De secretis libri sex mira quadam rerum varietate referti, ex italico in latinum sermonem nunc primum / translati. Per Joannem Jacobum Weckerum

271쪽

llic suis penuriam intelligerent. Eo enim tepore iacia una Vendebatur coronato vino,

quo nunc libra haberi facile potest. Modus autem parandi ij in locis sic se habet In auri& rgenti, atque etiam aeris fodinis aquam quandam inueniunt, quae quemadmodum ego ipse non solum vidi, sed etiam eXpeitus sum per se ipsa est apta atque perfem ad co- solidandum, liquandum vel aurum vel ar rentum, id quod etiam in Germaniae quac aniparte superiore comperi, ubi similis aqua in

uenitur, omnibus adhuc incolis inco nita. Sumunt hauca quam una cum faecibus, qua coquunt ad certu in pactum, quae sicco lata spacio temporis, in lapides paruos alnitro haud absimiles cogitur. Qu'niam autem hi lapides consistere sic nequeunt, sed dis oluu-tur, sit,ut his lapidibus una cum suis farcibus in fundo relietis, tanquam nutrimento, a Xungiam porcinam, vel alterius animalis in uedinem addunt: Hoc facto ad fodinas sese c6- ferunt, ibique fotiam amplam faciunt, cuius fundum ea materia insternunt,&super hanc lapillos, quos diXimus, collocant: deinde rursus adipis massam, mox iterum lapillos, atq; ita pergunt ad eam, qua placet altitudinem, alterum super altero collocantes, sic tamen,

ut Xtremum stratum sese illa pingui male ria: ibi per menses aliquot aperta relinquut, quanquam plerit haec omnia domi in terra,

272쪽

aut in amplis vasis faciut. Quum autem libet vendere, atque alio mittere dolia vel parua

vel magna,vividetur, ea materia una cum lapidibus replent, loci astam chrysocollae, siue boracis appellant Mittunt etiam ex Am lictis locis chrysocollam, aut lapillos absque iam dicta pasta, sed eo paratos modo, quo a

diximus: quoniam abhinc triginta annos. maior copia facti iij, quam eius pinguis massae asserebatur, propterea quod in Italia ea v-ti nesciebant, nec reparare aut purgare lapiLlos norant itaque nullus erat fere eius usus. praeter quam in quibusdam distillationibus. ad fuco muliebres eliciendos Verum tandequidam Venetus, mulier quaedam ab ipso edocta, id refingerera conficere coeperunt, atque inde magnum quaestum facere, donec

paulatim conficiendi modusi alijs coepit innotescere: quamuis alijs magis, alijs minus forte pauci suut, qui ea facilitate lonitate facere norint, quam nos hic persectis trademus Sumito itaque hanc massam eam inquam, quae plurimos in se lapillos cotinet,&rancida minimἡ est, quoniam indicat esse veterem, lapillos esse comminutos, atque magna ex parte cosumptos, deinde in libras decem pastae, aquae tepidae mediam stulam misce,&pone in vase aliquo testaceo,inanib. bene insendo,&miscendo panis in morem.

Qu9d cum factum fuerit, coletur optim lapidesque

273쪽

pidesque in cribro relicti eximantur,ponanturque in catinum, superinfundendo oleum Olivarum, ut in acetarijs conficiendis fieri solet, deinde cum ad solem bene purgati Scincti manibus fuerint, ponantur in sacco, misceanturque probe, quomodo sacchari confectiones solent, siseruentur in ligneis vasis,tanquam optima chrysocolla. Quod si reficere S multiplicare voles, sumit aqua illam colatam, atque ad ignem lentum coquito, ad perfectam usque confectionem, spumando tam faeces, quam spumam accuratό Coctionem autem es. perfectam tribus modis licet cognoscere, primo,si quq gutta super ungue posita non diffluit. secundo admodum yrupor u si in charta haereat, aut quod est tertium,si funiculus in ea intinctus, Minter digitos ductus asperitate quadam digitos tentarit si cocta fuerit, cacabus ab igne auferatur, de operculo ad hoc apthparato, ne quid sordium ingredi queat operiatur mox in furfuris cumulo sepeliatur, superque sui fur crassi.

