장음표시 사용
121쪽
Primum horum Numisiniatum Denarius mihi videtur, illud vero idcirco rei uti, quia res mihi non est plane explorata; secus visum est de Denario Ravennae custo, quem inter Numismata R. P. Bonan nius' perperam resert. Quidquid Bonannius dicat, designari credo in Numisnate Concilium Tridentinuin ab hoc Pontifice anno ΜDXXXVII. primum Mantuae indictum, postmodum Uicentiam ,
demum anno Μ DXLV. Tridentum translatum V. Ad hanc translationem alludit epigraphe ex Psalmo CVIII. vers. I 8. petita, quae ex
primit doctrinam Christi semper , & in omni loco eamdem . XVIII.
PAULUS. III. PONT. MAX. Caput nudatum cum pluviali, in f πο
VT. BIBAT. ΡΟΡvLUs. Mo es virga saxum percutiens, Populus eruptam fonte aquam hauriens . JR. P. Bonannius omittit hoc Numisma sub Paulo cusum, cui simile retulimus in Clemente UII. fusum, sed genuinum . Qui Numum restituit, per id symbolum duo sortasse labra significavit mirae magnitudinis e Libyco marmore nigris, cinereis, albisque coloribus variegato granitum dicunt) quaeductis ad ea sitientibus, aquas circumquaque emittunt , R in Foro e conspectu Palatii a Paulo inchoati , & ab Alexandro Nepote absoluti sita sunt. XIX. PAULUS. III. ΡΟNT. ΜAX. Ggies cum pluviali, ut supra . Gr bus serpente circumplicatus , ambo corona luurea circumplexi.
Non alia de causi, nisi quia sine epigraphe est, P. Molinetius ς hoc Numisina genuinum non existimat: Nos, qui vidimus, & authenticum,& mira arte elaboratum esse testamur . Multae adducuntur interprCtationes, sed nulla mihi sitis probatur. Nonnulli Paulo spem fuisse tradunt sua prudentia Henricum VIII. Angliae Regem apostatam a scelere revocandi, quare serpentis symbolo Pontificem, gryphi vero Henricum significari. Alii cu sum credunt a Tribuno Romana Regionis XII. Parionis, cujus Insigne est Gryphus, quum in ista Regione Paulus natus suerit, & habitaverit. Alii tandem, fortasseverosimilius, demonstrari credunt subactam a prudenti Pontifice
122쪽
Perusiam , quae Gryphum habet in Insigni'. Neminem latet , Pa Ium in ea Urbe Arcem munitissimam excitas e , Antonio 5 angallensi h Architecto , ne, quod sepius evenerat, imposterum desectionem pararet. Hoc factum est anno Μ DXL. XX. 3o. P A V L U S . III. PONT. Μ A X. Effigies, ut is praecedenti .
Roma sedem eum suis insignibus - Lupa eum geminis pueris DAM tibus : Inferius Taberis Aura aquam essundentis . f JNeque hoc Numisma genuinum R. P. Molinetio creo itur. Ego veroculum autumo ad demonstrandum Romae obsequium erga Pontificem , quippe quae ipso Principe renasci sibi videbatur; sic enim veteres in suis Numismatibus se exprimebant per epigraphem: ROMA. RENASCENS R. Flumen Tyberis non ad antiquorum mentem effingitur, qui flumina repraesentabant jacentia, barbata ' cum terrea urna cannis palustribus circumsepta : Hic potius mancipium , quam flumen conspicimus. XXI.
8. Ρ A U L U S. III. PONT. Μ A X. Cfigies, ut praecedentes. HANC. PETUNT. MIRACULA. SED E Μ. Statuaeque is per
Paulus III. erigi curavit in Capitolii area super elegantissma marmorea basi a magno Michaele Angelo Bonarrotio' M. Aurelii celeberrimam equestrem Statuam ex aere deaurato, quae prius in platea Lateranensi sita erat haud longe a B i silicas. XXII. PAULUS . III. PONT. ΜAX. Pontificis effigies eum Pileolo, ct palliolo.
FARNESI A. DOMUS. CURA. E I U S D. IMPENDIIS QS E . A.
soLO. EXCITATA. Palatium Farne unum, est superne litium. XXIII.
