Oratio in laudem mulieris. [By Hubertus Beets]

11쪽

In laudem

M. ea nihil inius detunon fugit me Aud:

Humi quam graved molestum sit in publico litetarum sacrario diversam discrepantemquc a ceteris tueri sententiam laevias aliorum opiniones , specieiecti non vulgari aliquorum cum applausu exceptas argu mentis convelleres repugnare talibus vitilitigatoribus , qui verborum lenocinijs, ampuli es cim moria pςxiu torijs , auditorum au

tur neque illud ignoro, quanto in honore apud permul

a tos

12쪽

tos encomiorum sucatorum purpurisso deductos vina 4eges habeantur, verum enim vero cum non tam dicentis authoritas ejus in declamando facundia, in probando, partium connexio consideranda, quam rei de qua agitur, prae stantia ponderanda sit&veritas, es hinc loluin ego, qui istiusmodi condiscipulorum jactarit ijs, honorem&famam feminatum imminui existimavi , velut stimulis acutissimis incitatus suggestum ascendi Mulieris videlicet potentiam omnium eminentissimam comprobaturus , rationibus tam validis i atque evidentibus ut non dubitem , quin ipsi antagonistae, non vino, aut regi, sed mulieri fortitudinis palmam ulnis ambabus sint oblaturi. Vos interim Viri Amplissimi qui in commilitonibus meis audiendis humanitatem vestram abunde testatam fecissis , cumioculos , non istos errorum indagatoies , sed illos comitatis ac benevolentiae plenissimos in me conjicialis, veniae impetrandae dubitationem omnem a me abstulistis , ut vel ultro mihi eam pollicear, nec necesse ducam, sollicite consuetam indulgentiam eblandiri. Quemadmodum agricolis , sitientibus evulsis , non est consultum agros cons rere ita mihi oper pretium fecisse videbor, si antequam ad meam sententiam stabiliendam accedam, cominus cum antecessoribus congrediar, eorumque deliramenta potius, quam argumenta pei sequar, quid enim qu si necessitudine vini, regis ab eorum buccinatoribus callide preterita ,. vetustas, utilitas , dignitas tam impense extollitur Nonne ante vini inventionem, usum, mundum jam sexdecims cula extitisse , viguisse , Druisse legimus ξ Quis regis

alicujus , ante Nimroth , pronepotem Noachi crudelem

illum tyrannum in historijs side dignis mentionem fieri vel Hypsea

13쪽

Hypsea caecioribus persuaseries Muliere tamen totius terraru in orbis principem Adamum caret , in amoenis etiam Paradisi sedibus , rerum opifex prudentissimus inconveniens , incommodum , malum judicavit. Quam multae regiones floribus vernantes, solo uberrimae, viridarijs, pomarijs , hortorum delicij. atentes , frumenti, vinea rum fertilissimae, vini tamen usum, cibusum Xterminant, atque aversantur Quam infinitus regum Umerus, qui potestate abutantur sua , elatique ad voluntatatem fluente fortuna, askctibus indulgeant, bene monentibus aures non

prebeant quam multi qui nullis lagibus subjectam libidinem quςrentes in immanes tyrannos transformentur, sacra,

profana publica , privata abripiantri maximam perniciem rebus humanis invehant, minas, dissidia, tumultus, pugnas , strages insontibus causentur, oppida subvertant , leges violent, respublicas sua rapacitate spolient, miserorum subditorum vitam , fortunas , libertatem sursum, deorsum sua petulantia metiantur Quam feliciter Athenienses, regum superbo, libidinoso periculoso imperio sub

lato, populari regimine gaudentes, multa domi mili-risque praeclare, ac fortiter gesserunt praesidio suis, hostibus terrori extiterunt Quam prospere Lacedςmonij, Rhodi , Massilienses, optimatibus in unum quasi corpus

coeuntibus , respublicas suas diuturlaas florentes retinuerunti Venetii, fortunatissimo illi Italiae populo, civitatis ordo aristocraticus ante annos amplius mille ac ducentos , a primis authoribus constitutus , idem semper integer permanet, nec adhuc ullis mutationibus fuit obnoxius. Non dicam Helvetios Austriae principum tyrannidem, nobiliunque nimiam dominationem exosos, sese

