장음표시 사용
501쪽
De lure publico .Lib. I V. Tit. XXVII.& XXVIII. ra
patiis suffarium filio proderit in filii partit item eotu. qui in eiusdem patris potestate sum. cis decurici enim dedit .non quasi domestica persona. Quod & in honotum patitione erit seruandum, nasi lex municipii, vel perpetuae suetudo prohibeat i illud. m M ven 6. ff.quod - 4 iusque uniuersit. nomi. t Actor etiam filiusfamilias darii potest, d.s.6. s. lin. t Constitui autem actor potest non ad agendum soliam, Vel defendendum, θ' et ad Operia u i 4 nunciationem)ad stipulationes thretponendas, velut ii gatoium damni infecti , iud reatum lotui; quamuis seruo potius Criaitatis cauere debeat, s.vit. 1L. quod citiusq; vnis uersit .nomin .l Sed At si actori eatitum fuerit utilis actio administratori retum Ciuitatis dabitur, d. l.vlt s sed & s. γ i si ita decreuerit ordo, ut una cunque incidisset cotroueriia,eius petendae negocuim Titius haberet: ipso iure id de cretum nullius momenti esse videi ut; quia no possit videri de ea re,quae adhuc in controuersa non sit, dicteto data ου persecutionem, d.l. 6. g. si ita. 1 Sed hodie lari omnia per syndicos solent secundum locorum consuetudinem ex phias cari di . s. sed hodie. t Si actor datus pol ea decreto decutionum prohihi ius si exceptio ei nocebit,d. l.6. 3.quod Iosiactora Ex iisdem aluem caussmui ad iactoris potestas
erit,ex quibus ellam procillat iis,quas supra lib. 2. ni. M.
II enumera ivinus. Sed & alia,quae de proculatore dirimus in d. lib. 2. tit. O.de actore quoque erunt intes lige a. Nam aetor ille procuratoris partibus fungitur , di iudicati actio ei ex edicto non datur,nis in rem suara da iussi in confli-ra tui ei potest d. l .g.actor itaque. t Non solum autem Ciuitates actorem,sive findicum habent, sed etiam quibus,cunque permissum est corpus habere collegii , societatis, si cuiuscunque alterius nomine;eorum proprium ad mxemplum Reipublicie habere res communes, arcam communem actorem, per quem tanquam in Republica, Quod communiret agi fieri oporteat aetaturis. I.3 qiribus, Equod cuiusque uniuer. nom.cap. . ubi gloss. de syndico.
I 3 t Nec dicendum eni,hunc quas a pluribus datum sc h
heraehic enim pio Republica, vel uniuers rate corpore,vel collegio aron pro sng talis mi etiam it. LI. g. quod cimisque uniueis r .nomi. d.c. ari ibi gloδε Doctores de syndico.
Decumore Reipublicae. Titi 17.
CViator etiam Reipublicae inter pnblicas Ouitatis
perscinas numeratur. t Ad hi ius mina o metu per tinet agios Reipublicae retrahere. licet a bona fi dei emptotibus possideantur; cum possint ad authotes suos recurret e l. vlt. 3 lmpp. 7 de administ. reium ad ciuitat pertinent. item pecunia ad annonam destinata .ves diantactis rebus exigere, i. o. g. item rescripserim t. ff. . Huius enim Grapta ceteris erat incumbere, ut annona undique in usum Cultatis defertetur. Sed & ad ossicinam ci talorum Reipublicae sp ictabar. ut dirutat domus ex ine. rentur a Dominis tessella ulta I.C in s. s. g. de damno in. see . id ui si quas videt mi ades in Guitatibus minosa oseni illi adite praesidemn postulate, ut des ima lati auxitiumsertet, tum pix seuocarii libebat a dificii Druminum,eique refectionem imperabat, re tandem adnerisus dei rectistem decemebat Reipublicae cura triti competens remedom. que remedi impetrato a d scium roin sum publico sumptu reficubat Reipubl. cuiator, S si Dominus post opus resectum intra quatuor mensis scii tecum v si mi non persolverei. eius dominio ptiuitatur , di iure aedificium Resti, blica distraheaatid. l. 6 Ei hoc qui isdem illi id competens remedium est quo defiarmi lati a xilium selehaint a D Marco introducium. Ratiar. in s.dOrmuri suam. s de rea. iuris lac hoc enim curatore habet titin i finus de osse.asle s. in s. 37. is de pactis. de quo languis larem librum scripsit Vlpianus. Fit etiam menti de e ml. Lucius,*.Sempronii, isde administr. iutor. Ec pernos intras . de intela in citra, lib. t.tit .vit. pr p8s era. heims labat etiam exigere caution sdeicdmissi nomine Rei
a publica relii , l. 1.Cde adminisu. rerum publ-t iovis ossicio suo non satisfecerit, quanti Reipublicae interest, conueniti potest, d. l. a. de qua actione mim aliis smilibus dieitui infra tit. 3 s. di hae de personis publicis Ouitatum dicta susticiani. nunc vel A de priuatis personis Ciuitatum disse tete reliquum est nostri instituti.