123쪽
Notat Bonannius aliquam dissimilitudinem in utroque hoc Numismate, praesertim in numero senestrarum . Inchoatum est hoc Polatium , Bramante, & Savallensi' Architectis, quum Paulus adhuc Cardinalis esset Pontificatum adeptus Michaelem Angelum Bonarretium adhibuit, qui aedes ampliores exstrueret, & magnificentius ornaret. Earum Pinacotheca,quae viam Iuliam respicit, Jacobi a Poseta elegantissimum opus est h. Palatium a Paulo ΙΙΙ. inchoatum Cardinalis Alexander Fratris filius absolvit. Est illud cubicum , muros habet lateritios , sed perpolito opere , angulos , fenestras , & arcus posticae frontis ad Viam Iuliam e liburtino lapide : ex eodem lapide sunt impluviae porticus, bc mirae projecturae corona. His nihil ad dam ; Uideat tamen Lector Uasarium ' , aliosque, qui post eum de hac re scripserunt. XXIV. PAVLVS. III. PONT. Μ A X. Ggies cum Camaleucio, ct Deoi 3ι pallio.
Hoc aedificandum curavit Sacellum Paulus III. ad dexteram Auta Regiae e latere Templi Vaticani, Architecto Antonio Sungauens . Dignum visu est ob insignes pie' uris', quarum quae introrsum supra Portam visuntur, opus sunt Let urentii a Bononia: S. Pauli conversio, Bonarratii: Cameram, & reliqua supra coronam pinxit Fraoticus Zuccarus. Sacellum hoc Alexander UII. anno MDCXCI. restauravit f. XXV.
PAULUS. III. PONT. ΜAX. Erigies , ut praecedens. grVNITAE. ΜENTES. VNIUNT. Humen ab alto in aliud, quod
subtus fluit, decurrens . f A J
Septimo ab Interamna lapide prope Papinnii castrum Velinus fluvius e Reatinis erumpens lacubus, angusto alveo, e recta , altaque rupe , quam Marmora dicunt, in Narem ingenti casu, & fragore prolabitur, ibique admixtis aquis nomen amittit. Nar Interamnatium L UD
124쪽
Urbem praeterfluit, agrosque irrigat: inde saepius inter Reatinos,& Interamnates dissidia , conantibus Reatinis , proniori , & profundiori alveo Velinum in subjecta loca deducere , eaque ratione paludes exsiccare, recusantibus Interamnatibus, ne subitis imbribus auctus Velinus tantas in Narem aquas effunderet, qua: Urbem ipsim, agrosque inundarent. Paulus III. an. Μ DXLVI. Velini alveum pene obstrustum effodit, Sangallensis usus opera, sed conquerentibus Interamnatibus iterum obstrui jussit. Fortasse Numus custis est, quum adhuc opus integrum esset, adeo ut utriusque Urbis dissidia composita censerentur . Caeterum rem a Paulo, N ab aliis Pontificibus frustra tentatam,Clemens VIII. perfecit, magnis tamen sumtibus , nam caesis utrinque montium lateribus, ne a line ingenio suo fluerent, Velinum novo alveo deduxit, ac, ne imbre audius plus aequo turgens in Narem flueret, pontem inter utrasque ripas fieri jussit, quo velut aggere aquarum Vi S contineretur . XXVI.
PAULUS. III. PONT. ΜAX. A. XVI. Caput nudatum, cum si
Paulus III. XX. tantum dies ultra XV. annos vixit in Pontificatu , quia electus m. Idus Oftobres anni ΜDYXXIV. obiit IV. Nonas Novembres anni MDXLIX. Et ideo si hac anni nota leguntur cusa
Numismata, dicendi sunt Artifices praeproperam navasse operam . XXVII.