14쪽

ab utrorumque in)uriis, quatuor jam serme secula praeclaldissime asseruisse Patria nostra, dulaissimum hoe natat solum , quod Hispanos audacia furentes ' deleta utili lantes, nobis teritum , patria exitium nouerita solvitutem terminantes antea iderit, senseri ueti inunc vero quod eosdem foedere sibi unctos habea non esti

alicui se divino ita volante dirigente Numine or

ieriam R. H. infinitarum hominum muriadum atrali bitaculum vel cogitando solum sine mulieriburerin aequid aliua est quam vastam solitudinem. Ios certo futuram imaginari nihil enim est nihil muliere magis requisitum , plus emolumen rebuso ubeci , civitatibus , familijs adferens , maiori potentia cuncta subjiciens. Nonne libes um educa sed foeminis ad enutriendos infantcs quid auis condi, cens qua liberorum naturam , ten ita ni doleta

a uni domesticoriam vitia perferre, atque iniurias dii mente tolerare possunt , ad omnis generis ossieti fami gula fian &gerantur non js industria labor, studi in

deest, non mentis non ingeni dotibus destituunt arnon perspicacitate viris , non consilio , non set en i

cedunt, non artibus, alijs secundae sunt quod riba: Olim non agnorarunt facultatibus, Pse eris, , dem , Musas, aliasque Deas praeeii credentes rixei eram, artium necessariarum penetralia neminem mor

15쪽

colum tractari, consuere lintea , ere, culinas observare , utilissima alia obire muneraci laudes enim alijs non competeutes memorare gestio Feroces hae maritorum animos mitigant , lenes, placido , tranquillos reddunt, concordem familiam, quietam rempublicamessiciunt. Rapta Sabinorum filias, Romanorum conjuges ex transverso impetu iacto sese inter tela intulisse volantia, virorum infestas parentumque diremisse acies, nec pacem modo, sed civitatem unam ex duabus gentiabus secisse, scriptis proditum accepimus Non Romanorum bellica fortitudo , non senatus aut horitas, non legatorum gravissima argumenta , sed mulieres Cori Iani ab urbe impetum averterunt. Aspasiam xbrem

quoties de rebus gravissimis in consitum Cyrus adhibuit, prospera semper fortuna usus est Artemisia Halicarnassi regina in expeditione illa Contra Graecos suscepta , praeclare multa, fortiterque gessit ad imperandum

Xerxe longe extitit aptior. Telesilla praesidio, auxilioque nudatos Argivos cum paucis servis, mulierculis armatis xsendit contra Cleomenem. Et ut profanorum exemplorum Cum sacris justa quaedam detur temperies, quis ignorat Abigaciem obviam proCessisse Davidi, iram ejus mitigasse mariti non solum a direptione opes, verum etiam vitam ab interitu vindicavisse : Iuditham magno cum reipublicae emolumento , periculosissimo obsidionis tempore in hostium castra prosectam, capite truncato exercitus Imperatore Holoferne, urbem ab ob

16쪽

ab obsdione, patriam a direptione, Deminas a stupro Iiberavisse' Estheram illam, quam tantopere litterae Sacrae praedicant , non domum, familiam, aut urbem unam, sed Israelitarum genus universum, una die uno nuncio,

atque unica iterarum significatione caedi destinatum ma'nibus 4ladijs eripuisse Sicariorum mon dicam, Dei oram audicis politici fungentem munere, Cananaeorum profligasse exercitum Iahelem paxillo in tempora Siserae infixo peremisse militiae principem Semiramidem militia triumphis, divitijs, victorijs , imperio omnes mori Ies antecessisse mitto Philen Demetrij regis uxorem,

tumultuantes milites reprimentem, in seditionem lapsos revocantem Zenobiam Palmyrenorum reginam Egyptum , invito Aureliano principe, invadentem, ac Caeso praeside occupantem Pulcheriam Theodosi minoris sororem , imperium Romanorum concussum restituentem Nihil enim est quod mulieris potentiae, sortitudini non cedat. Samsonem, sortitudinis illud miraculum, non hostium millibus solum superabilem leonibus, simibus, civitatum portis longe validiorem a solamuliercula devictum, captum, vinctum, traditum hostibus legimus Herculem immanis Cerberi domitorem. Hydrae colubris, capitibus pullulantis oppressorem monstrorum, gygantum tyrannorum punitorem severum Omphalae Lydorum reginae servijsse , assumptaque colo lanificium exercuis e reserunt annalium architiai. Salomonen, virtutum omnium velut quoddam compeii dium, nihilominus tamen mulierum pulchritudine, blan

