Sanctiss. domini nostri D. Innocentij diuina prouidentia papae 12. Constitutio super forma regiminis sanctae domus, & ciuitatis Lauretanae

2쪽

INNOCENTIUS

EPISCOPUS

SERVUS SERVO RV Μ DEI

Adperpetuam rei memoriam.

gestos a Mev Λ Redemptionis humanae Mysteria, quibus de Christianae religionis primordium , & uniuersae per Ομhem Eeclesiae dignitas, & ipsa Romani Pontificis Christi Vicarii Apostolici celsitudo consurgit, quemadmodum ad intimum doloris sensum ex Sanctorum locorum , iii quibus ea Dominus noster operari dignatus est, sub Infidelium tDrannide gementium consideratione Nos prouocant; ia diu enim est , quod venerunt Gentes in haereditatem Domini , polluerunt templum sanctum eius , & posuerunt Ciuitatem an m Ierusalem in oppro-hrium & direptionemr ita V sacra eiusdem Redemptionis nostrae monumenta quae, Diuina largiente βλααν ων Christianorum potestate, ac potissimul sub temporali Sanox minae Ecclesiae dicione reperiuntur , eo studiosi lis euῶstodienda , Moue impensius veneranda Pontificiam nostram solicitudinem e

Sanhelim Metum illud Cubiculum , seu sanctam Domum Lauretanania nuneupatam , ubi primum gloriosissima Dei Genitrix , ac semper Viiso Maria ,

quina ora consurgens praeclara Natiuitate sua gaudium annunclauit uniuerisso Mundo , ac ubi Unigenitum Dei Filium Sancti Spiritus obumbratione concepit , insigni miraculo , ac Angelorum ministerio ad Piceni nostri Prouinciam transportarum uniuersiis Christianus orbis veluti primum tabernaeulum Dei eum hominibus iam a pluribus4aeculis veneretur in terris , & omnipotens do elis Deus assidua miraculorum frequentia illustrare non cesset,Nos erga tam Saerosanctim Domum mentis nostrae aciem simul & cordis affectum conue tentes in eam libentissimE curam incumbimus, ut , remotis ijs, quae dissidia de offensiones parere quoquo modo possent, felici prosperoque praefatae Sanctae Domus , di Lauretanae nostrae , quae velut in atrijs eiusdem Domus Domini posita est, Ciuitatis tegimini , Romanorum etiam Pontificum praedeeesserum nostrorum alias desuper ed itis Constitutionibus, ubi opus fuerit,reformatis,& immutatis , Apostolica prouidentia consulamus. Alias siquidem plures Romani Pontifices praedeeessores nostri ob exi inium religionis zelum , atque in Dei param Virginem deuotionis affectumo , quamplurimis eamdem Sanctam Domum priuilegijs , indultis , gratiis, & praerogatiuis condecorarunt, di signanter sel. rec. Clemens Papa Uu. praedecessor noster inter caetera Castrum Lauretanum, eiusque habitatores cum omnibus

iuribus, & pertinenti js suis curae, gubernio, administrationi, & regimini cum mero & mixto imperio, & gladii potestate Commissarij , seu Protectoris dictae Sanctae Domus submissi& demandauitiae nouissimE recoLmem.Paulus Papa Tetiam praedeces r noster volens diuersis litibus de eontentionibus, quae inter hiscopum Lauretanum, di Protectorem praefatae Domus exortae fuerant, ἀ

