle satrae senti appositum, exangui similis . quae omnia

exornandi lacum gratia hinc inde eosunt transata Exeant ex multa alia antiqua monimenta in porticu eius.

dem pontificis, ac in uinea ad primum lapidem firmeeregione pontis Mil , quae, cum ibi non ni ingent

iustam antiquo8a loco . praebent cognitionem . quarebis omissi ad utiliora ueniamus. Sabbatina qua a Sababatino Auristariae lacu Romam perdu tu erat, cuin formae uestia quaedam extra portam Aureliam extore dicratur banc Hadrianus primus ponti r 'itrit, perduxtis in Boilicam diui Petri ad sim secerdotu, ex ad lauantos paves pedes in coena domini.In campo Vaticano laud procul a mole Hadriani fuit ingeni'Met , siue Dramii , quam Alexander sextus pontis D destruxit, ut uiam ad eandem bolicam aperiret, uel ne essit hostibus tant propuηacuis contra propiniarcem, cuiusfili meta uirimus effodi Dioribus anis. Sutat qui uelint Septem Epulonumfusi pulcru, ut Scipionis tae quo Acro Horati, interpres sc meminit. Devictu Cothuine uirtute scipionis Africani, cum, Afri aduerses Romanos denuo rebellarent; sito oris o restonsum es . sit Serulcrum Scipionis feret,quod l

367쪽

Cὰrsiginem re iceret, tunc leuati cineres sunt de ρ' ramide in Vaticano ,ei humati in 'ustro eius in portu ,ut Carthagine resticeret.Gentile tamen Scipionuni sepularum in uia Appiafuissee declarabimus. Huius autem p3ramidis forma vigitur in porta aenea ecclesiae aro logorum cetiata . De Mole Hadriam,o Pratis Uintisti Cap. XILElius Hadrianus Imp iuxta Aelium sui coaa gnominis poni. Molem ue S pulcr' ereugione Masolei Αυδὶ excitauit, ut index 'ipsa incisei sendit huiusmodi. L. HAELIO CAES. DIVI HADRIANI RVG. F. COS. II. F. Spartianus.Fecit in si nominisspullaru iuxta Dbe. rim. In hoc alitem Vste primus'pultus dicitar, ex post omnium Antoninorum cineres conditos esse in Acriptis, nes, o epithapbia ibite in marmore incise Hiendunt, ex Dibussatis erit haec, quaestequuntur, notauissi. IΜP. CAEF. DIVi TRAIANI PARTHI, CI FILIO DIVI NERUAE. ADNEPOS TRAIANO AUG. PONT. MAX. TRIB. POT. XXII. IMP. II. COS. ΙΙΙ. P. P. ET DIVAE SABINAE IMP. CΑFs. Τ. AELIUS HADRIANUS ANTONINVsAVG. PIUS PONT. MAX. TRIB. POT. II. DESIGN. IIII. COS. II. P.P.PARENTIBUS SUIS. Item

IMP.CAESARI. L . AURELIO VERO

368쪽

LIBER

PONTIF. TRIBUNIC- Τ.VIIII. IMP. V. COS, III. P. P. Lampridius autem refri Commim iuisse Pertinaris in monumentum Budri ni translatum. Iulius uero Crpitolinus Semi cui in istatum in Hadriani sepulcrum, iti quo G C ar pater eium naturalis feralius fuerat. Idem docet Antoninum Pium Hadriani patris

sepulcrum inflaurasse, ei p templum dedicaugst. Hancerte molem b die Pontistes pro prae litio habenti Est

enim ampla, rotunda ,silia, o inexpugnabilis. olim extrinsecus marmore incrustata. Dista est etiam a

