장음표시 사용
561쪽
nequeat nisi per creationem . 3 3 7.), una cum elementis rerum materialium atque animabus 3 3 s. pari. II. Theol. nat. & g. 69r. Pota. rat. ); eum a Deo creatum esse indu
bium revocare nequit Decta. Quodii ergo hoc facit I.
36o.), errat . 623. Log. . Immo cum. Deista Deum esse concedens . 329. , mundum tamen ens a se facit .ss T. , quod vi propria existat sibique ipsummet ad existendum susticiat 3.ss6. , illum cias perfectissimum esse agnoscat, quemadmodum exposlibilitatis hypotheseos hujus Deisticae demonstratione clarius intelligitur . 1 38. ; CX notione autem enti S perfectissunt deduxerimus , quod creaverit animas . 338. , mundumque cum ipsis elementis f. 3 a. : ex eo, quod admittit, convinci potest. Deo competere creationem, consequenter ipsum errare I. 6 a 3. Leg. , dum hoc negat
Principia, quibus hic utimur, ad evincendam creationis veritatem, admittere tenetur Dei sta, cum quo jam nobis iam gotium est, etiamsi nondum valedixerit hypothesi suae. Quamobrem iisdem uti datur, ubi convincendus erroris sui, quo creationem mundi negat 3. 36o. . Impossibilitas creationis, quam praetendit, est fundamentum hujus speciei Deismi. Quamobrem vi demonstrationis propositionis pra sentis idem subvertitur. Supponit haec demonstratio elementa rerum materialium atque animas nostras esse substat tias simplices ; unde apparet, quam sit necesse veram elementorum theoriam, quam in Cosmologia integro capite tradidimus, agnosci, siquidem errores omnes de Deo lol, de refutare Voluerio.
g. 362. Si Fata a Deum munia autorem agnoscit, 'si ta omnem In creando libertarem adimu ς Misa est.
iamrerum. Etenim cum liberta. sit facultas ex pluribus possibilibus
562쪽
eligendi sponte quod placet, ad nullum eorum per essentiam determinato eligente s. 941. Psch. empir. 9 ; qui
Deo adimit omnem in creando libertatem, is nec concodit praeter hunc mundum alium fuisse possibilem, nec fi ri potuisse, ut eum non crearet, consequenter contendit, mundum hunc unicum fuisse possibilem , eumque a Deo necessario fuisse creatum. Iam Fatalista absolutam rerum omnium in mundo necessitatem defendit s. sa8. . Quamobrem si Deo adimit omnem in creando libertatem, aseoque hunc mundum necessario ab eo fuisse creatum defendit, nec aliter fieri potuisse arbitratur , quam qualem fecit per demonstrata ; praeter ea, quae in mundo cons quuntur actum, alia possibilia esse negat, & cx adverso quae possibilia sunt , actum necessario consequi statuit. Nulla igitur relinquitur Deo eorum, quae in mundo eu niunt, directio ad certos fines , consequenter gubernatio divina tollitur β. 899. pari. I. Theol. nat.),-cumque effectus casuales sint, qui ex concursu causarum alterius gratia agentium oriuntur I. 46o. , casus admittitur etiam ex parte Dei. Gubernatio praecipua pars est providentiae divinae, praesertim quatenus curam rerum humanarum respicit . 9 a a. pari. I. Theol. nat. . Quare Fatalista Deum mundi autorem agnoscens, ipsi tamen omnem in creando libertatem adimens tollit providentiam divinam , ac impossibile est in cjus hypothesi, ut Deus res humanas
curet. Enimvero Deista est , qui Deum existere conc dit, cum tamen res humanas curare, seu providentiam di- - Vinam negat s. sa9. . Fatalistae igitur Deo omnem in creando libertatem adimens Deista est. Non omnis Fatalista Dei sta est i sunt enim etiam athei Fatalista: f. 33I.), qui Deistae non sunt f. 3 3 a. . Neque enim ex Fatalismo hie deducitur Deismus ; sed ex negata iapi Tίνol. Na. Para α Z et a liber-
563쪽
Iibertate omni in creando. Hypothesis itaque absolute nocessariae creationis tum ex parte Dei, rum ex parte mundi, seu fatalismus ad ipsum Deum cxtensius Deismi fundame, tum est. Unde eversa absoluta necessitate errationis tum
ex parte subjecti, tum ex parte objecti tollitur haec Deitai
m Deismi Etenim praeter hunc mundum alii adhuc possibiles sunt, in quanam quibus ad actum deducerentur possibilia, quae in praese
eversum. te actum non consequuntur . ior. Cosmol. , nec ordo naturae abistute necessarius est s6 I. Cosmol. . EX pase te igitur objecti non datur abQluta necessitas, cur Deus hunc potius produxerit mundum, quam alium , & hunc potius fecerit naturae ordinem, quam alium. Praeterea Deus mundum aliquem existere voluit citra omnem c actionem internam 43 o. pari. I. Theon nato, & in electi
ne hujus, qui existit, mundi liber est ab omni coactione interna . 3sI .part. I. Theot nat), quia ipsi inter omnes possibiles maxime placuit . 333. pari. I. Theol. nat. 2, &ejus electionem se maxime decere agnovit . 3 3 4.part. L. Neol. nat. J. Quoniam itaque libertas non consistit nisi in facultate ex pluribus possibilibus sponte eligendi, quod placet, cum eligens ad nullum eorum per essentiam d terminaim sit 04 i. Ira ch. empiri); Deo competit omnis in creando libertas. Errat itaque Dei sta, qui Deo omnem in creando libertatem adimit 623. Logδ. Idem brevius ostenditur hoc modo. Deus Iibere creavit mundum I. 3s4. , adeoque falsium est, ipsi non competere libertatem in creando. Creavit autem, quia creare voluit s. 3so. & voluntas ejus liberrim est, seu
summa cjus in volcndo libertas cf. a 77. . Falsum igitur, quod
564쪽
De Fatalismo, Dei o F Naturalismo. 347
quod omnis eidem adimenda sit in ereando liberras, Debsta igitur, qui Deo omnem in creando libertatem adimit, enat I. 623. Logo.