4 Debam in uersi Iarrs non diti singulis, nee e contra, nis ad
I s climare non daesens,quia turis. is collesia licita habent siua itira , ct priuilegia, qua non compe
De Collegijs,& corporibus. Titi 28.
Collegia Romae a Numa Pompilio Rege Roman
tum secundo credunt ni inuenta in instituta, teste Plutarchom eius vita, Valerio lib. i.& Plinio libro 3 ae .r ale quibus Cicero pio domo, & in Sertiana meti nem sacit. Collegium aut colligendo dictum esse tradit
glo.in verbo collegium, de usitis cap. I. Vnde collegas non inepte dicimus eos et qui snisi habitant,quas una se collis 'oarit,ex inl. ff.quod cuiusque uniuerinomi. qua etia,i. Vationi, umtentia est; eam iamen non satis probat Alciatus,qui ab el: gendo collegas diei s. quas in idem munus collectos; stativit niti eiusdoti sunt potestatis, ut o scribit Vulpianus in i collinarii, 'de verbor . sinit. l. G- tratius geo. Diciturq; eos legium sue coiri societa, qti dam holum ita contracta, vi ex pluribus personis veluti una persona,& vnu corpus fiat i i. is quod cuiusq; uniuer. nolui. Nam qua collegi j,uel cor ptii is alicuius sunt sing ritu Mium non sunt ex uti thus id coalescit, ne pio pat te quidems .in taninm,sAnitiei statis,isde rei. sitias Et ideo inon agunt coi diuidundo, aut pio locio interserat si ieiunole, quae collegii sunt,nec eas rari in aec diuidete possunt,nis collegio dissolutos. 3 1εde collegiis in corpo i thos. Sed lin aduertendum est 1ia huiusmodi coipora,collegiaq; ivetet hiis suspecta, sena per fuisse propter coniuratione in corpus alia qumda incomm a. Vnde fit,ut misi si collarium regularii et licitu sit, nisi specialiter permissu stetit, . . l. s. l. i is toto tit ir quod cuiuique 'nimersi nomi. l. 1. st. x de extraord .crimm 'Nam neque moetasuam; collegau, neque huiusmodi corpus, pauim omnibus habere conceis
ditur. Nam de legibus in Senatuscosulii ,& principalibus
constitutionibus ea res coerceturae. l. ron princi p. ff. 'uod a cuiusq; uniuer no ni t paucis adnicidii in cautis, avi hine Numa,ut dicium est,conces a sunt hinoi corpora vi ecce :
edigalium rublicorii sociis permissum est corpus habe.re,vel aurifodinarum , vel argenti s inarum, vel fasin rum,dicia l. r. paucis δε leg. i in toto ii mi. ff.de collegiis. r siem collegia Ronam certa sunt, quorumcCrpus Senatusconsultis, atque constitutionibus principalibus cons mattim est .veluti Pistorum , 5 uiror mesam alio tum, &nauic illariorum,qua de in prouinciis sunt d. l. i. s. item l legia. si quo citiusque uniueist. nomin. et Milites autem in castris collegia habete, specialiter etiam prohibitum est: temta tibus tamen permittatur stipem mcnstitia conis fert e,dum tamen semeI in mei coeant; ne sub praetextu hiatiis illicitum collegium coeant Quod non tam in vi be,
sed &m Italia Sin prouinciis rocum habet, leg prima, in principio , dic. de collegiis corpor. leg. tertia, irg mdem. et Religiolus causa coite prolae hilum non est .