17쪽

ditus, illecebris, ita fascinatum, sic potionatum doetinata divina testautur, ut oblitus Dei Israelis , palam se adorationi dolorum addicere non sit veritus Sardanapa

tum Assyriorum regem postremum mulieres eo vesaniae perduxerunt, ut neglecta prorsus majestat regali postis masculi sexus indumentis Ceminam mentiretur , iueri uellas, eunuchos delitesceret, atque Omnis turpitudinis genus exerceret Petrum Apostolum, tam animosum, tanta dilectione Christum ardentem , non harisaei , non cohortes Romanae , sed vilis , abjecta, ostiari , sed ancilla in Domini ac Servatoris sui abnegationem praecipitavit. a minarum virorumque primaevam matrem , in scelerum nefarias molitiones ita turpitudines , libidinum aestus, vitiorum incredibi- Ie studium, cruciatus miserrimo , iram Dei infinitam,

diaboli dominium , suppliciorum denique aeternitatem maritum posteros sucatis sermonibus abjecisi e quia summe dolet, retulisse pigeat Marthesiam Ama

Yonum reginam majorem Europae partem subestime Helenam facem extitisse , qua Troja arsit Persepolim totius orientis regiam , Graeciae quondam terrorem unicum Thaidis pellicis consilio deletam , exposuisse non siit incongruum memoravisse tamen praestiterit, non viros, sed foeminas, majori cum admiratione, magis inclyta cum laude scientiarum attixisse

culmina. Sybillas istas fatidicas mulieres ob ingenii celsitudinem ita dictas , quod Iovis consiliorum consciae haberentur Pythiam Apollinis responsa redden- tem:

18쪽

tem Diotimam Philosophiae tam peritam ut socrates ritis lectionibus interesse non erubuerit Aspasiam mplentae, rhetorices magistram Sappho , poetriam,& carminis inventricem : Eruditissimam Gracchorum matrem Corneliam. Sed quo abeunt cogitationes quid opus talibus veris, gravibus, invictis sed tamen veteribus exemplis innitio unum est quo Batavia nostra gloriatur : unum inquam quod eximus naturae dotibus, doctissimis ingeni monumentis , litteraturae ac sapientiae amplitudine Palladem in illustri famae theatro nunc collocatam refert Annam Ioquor, Mariam a Schur- maia , virginem illam Musarum decimam , mulierum solem , naturae miraculum , quam ob linguarum pret stantissimarum peritiam , Latiui , Graeci , Hebraei, Germani , Galli , Hispani, Britanni , admirantur colunt, stupent Chaldaei Samaritae, Arabes , Persae, AEthiopes alij laudant, ac venerantur ob rerum

naturalium .spiritualium cognitionem profundam historici, philosophi, theologi , velut Lunam inter stet

las minores summis honoribus prosequunter, c ne persectionis fastigio quippiam deesset , musci , poetae, statuarit, pictores , phrygiones, cinnumeri artifices, tamquam sobolem divinam suspiciunt' pietas denique

virtutes omnes , ut filiam carissimam protegunt,

atque exosculantur. Muliere igitur Aud: Hum, nihil sortius , viribus celebrius, animi, corporis praerogativis excellentius judicat hanc solam ob morum probitatem, uim magnitudinem, prudentiae gloriam,

artium,

19쪽

artium scientiarum decus res prosperrime gestas, vino , ac regi praelucere concedite : hujus amorem, favorem, inclinationem, victoria praemium sponte assignando vobis conciliates hic mentes , hic cogitatioiae figite , his curis incumbites, ut mulieris industria, Iabor , studium reipublicae utilitati familijsiit saluti, soli Deos neretur, eique in solidum devotum eat. HunERTu BEETs

20쪽

nihil sit fortita S.

Evia fucpto cecinit sermone Thalia Hactenus , patulas implevit

vocibus aures Vaniloqui procerum Pataraei sacra colentum, Falsaque mentito circumlita, melle Camoenae Verba bnant igitur nebulis candore remotis Nunc potiora canam, nunc veris falsa refellam Versibus uxorium vires celebrare potentes

Mitior scipiet fidibus mea laus remissis y Via , ita Salus, Ratio , sapientia , Lumen, Sancta