Crescentj a Crescentio quodamfactis duce ex qppis

do Nomento, qui istam in 'am potestatem cum rede .gi t, diutenuit . donec Theutonico fiet , qui illum oppugnabant se committens , ab istis is trucidatus. Describitur a Procopio hoc moD. Hadriani quoniam imp. sepulcrum extra portam Aureliam, - , ut nobis plaα cet, Aelia iactu lapidis impositum. Primus eius am ibitus quadrigati guram habet, coni at enim retra ex marmore pario, Amma artii cum diligentia ad catus. In medio uero huius quadrati rotunia moles userrit, excelse ultitudine, ex tanta, ut in seprema ejus parte area sit, cuius diameter uix iactu lapidis trunis itur .am molem Belliserius occupos pro arce, o prodio contra Gothos usus est Erant olim in βmmin parte undis magnaestatur hominum, equos, quadre φ mi ' artifcio elaboratae ibus partim integras milites de amesivi

369쪽

tur adhuc in hoc monumen o boum capita, o quaedam alia inuecglpta. Prata alitem quintia, a. a. Cecinηato denominata, in campo Vaticanofuisse,Plinius sic commemorat. Aranti quatuor' a ii gera in Vaticano, git e prata quitia appellantur, uiator astulit dictaturum. Locus enim nunc Aprata uulgo dicitur. 'Theatrum in prautis uaticanis inter pontem mulum, o molem Hadriani ponit Fu'uius, aut, Procopio, ad ludos gladiutorios aedificatum t a quo autem non meminit Extant, inquit,

botie ut creditur uestigia qua dam in uinea Io. Alberini ρat vij Ro. At Circum no theatrum eum uise ego crediderim, ut forma athuc praefesti t. nisi perperam

interpres locum uerterit. Num in theatris ludi fornici Ibbant, in circis uero equo' cursus agebantur. De iis quae extra portam Flumentanum, o Costatina

fuere, uel nuncsunt. Cap. LIII. Vani ex situs deseriptione antiquae urbi, ere nouae iure optimosnem imponere liceret, tramen m maiorem quandoap ambitum adepta

sit ,suburbiisp in eam producta e senistacium. ut hic

Τ3rrhenu mare, inde Ocriculi attingeret potem, multa nemorum digna extra relinquuntur, ex quibus o uis vetustate, o besto' iniuria pauca quaedam in nostra paenere cognitionem, quaescurrisse non minus coniuccire , gratis fore arbitramur iis, quae intra urbis morani uni comprehensa. quar ex ordine instituto, a porta

370쪽

priem occurris Miluius pons rie quo paulo πnte salii declaratum est , si ut de ortu, naturas Dberis, ac via Flaminia: quae, ut diximus, a Cn.Flaminio Arimianum strata, ab eodem etiam denominutionem acecepit. Ulus em urbis ex flice firme omnὸisr tui fuisse in icat μθbgia, tum extra , quὸ intra urbem multis in locis exhientia. Ideo si me omnes dictum est, quia' 'Liuius primo dec. quintae ait,Μ. Emilio Cos Censeres uias'ernendus lice in urbe, glarea extra urbem ubstruenias, marginania is omnium primos locaui s. et Plut. Cn. Gracchum certis regionibus uias direxi Φ, eas phym lapiiefrauis, partis arenae muniuis' st AEderibus, iniqua adaequantem, quantum ualles,' torrentesφ abrumpebant, pontibus squali altitudine coiungentem. quibus uerbis patet non omnes Ilice fui e

Iratas Idem autem Gracchus dimen se uias 1 acto fini gulis miliaris, columnas lapite i, sta ijsina pr0r tes, confituit, lapii sis paφ inter se distantes ex utras uiaM parte di 'osuit, ut ex isti facile in equos esse

cdsus In Fluminia Augustui quati or pontes,praterminose pontium turbam, maximo extruxit opere, ais impentio, ex quibus nunc interer solus extat, qui Ariminam ,suburbiums coniungit Niluius multa, quae ab eo accepit ornamenta, prorsis amist . O qui Τ1beri

item βb Ocrici lo iungebat, parte uni siccissas, in strα ' cis fundam utu concessitas uero qui sub Nurnea Nure amplectabatur Flu . multis, ut i iietur, sicutis, uel sucr c Oavi, uel corsi sum ueta lateoornicem medium ami