Vides itaque sundamentum quartum Deismi penitus subverti tum per principia in systemate , tum superius insectione prima partis hujus alterius Theologiae naturalis stabilita. Etenim per ista principia demonstratur libertas omnimoda creationis, ut admitti debeat, etiamsi non ha
s64. De a omnis irreligionisus es. Etenim Deista negat Cur Dei Deum curare res humanas I. say. , tollitque obligati sint irremnem divinam 3. 339. . Quamobrem nec statuere po-gω m. test, Deum velle vel hominem obligare, ut ipsius gratia certas edat actiones. Quare cum actiones, quas homo ideo edit, quia novit esse Deum, sint cultus divinus sit . , religio autem certus quidam Deum colendi modus sit s. siet.); nec statuere potest, Velle Deum, ut ii mo ipsum colat, vel ad cultum suum eundem obliget, adeoque religionem dari. Enimvero qui religionem nutilam habet, irreligionarius est s. si . . Deita igitur omnis irreligionarius est.
Negata providentia divina tolli religionem omnem mutito adhuc clarius patebit, ubi cultum divinum tam inter num quam externum demonstraverimus. Constabit enim illis actionibus, quae ad cultum divinum requiruntur , t cum esse non posse, si nesta sit providentia. Ainei' simialiter irreligionarii sunt 3. sis. , atque in eo cum Deistis conveniunt. Unde est , quod multi Dei stas cum Atheis confundante quod tamen minus recte fieri, ex superior,
565쪽
I. s63. Re Pan- Desu Naturalista non es, nec muralista Desa essepotes. ita Deiseni Etenim Deista irreligionarius est β. 364.). Quare cum es Natura- irreligionarius sit, cui nulla est religio 3. 3 14. ), Deistabsimi. nullam habet religionem , consequentcr nec eam admi tit , quae ex principiis rationis deducitur. Quoniam it que naturalis religio est, quae per principia rationis definitur g. 3ia. ; Deista negat necessariam esse religionem naturalem. Enimvero qui religionem naturalem rdicit, seu non necessariam agnoscit, Naturalista esse nequit 3. 33o. . Deista igitur Naturalista esse nequit. Ex adverso Naturalista agnoscit religionis naturalis necessitatem f. 33o. , consequenter cum is demum In ligionarius sit, cui religio nulla est g. 3 14. , irreligion rius non est. Enimvero Deista irreligionarius est 3. 364. . Naturalistasigitur Deissa esse nequit.
Manifesta adeo est repugnantia inter Deismum & Naturalismum, qualis inter Deismum&Athei sinum ,.s 3 a. i& inter atheismum atque Naturalismum intercedit 3. 3 3 30. Non igitur absque ratione sufficiente quemedmodum atheia Deistis, ita Deistae a Naturalistis distinguuntur.
f. I 66. Auandomi- D no v dari S. antisicripturarius es. Etenim serio Deista irreligionarius est l. 364. . Quamobrem cum ploranus. irreligionarius religionem Omnem rejiciat g. 3 I4. , ade que & revelatam I. siet.); Deita religionem revelatam rejicit. Quamobrem cum religio revelata ex principiis revelationis deducatur cit0r revelationem nullam admittit. Quodsi ergo novit, Scripturam faciam a Christianis pro revelatione divina haberi ; revelationem dia
566쪽
vinam in eadem contineri negat. Quare cum antiscri- .pturarius sit, qui S. S. revelationem divinam contineri negat s. sa3. ; Devia, qui novit dari S. S. ainuscriptur rius est.