Oribu Spannis, aut lodice, aut culcitra pretessis admodum contegatur posses etiam fimo

calenti, per octo vel dece dies codere. Quod cum factum fuerit auferatur, inuenies pinguedinem quandam sue crustam in superascie, quam desumptam sepones inuenies praeterea tanquam glaciei frustula, quaep Iiter exempta, inque alio vase posita, qu

274쪽

diligenter elues. Lin Vmbra siccabis Quo facto illos lapillos, qui in setaceo cribro remaserant, cum his nouissimis misceto inde aluminis ex vini faecibus albised no ex eo quod

pro specimine proponi soletinam id inutile est sed ex optimo lib. iij. sal nitri . viij aquae communis situlas tres, misceantur&potiantur ad ignem lentum despumando bene donec perfecte ut prius cocta fuerint. Qia' facto, auferatur ab ignes reponatur, donec optime resideat, tum sumito huius aquae stulam unam cum dimidia ponatur ad ignem lentum,&cum feruere incipit, addito praedicta pinguedini vel crustae,side cutis superius exemptae lib. vij. S. Scio quantur quantum satis est, ut prius Tum ab igne remouebis, ponesque in ligneo vase aliquo, supra luas duos baculos decussatim collocato, Equatuor baculorum angulis singulos funiculos alligato, sed ut funiculi tendantur, adsingula capita plumbi frustum appendito, ac

sic in materiam demittito, ita tum ut a fundo digitos quatuor absint hoc autem fit, ut materia ad uniculos adhaerescat. His rebus ad . ministratis, eo modo condes ut aliud supra fecilii Hoc autem in sacco id est in fovea noponitur,sed ubi eximendum erit, quod funiculis adhaesit, penna oleo imbutas nitur, reliquum vero cacabo adhaerens, oleo erit conspergendum. Caetervin lapilli, qui eximetur, non sint

275쪽

non sint minores auellanis, qui autem minores sunt, relinquantur in aqua, ac rursucco quantur,Vt supra, atque sic continuando donec omnis aqua in chrysocollam conuertunt Verum hoc notandum videtur,ut primimassae in aqua tepida diisoluendae addatur, cicoris instar coaguli leporini, quo inest reliquet

chrysocollae parte coagulei itur.

R. luminis 3c vitrioli, aut salnitri, aut horum trium simul ustorum, sing. part j redisantur in puluerem,misceantur, ponantur in cucurbitam luto obductam, deinde in vas recipiens, duae unciae aquae in singulas libras pulueris. Qia dcum adtum fuerit, colloce tur ita cucurbita, ut propendeat: atque ita sine operculo,cum vale recipiente ori cucurbitae,farinal ouorum albis, copuletur, ne ullo modo respirare queat. Sitque vas recipiens in aqua frigida situm,& continu desuperlinteis madefactiun. Nam sic fietvt spiritus cum ipsorum aqua melius copulentur, nec adhaerescant recipieti. Quibus administratis ignis accendatur,primo quidem lentus,ac sub cucurbita tantum, donec materia dii luatur: deinde augeatur, atque etiam supra cucurbitam ponantur carbonos accens, augeaturq;

iani usque ad horas quinque aut seX.Tung

276쪽

sinito ut frigescat post eximatur aqua, servietur ad usum in vase aliquo vitreo pro b

Obturato Verum ignis ita instruendus erit, ne vas recipiens aliquo modo ab eo corrumpi queat. Quod si fortiorem aquam confice. re voles, addito salnitri partes duas.

ODVS VERAE ARTIS PRO plastices ad num mala, aliique omnis generis me

diocriter extantes formas ex metallo quovis, aut cliam chrostat lo,uitro,marmore fingenda Ante omnia terram, in qua formae imprimuntur, in promptu esse oportet, quae cum vari conficiatur, nos tantum Varia genera, eaque omnium optima ponemuS visa Vnum

haberi non possit, his quae haberi possunt v-tamur Illud tamen primum sciendum est: eXij quae hic ponem is singuli per se, auteX aliquot mixtis, aut omnibus simul nos uti posse. Sunt enim omne Soptimae Caput totius artis est, ut materia in qua fornaae imprimuntur, sit subtilissima, tere inpalpabilis. quoniam effigies in ea exprimuiui nitidius: Deinde etia facilius in se omnis generis metalla recipit, absque corruptione optimequecu magistra permiscetur, ita ut siccata durior euadat Potest denique ad plurimas fusiones sufficere ita ut non statim a prima fusione fragantur, sitq; alia materia paranda. Caeterum ad plumbeas

277쪽

ad plumbeas formas fingendas, quaelibet terra commoda est, modo tenuissima beneque cum magistra subacta sit, ut dicetur. TERRA PRIMA