3쪽

otiti ponent in posterum, obviare ι utqui eadem sancta totius Lauretani ,

eiusque ossiciales, & Ministri quicunque, menon Bona, res, S iura ad eam peristinentia naelius de facilius gubernarentur, udem Sanctae Domui , seu Sandio Cubiculo Lauretano solum, seu pauimenturi tam eiulac ni Sancti Cubiculi, seu Sanctae Cappellar, quam circumcirca usque ad columnas, δι si alas inclusi-uε contentum , in Territorium proprium 1 dist ictu n. que,&separatrum nullias Di oecesis, in quo de caetero solus ei uidem Sancto Domus Protector pro tempore exi stens, eiusque Gubernator priuatiue qu0ai Episcopum Lauretanutriri etiamsi Sanctae Romanae Ecclesiae Cardinalis existυ et , iurisdictionem omnia modam , & quasi Episcopalem habere & exorcere pisset, perpetuo eonstitute& assignauit ; ipsamque Domum, seu Cappellam magi qm, & paruam nuncupatam, ac pauimentum, & Territorium praedicium,eiusquη Gubernatorem, ODfietates , Ministros, & quoscunque alios tam Laicos, quati Gericos & Reguis lares eidem Sanctae Domui, seu Cappellae, eiusque Bonis lamodolibet i seruientes, necnon eorumdem Oricialium, Ministrorum, aliisumque inseia Dientium familias, servitores, & famulos , & quoscunque cuiusui, generis, conditionis, de praee minentiae Peregrinos ad eamdem Sari rum Cappelliam. seu Ecclesiam Lauretanam confluentes, necnon eiusdem Sanctae Domus palati , aedificia, possessiones, δι praedisquaecunque, & reliqua Bona tam stabilia,quainmobilia, & se mouentia ubicunque existentia, supellectilia etiam pretiosa, pecunias, eleemosynas, donationes, & quaecunque relicta ab omni, & quacunque Episcopi Lauretani superioritate, iurisdictione, domvito, ac potesta Perpetuo, plenissime, penitus, & omnino exemit & liberauit, ae sub Beati P

tri , & sedis Apostolicae protectione speciali suscepit; omnimodamque iurisdiactionem Eccle uasti eam & spiritualem, & quasi Epist talem in praelatam Sanctam Domum, eiusque Territorium, Ministros, Omciales, aliosque inseruientes, ac Peregrinos , resque, Bona, ac iura Praedicta eidem pro tempore Protectori subiecit, de adiudicauit, varijs eidem Protectori tam circa vicarii Curati deputationem, quam circa dimissorialium literarum eoncessionem, aliaque quam plurima, priuilegijs, & facultatibus attributis, prout in praelat rum Clementis in forma Breuis sub die decimatertia Ianuarii millesimo qui gentesimo vigesimoquarto, Pontificatus sui anpo primo, & Pauli praedecessi rum sub plumbo anno Incarnationis Dominicae millesimo sexcentesimo vigesiis

mo pridie Idus Iuli j, Pontificatus sui anno decimosexto respective expeditu Interis uberius continetur.

Nos vero prouide considerantes, ex huiusmodi forma regiminis non eam, quae sperabatur, utilitatem prouenisse; quin potius experientia,& quampli trium ad Apostolatum nostrum perlatis querelis,atque recursibus certiores essedit,imminuta nimis Episcopi potestate , disciplinam Ecclesiasticam pauIatim dissolui, nec non Cleri, populique mores, aucta exemptorum multitudine, relaxari, n on sine fi equentibus Praelatorum , ac Subditorum perturbationibus ι haut

quod alias in praefatae Sanctae Cappellae decus, & commodum abiusdem Cle-

meite, & Paulo praedecessoribus salubriter consti tutum fuerat, iam temporum varietate, ac fortasse hominum malitia in eiusdem noscatur vergere detrimentum , habita super his cum nonnullis Uenerabilibus Fratribus nostris Sanctae R manae Ecclesiae Cardinalibus, &dilectis Filijs Romanae Curiae Praelatis delibe

ratione matura, praefatas Praedecessorum literas, earum tenores ctiam verio

res praesentibus pm plene & suffcienter expressis, ac de verbo ad verbum imstriis habentes, motu proprio & ex certa scientia, deque Apostolicae potestatis plenitudine, haς nostra perpetuo valitura Constitutipne ad formam & termi

4쪽

nos Infra exprimendos moderamur , reducimus , reli IngImus , & immuta.

mus.