502쪽
dum tamen sub praetextu teligionis. vel f h specie solucriadi voti,castos illiciti noti liabeatitutd. l.i f.I n. d. gr. Ede extraCidm.cramin. in siimma ni sex b. Q vel Gesaias aut horitate collegitim. vel quodcitnq. tale corpias coieri contra Senatusconstitia in mandata, conlin titiones t
leuium celibratiar ta ostigia a. in pi in re g. i is decollegi is 6 cicliseeia i .due,ceis h. si xlaior. tritio coma enit tres collegium facere posse leg. Ne ramis 83 is de verbo Resii. 7 et Setitos etiam licet in collegitim tenuiorum recipere vo. lentibus tamen dominis;nam si in uno vel ignorante domino seruos in collegium tenui tum re piant curatores h rum corpDium centum aureorum poena in snpillos h
8 mines iunciatur uollegia 3. s. ii decolli giis. 1 Non licetaotem amplitit quam unum collegium lictium liabere, &s quis in duobiis merat. rescriptima est Histere eum opor-tcta in 'oo m g si se velit. accepturum cx eo collegio, a quo iccedit,id c od ei mpctii ca ratione, ita commus nis foerit t. i. aa.tfiden .l Sid es collesta, si una tuet intilii cita mandatis. S consium 1 ubus, A senatusconsultis disibili intiar, ae permittitur eis. cum dissolutio iur pecuari, os communes, ili quas li liciar diuadere,puoi nimiaque . itiser sera Hiiii l linia 3.:ti pili p. s. i. si f. isdemi gijs Iot in colli , iis, Scois tibiis, via vicisci sitatibus iiiiii ie-
fuit vitii in omnis iidem mancant,an pa/s mancat,vel D mnes immutati sint. Sed de s vii mei stas ad υ num recidit, magis admittitur posse eum conuenire,d con enim;eum ius omnium in unum reciderit. A exteti tamen vnitieista liis l.scut .f. in decurionibus is Quod cratiisqire viiii ier .nnini .Quod multo magis exii allit, ct conseri obitus in duo bus, vi persio. n cap. a.de eluetio. probat Tholos antis r stet in tracta de Beneficiis ci s. ver. duo faciunt,ct in triri bus,ut per rex t n l. leg. Nesatius isde votio si iii 5..' horid corporum luiiusmodi pioptium est vi diximus, si ahque res coininunctar in c6munem, es actorum siue n. dicum log. l . .qvibus is quod criti sque uniueitit. nom. NI 1 ea. t. e byndaco. t Qui vel 4 eiusdemmi potis, vel colli illisum sis sales appellantiar, quibas potes item f.ao exprietinuem Hucini xesint .sbi filio. domitu quad idipi halia lege corrumpatii l atri si de collegii s. Id quod ex se se Staonas tran Iarum est in Romano,. Hinc uidenati, Academiae lueraro: una, Ompaniae. s. ii sodalitia antii cum Mnes ciatoriam , desivi tuam a principe perniissa habereis suas leg ri pecusiates. 1 inod si populus, vesciusdem re μoronis curiores vulosi gortina cic ancilli, Hs nauta . vel si, uale .vel commune si poscimam habentes, vel publicani,aeel in s ,cietatem coemendorsi pccorum , aut negociati nis aut culti conq. alterius rei coctitates paciscantur intersirit Mum cito quatenus publica id ii Oo inretii notis,totua heani d. . sodales . t Si qia id vitiner stati debetur. si gulis non .scbeior; nec quod debet uniueistas, si stili debent uvis uniuersias ad unum reciderii inani succonuenite, de conueniri rorest l. sicui * s. siquid,& f. iiii. T quodcu: sq. II vniuersi.nomi.c.curia clerica is de vel bor. ignis i Sicut .ias vel alia umori uia, non dei indatur, id qLod coitinua, ne est possidetur .de vcmitis nihil corpOiale es, quod rois deatur. per otiiones debitorum Cultatis agentibus sali iteri oportet l. t . M.qiiod s nen o ii quod cimisque unium- is stat,nom. s.ciuitates s. g. eod. t Post temo habent quaelibet corpora licita sua iura .atque pinuli gia, qNae ij qui solo nomine in corpore,vel crat lcgio sunt non compei sit, sed nec iis quidem, qui supra legitimum numerum additi sutlag nin sub pia textu 9 C. de sacrosane .seclecl. .m princ. ir X f. n Mod autem C lectit lcgurtis. 1 Tandem notandum i ccilegii in omne illicitum cxtra ordinem coerceri; qui-Man ciea r oena puniti,qua clamen lucr maiestatis s.1. is de sit .de corpori quod cli argumento pii, tuas accusatio-tio cono ricie cum acc sationibu extraordinanis l. haec vel ba ad te em ttiliam de adii:ie.l.sepus lxii de sepulchro violato. lacta eniis titia. 22.si h 7.liandidi. de collegiis,&corporab. Haec decolligiis do corporibus Oii ita toni in genere diei a stificiant,nutic de certis ea tundem collegii, inspicae dicendum cit.
