장음표시 사용
1쪽
Civitatis Hanoviensis Senatori amotissimo, consultissimo, avo si materno, ob inni mera n collata beneficia, colen do, Ve
D. HIERONYMO SI MONS an ALPHEN,
mercator ibidem vigilantissimo, indefesso, parenti, filiali amore dc honore, aeternum fosequendo.
eiusdem urbis consuli dignissinao, meritillimo, avunculo, unam semper cum reverentia observando.
D. GUALTHERO BASHUYSIO, verbi divini , in Ecclesii Belgica, quae Christo Hanc,- viae colligitur, praeconi doctissimo, facundissimo pientissimo , avunculo, ad cineresis que , diligendo, supiciendo. Hancce Philosephicam exercitati nem tum se ipsum
2쪽
An Tellus, in planetarum numerum, sit referenda, inquirens.
nter innia . quae , non Utum sensibus
addictissima laba, verum etiali illi, qui supra vulgus sapere cupiunt . adeoque ii io ptii nominari, secum ferunt praejudicia, ultimo loco non vi ictu collocandum illud, quo terraqueum , quem incolitia. , glo-buin , pro ignobili ramo omnium corpore, Qtotius univers. quasi hec haberi ci, re contendunt celos autem , ut puros spectant, persectos, simplices in mutabiles. Cum enim, corpus in se pectatam, nec persectius, nec minus persectum , alio quopiam corpore, dici queat univcrs , a Deo creata, Meric eandem 'turam iacinpe extensonem, habeat, sponte sua haec concidit sententia, quam eii a quotidi: in experieritia, varias in coelis mutationes inendens, evertit penitus. Quod idem praeiudicium facile quoque exilemus , considerantes , Tellurem iacitram, hi praecipuis quae de planetis novimus , pliae nomenis a
3쪽
n illimam , dc proin , in eorum uni erum , reserendam esse: qaod a propter , hac disputatiuncula , pro vitibus adstruere, I.
Quem in finem notari velim, omnem , inter astra diversitatem, vel citca lucem bes circa motum corum spectari Quod cnim alia aliis sua majora , ut jus non est loci, quia eo nomine diversum genus non constituunt alia autem , proprio, alia
vero mutuatitio tantuni cilicia halgentestim ne Prioris generis, extra omnem dubitationis aleam est sol , t ex intole
rabili radioruni quos ad nos mittit , veli emcntia, colligi haud obscure potest . Idem aut cur de tellis , quas vulgo fixa vocant, cutia, praesertim iii:ter ipsas majorcs, tam vividitia lumen , ad nos , immensa sine distantia , ab Ipsis Q istos, propellant, censendum vidctur atque adco , hic in parte, sol cuari fixis pari ambulat pastu.
Alia autena, uti diximus sunt quae radios, sed aliuὴ se , v. c. a sole acceptos versus oculos nostros refleetunt. Ad quem censum reserendi sunt quinque reliqui planetae r Mercurius, γnus, Mars, Iupiterra Saturnus ut Luna. Quod quidem, in gener ex placidiori, istorum lumine, minori a nobis de Sole distantia, qua eiscit, ut facile ab ipso illustrari possint conjicere est verum etiam , ex Lunae de Veneris pliasibus, illiusque ecclipsibus , praesertim totalibus , eas lumine pron rixorbas esse evidenter apparct. Idem de Mercurio est anilestum, ex eo, quod aliquando in solis disco , rotundam quandam maculam exhibeat, quod , a corpore lucido'. non est , quod expectes Martem quod attinet, observarunt earum rerum accurati speculatores, ipsum aliqua utut exigua sui parte, quam a Sola habebat aversam, delacientem Mobsculatum Iovis autem o
scuritatem , ejusdem satellites , ubi in umbram citis incidunt, conspectum estugientes , testantur quod , quamvis in Saturno
4쪽
observare non liceat , eum tamen etiam luce propria egere, annuli, qui circa eum observa tua , pars a sole aversa, S exindere nebricosa , cddit manifestunt. Verum enim vero , etsi propria non fruantur luce , dicti planetae , an tamen aliunde acceptam evibrare , apti nati sunt , ut quotidiana testatur,xperientia. Cum his autem apprime convenit Tellus, quod nunc firm tum imus Etenim . cum it corpus durum S Soli satis propinquum , nulla excogitari potest ratio , cur non aeque radios
quos a Sole recipit, repercutiat ubi enim eadem est causa ibi quoque eadem effecta adcise nec cile est , nisi causa quaepiam sortiore clum impediat. Neque asperitas ejus obesse hic potest, imo potius , reflectendo quaquaversum lumini , haud parum inservit. Cum enim in corporibus politis, angulus incidentia sit aequalis angulo reflexionis , sequitur corpora laevigati ad unumquodque punctum paucissi nos tantum mittere radios quod etiam quotidiana experientia , in speculis nitide politis , nimis
quam claruit reddit Corpora vero aspera, cum multis hinc inde elevatis constent superficieculis , vario modo , plurimos radios, versus quodlibet punctum levibrare valent.
