Historia naturalis & experimentalis de ventis, &c. By Fr. Bacon de Verulamio

61쪽

VENTOR via. I Corolantibus, saepe contrarii, de alii diversi Venti, simul spirant unde refringuntur,in turbantur.

2I. Boreas sementi faciendae, Aufer In-stionibus, auoculationibus, cavendus. a. A parte Austri, soli ex arboribus citius decidunt. At palmites vitium, ab ea parte erumpunt, Meo fere spectant. 23. In latis pascuis, videnduna est pastoribus ut ait Plinius,ut greges ovium, ad Septentrionale latus a ducant, ut contra Ausrum pascant. Nam si contra Boream, claudicant xlippiunt,et alvo moventur Quin etiam Lorem coitum illiet debilitat adeo , ut si in hunc Ventum spe- ctantes coeant oves, Gemella ut plurimum gignantur Sed in hoc Plinius utpote transcriptor sibi non constat. 24. Venti tribus temporibus, frumento segetibus nocent in flore aperiente, dessorescente is sub maturitatem tum cnim exinaniunt aristas dejectis granis rat prioribus duobus temporibus, florem, aut in calamo constringunt, aut decutiunt. et s. Flante Austro anhelitus hominum lagis laetet, Appetitus animalium dejicii magis morbi pestilantes grassantur, Gravedines incumbunt, homines magis igri sunt hebetes At ante Borea,

magis

62쪽

dum segetibus Zephym contra herbis, foribus Domni vegetabili, maxime propitius, cimicus. At Eurus quoque, circa aequinoctium autumnale satis gratiosus.18. Venti ab Occidente spirantes, sunt vehementiores, quam illi ab Orientes,

magis curvant, J contorquentarbores.

29. Tempestas pluvios , quae incipit spirante Euro, longius durat, quam quae spirante Zeph ro fere ad diem integrum extenditur.3O Eurus ipse, & Dorcas, postquam inceperint stare, constantius an Auster, Zephvruo, magis mutabiles. 3I. Flante Lut o visibilia omnia majora apparent. At ante Zeph ro Audibilia. Et iam longius deseruntur Soni. 31. Caeciam rubes ad se trahere, apud Graecos in proverbium transiit, comparando ei Foeneratores, qui pecunias rogansorbent vehemens est Ventus, cla

63쪽

V2NTORVM. 33tus, ut non possit summovere nube tam cito , quam illae renitantur, Te vertant

quod fit etiam in majoribus incendiis, quae

contra Ventum invalescunt. 3. Venti Cardinales, uteriam Se cardinales, non sunt tam procellosa, quam Messiani.3q. Mediani ait rea ad Euro- boream,

magis sereni ab Euro-borea ad Stirtini magis procellosi Similiter ab Euro ad Eu ro Austrum, magis sereni ab Euro Ausro ad magis procellosi Similiter, ab Ausro ad Zeph ro-ausrum magis sereni, a Zeph ro-ausro ad Zeph rum magis procellosi Smailiter a es, o Zephyro- boream, magis sereni, i Zeph roborea ad Boream, magis procelloti: Ita ut progrediendo secundum ordinem coeli, semper Mediani prioris emicardinis, disponantur ad Serenitatem posterioris , ad

Tempestates. 3 . Tomtrua, Aloura, ac nephi eliunt, spirantibus Ventis fragidis, quique participant ex Borea, quales sunt Corus, Thrasticias, Circius, Me es, Cincias et ideo-χue fulgura saepius comitatur grando. 36. Etiam Nivales Venti a Septentrione

veniunt, sed ab iis Medianis, qui non sunt procelloti, veluti Corus Mises.s s 37. Omni-