Idem etiam sic ostenditur. Deita irreligionarius 'est I. 3 6 4. ). Enimvero si irreligionarius novit Christi,
nos affirmare, quod in S. S. contineatur revelatio divina; antiscripturarius est .sa 6. . Quamobrem si Deista n vit, Christianos affirmare, quod in S. S. contineatur revelatio divina; antiscripturarius est.
Deistae igitur, qui vivunt inter gentes, quibus de S. S. nihil innotuit, anti scripturarii non sunt f. 323. . Ceterum in eo atheus & Deista conveniunt, quo I uterque neget tS. S. divinitatem, adeoque anti scripturarius sit g. 324. . Et quoniam vulgo anti scripturarii perperam pro atheis ha- bentur 3.s et . , inde est, quod athei quoque cum Dei stua nonnullis confundantur. Potest autem ex propositione praesente alio adhuc modo, quam supra demonstratum fuit f. sar. , demonstrari, antiscripturarium non necessario esse aiseum. Etenim vi praesentia anti scripturarius Dei sta, esse potest. Deista vero atheus non est 3. 33st . . Quamobrem antiscripturarius non necessatio atheus est.
Desa argumentis ex S. S. peritis refutari ne P. Deista Anmisa ex enim cum anti scripturarius sit I. s66. , revelationem di- S. S. refutari vinam in S. S. contineri negat I. saa. . EnimVero qui pro vero habet, quod in S. S.extat, non alia de causa idem tanqyam Verum admittit, quam quod Deum dixisse credat , quae ipsa docet, consequenter quod pro certo ha . . . h. . beat, in S. S. contineri revelationem divinam. Dcista igitur negat, Vera csse, quae in S. S. continentur, nisi aliunde eorum Veritas demonstrari possit, consequenter nihil ZZZ 3 ideo
567쪽
ideo admittit tanquam verum, quia in S. S. extat. Quoniam itaque alterum vi demonstrationis convincere, adeo que refutare I. I o II. Logo minime vales , nisi in syli gismis, qui illam ingrediuntur, utaris praemissis eidem ce ' tis . 99 i. Log.2 ; Deista ex S. S. petitis argumentis r tutari nequit. λApparet adeo necessitas Theologiae naturalis ad prosti gandum Dei sinum. Unde porro insertur, philosophi esse refutare Delitas, nec utilem in iis refutandis collocari ope ram ab eo, qui in omni philosophia peregrinus ac hospes . est: quod idem de refutando atheo jam in superioribus an-- notaVimus not f. so . . Quodsi ergo Theologus atheos &Deistas resutare voluerit, necesse est ut idem fit philoso- Phus: cum enim uti debeat argumentis ex Theologia nat Tati, minime vero ex S. S. petitis, hoc facit non qua Theo-- logus, sed qua philosophus. Quoniam Theologi utique est religionem Christianam defendere adversus atheos atque Deistas; hoc ipso apparet necessitas studii philosophici cum. - theologico conjungendi. Turpiter adeo errant vel hac una de causa, etsi adhuc superfnt aliae non minoris momenti rationes , quarum quaedam in Systemate passim annotatae, qui inter notestantes vel omnem philosophiam damnant, aut ejus saltem studium Theologo inutile pronunciant vel ferre nolunt, quod Philosophia, Theologia praesertim naturalis, ad certitudinem perducatur & evidentiam.
s 6 8. M M ar Naturaim inele artus non est Naturesista enim ne-lista si irre-cessitatem religionis naturalis agnoscit β. 33o. . Quam-k--. obrem cum irreligionarius non sit, qui religionem aliquam admittit s. si 4. ; Naturalista irreligionarius non est.
Patet adeo Deisinum & atheismum, quibus omnis tollitur
568쪽
De Fatalismo, Dei ο s Naturalismo.
Si saturassi a novit axi S. S. es religionem revelatam rhia mandonam lite antisicripturarius es os vero aevinitatem S. S 'admissis, re- antiscriptu- Ilionem tamen revelatam homini necessariam non exis at , etsi rarius sit. utilem esse concedas, antistri furanus non es. Etenim si Naturalista religionem relavatam reficiti nempe simpliciter, adeoque omnem, cum religio revelata ex principiis rev Iationis deducatur si a.), nullam quoque dari revel tionem divinam, quae sit vera, contendit. Quamobrem ubi novit, Christianos assimare, quod in S. S. convineaturi revelatio divina , nec eam pro vera habet, consequenter . negat in S. S. revelationem divinam contineri. Est vero antiscripturarius, qua negat, S. S. continere revelationem
divinam s. sas . . Naturalista igitur, si novit dari S. S. di religionem revelatam rejicit, antiscripturarius est.
