Apparatus brevis ad theologiam, et ius canonicum complectens indicem historicochronologicum conciliorum, Paparum, antipaparum, Patrum, & scriptorum ecclesiasticorum, necnon hereticorum & compediosam iuris utriusque praenotionem. Accedit appendix de t

261쪽

a PAENITANTIAmos recitat excerptos ex Codice MS. Bibliothecae S. Benedicti Cantabrigiensis: Haec ipsa Petitus reddidit pag. 83. Libri memorati .

Ac quoniam hi Tituli diversi sunt, tum ab iis Poenitentialis Theodori, opera eiusdem Petiti editi, qui quatuordecim numerantur , tum ab aliis fio. capitulis apud eumdem Petitum, tum ab aliis eidem Theodoro adscriptis capitulis , quae a Luca D. Acheri referuntur Spieilegii Tom.IX.& sunt num. Igo.hinc apparet, plures Poenitentiales libellos a Theodoro fuisse conscriptos, aut integrum eius Poenitentiale non haberi, sed plura fragmenta, aut plures libel-Ios Theodoro esse attributos. . In postremo Volumine Operum Bedae,quem obiisse an. 33. scribit Tristemius , extat libellus De remediis peccatorum , quem plerique conjiciunt scriptum ab Egberto Archiepiscopo Eboracensi Bedae coaetaneo . Ex hoc Poenitentiali plura desumpsere Canonum Co lectores Burchardus, Ivo, Anselmus, di Gratianus , itemque Grego tu, IX. in Libris Decretalium.. s. Liber Poenitentiae , sive Poenitentium ad olgarium Archiepiscopum scripturi

262쪽

DA PAENITENTIALIEus 2ptum a Rabano Mauro extat Tom. VI Operum edit.Coloniensis an . I 62 T. E

tat eiusdem baui Epistola missa ad H ribaldum Epis. Antissi odorensem an . 8 fg. sive decennio post Librum Poenitentialem missum ad Olgarium, ut probat Stephanus Balueius in Praefatione praemisi a huic Epistolae, cui aliqui titulum fecere Toenitentialis; quo titulo edita est a Pe

Quaestiones Canonum Faenitentialium ad Heribaldum editae ab Henrico Caniasio Tom. s. Lectionum Antiquarum non . sunt Rabant i sed Halligarii , ut probat Balueius loc. cit. quemadmodum tres Libri de Vitiis Virtutibus , aut .

certe duo priores .

6. Poenitentiale Romanum ab Antonio Augustino exscriptum est ad Calcem Epi- tomes Juris Pontificii . Hoc opus , quale nunc habemus non esse antiquius Rabani Mauri temporibus suadent Capita ex Moountino ipsius Rabant Concilio , ex Triburiensi Synodo, ex Pontificum Epistolis, quae per Isidorum Mercatorem sub ea tempora prodiere . Plures eiusmodi Poenitentiales libros Undecunque conquisitos edidit Ioannes

Morinus sub finem Voluminis de Poeni- L s T lenis

263쪽

a 6 ScRIPTOR. HIST. ECeL. tentia. Post Gratiani Decretum latent in plerisque hditionibus adiici canones Faenitentiales desumpti ex summaAste Novissime, diligentissimeque collegit S. Carolus in Instructione Confessariorum, ex qua eos Canones exscripsit Francolinus l. i. de Disciplina Poen. cap. Io. Quo libro , sequenti plura oscitu dignissima invenies contra malos Rigoristas damnatos Lepius a S.S de sacrisque Congregationibus .

CAPUT IV.

Da Praespuis Ecclesiastitae Historia

Scriptoribus .

S Acram H braeorum Historiam Ve

teris Tel amenti Codices continent . Eam Illustrarunt Flauii Josephi Libri XX. Antiquitatum , & de Bellodaico I ibri VIL, & Petrus Comestor Libra VI. Historiae Scholasticae circa sata. II 6o.; Deinde vero Annalibus Sacris Vet. Testamenti conficiendis in suis darunt simul, quin alter de altero quidquam staret, Augustinus Torniellus, &Jacobus Salianus, ut hic in Praelatione scribiti Ille quidem suos vulgavit duobus Tomis in Folio , an . I cI S., hic an