64쪽

3 Hrs o RG A37. Omnino Venti quinque modis naturas suas, proprietates nanciscuntur. Vel ab absentia aut praesentia Solis vel a consensum dissensu cum naturali motu Aeris vela diversitate Materiae semitum suorum a quibus generantur Maris, Nivis, Paludum,&c vela tinctura regionum De quas pertranseunt vel ab originibus localibus suis, in alto,sub terra, in medio quae omnia sequentes articuli melius explanabunt. 38. Venti omnes habent potestatem desiccandi, etiam magis quam ipse Sol; quia Sol vapores elici sed nisi admodum fervens fuerit, non dissipat; at ventus eos' elicit,4 abducit Attamen Auser mi- me omnium hoc sacit, quin etiam saxa, trabes sudant, magis flante nonnihil Au-sro, quam in tranquillo. 39. Martii magis longe desiccant, quam xstivi adeo ut Artifices Instrumentorum Musicorum Martios expectent, ad Mat riam Instrumentorum suorum desiccandam, eamque reddendam porosam ni

noram.

4o. Venti omnis generis purgant Aerem , eumque a putredine vindicant, ut

Anni in quibus venti frequentius spirent, sint maxime salubres. 6 I. Sol

65쪽

r. Sol Principum sortirnam subit; quibuscum ita saepe agitur, ut praesides in Provinciis remotis, magis obnoxios habeant subditos, de quibus obsequia praestenturna agis, quam principi ipsi Certe Ventiqui potestatem, originem habent a Sole, aeque, aut plus gubernant temperaturas regionum, affectus Aeris, quam ipse Sol,

in tantum , ut Peruvia quae propter prO- pinquitatem Oceani, vastitatem Amnium, altissimos, Maximos montes nivales, maximam habet copiam Ventorum,.aurarum spirantium cum Europa, de temperamento, de clementia Aeris certet. a. Nil mirum si Ventorum tantus sie impetus , quantus invenitur , quandoquidem Venti vehementes, sint tanquam Inundationes, atque Torrentes, Siluctus magni Aeris. Neque tamen , si attentius advertas, magnum quiddam est eorum potentia. Possunt dejicere arbores, quae cacuminum onere , tanquam velis expansis

iisdem commoditatem praebent, Te ipsae onerant possunt etiam aedificia infirmio ri; sed structuras solidiores, nisi fiant cum

errae motibus, non subvertunt. Nives

quandoque tanquam integras dejiciunt ex Montibus, ut planitiem subjacentem fere sepeliant, quod accidit Sol mons in cam-

66쪽

36, HISTOR IApis Suhania: Etiam magnas quaiadoque

immittunt Inundatiotae aquarum. -3. Amnes quandoque tanqualia in Icco ponunt venis, fundo ipsorum disia cooperiunt: Si enim post magnam siccitatem, Ventus robustus in consecutione filiaquae, pluribus diebus spirarit, ita ut aquas amnis, tanquam everrendi, de exerta mare, Aquas marinas prohibuerit, si Siccatio Amnis in multis locis insolitis. M o mi , M. Verte Polos , o verte simul Observationes,quatenus ad Austrum Boream Cum enim Absentia, o Praesentia Solis in causa sit, variat pro ratione polorum. At illud, constans res esse post, quod plus sit Maris versus Austrum , plus sit Terrae versus Boream, quod etiam ad Ventos non parum facit. M o, M. Milia modissunt Venti, ut ex Inquisitione sequenti patebit Itaque in re tam varia, figere observationes, haud facile est Attamen quae a nobis positasunt, pro certo plerumque obtinent.

67쪽

Origines locales VentC

rum.

Ad Artic s. Ο O. Vzntorum Origines locales no , aris duae est Inquisitionis , cum illud Unde Quo Ventoram, ut res abdita, etiam in Scripturis notata sit. Neque loquimetir jam de Fontibus Ventorum particularium, de quibu3 posea ed EeMati cibus Ventorum in genere. Alii ex alto ea petunt, Alii in profundo rimantur; in medio autem tibi ut plurimumgenerantur, vix eas quarunt; ut si mos hominum, quae ante pedes posita sunt, praeterire, o obscuriora ma&.ti ad liquet, Ventos aut Indigenas, aut Advenas esse u=it enim Venti tanquam Mercatores Vaporum, eo jue in nubes colJectos, important in rigiones, exportant, unde iterum Venti, tanquam per permutationem. Sed inquiramus jui a Nuc OA .QHi nimaliundo Advenae, alibi Nativi. Tres igitur Origines locales Acit expirantis scaturiunt e terra aut dejiciuntur ex sublimi aut confantur hic in corpore Aeris. Qui autem dejiciuntur ex alto, duplicis generationis