Enimvero si religionem revelatam quidem homini non necessariam esse existimat, etsi utilem esse concedat, divinitatem S. S. tamen admittit; in Scriptura sacra reve lationem divinam contineri agnoscit. Quamobrem cum antiscripturarius non sit, qui in S. S. revelationem diu nam contineri non negat g. sa3. ; Naturalista, qui divinitatem S. S. admittit, religionem tamen revelatam h mini non necessariam esse existimat, etsi utilem esse com cedat, antiscripturarius non est.
NaturaIistat omnes in eundem censum minime reserendi, . quemadmodum Q inde fieri solet. Distinguendus nimirum philosophicus Natur alimus , qui antiscripturariorum est, atheologico, quem fovent nonnulli S.S. divinitatem agnoscentes, sive ipsmet religionem revelatam amplectantur, sive in sola naturali acquiescant, etsi eam veram esse in dubium minime vocent. Nimirum Naruralistae antiscripnuarii nihil in religione admittunt, quod non ea principiis rationis
569쪽
demonstrari possit, nullam agnoscentes religionis normam nisi rationem. Unde religionem revelatam omnem inter hominum figmenta reserum, & Christianam quoque damnant, Scripturam sacram cum Alcorano eodem loco h bentes. Enimvero qui antis ipturarii non sunt, verit tem religionis Christianae agnoscunt, homini tamen susDcere arbitrantur religionem naturalem, ita ut huic deditos cum Christianis eodem loco habeant, ubicunque gem' tium deganti ipsmet vero vel christianam sectantur , quia mentem S. S. sibi agnoscere videntur ; vel eam non sequuntur, quia ignorant, cum Christiani.inter se dissentiant de vero S. S. sensu, nec omnibus eadem placeant, pene, quam partem stet veritas. Cum enim in sola naturali. . . quam homini sufficere arbitrantur , acquiescere, quam revelatam erroribus humanis obnoxiam sectari malint; nulli Christianorum parti subscribere volunt. Quodsi ergo Na- turalisinum refutare animum induxeris, diversae ejus speia cies a se invicem probe distinguendae, nisi fiamma imis mi scere ac proferre volueris, quae ad rem minime faciunt,
nec iniquus subinde esse in eos , de quibus benignius sem
anon' Fatalista si fuerit particula a , non necessario irreligio- talista non sit narias es , immo nec antiscripturarius. Etenim Fatalista , irreligio - si particularista fuerit, animae suam in volendo & nole rius, nec am tendo libertatem relinquit s. 328. , admittit differe risicriptura- tiam inter actiones bonas & malas moraliter spectatas s. Πη1, s 46. & obligationem divinam ad alias omittendas, alias committendas 3. 343. , nisi scilicet admisceat errores ex Particularisimo Fatalisini minime fluentes. Quamobrem etsi in mundo materiali absoluta necessitate omnia eveniare arbitretur I. s et 80; id tamen minime obstat, quo minus Deum , ens persectissimum I. 34. , existere agnoscat I. ai. , & ejus Sratia certas edat actiones, quas
570쪽
editurus non erat, siquidem eundem non agnosceret. Quamobrem cum in hisce actionibus cultus divinus consistat s. s i I .) , modus autem colendi Deum religio sit - hs ia.); Fatallistae particularistae error, quo tenetur, minime impedit, quominus religio quaedam sit. Quoniam itaque is demum irreligionarius est, qui rcligionem nullam habet f. si 4. ; Fatalista ,si particularista fuerit, non necessario irreligionarius est. Patet per demonserata, Fatalistam particularistam non tollere religionem, sed ejus notionem salvam relinquere, nec eundem obligationem divinam ad certas actiones committendas , alias vero omittendas in dubium vocare constat g. 34s. , nisi scilicet alunde admisceat hypothesi errores cum eadem minime connexos. Quamobrem hypothesi ejus non repugnat, quod Deus homini certum colendi sui modum praescribat, eundemque ipsi re elet, cons quentar nec ea obstat, quo minus pro certo liabeat, in S. S. revelationem istam divinam contineri .set a.) Quoniam itaque is demum antisicripturarius est, qui in Scriptura sacra, quam Vocamus, revelationem divinam contineri negat s. sa3. ; Fatalista, si fuerit particularista, non necessario antiscripturarius est.
Ponamus aliquem agnoscere, quod Deus si summe pera sectus; ponamus ipsum statuere Per communem multorum errorem, hunc unicum mundum esse possibilem, nec praeterea, quae in eodem eveniunt, exceptis hominum actionibus,
ae iis, qua ab hisce pendent, possibilia esse, ac hinc porro ini re, quod nihil ne a Deo quidem immutari in causa
rum naturalium nexu possit. Cum religio naturalis ded catur ex attributis divinis, quae agnoscit', etsi hinc inde no .rionibus eorundem errone quaedam admisceat; religionem naturalem non obstante errore suo admittere tenetur. Etsi