장음표시 사용
141쪽
non profecerit, promo aueatur adordines. Fratres nu
Do modosint iocissi cuiuiscunque conditionis eriis stant.
PRIMA PARS. S. CONSTITV. R G. SORETH
quo inferiore redargui, nisi a magistro suo , vel sub priore quod tamen raro fiat , Min magistri defectuc uideli. Noviiij non intersint secretis capituli cui usicunqt, sed si ibi vocetur,faciant culpas suas ante etiaprofessiss laicos,& edi eant. ITEM statuimus, quod si quis receptus fuerit in fratrem,cum tonsura clericali, & tanqua clericus frater,& intra duos annos nesciuerit lege revi intelligere competenter,nullo modo ad sacros ordines possit promoueri, sine expressa licentia prioris genetalis. Et si quis pernitierit se ordini,sine prioris generalis,aut prioris prouincialis licentia, poena grauioris culpae per quadraginta dies rigide puniatur,& ab ordinis suscepti executione,ipso facto, sit suspensus, quousque a priore generali, vel capitulo prouincialicum eo sit dispestatum. Si vero etiam professus loco dc voce carens ad ordines sacros promoueatur, donec receperit per gratiam huiusmodi priuationis relaxationem, poena graui Oris culpae per. xx.die spuniatur. Et prior promouens poena usurpantium, maiorum offitium corrigatur. M. De labore fratrum clericorum dc laicorum. Cap. xiiij.
A M DR M V S prioribus locali.
bus & praesidentibus conventuum quod omnes fratres suos, tam cleticos, quam laicos, per sanctae obedientiae mer. tum moneant, inducant , & si opus sit compellant ad aliquid operandum, semper eos in aliqua bona occupatione ponant, ac teneant, sub poena
142쪽
PRIMA PARS. S. GONSTITV. R. G. SOREI H. 66
poena grauis culpae p duos dies,ta priori, qua ociosis aut vage discurrentibus infligenda, cu in regula madetat semper aliquid boni operari, Nec volumus, quod priores,aut quicunq; maiores,permittantquoquo modo suos subditos ociose discurrere,vel vagaxi.Clerici studeant secundum quod fuerint dispositidc semper post diuina peracta, occupentur circa virtutes. Fratres vero laici vel semifratres, ad arbitrium sui prioris laborent, non solum intra conuetu, sed cita extra, quilibet in arte sua dc opere suo , vel quocunq; alio, sub poena inobedientium eis infligenda. Et fratres,tam clerici, quana laici sine murmure operentur,ubi& quando aliquid operandum , & laborandum est.
1 - FRATRES vero laici vibicunq; fuerint, siue
in comventu,siue clitra, semper faciant fratribus clericis reuerentiam,& potissime existentibus in sacris ordinibus,sed praecipue sacerdotibus, eis humiliter respondendo,& cede do,sub poena grauioris culpae, quoties reprehensi fuerint infligenda. Quicunq; ordinem Iaicus intrauerit,nec ineras discat,nec si bros ad usus proprios portet, nec tonseretur, nisi per priorem generalem cum aliquo, qui ad hoc fuerit repertas idoneus dispesetur. nec etiam ipsi laici almucias similes sacerdotibus d cferant, ut per hoc ab aliis facilius distinguatitur.Sem fratres ic fratres laici post
nouitios,dicant culpas suas,& moneantur in capitulo,ac cliaritatiue Corrigantur , ω tunc egrediantur, nec intersint secretas capituli, nec habeant vocem in electionibus.
3 EMIFRATRES sicut laici, profiteantuno bedientiam, castitatem,& sine proprio Quem, 'sqς ad morte. Et dicant horas, sicut laici per regula suntasti icti. Fratres lai. ei νbiq; faciant cleri .
s uicoq; ordinε laicus intrauerit nullo modo
143쪽
ὐηd quae teneantur semifratres.