68쪽

38 H i s o O Ationis: Aut enim dejiciuntur, antequam formentur in nubes, aut postea ex nubibus rarefactis, o dissipatis. Videamus qua sit harum rerum historia. I. Finxerunt , Regnum aEoli, a Antris cavernis, sub terram fuisse collocatum, ubi Carcer esset Ventorum , qui subinde emittebantur. 2. Ellam Theologos quosdam , eosdemque Philosophos movent Scriptura verba: Qui producit Vontos de thesauris suis; tanquam Venti prodirent ex locis thesaurariis, subterraneis scilicet ubi sunt Minerae: sed hoe nihil est. Nam loquitur etiam Scriptura, de Thesauris Nivis in grandinis, quas in sublimi generari, nemo dubitat. 3. In subterraneis proculdubio magna existit Aeris Copia, eamque Mexpirare sensim verisimile, Memitti consertim aliquando urgentibus causis, necesse est.

In magnis siccitatibidis, o media ate, eum magis rimosa laterra, solet erumpere in locis aridis, arenosis,magna vis aqua

rum Quod si faciant Aqua Corpus

G sum raro Aerem Corpus tenue, subtile) hosfrequenterfacere, probabile est. . Si expirat Aer e terra, sensim xspar

si parum percipitur primo sed post

quam

69쪽

VENTORUM. 39quam Aeris illius emanationes multae minutae confluxerint, tum sit Ventus ut

ex scaturiginibus Aquarum Rivus Hoevero ita fieri videtur, quoniam notatum est ab Antiquis , Ventos complures in ortu si , 5 in locis a quibus oriuntur, primo

spirare ea iguos , deinde in progrest in-

yalescere prorsus , more Fluviorum. s. Inveniuntur quaedam loca in Mati etiam lacus, qui nullis fiantibus ventis, majorem in modum tumescunt, ut hoc a subterraneo flatu fieri appareat. 6. Magna vis requiritur spiritus subterranei ut Terra concutiatur aut scindatur: levior , ut Aqua sublevetur. Itaqua tremores terrae rari tumores sublevationes Aquarum frequentiores. . Etiam ubique notatum est, nonnihil attolli, tumescere Aquas ante tempestates.

8. spiritus subterraneus exilis,qui spa sim effatur, non percipitur super terram, donec coierit in Ventum, ob porositatem tem ae sed exiens subter aquas, ob continuitatem aquae, statim percipitur ex tumore nonnullo. s. Aggestas esse Ventos, terrarum caver nostrum antea posuimus ut prorsus videantur Venti illi habere origines suas locales e terra. O. In

70쪽

o Is TORI Aio. In montibus magnis saxeis, inveniuntur Venti, J citiust pirare, antequam

scilicet percipiantur in vallibus, frequentius, cum scilicet valles sint intranquillo: At omnes Montes , Rupe cavernosi sunt.1 I. In Comitatu Denbio in Britanniet, montosa regiones lapidosa , ex cavernis quibusdam , tam vehementes ait G bestus sunt Ventorum eruptiones, ut in jeci a vestimenta, pannique, rursus magna vicissentur in altius in Aerem efferantur. I a. In Aber Barr juxta Sabrinam in Walbi, in quodam clivo saxoso, in quo sunt oramina , si quis aurem opposuerit, Sonitus varios, mirriarii flatuum sub

terra exaudiet. PHAENOMENON OBLIQUUM.

Notavit Acosia, oppida Platari Potosae, in Peruvia mon longe esse distantia, o utrumque dum esse, in terra elevata, aut montana, ut in hoc di ferant; nihil inus habere Polosam temper altiram aeris figidam o, hyemalem, Platam clementem, vernam id quod videtur Argentifodi

mons mi esse spiracula terrae , quatenus ad calidam in rigidum.13 Si terra sit priarum frigidum, ut voluit