I9. PAULUS. m. PONT. ΜAX. AN. XVI. Caput nudum, cum sta
siali , in quo S. Paulus: Inferius: FE. DE. PAR Μ. ALMA. ROMA. Urbis Romae IcΘnograsbia, eum prospectu aedis Go
Mirabile hoc, rarumque Numisina optime est cusum, & omni parte ita persectum , ut non satis unquam laudari possit. Alterum quoque vidi, cum efiigie in antica dextrorsum versa, ac in pluviali Portae Sanctae aperitione . Quare merito suum nomen insculpsit Federicus Parmensis illustris iis temporibus Artifex . Romam ornavit Paulus III. non solum sacris , sed etiam publicis aedificiis , viisque directis, & ampliatis, ut legitur in basii Statuae eidem erectae in aula Capitolini Palatii, quam hic exhibemus .
125쪽
ii ii nudum , cum pluviali arabice contexto . S. PAULUS - ALMA. ROMA. S. Paulus nans cum ense in uua ,
Ιcon S. Pauli apposita est, alludendo ad Pontificis nomen . De voce Ama, Saeculis aureis usitata, nihil ad ea, quae R. Ρ. Bonannius' scripsit, addam . XXIX.
TVSCVL. R E S T. AUFe s Urbis Tusculanae cum muris, monimentis: extra eum liIIa cum lueris: RVFINA. Transtulit Paulus III. iii. Idus Ianuarias anni Μ DXXXVIII. h suo con sistoriali decreto titulum Episcopalem Tusseulanum ad novum Tusculum, vulgo Fra uti, tribuens illi honores, qui Episcopis Suburbicariis competunt. Illic Pontifex rusticabatur, ideoque multa con struxit aedificia, & multis eam Urbem auxit ornamentis. Postquam rediit Nicaea Provinciali Romam anno MDXXXVIII. Oam frequen tabat ε. Variae Uilla: eo tempore Tusculum ambiebant, inter quae Rufinam in Numisinate delineatam hodie Falconeri a Gens poss- det, a Cardinale Alexandro Falconerio novissime in meliorem sormam redastam; in ea fortasse, quia in Numisinate exprimitur, Paulus III. rusticabatur.
126쪽
1 a. PA U L VS . III. PONT. Μ A X. AN. XVI. Caput nudum cum plu-
siali, in quo Pontifex portum Sanctam reseram exprimitur . OEPNΗ. ZΗNOΣ. ΕΥPA IN EI . Dos Iovis bene aspergit. Iuvenis e vos quod humero dextero fusinet aquam fundens in plantam lilii , ct Lepcω admosens alae dexterae Aquilae , quae aut prae I jus
Multa ad hoc perpulchrum Numisma explicandum, effinxerunt Lu-ebius , Molinetius , & donannius ': Est, qui cusum credat , quum foedus anno Μ DXLVI. in Protestim tes iniretur . Sed epocha in Nummismate signata facto non respondens, annus scilicet Μ DXLIX. ΡΟn tificis XVI., incerta illatio, & epigraphe ad illud significandum minime apta,hanc opinionem excludunt. Itaque nil aliud puto hoc symbolo lignificari, nili curam, qua Iupiter domum Farnesiam prΟ quebatur , misso Ganymede ad irrigandum lilium , hujusce domus stegma, coelesti adspersione. Haec purior est explicatio, a qua donec meliorem inveniam , non recodam . XXXI.
3a P A U L U S. III. PONT. ΜAX. Caput nudum, pluviale arabico cou- textum . BENEDICTIO. DOMINI. SUPER. NOS. Pontifex cum Tura,
ct pluoiali sedens super alto Throno, pariis Miniseris a sentibus,
secuI mare, benedicit triremes ante illum ordinatas. 3 lLitore maris Tyrrheni ab AEneobarbo pirata anno MDXXXV. Vexa so, Paulus III. cum Carolo U. societatem iniit ad eum profligandum. Ponti X XII. Triremes instruxit, quibus Uirginium Ursinum,& Paulum Iustinianum praesecit; iis Andreas ab Auria suas adjunxit , quibus classis xxx Vm. Navium V conflata est. Huic classi Centumcellis Ponti sex mense Aprili solemni ritu bene precatus esst ;& IV. Kal. Majas Romam reversus ad divinam opem implorandam supplicationes indixit V. XXXII.