PRIMA PAR s. s. CONSTITU. R G . SORE TH
astricti. Et habetant habitum distinctu ab alijs fratribus tunicas scilicet grileas usq; ad media tibia, dc palliu, si1ue labardu album,& capucia eiusdem panni separata,& calata meta ligati a sicut fratres,& ad prioris arbitrium egrediantur Sc regrediantur ut famuliae mittantur soli,vel cum socio. quoties priori videbitur expedire. Et fratres laici habeant tunicam gris eam, bc breuiore clericis, pede medio, & pro necessitatibus couensus mitti poterunt soli,cum albo pallio. Semifratres,omnibus fratribus deferant,etia lat is,tam in meia,quaman alijs locis,& in ecclesiam aneant inter chorum capellas. Ultra horas laicora δί semifratru expressas in regula. Statuimus, quod singulis diebus pro copletorioviginti quinq; vicibus pater noster dicant,& legitimis actibus no impediti intersint misiae, S cuilibet pater noster subiungatur in fine A ue maria.
6, De studius & studetibus in generali. Cap. xv. V O NI A M ignorantia cognoscimus esse erroris matre, & cu
ius libet status ruina. Ideo ordininso super hoc Suidere cupiete S. Statuimus,quod i ordine sint studia generalia dece de octinvidelicet Parisioru, Tolosae, Bononiae, Florentiae, Montis Pesulani, Cataloniae, Londonis Coloniae,Auinionis, Papiae,Parpiniani, Burdegallae ,
Viennae, Andegauis, Paduae,Ferrariae,Cathaniae, Se naru,In qu b' omnibus sint cotinui regetes & lectores artiu,cu studetibus idoneis. In cCnuetibus vero in quibus non sunt uniuersitates, ordinetur regetes,
144쪽
PRIMA PARS. S. CONSTITV. R. G. SORE TH. 67
qui habxant legere scripturam fanctam,dc illa a perrte declarare etiam simplicibus,qui teneantur quo di τdie audire unam lectionem. Sint autem ipsi rege te sic ordinati in singulis conuentibus, sufficientes legere artes ac comparere,& honorare religionem in lo
So. I N S V P E R ordinamus,quod quaelibet prouincia possit mittere duos studentes ad quodlibet stu - promtia podium generale,ita tamen, quod prouincialis aut ho- teli mittereritate propria, nullum studentem extra prouinciam ad furia dumittere possit, sine diffinitorum capituli pro uicialiς os Iudentes assensu. Declarates, quod si in aliquo couentu essent plures idonei ad studia, qui mitte di essent ad aliqua Vniuersitatem,conuentus ille non teneatur solitam subuetionem dare nisi uni, vel duobus, a saniori Mmaiori illius couentus parte elech o,vel electis, neq talis prouisio detur cuiquam,Vltra quinquenniu De subvi Ptio stucernentes insisper, quod quilibet couentu S Ordinis deatibus ,rhabens facultatem nutriendi octo fratres, teneatur quinque manutenere unum iuuenem in studio, & ei solitam lubuentionem dare, sub poena priuationis priori, Sc furire bellionis fratribus dicti conuentus infl; genda . Pro uintiales etiam de assensu aiffinitorum capituli prouincialis, poterunt studentes parisiis M alibi pro Q uibet c3
motos, propter culpas commis asino punitas, ante μζΠ β ηMra terminum reuocare, aut etiam pro alia iusta causa . t ' - iij ra Si tamen ad studia gcneralia extra suam prouinciam mittantur pro tractatibus, aut veteri logica audien 'Vημβ di S primitus. Prior non tenebitur recis ere, sed pote qm-rit suo prouinciali, ut proti ideat eis de studio particia lari transmittere, aut asprouinciam eorum remittere. Item parisios pro gradu lectoriae, nullus mittatur, nisi prius legerit in tua prouincia logicam,& na '
145쪽
PRIMA PARS. S. CONSTITU. RG. SORETH