264쪽

DA SCRiPTOR. HIsT. ECCL. st ad I p. edidit suos sex Tomis in Folio eum pluribus Disputatiohibus , ac Dissertationibus et Adde Henricum Spondanum, P. Megger Ord. S. Benedictian. I oo.P.Caesarem Ca lini Soc.Jesu &: Ecclesiastica post Chr. Historia , vel ea describit, quae ad Generalem Ecclesiae statum pertinent, aut speciatim Fel Romanorum P P. vel Episcoporum aliorum , sive Nationis , sive Provinciae, sive etiam Civitatis alicuius Seriem ac Gesta persequitur, aut Ordinum Mon sticorum, aliorumque Regularium oribginem , & progressium, resque alias huiusmodi tractat Sunt denique , qui de Conciliis,sunt qui de Haeresibus scripserint , quae tamen fere ad universalem Historiam referunturo

Generalem Historiam Ecclesiae ex craecis tractarunt I. Eusebius, Pamphili dictus , Ep. Caesareae in Palaestina . Extant Libri X. His . ab initio nascentis Ecclesiae ad relatas de Maxentio, ac Licinio Victorias, & Libri IV. de Vita

Constantini. II. Socrates, dictus Scholasticus , qui scripsit Libros VII. a Consantino Magno ad Theodosii Iun. Consulatum XVII. , sive an. Ch. 3 p. III. Hermias Soetomenus , ipse dictus

265쪽

aran Da scMPTOR. HIST. ECCL. Scholasticus, quod in Actionibus forensibus Constantinopoli diu versatus fuerit . Scripsit Libris IX. Historiam eluseidem fere temporis , ac Socrates ab anis

3 et q. ad q3 p. fere tamen agit de postr anis XX. annis. Ex his tribus Eusebius fautor Arrianorum fuit , reliqui duo ex Novatianis. IV. Theodoretus Epis:

Cyri decem libros Hist. Eccl. scripsit

Complexus tempus Ios .annorum, a tine

ibrorum Eusebii ad sua tempora , seu a Vicennalibus Constantini ad tempora Theodosii Junioris , sive a Nicaeno fore ad Ephesinum ; Supplevit plura a prioribus praetermissa . V. Evagrius Schol sicus Historiam annorum 166.sex libris scripsit, ab anno circiter q3I., seu Concilio Ephesino ad sys. seu XII. Imperat. Mauritii. VI. Philostorgius Historiam Graece scripsit ab Arii dissensione adversiis Patriarcham Alexandrinum ad valentiniani III. tempora, & Joannis Tyranni caedem.Ejus Historia Haereticorum encomtum,&Orthodoxorum criminatio dicitur aPhotio,qui XII.eius libros in Epitomen redegit. VII. Theodorus Lector Bygantinus duo scripsit opera . Primum erat Historia Tripartita,duobus libris comprehendens Historiam Socratida

266쪽

Da ScR TOR. HIsT. ECCt. et stis , Soetomeni , & Theodoreti a XX. anno Constantini ad Principatrea Juliani . Alterum duobus Libris constans commplectebatur res in Ecclesia gestas per annos fere et O. a temporibus , in quibus Socrates desierat ad Principatum justini Senioris , ab an. P, ad an. 3IS. ET his autem duobus posterioribus Libris

desumpta sunt Pocephori Collectanea , quae ex Theodori Lectoris operibus si persunt. VIII. Nicephorus Callixtus , si vo Callixti Xantopuli Filius vivebat sub initia Saec. XIV. Scripsit Lib. XVIII. Hist. Ecclesiae a Christo Nato ad Mor

tem Phocae Imperatoris, & an. 6 Io. cum argumentis quinque aliorum libro, rum ab Heraclii exordio usque ad mo tem Leonis Sapientis Imper. an. Poet Extant haec Graece, & Latine ed. Pamris. I 63 o. ex recognitione P. Frontonis Ducaei Soc. Jes. De his Scriptoribus vide plura apud P. Labbe in Diae de

Script . Eccl. Generalem Historiam ex latinis tradidere I. Hegesippus Romae sub Eleutherio Pontifice, Imperante Marco Antonino Philosophor Historiam Actuum Ecclesiasticorum Libris quinque distin

ctam stylo simplici eontexuit a Christi

267쪽

aso in ScRiproR. HisT. ECCL. Passione ad suam aetatem , annum nismirum Ch. 18 o. fero. II. Severus Sulphius Genere, ac Literis clarus sub IRSeculi finem Beatis Martino, Augustino , Paulino, aliisque SS. Praesulibus notus. A Pelagianis in senectute deinceptus errore agnito, se usque ad mortem silentio damnavit. Extant Hist riae Sacrae Libri duo a Mundi Exordio ad suam memoriam , hoc est ad an. Ch. oo. III Marcus Aurelius Cassiodorus Senator V. Seculo floruit et Inter caetera Opera scripsit Chronicon ad Theodoricum Regem, quod desinit in annum si P., de Tripartitam Historiam ex S crate , Sogomeno, Theodoreto concinnatam , & lati ne redditam per Epiphanium Scholasticum amicum suum . IV. Haymo Halberstatensis in Germania Episcopus ex Monacho Fuldensi, &Abbate Hirsfeldensi, exemplo Severi Libros decem scripsit, de Christianarumve, um Memoria , sine Epitomen Historiae Sacrae circa an.8,o. Ex Baronio

ob it an .8 3. Alii aliter scribunt, inquit Beltarismo de Scriptoribas in mymoneV. Phulus Orosius Praesbyter Hispanus sub initium Seculi V. Hortante g. Ain gustino conlacit Libros VII. Histori