Ae primo quidem cupientes praefatae Sanctae Cappellae, seu Domui, ubi

verbum caro factum est, praeeminentiam omnem, decus & honorificentiam eonseruari, nec ulla ex parte imminui, quin potius uberioribus gratiis, & priuilegiis amplificari; diligimus enim decorem domus Dei, & quam maximam possiimus gloriam Nomini eius afferre satagimus in aula sancta eiust eidem Saniactae Domui Territorium proprium, ac separatum, atque ab omni Ordinarii a

risdictione exemptum, & quasi Episcopale in praefatis Pauli Papae V. praed

cessoris nostri literis assignatum tenore praesentium confirmamus & approb mus,idemque Territorium una cum omnibus praefatae Sanctae Domus Ministris,& Ossietalibus, alijsque personis ei quomodolibet inseruientibus, vel ad eam ex qualibet Mundi parte deuotionis gratia consuentibus, eiusque Bonis quibuscunque ubi libet existentibus , ad formam praefatarum Pauli praedecessoris literarum, ab omni de quacunque ordinarii iurisdictione, iterum ac plenissime ,& penitus eximentes, praefato Protectoris, quod per obitum bor mem: Paluintis, dum Uxit, Episcopi Portuen. S. R. E. Cardinalis de AIteriis nuncupati de praesenti vaeat, ossicio, dignitate, titulo, ac denominatione perpetuo surpressis, ae prorsus de medio sublatis, sub Beati Petri, nostraque, di Sedis Apostolicae speciali, & immediata protectione suscipimus.

Omnem vero, di quamcunque iurisdictionem eam EccIesiasticam & spiritualem, ae quasi Episcopalem, quae in eamdem Sanctam Domum, eiusque Territorium, ossiciales, Ministros, Peregrinos, ac Bona praedicta, quam seis larem , siue laicalem in Communitatem, homines, & Ciuitatem nostranti, Lauretanam, eiusque Comitatum, atque districtum, ut supra, Protectori pro tempore Sanctae Domus eiusdem , siue ex praefatis Clementis , ac Pauli, siue aliorum quorumcunque Romanorum Pontificum praedecessorum nostrorum Constitutionibus, indultis, priuilegiis, aut alias quomodolibet competebat, quandoquidem ei Romani Pontifices per seipsos, Apostolicae seruitutis curis, &omnium Ecclesiarum solicitudine praegrauati, vacare non possunt, exerceri ilia posterum statuimus, & mandamus per Congregationem nonnullorum Uener bilium Fratrum nostrorum S. R. E. Cardinalium, nec non dilectorum Filiorum Romanae Curiae Praelatorum, Lauretanam nuncupandam , quam ad hunc effectum tenore praesentium erigimus, instituimus, & specialiter deputamus. Eidemqtie Congregationi, ut semel & pluries, de quoties sibi videbitur deplaeebit, quaecunque statuta , dc ordinationes pro felici praedictae Sanetae Do mus, eiusque Bonorum , ac personarum eidem inseruientium regimine, saetis tamen Canonibus,& Cone iiij Tridentini Decretis non aduersantia, & signanter quoad numerum Ministrorum, & ossicialium eiusdem Sanctae Domus priuileiasiis, & exemptionibus gaudentium, quem per eamdem Congregationem omianino reformari, & ad solos necessarios restringi volumus, ab omnibus, ad quos pertinet inuiolabiliter obseruanda condere, edere & publicare, illaque mut re , alterare, corrigere, & emendare, prout in Domino salubriter expedire cognouerit, concedimus& indulgemus.

Quo vero praefatarum Sanctae Domus,& Ciuitatis regimen melius, disti ctilis, omnique, quantum fieri potest, litium & contentionum remoto periculo administretur, omniaque honeste, & secundum ordinem fiant, volumus, demandamus, ut Congregatio praefata, in Spiritualibus quidem , quae scilicet ad Ecclesiae cultum, Chori seruitium , Divinorum celebrationem , Animarum curam, Saci amentorum administrationem, morum correctionem, aliaquς huiusmodi