turalem philosophiatn , exceptis scolaribus prouinciarum insularum. Etiam nullus mittatur ab italia Vltra montes, nisi pro theologia,vel philosophia auNullus di - dienda,absq; prioris generalis licentia. ebla,promo 3-IT E M statuimus, quod nullus discolus cuius-ueatur ad cunq; prouinciae vel rixosus, aut qui brigam fecerit, studia oeta viciosus, vel aliunde inhonestae conuersationis sus-ies promoti pectus, qui etiam crimen perpetrauerit,uel scadalum reuoetatur . notabile fecerit, etiam si ab ordine non recesserit. Similiter etia qui aliquando ab ordine apostataueriti ac spurius, aut in alio ordine fuerit professus alias, ad nostrum etiam veniens, cum dispensatione sedis apostolicae,vel dimissori)s primi sui ordinis, promoueatur ad aliquod studium parisiis,vel alibi, nec ad lectoratum, sub prioratum,vicariatum, aut superius officium,sine expressa dispe satione prioris generalis aut illius , cui super hoc vices suas i pecialiter Sc expresse comiserit,nec infra suam prouinciam,nec eX-tra, sub depositionis prouincialis ab officio & inha-hilitatis diffinitorum ab actu diffiniendi in posterut Nec exprouicia angliae promoueatur aliquis ad stu dium Oxoniensis vel cantabrigienensis,nisi prius sex frates,quorum aliqui sint priores, qui eius couersiationem noscant iurent, quod talis non est ri Iosus, discolus viciosus, male suspectus.&c. sub poena simili scilicet depositionis ab officio prouincia latus de di- ffinitorum ab actu diffiniendi in posterum. Hoc ido de bacalarijs alibi promouendi, obseruari madamus volentes quod si ex quae unq; prouincia, tales fuerit aliquando promoti, aut in studio, ad quod tales sunt misti,tales reperti, ipso facto sint priuati perpetuo, omni studio,& Prior pro aincialis illius prouinciae, vel etiam prior localis parisiensi. aut alterius,talem
146쪽
PRIMA PARS. S. GONSTITV. R. G. SORE H. 68
rixosum discolum brigosum.&c. ad suam prouincia remittere teneantur Item ordinamus,quod in quolibet capitulo prouinciali promoueantur ad studia generalia, secundum quod reperiuntur In moribus,& scientia magis idonei,iuxta conscientiam preae si
dentis & diffinitorum. Et si in dictis conditionibus
inuenirentur aequales,& non possentimul promo, Veri, antiquior in ordine proponatur quod si cotrahanc ordinatione ex inordinato fauore aliquis promoueretur. Prios generalis super hoc diligenter in formatus,habeat promotum reuocare,& postpositam promouere,prouincia tame angliae,quo ad hoc suis relinquitur cosiuetudinibus. Caeterum quaelibet prouincia poterit quotquot idoneos studentes vo luerit parisios destinare, cum contributione, qui termino copleto, ad suas redeat prouintias no vocati.
- MANDA NT E S,quod nulli studentes,a quibuscunq; studiis generalibus redeant ad suas prouincias,ante terminum eis praefixum, sine prioris generalis vel prouintialis licentia ,sub poena inhabilitationis ad ulteriorem promotionem,quam tamen licetiam dare poterit prouincialis de assensu dissinitorusui capituli. Neq; prior studi j generalis habeat tali bus licentiam dare ad eorum instantiam, sub poena depositionis ab officio.Nulli etiam extra prouincia suam promoueantur,nisi cum praefixione temporis quod si factum fuerit, non redeant absq; vocatione literati sui prouincialis,vel liceria prouincialis illius prouinciae, ad quam sunt destinati, sub pinnis praemimis. Item studentes qui non steterint pari si s integre per spacium duorum annorum, non gaudeat gradu lectoriae,neq; habeant testimoniales,sub poena depositionis ab officio prioris,dc priuationis contributio In quolibet
147쪽
gentes ealbe aram qμstq; tempore nodimittant.