Cuius rei testis est Luna, pluribus prose ' montibus abundans, ut e Soti ejus inspec tione patet; unicuique ni in varias in ea maculas, observare licet , quae accedente propius ad ea Sole , sensim imminuuntur , imo postea versus oppositam
conspiciuntur plagam manifesι in licio, illas nihil aliud elle,
quam eminentiarum quarundam in Luna existentium, umbras,
ad quas solis radii pei vel re non possvn . I. Vetum, Te urem nostram non tantumsosse, sed etiam reve
5쪽
ra Iumen acceptum resectere, debile illud lumen, quod in luna nova conspicitur , iussicienter probat Eo enim tempore, lunae facies quae nobis cst obversa a sole est aversa, nec a se lumen aliquod nativum trabet, ut opinabiatur antiquitas, illud e- ni in ecclipses quaedam totales , in quibus omni penitus luini ne delli tuta fuit, plane deii ruunt. Superest igitur ut habeat a tellure, cujus illustratam, tum temporis, partem videt . quod noliram valde confirmat sententiam iminuitur paulatim, Luna ad quadraturas accedente, quia tum, urra a sole tibi minata pars, ab ea st inpertat.
ab ipsis quand que nubibus, ad nos redundat illa enim, cum sint corpora tellure multo molliora, atque adeo pluribus radiis transiitulla peri ait tentia, consequenter pauciores reste die atra si hoc possint, quid a tellure, corpore longe duriores, non erit expediandum Z adeo ut ex dictis issiciei iter constare putem, eam ratione luminuta reliquis lavet non diserre. Quapropter
nunc ad motum properamus, quem alterius, inter corpora car
testia diversitatis , causam existere, si pra diximus Hujus itaque respectu, alia stellae, eundem semper inter se situm servantes, fixae, alia vero eum continuo mutantes, planetae sive errantes appellantur. Hujus generis nemine diffitente, sunt Me curius , Venus, Mars , upiter, Saturnus , Quibus alii solem, nos vero Terram, addimus , Lunam autem, ut asseclam tantum quasi satellitem Telluris spectamus, eam mina , circa Tellurem moveri nemo ignorat.
Quinque autem dictos planetas circa Terrain rotari , puta bat quidem Ptolomaeus , verum ejus hypothesi , varias ob absurditates ex ea pullulantes , ab omnibus repudiata, eos circa
solem, conanuine eorum centrum moveri, omnibus constat an
autem Sol, Dipatus jam enumeratis planetis, quorum a ter
6쪽
s,lim, orarem interpositi tres ipsa tellure a Sole remotiores'
Terram immobilem circuineat, an vero Tellus, instar reliquo- mn, planet.irum circa solem desciatur, inquirendum nunc rellat: quam ad rem , viam nobis phaenoinena non monstrabunt, utpote quae ex utraque hypothesi salvari possunt, quamvis quoad facilitatem, Copernici, quam defendimus hipothetis Tychonianam, multis parasangis excellat. X. Quod idem, si nulla, vel ab hac, vel ab illa parte firmiora subsidia haberentur, lassiceret, ut hanc nostram hypothesin Tychonianae praeferremus rabi nisu duo sunt modi , quibus e dem phaenometa explanata reddcre possunius , si ad ipsam rei
veritatem pervenire non valeamus , vel natura duce, is erit praeferendus , qui maxime ad captum nostrum est accommodatus, de quo mediantes, rem faciliust clarius concipereis intellia gere possumus. Nerum cum, ut statim videbimus rationes ex caulis physicis petitae , nostrae sententiae faventes dentur hinc probabilia , quae permulta habentur arξumenta , hic non recensebimus Neque quicquam arguanento illo quod pace eorum, qui eo utuntur dixero Da mira omnem imaginationein excedente motus velocitate, qua fixa vigilatioquatuor horarum spatio, ope primi mobilis, ex Tychonis mente in orbem rapiuirtut desumto, concludi posse existimamus, nisi apud eos, qui inagnalia Dei considerare non sitiit assileti, Gexin semper vulgato illo axi innate utuntur per pauciora quod scri potest, non fiat per plura Tantam enim motus vehementiam possibilemi
essesquis negabita in Lipse Copernicus is qui eum sequuntur, jure quidem merito . non tantum inter nos fixas, v rum etiam inter Saturnum easdem , distantiam supponunt immensam Nulla autem constat ratio , cur non aeque maximam motus i quam extensionis quantitatem supponere liceret. Praetergredimur quoque nunc contrarietatem motus quam int celis, ex sua hypothesi statuere tenetur Tycho, quae profecto j b. satum conceptum cadere 1ix potest.