127쪽
o ΜNEs. GENTES. SERVIANT. EI. Summus Sacerdos in medio
Seniorum sendens templum rotundum Viro armato ante imum ge
nu flectenti , militibus, ct mali subsequentibus . f 3 J
Praeter nostros Auctores, etiam Luchius' hoc Numisma adducit. Absque dubio figurae, & versus e Psalmorum libro h erutus ad vexilium , & ensem isthac occasione Uirginio Ursno , & Andreae ab Auria donatos S, alludit. Audiamus Martiuellium: Die Veneris sic inquit in suis Diariis) prima Ianuarii anno ΜDκκXV. pose m am in Capella majori celebratam a Cardinata Senens, in camera paramentis depositis , poc e Cardinales, cum guibus deliberapit transmittere ensem , pileum benedictum IIImo Principi D. Andreae de Auria absenti , tamquam optimo Duci contra insideles , qua de re omnVS laetati fuere . Numisma cudit Alexander a Caesaribus cognominatus Graecus , juxta V urium , cujus verba sic latine sonant. uni illum mirabilem Artis em suis dignoscere , Numisma ab eo in honorem Pauli cusum videat, cum cingie, fuc dipa videtur, cumque psica , in qua Alexander Magnus pedibus summi Sacerdotis Iero θωitani propolutus eum adorat. Optima est caelatura numis natis , ut nemo meliorem possit effingere .
Μ A T U R E . Delphinus cauda cocodrillum circumdans. Cum Solymanus Corcyram oppugnare minaretur, foedus Impera torem inter, & Venetos initum est, Pontifice auectore, ad cujus prudentiam alludit Numisiaa,quod apud Luchium' etiam videre licet: Ponti sex namque suis ossiciis, & sollicitudine delusit astus, viresseque Christiano nomini hostis insensissimi. Ad YVH.Kal. Octobr. anni MDXXXVII. foedus signatum est , & Vii. Idus Ianuarias sequentis anni in Consistorio, teste Paulo Aretino f, Patriarcha Aquile jensis, tradito ei per Pontificem vexillo, classis Dux electus fuit . Accipe verba Iohannis Francisci Firmiani caeremoniis Praesecti in suis Diariis : Praedictus Patricrcha nabat genusexus ad pedes Papa' indutus
mantello de Zabesulto, Papa benedixit , is a est , ct insigit
128쪽
semri suo Crucem de raso crem no , deinde dedit, ct benedixit sexilla GH , suae Sanctitatis, nee imposita hastis; tandem tradidit ei baculum , osculatui nit pedem , manum fuco anctitatis, ct receptus ad osculum oris. XXXIV.
o. P A U L U S . III. PONT. Μ A X. Caput nudum, pluviale arabieum .
NIKHTHPION . Festum pro Uustoria, I, medio cir II, equo Gunt tres parvaeou.σ, - duobus palmae, is circumdatae . Est rarum hoc Numisma, & designat Festa Romae celebrata pro viet ria a Carolo U. ' prope Tunetum de Turcharum classe relata, Romaeque XIII. Pontificatus anno , qui in Μ DXLVI. incidebat, publicata . Uaria exempla apud veteres etiam habemus Numismatum ob aliquam Ulastoriam cusorum , & Populo elargitorum . XXXV.
38. PAULUS. III. PONT. ΜΑX. A. XVI. Caput nudatum, cum quo
aliorum animitam cornu in flumine mergent, ct serpentei fugani.
Ni fallor, indicat rarum hoc, & pulchrum Numisma quietem Italiae restitutam a Paulo Pontifice, Corcyra ejus cura obsidione liberata , quae a Solymano Imperatore Turcharum tenebatur . Audita Victoria, inquit Petrus Firmis I in Diariis, mandavit, ingratiarum actionem fleri Processiones a S. Marco ad S. Mariam Majorem, ubi
di fuit Missa solemnii praesente Pontis e , Episcopus Viserbiensis habuit orationem luculentam de Victoria habita contra infideles, qua expleta Pontifex incepit Te Deum . XXXVI.