PRIMA PARS. S. CONSTITU. R G. SORE TH
Iabs t xate pro magistro regente conuentus parisiensis si co senserit in noc,& taxate pro magistro studelium si expedierit ante tempus debitum. Et priorgeneralis atque prouintialis, sic taXata non tenetur contribuere.
- , T E M. statuimus qu0d magister regens couentus pari densit,m cuiuslibet co uetus in qualiter uniuersitate constituti,cathedram, quocunq; tempore no dimittat,quacuq; necessata te ocurrente,nec aliuregetem, sua voluntate substituat,sine prioris generalis licentia speciali vel capituli prouincialis. Nec extra civitatem v ira unam dietam se elongare prae sumat nisi pro negocijs uniuersitatis, aut ouentus sub poena priuationis vocis & loci,& similiter con. tributionis ab ordine taxatae pro regentia . Et casa quo se abientaret cotra praesens statutum, magister iunior in couentu existens, regentis veses suppleat, eam Omolumetis facilitatis nec ille redeunti cedat, nisi prior generalis aliter d regetia disponere discer heret. It m ordinamus, quod magister regens, ta Parisi js, quam ubiq; in locis uniuersitatum , postquam suum-successorem.in cathedrauerit, manere poterit ibi,quo usq; suo immediate succe ri alius succedat tanquam magister vacans nisi prior generalis alium magistrum vacantem ordinasset. Similiter statuimus quod in anglia,quilibet magister in uniuersitatibus Oxoniorum dc cantabrigiae, per biennium legere te ne atur, nisi prior prouincialis propter causam legitimam,& necessariam, de cessatione actu regentis,& inceptione sequentis in fine secuno i anni aut circa, aliter ordinauerit, sub poena priuationis vocis & loci,tam regenti, 9uam inceptori pariter insegenda.
Item in eisdem mi versitatibus Oxoniensi, 3c cantarbrigiae
148쪽
PRIMA PARS. S. CONSTITV. R. G. SORETH so
brigiae legentes sententias per biennium legant, sub poena priuationis vocis & loci ipso facto &inhabilitatis ad magisterium. Committimus tamen prouin .ciali & diffinitoribus facultatem, in casu, dispesandi in praemissis quando eis videbitur expedire. Item de biblico parisiensi statuimus, quod a principio suo, lectiones continuet ,Vsq; ad laestum natiuitatis beatae mariae, nec possit eas dimittere, sine prioris licentia generalis,& si in oppositum fecerit, generalis teneatur distributionem ab ordine pro biblia taxata non
is Sm IT E M firmiter statuimus, quod nullus promotus ad lecturam sententiarum extra uniuersitate parisiensem, praesumat gradus licentiae , aut magisterii suscipere, absq; expressa licetia prioris generalis specialiter concessa, non obstante quod in littera suae promotionis haberetur,quod usq; ad gradum magisterii procederet inclusiue, A noc sub poena ex communicationis latae sententiae, & priuationis gradus
7 M. IT E M statuimus quod quilibet bacalarius, qui
sententias legerit in quacunq; uniuersitate, ad hoc ut formetur, remaneat in sequenti anno,& sit magister studentium, legatq; philosophiam naturalem' vel moralem, paritus vero solum moralem vel theologiam legat. Ordinamus, quod si magister studetiuconuentus parisiensis sit absens,semper iunior bacalarius formatus sit magister stadentium. Madantes, quod in omni studio , magister studentium omnes actus scolasticos fieri consuetos, intus vel extra infalli bibter exerceat,& sequatur, k specialiter , quod omni hebdomada , semel ad minus, habeat tenere questionem,alioquin, priuatus eum tali magisterio
ditur gradamagisterijsuscipere ni
149쪽
barinatio. Pro cialis in sua pro in χincia prouideat de lo
PRIMA PARS. S. CONSTITU. R. G. SORETH.