R. Lapidis myris, quo omne armorum genu extergitur, quantum sati est,conteratur optime, igni cadeat, ut inferius docebitur, Ceinde madefiat ad modum pas ae fiant typi ad fingenda numismata Possunt autem hi typi in multos annos incorrupti esse, si diligenter conseruentur: qui si tandem frangerentur, rursus conteri debent, atque cum magistra misceri ea enim ratione subinde meliores evadunt.

irum liquefactum in tornace cotinere solent: Erit autem melius, siquis eorum vasorum fundum, aut vas ipsum a medio ad fundum, abiecto tamen prius vitro circum haerente: vel si haec haberi non possint, sumantur ea, quae possimi: Sumito igitur purificum cruciabula noua tot ut eorum vasorum, quae dixi frusta pondere sequent haec omnia simul in aeneo mortario conterantur deinde superlapide porphyrite, ut colores solet cum aqua molantur &subinde recoque do attenuetur

278쪽

marinarum

Corticum ouorum sing. tant idem Accendantur ut igni candeant, Mut prius di ctum est, de alia argilla, terantur si pius eo dem modo seruetur.

Ferri scobem, aut squamam, aut Vtranque puram &mundam in serrea casside alioue firmo ad ignem vase collocato, acetum optimum superinfundito, ad ignem per horas octo habeto. Q io facto,rursus acetum infundito,igni accendit ut incandeat molaxur post atque eadem iterentur, ut in alijs est dictum. seruentur. V a. R. tumicis igni candentis, quaterque ita aceto extincti part j. Scobis ferri part q. misceantur,ac igne candescat ut supra, deinde trita aliquoties recondantur ut alia. A. Sumito ossa Vervecis, praesertim capitis. quae meliora sunt, cobusta, deinde trita&cribrata, quantu satis est, ponatur in vase aliquo serre.

279쪽

terreo ad ignem an diu, donec optimὁ candescant, tum addito tantum sevi, quantum manu comprehendi potest misce bene ferro aliquo ut sevum Vna cum puluere comburatur, deinde sic ad ignem reliquatur per hora dimidiam . Quibus factis, auferatur ab igne, conteratur, igne candidu sat, humecteturq;. quibus saepius iteratis subtilissima perfectissimaque euadet.

R. Ossium sepiarum ustorum, tritorum se cribratorum quantum satis est,.sia modo quo iam dictum est, de vervecis ossibus Fit praeterea argilla haec ex quadam terra quae Tripoli affertur item ex vitium cineribus, ex charta combusta, ex equino stercore arido, atque sto, ex lateribus, bolo armeno, terra

rubra atque huiusmodi alijs quae nunquam igne liquescunt, neque dissiliunt, neq; squa. mas siue crustas faciunt, sed perpulchr. quas uis formas recipiunt. MODUS REDUCENDI PRAE-Iλ dictasterius ad tant subtilitatem uiscit me tactum ipsium non recipiant. Sumito puluere praediistos sue terras, quas primis opti in conterito, cribrato, deinde in vase aliquo firmo ad ignem ponito,

tandiu donec candescant, rursusque conterito ut prius cum aqua vel aceto. Quod cum

280쪽

sexies factum fuerit, ponatur in catino vitreato superinfunde do tantum aquae, ut ad quatuor digitos emineat, misceantur parum baculo aliquo mundo, ut turbida fiat aqua deinde pauxillii sic relicta aqua auferantur sen- sim, ponanturque in alio vase mundo. Quo facto, recens aqua super materiam infundatur, misceaturq;,Vt prius, donec turbida reddatur, deinde cum rursus aliquantulu quieuerit, sensim auferatur, priori l aquae ablatae addatur. Hoc autem tandiu facie dum, donec tenuiores pulueris partes aqua fuerint om

nes ablata . Quo disi quid in primo catino,

crassioris pulueris fuerit relictum, coteratur rursus ut prius, atque supradictae quae depositae iam addatur. His omnibus adiis relinquantur aquae an diu, donec pro b residuufecerint, deinde aqua sensim ablata siccetur puluis, mox semel tantum, sed optime conteratur, cribroque setaceo vel etiam serico densissimo transii datur,4 habebis puluerem omnium subtilissimum, quem in vase aliquo optimὰ clauso recondes ita quo modo in auras evanescat.

contemperandos.

Vt praedictiterrae formentur,4 formatae,sccatae cohaereant, nec dissiliant aut resol

uantur