28. PAVLUS. III. PONT. ΜAX. lfigies praecedenti similis. FLEXU . APTO. PRAECURRE. Auriga flagrum dextera tenens,
quadrigam ducit circa obeli cum . s 3 4
Nullus alius exprimi potest in hac postica, ad normam antiquorum heiformata, nisi Pontifex , qui sua prudentia, Θc virtute Praedecessores suos gloria, & felicitate regiminis superare sategit . Ipse quidem suopte ingenio Caroli V. R Francisci I. animos inter se conjunxit di
129쪽
xit, tali eloquio praeditus , ut juxta Ciaceonium' , animos ipsos faciupro libito flecteret. XXXVII.
DIRIGENTUR. ΡEDES. NOSTRI. IN. UIAΜ. PACIS. Iris
inter nubes , di in a in medio: FOEDERE. TUO. DEUS. Pacem supra memoratam , hoc etiam Numisma exprimit. Inducite ad . decem annos, Paulo III. Mediatore , ad xiv. Kal. Quintil. anni Μ DXXXVIII. inter Carolum U. R Franciscum Ι. paetae sunt. Nicaeam Pontifex se contulit, quo duo hi Principes convenerant; Post multos denique tractatus ad XVII. Kal. Octobres anni Μ DXLIV. V paX
firmata est , summo Pontificis gaudio; narrat enim Iohannes Franciscus Firmianus in suis Diariis, praeclara eum dedissse laetitiae signa , publicis gratiarum actionibus pro beneficio Deo indiectis . XXXVIII.
dio: ARXIE PEI. TΩ. ΠANΥ. Pontifici Maximo, ac beato. JUerbum AP XIEPEΥΣ in Numismatibus Gnecis summum significat Sacerdotium alicujus Provinciae , ut ΙΕΡΕΥΣ alicujus Urbis . Etiam inter Latinos, Imperatores hoc titulo decorati sunt, ut videre est in Lepidi, Augusti, aliorumque Numismatibus β. Haec dignitas res sacras respicit penes omnes religiones. XXXIX.
DΟΜUS. Μ EA. DO. OR. Templum in suo Chrsus flagello percutiens viros, ct mulieres fugientes, ct inde auferentes columbaἷ, alia, quae ibi erant senatia. f 3 JRepraesentat pulcherrimum hoc Numisma studium , quo Pontifex tenebatur , ut Romanos a pravis moribus revocaret, Cardinalium, &Praesulum' conventibus ad id institutis, praesertim ut cultum Ec clesiarum restitueret. Unde a Panpinio x hoc praesertim nomine laudatur. XL.
130쪽
XL. ai. PAULUS. I M. PONT. ΜAX. Caput nudum, stupiale arabice eontextam .
CIRCUΜDATE. SION. Sanctorum Apostolorum Petri, ct Pauli
I s. PAULUS. III. PONT. ΜAX. CGFut nudum , cum pluviali, in quo Pontifex Portam Sanctam aperiens. IUSTI . IN TABUNT. PER . EAΜ. Porta SanUa a tribus Amgelis elata . In medio: AN. Do Μ. ΜD L. ct parvam Agnum in
Haec Numismata cum anno Iubilei, inveniuntur cum effigie tum Pa li III., quum Iulii III. Iam superius ab Ait ilicibus ante eum annum cusa dixi ; indietio enim Iubilei anno Μ DXLi X. cadente erat publicanda ; sed mortuo iv. Idus Novembres ejusdem anni Paulo, id per eum fieri non potuit; & nonnisi Februario mense reseratae sunt Portae Sanctae a Successore Iulio III. festo die S. Mathiae, ideo Artifices in Numismatibus effigiem tantum hujus renOVarunt. X LIII. 3S SEDE. VACANTE. I 33o. Cardinalis S fortiue Camerarii Insignia Farne orum Nemmati inserta inversi eo Cardiniit is umbella, duae claver decuintae . Hoc Numisma,quod mihi denarius potius videtur,cusum est a S. R. E. Cardinali Camerario Guidone Ascanio, quem Constantia Pauli filia genuit ex Bosone Ssortia S. Florae Comite. Is creatus est Cardinalis anno Μ DXXXIV. & comitiis interfuit Julii III. Pauli IU., & Pii IV. Obiitque anno Μ DLXIV. ' Umbella, quam Confatonem dicunt, &claves sunt supremae potestatis Ecclesiae symbola h. Qui explicatius haec nolle cupit, adeat R. P. Bonannium R.