Volentes, quod alius eo senior exerceat vel per ma gistrum regentem cum conssilio meliorum studij,de alio prouideatur. Et ultra, pro illo qui ex negligetiaohmittit,nihil illo anno delaxata communi, contributione suae prouinciae soluatur.
s-I T EM inhibemus sub poena expulsionis & re
uocationis a studio, Sc cum priuatione vocis, dc loci ipso facto, ne aliquis studes parasijs, vel alibi, aut graduatus ibidem audeat,vel praesumat aliquen studentem nouum, quem heianum appellant,parisijs decaetero beianare,per quemcunq; modum ludi, vel per quemcunq; tactum mediatum,vel immedia tu, aquae straminis,vel ait prius rei, sed ratum modo ab illis de
sua prouincia,s a natione,vna moderatam refectionem, suscipere,volentes, quod quilibet studes statim dum parisios, vel ad aliam uniuersitatem nouiter aduenerit. Iuret in manibus prioris,& coram couentustatutum istud firmiter ob χruare. Fi prior, hoc iurare, si opus sit compegat, antequam recipiat cum in conuentu. Et si postmodum in contrarium venerit, infamis,dc periuris reputetur,necvocem, aut locum
aut promotionem suseipere valeat,sine prioris generalis dispensatione, antequam admitti valeat ad testimonium,aut alium actam legitimum, Et prior habeat eius excessu priori generali intimare infra tres 'menses, siti poena priuationis ossicii,& quorucunq;
De stud ijs specialibus. Cap xvj. R D I N A M V S, quod in qualibet prouincia,fratribus capacis ingeni j, qui in grammatica, logica, philosophia,iheologia,ad profectu ordinis poterunt erudiri. Priorprouincia
150쪽
PRIMA PARS. S. CONSTITU. R. G. SOR ΕΤΗ. 7o
uincialis de assensu diffinitorum capituli, locum vel Ioca ordinet,& delectore,& informatoribus prouideat, sub poena grauioris culpae per sex dies. Mandates, quod pro praedictis, lectore, ac informatore, magistro iuuenum,per prouincialem & diffinitores aliqua pensio laxetur de communi prouinciae. Vel de conuentibus ubi legent,eisde prouideatur.Qu'd tamen nolumus fieri,nisi legentes logicam,& philosophiam. Semel salte, qualibet hebdomada ordina-xic disputauerint,durate studi j tempore,& quotidie Circulariter Qu*d si no fecerint ulteriori promotione priuentur,donec per capitulu prouinciale, at qua facta retardatione cum eis dispensetur, si steterint per eorum negligentiam dc defectum. Ide volumus de legentibus tractatus & grammaticalia,nisi omni die legibili colatione fecerint, ut ipsi possint recognoscere si studentes attendant
1 - V OLVM V S, quod prouintiae, Scoctae,5 Iber tantae,ultra illos duos studetes, quos sicut aliae prouin Ciae mittere possunt, alios duos possint pro logicali -
bus,& phisicalibus,ad studia Angliae specialia dinis Latia .
nare.Volumus etiam,quod omnes scolares ad prae l. 'dicta studia missi,secundu ordinationem prioris, μ' magistri studentium, lectiones audiant magistrorum πιος-
bacalariorum, Sc lectorum, S disputatione frequentent,& alios actus ad studium pertinentes, Chorum etiam sequentur, prout per dictum priorem, & magistrum eorum fuerit ordina tum, siub poena grauio
ris culpae per duos dies negligentibus infligenda. Quia vero religiosos decet aa hoc studere ut haere ses,& vicia extirpentur, eaq; legere, quae sibi, M proximis in fide , dc moribus prodesse dignoscuntur. Statuimus , quod nullus cuiuscunq; gradus existat,