5쪽

modi pertinent, Episcopi Lauretani pro tempore esstentis , tamquam sedis

Apostolicae Delegati; in ijs vero , quae quorumcunque Bonorum eiusdem San- hae Cappellae temporalem administrationem, necnon dictae Ciuitatis Lauretani, eiusque Comitatus , atque districtus tam in Causis ciuilibus , quam criminalibus, seu mixtis gubprnium saecularc concernunt, Romanae Curiae Praelati,in Gubernatorem a nobis, de pro tempore existente Romano Pontifice deputandi, opera, di ministerio uti debeat,

Ac propterea tam domorum, aedificiorumque omnium fabricam, de maia nutentionem, quim supellectilium cuiuscunque genetis, paramentorum,gemmarum, aliorumque iocalium, quae sub thesatiri nomine nuncupantur, necnon eleemosynarum & largitionum quarumlibet custodiam , atque etiam Montis

pietatis, no comij, hospitii, & triclinij pro pauperibus peregrinis superintendentiam Gubernatoris praefati curae committenda esse ; ministros vero supradiis elis Iocis, rebusque inseruientes, si Clerici suerint, in concernentibus dumtaxat ς tum ministerium Gubernatori praefato, in reliquis autem Episcopo Lauretano tamquam Sedis Apostolicae Delegato, organistam demum, Cantoresque quoscunque eiusdem Sanctae Domus, quoad corre ictionem morum, Ecclesiaeque seruitium Episcopo, in caeteris Gubernatori subesse debere decernimus , ta

Quoniam vero nonnullae Ecclesiae, seu Beneficia etiam curata praefatet Sanctae Domui, seu Cappellae unita, annexa, vel ab ea dependentia non in Lauretana sollim,sed in quampluribus etiam alijs Dioecesibus reperiuntur; ut earumdem Ecclesiarum, Beneficiorumque bono regimini, rectaeque administrationi consultum sit, easdem Ecclesias, earumque Rectores,aliosque Ministros quo secunque Episcoporum , aliorumque ordinariorum, in quorum respective Dice eesibus sita sunt,tamquam Sedis Apostolicae Delegatorum, iurisdietioni, visitationi, & correctioni, sub Congregationis tamen, ut supra, a nobis crectae, regimine & omnimoda dependentia, subesse volumus, & mandamus; i. emque prorsus quoad omnes & singulos Colonos, siue ossiciales eiusdem Sanctae Domus extra Dioecesim Lauretanam ubilibet existentes, ad debitum tamen numerum ut supra reducendos, seruari statuimus. Beneficia autem praedicta , & alia quaecunque cum cura, & sine cura, saecularia , & quorumvis ordinum Regularia qualitercumnue qualificata, & ubicunque existentia , quae ad collationem, prouisionem, praesentationem,electionem, &quamuis aliam dispositionem praefatae Sanctae Domus pro tempore Protectoris quomodolibet pertinebant, ordinationi, dispositioni, & prouisioni nostrae, & Sedis Apostolicae perpetu Λ reseruamus. Si quid vero circa praesentis nostrae Constitutionis obseruantiam, inter in pretationem, siue doctarationem ullo unquam tempore controuerti, aut dubitari contigerit, id omne praefatae Congregationis,a nobis ut supra institutae, iudicio, cui propterea omnem desuper facultatem necessariam , & opportunam concedimus & impertimur, declarandum, decidendum, definiendumque esse, necnon quacunque appellatione, recursu, nullitatis dictione remotis, ab omnibus seruandum omnino districte praecipimus,& mandamus . Decernentes praesentes literas, etiam ex eo, quod Episcopus, Capitulum& Clerus, aut Communitas, & homines praefatae Ciuitatis nostrae Lauretanae, ac alij quicunque in praemissis quomodolibet interesse habentes, seu habere praetendentes, eisdem non consenserint, aut vocati, seu auditi non fuerint, aliaque quavis de causa, quantumuis Iegitima & iuridica, de ullo subreptionis, vespbreptionis, seu nullitatis vitio, aut intentionis nostrae, vel alio quocunque defectu