D e pro se scribus artium liberalium, & Docti,
iiDR sessores' artium si talium, & Dociores iubetur 'abstinere ab Ostentatione vulgaram si ituri ne pri-tiata, Dis 1Brire Didam praustae tant mi insium ni et vacateac a publaea primili ne abstinet evelint hi .in pi m. C. de studii Libertis vibi, ,ee hac te pinta diximus in gi sta
a tuta 'ibasii. 3. u. Certus it m pri sciscitium numer in co istituitur tam in vi bi Romana quam ConstanDromti, rit . nutum oratores tres Gramma sci dei ιεν,3 phista qmnque, Haiscus unus, Ilitis lexuq .rt si opes duci: ita ut um- cui q. rica spicuulier deputata sint. ne discituli s hi in moepossitit obstrepete, vel agistra, rei e mina ccansi: sio pet- mixta aures 'unt undare, a vi mentes a stadin literatnm a 3 Hellai d. l. i. h. heniat. 1 Suni etiam institnendi pios si res linguarum Heli meae, At ira haida iere Com. s. de magistras ON hus. n. lino vix per Spiritum saraeit re in
.stituti Apostos omnibus pontibus suaereti in Sisci impindicat uni Atici. a. Hai timentiti serpanis imi radicem, concordantias ad consi mationem feelii in ioc susionem ha leti coriani ni ci , Minonis iurei ita laudat, Mq. conatu mollius eii Retierendus Fater Fro ter Maiios e Calas orditis mitiorum de citi terna ira Sat, D piant -- uc: Pater noster spiritualis in Ara Coeli Vibis. r. sagasti et autem illidiori un.Uo ivsq. sciret excellere morab. pi ianum, deinde sic uiuii. . Et qiusqitis docere vult. nnii rer .ic nec temere ad li muniis prosi si re dcbei: sed ii dicio oe:dum, ptisatos, decierum Cimalium prius ibi inere de-lo,optimorum mn sensu conspirante i .nia gisti m 7. C. des piciti floribus disi. 37. c. seqD husdain. 3 Mercedes ' Salatia piosessor bus conii imi iubentur arbitrio Praesid)s l. i. in prin.cum M.' .il de traord haligni. l. medicos 6.in ii. De Cise profesto i ib.c. ι .c. quia nonnullis A. c.vlt.3. si .de Magistiis. t piae terea cum v xOtibus 4 flij ,nec non Δ: rebus. quas in Cuma tibi ri sitis post id cur, abomina functione, Mah Omnibus munetibus Ciuilibus , vel ptibilosam mi es esse praecipiuntur. vincq. in prouincii, hospites recapere, nec ullo findi intinere cca dii iesum dedi arxcixami, vel exh.beri,vel imui iam pati diluant . .sri in prir .c.ctim deputati 16.de Hidietas. t Si vero se non ut testiud iniis praebcant ordinis di crito replobati pollunt l. 1. de pici - nubii biis.1 Sed pio licentia docendi ia lui est ab eis accipi dum,nec saculta, vi lenti docete neganda c. l. f. pio licui tia, de Magi litis.Giaiumaticam .Rethoracam. Da seetica,& alaas libet ales attes publice docuit Dimis Augustiniis ,rede omnibus posteritati monumentum reliquit. Varias autem apud diueritis gentes pii et Oium insalutiones. κapud Romanos conti ungit in insimul promit. Alexand. ab
i Diane ' Philosophos hoc primit profiteri oportet motcenatia opeia fretineret. i. quin philosophi is de otia ordi. griit. Idei v. me: cedes releieno p sunt, nec aratraximi et ib.excusantur d. s. r.5 l. reddatur s. C. de
503쪽
De Iure publico. Lib. lv. Tit. XXXI. 4 as
' stuat et, Her et ad lauro. Nai d -rra 'Toue .e m. vi F. Usa Dici Ia tώνha k m sua uno inres.s Philosophus framen,qui se frequentesatque utiles pereanflem studiorum sectam contendentibus praebent, tutelas, item munera Qtdida corporalia remitti placuit, non ea quae sumptibus expediuntur, dicta l. 8. 6 l hilosophis. Fese vacat murerian per ea uuς deduximus in iratiato de tutela .e cuta, libro i.titula numero .& sequent. Etenim vere philosophantes pec aniam c temnunt. euisius retinenda cupidine ficta in asseverationem detegunt, dieio sphilosophis Qua propter tales venales in deris nem sub hasta proposuit emere volenti hiis omnium deri sit Lucianus in dialogo,vitarum audii , ni ncupato. Sed ex l.vst C de pios Bithus, S medicis ah 'mnibus mune
4 ribus acti sunt immunes. et Theologia studiosi sunt ad scholas transmittendi c.vit .de magist is.ut inde Euangelitae praedicationi habiles evadant.