7쪽
Ut itaque ipsam rei arcem aggrediamur , considera ius, ouid ex celorum , in quibus Tellus haeret . ab innibus ana concessa fluiditate sequetur. Nain si Sol, quod valde credibile
est, quinque jam saepius enumeratos planetas secum rapit inor boni , non potest illam vim sitam communicare cum remotiori bus, nisi etiam eandem cominu nicet, cuin iis , qui tanta diastantia ab ipso non sunt dissiti Cum ergo nos ipsis adversariis haud d: istentibus, medium, inter lartis cneris circulum, teneamus locum, ita ut Mars semper nobis maneat as te remotior, sequitur candem in sele vim , quae Martem retia
quosque planetas ctiaotiores movet , ibim iamia corpora in
termedia , consequenter quoque ipsam Terram , abripere debere. Quod si vero iacgare quis velit, planetas motum suum ipsi soli debere, idem tamen Terram haud secus ac reliquos planetas circa si lam deserti, fiteri facile cogetur.
Coeli resim isti uidi , in quibus Tellus haeret aut sta 'a
bunt, aut circa solein movebuntur stagnare vero non poliuntν in iis moveantur planetae, hi enim progredientes, necta' sario materiam, quae ipsis est impedimento, propellent, adeo
'ue motum ipsi coinmunicabunt Praeterea . cum Omnia corpora moveantur per lineam rectam, nisi ab aliis corporibus re Aprilarantur .exinde omnia correra, si in orbem moveantur. quantum in se est, a centro sui motus, recedere conentur,
queretur, si coeli stagnarent, quod omnes planetae a soletarent reccilliri iis enim , idem conathis , ex lege motu circularia 9- commemorat, competit Nee fluidi, in quibus versantur coeli, ris eirent res silendo, quia ad naturam fluidorum magnan tium pertinet, quod ficilem eorpori,is, versias Auaslibet plagas motis concedant transitum. Recederent ergo sanctae, nec lti ruinc sit circa solem in orbem rotarentur; quod cum sit . surdum, sequitur, materian caelestona, simul cum pIM tu,
tinnaedire circa solem in orbem, unde quoque conatui
8쪽
dendi a centro accipiens, Ianetas eo in loco detinet o deseri;
quia cniin vacuum in rerum natura dari repugnat, hinc planet recedere non possent, ut materiam caelestem in locum a se reli mim detruderent Illa auten ex motu circulari , ad recedendum determinata, a planeta recessuro, ei sus centrum depelli non potest. XII. Asserto sic coelorum circa solem motu, Telluris in iis delatio,
ultro sequitur, si enim resisteret, id aut fieret ex quiete, aut ex motu versus contrarias plagas si autem moveretur versus partes contrarias, facile aliam acciperet determinationem, quia dubio procul, coelum tanta molis fluidum Terra est fortius, quod ut thesis praeced. demonstravimus, in illam circum v0lutionem circa solem conspirat totum. Neque ob eandem rationeis quiescere potest quippe dum in fluido haeret, ab omni parte aequaliter premitur, ab ipsius fluidi particulis, quae dum omnes simul ab occidente versus orientem moventur, necessario eam secum deserunt; recedunt enim part Tuta , quae sunt ab hac parto , de quae sunt ab illa, ain propellunt. Ex quibus evidentissimum est, illam motui celorum nece sario obsequium praestituram. Eodem nodo, ut corpora, aquae, vers is mare decurrenti, inhaerentia, muldefluere videmus, nisi a causis externis retineantur Tales autem causae , hic , cum Terra undique fluido cingatur , nullae possunt ostendi. Miracula autem, in philosophia, ubi ex ordinario causarum nexu, phaetic,mena deduci queunt, fingere, eli, summa vel imperitiae, vel pertinacia indicium. XIII. Quibus ita postis 5 ut arbitror demonstratis , sol necessi tio, in centro hujus vorticis, erit constitutus, nec movebitur, nisi forte circi proprium axem Tellus autem, apparentis mutus erit causa; Unde iam per se patet , solem inter fiaxas, Terram vero inter planctas esse numerandam ; quibus tum eadem competunt attributa , iis quoque idci nomen trΘ
9쪽
buenduin videtur Nam nomina rebus, eum tantum 1 se ἰsunt imposita, ut res, nas cognoscimus, in certas clastes cer- tuaique ordinem dilbibu ainus , easque aliis explicemus, qua dam etin ab adus explicatas, intelligamus. Hi se iam dictis statuminatisque, tanquam consectarium sit peraddi potest, motus Telluris diurnus, utpote qui ex hypo-ilies solis fixi, necessatio fuit. Distinguuntur autem, ut in
obiter addam, commode planetae, in primarios & secuiadarios; Priores non moventur circa aliis in platietam Hi vero, primariorum tantum sunt asseclaris satellites Exempla sunto Jovis Saturni Mellites, At circa Tellurem, Luna plura, quae haede re asterri possent, aliis reliqua sie sines, adeoque manum tollimus de Tabuli.
10쪽
i et Dei, isnaram habemus, existentia
fiummi situ em evidentissim probari potest.
Do attributa, nee ab ejus essentis, nee inter sed erunt. III. ALoque nulla dantur communicabilia Dei attria buta. U.
Falsissimum est, ibi esse in intellectu, quod nou
Extensio constituit naturam corporis , prolunullum corpus cogitare potes. ULFormae substantiales sunt merum sigmentum. I. Hinc bruta si eutiunt , cogitant adeoque mente,