6쪽

sectu notari , impugnari, veIino antrouemam reuocari, ain ad terminos iuris reduet aullatenus posse; sed semier & perpetuo validas, firmas Sc efficaces existere, de ab sis, ad quos speetae, de in futurum spectabit inuiolabiliter obseris uarii sicque per quoscunque Iudices ordinarios & Delegatos qua uis auctoritate fungentes, etiam Causarum Palatij Apostolici Auditores, fle S. R. E. Cardinales, etiam de Latere Legatos, sublata eis, de eorum cuilibet quavis aliter iudicandi di interpretandi facultate de auctoritate, ubique iudicari de definiri debere, irritum quoque, Se inane quicquid secus super omnibus 8e singulis pn- missis,vel circa ea a quoquam quavis auctoritate scienter, vel ignoranter contiis

serit attentari.

Non obstantibus quoad ea, quae praesentibus aduersantur, praemissis CIementis de Pauli praedecessorum huiusmodi de alijs quibuscunque Constitutionia hus, de ordinationibus Ap'stolicis etiam in Sunodalibus, Prouincialibus, de uniueualibus Conciliis editis, innovatis de confirmatis, nostraque de iure quaesito non tollendo, alijsque Cancellariae Apostolicae regulis, ac dictarum Sanctae Domus,fle Ecclesiae, de Civitatis Lauretanae etiam iuramento, confirmatione Apostoliea,vel quavis firmitate alia roboratis statutis, de consuetudinibus, priuilegijs quoque, Indultis Sanctae Domui praelatae, illiusque Protectori pro tempore existenti concessis , dc quibusvis alijs sub quibuscunque tenoribus de folia mis , ac eum quibusvis etiam derogatoriarum derogatoriis, alijsque essicacioiatibus de insolitis clausulis, ac irritantibus, & alijs Decretis in genere, vel in spe cie, nemon etiam caeteris omnibus & singulis,quae in praeinsertis literis ipsi praedecessores voluerunt minime obstare. Quibus omnibus Se singulis, etiamsi pro illorum sussicienti derogatione de illis, eorumque totis tenoribus specialis de indiuidua, de expressa,ac de verbo ad

verbum, non autem per clausulas generales idem importantes, mentio, seu

quae uis alia expressio habenda, aut alia aliqua exquisita forma ad hoc serua da foret, tenores huiusmodi, ac si de verbo ad vehum, nihil penitus omisso , δι forma in illis tradita obseruata, exprimerentur, de insererentur, praesentibus pro plene de sufficienter expressis, do insertis habentes ad effectum praesentium, illis alias in suo robore permansuris, harum serie derogamus, caeterisque eo trarijs quibuscunque. Nulli ergo omnino hominum liceat hane paginam nostrae moderationis, confirmationis, exemptionis, suppressionis, erectionis, concessionis, declarationis , reseruationis, decreti, dc derogationis instingere, vel ei ausis temerario

contraire.

Si quis autem hoc attentare praesumpserit, indignationem omnipotentis Dei, ac Beatorum Petri δι Pauli Apostolorum cius se nouerit incursurum. Datum Romae apud Sanctam Mariam Maiorem Anno Incarnationis Domi nieae millesimo sexcentesimo nonagesimo octauo Nonis Augusti Pontificatus Nostri Anno octavo.

B. Caes. Prodatarius. I. F. Card. Albanus.

Visa de Curia C. A. Fabronus.

Loco is plumbi Registrara in sineraria Breatura et

P. Poria ἰAnno a Natiuitate Domini Nostri IESU Christi millesimo sexcentesimo nonagesimo octauo , Indictione sexta , die vero nona Augusti, Pontificatus autem Sanctissimi in Christo Partis.& Domini Nostri Domini INNOCENTII Diuina Prouidentia Papae XII. Anno octauo supradicta Constitutio affxa , & publicata fuit ad valvas E clefiae S. Io: Lateranensis, Basili eae Principis Apostolorum. Curiae Innocentianae, Can. cellatiae Apostolicae, in Acie Campi Florae, ac in aliis locis solitis, de consuetis Vrbis, per me Sebastianum Vasellum ehisdem balinistiini D. Nostri Papae Cursorem. Iosepb St.inius 3Iag. curis