268쪽

Ds scinetoit. Hrri. ECEL: et set ruin exordis Mundi ad an. et s. His adde Ordericum Vitalem Benedictinum Auctorem Hist. Eccles. quam confecit XI I. , Vincentium Bellovacensem , qui praeter Speculum Doctrinale, ac Nat rate .scripsit Speculum Historiale ad an.

toninum Florentinum Archiep. auet rem Stimmae Historialis ad an. 2 38.

Alii fuere, qui data opera reruni Ecclesiasticarum seriem ex prioribus colligentes , iis certius explicandis, gemsta Imperantium attexuere . Hoc incaeis pium occuparunt Saeculo XVI. ex L

theranis Matthias Flaccus Illyricus . Joannes migandus, Matthaeus Judex, Basilius Faber , qui sub titulo Ecclesia sicae Historiae promisere se tradituros integram Ideam Ecclesiae Christi, qua

tum ad Locum, Propagationem, Persecutionem, Tranquillitatem, Doarinam Haereses, Caeremonias, Gubernationem, Schismata, Synodos , Personas , Mimracula , Martyria , Religiones extra Ecclesiam , Ar Statum Politicum secun dum singulas annorum Centurias. Hi vulgo dicuntur Centuriatores Magde-hurgenses, cum Magdeburgi in Sax

Bia agentes per annorumCenturias opus

269쪽

distinxerint . Prodiit opus an, , S seqq. Continet Centurias XIII., quae singulae XVI. fere capitibus constant. Adversus novam hanc Historiano Guillielmus Fysengreinius Spirensis , Centenarios sexdecim scribendos susceperat,continentes descriptionem rerum memorabilium in Orthodoxa Christi Ecclesia gestarum , cum diligenti anno latione eorum , quae scripta sunt contra meram Catholicam Doctrinam . Extare dicuntur duo eius Centenarii r Primus editus fuit Ingolstadii an. Contra eosdem Centuriatores opposuit Annales suos Caesar Card. Baronius a Christo Nato ad Innocentii III. tempora et sive an. IIs 8. Epitomen conci navit Henricus Spondanus Ep. Apamiam rum: Notas Criticas IV. Tomis in F lio eonscripsit P. Pagi Senior ex Mim conventualibus, quae deinde novis Editionibus Baronii insertae sunt: Baronium continuat unctum Abrahamus Bllovius, tum Henricus idem Spondanus . Imprumis autem habentur in pretio VIII. v lumina odorici Raynaldi ex eademCon-hregatione S. Philippi Nerii, ex qua Card. Raronius: Raynaldum nova Edi

'ione post Baronium Cl. P. Mansi illi

270쪽

Da SCRIPTOR. HIsT. EeCL. 23 Istravit. Alios prope innumeros recentiores praetermitto . De Vitis Rom. Pontificum, qui pars magna sunt E clesiasticae Historiae,satis sit indicare novam Romanam Editionem Anastasii Bibliotheearii a Clar. Praesule Blanchino inchoatam, deinde vero ad quartum usque Tomum continuatam per P. Blanchinum Magnae Eruditionis Virum , &prioris ex Fratre Nepotem ex inclyta Congr. S. Philippi Nerit. Eodem A ctore prodit hoc anno Demon Iratio

storiae Ecclesiasticae madripartitae ,

comprobatae Monumentis pertinentibus

ad Fidem Temporum o Gestorum rgae. I. IL REma ex calcographia

Barbatiana.

Occurrent aliquando Historiam E elesiasticam perlegenti Auctores Anonymi. Ex. gr. Alexandrini Chronici auctor desinens an. 628. , Annalis a sBertinianus desinens an. 882., Annalicta Fuldensis desinens an.882., Annali sa L iselianus desinens in Roberto Rege Hugonis Capeti Filio, Annalista is Mailrosensis desinens ari. I a To., Annam lista Metensis desinens an. OGq., Anna lista Moissiacensis desinens an. SIS.,Annalista Nagari nus desinens an. I I3 8- ,