, m KEdici ' decreto decurionum constitutantur . I. ga de decret. ab oldm. Besen. ' His extra ordinem A A de suo salatio ius dicitur,l. t.f.medicorum,s de extraordin. cognit. de per ea quae dicta sunt suptu libro a.
3 tit. 18 t Si quis in Archiates,idest prothostedici, defuncti
locum snhrogandus est,non ante particeps fiet. qnam primis, qui in Didine reperiuntur, leprem vel amplius indicantibus idoneus approbetui : ita tamen, ut quicimqtie fitent aes missus,non in priorum numerum statim veniat, selleiam ordinem consequatur,qui in cateias ad priuia subie
Ois ultimus poterit inueniri, l. si quis Io. Coe professo lib. laveth sola medicos accipere conuenit, quae sani fie runt pro obsequiis, non ea quae periclitantes pro salute promittit, i archia tri s. C de prosessor. l.medicus 3.1fides extia id in .eognito Pauperiim qnoque ram nona spe vi nanter sit scipient .d. l.f. in princ. C de professor. 1 Repici hali autem posse medicum a Republica , quam iis semel approbatus sit. Impermor Antoninus rescripst, . r . 7 ptobari. frde muneribus. r Et Hi pocrates intei medicos lacile Princeps tale pro erogando tiro talento praestitit iusi mandum. Testor Apollinem medicum,& Aesculapium. Hys ait que, de Panaceam Aestu lapii tilios, de Deos, ac
Deas innes: me quantum in me erit, de quantum utiliciumeum valebis, haec ore nia obseruaturum , quae hoc in t iturando, atque ii tabellis continentur. Tributurum me prscepi ori meo a 'oo hanc artem edoctus sim , non mi nus quam patrari,a quo sum genitus. Ac vi an cu eoc mitiumcaturum et ac res Oi sanes,quas illi necessarias esse intel ligam, pro viribus meis ministratur m . progenie eius to eo fratrum habituro hane artem egentibus sine merce de & sine pactionibus edocturnin: praecepta omnia libe re.& fideliter traditurum, de praeceptotis mei liberis, cetiaterisque discipulis, qui se legibus medicinae adstrinxerint, atque iurati fuerant alii praeterea nemini. In curadis arat ras pro viribus, de pro iudicio meo rebus utilibus usuriam, nemini aegritudinem dilaturum nihil pet iniuriam factu. rum . Rogatum lς tale venenum nemini daturum, neque id cuiquam constiturum:neque mulieri praegnanti ad interficiendum conceptitan λtum pessiim porreelut e vitam meare atqueartem meam puram, atque integi a senuaturum. Laborantes lapillo haud qlia qua in excisurum, sed expertis huius altis h c ne Ocium perniissultam: quamnque domum ingressi is fuero dumtaxat liberand:s mgrotis ope tam daturum tamen iniuriam Dein corrupte 3. omne genus turpitudinis, res etia in venereas sponte meaeuitatutum, foemialiebria corpora rauero, sue .ltilia, sue hominis liberi,sue seius .Qtiar intercia tendit .vel videro vel etiam eYtra curam in vita hominum cogo ero, quae reticenda esse intelligam nemina aperturum edime ameratam taciturnitatem tertia tutu . Praesens igitur ius uram una integre,atque incorrupte seri anti mihi, mnia tain vita, quam in alie mca prospera .seliciaque succedant. ει gloria in aeternum parara sit: transo redienti vero atque petauro contraria Omnia mentant. Simile iusiuran Au Deci veto qui u δε immortali esset prastandum,& hsettian 8 dum pariter pet Medicos Christianos. t Qui ante Omnia infirmum ad sacramental a penitentiam, At consessione inducere dehent,ut omnia eas cooperentur iri bonum, nec quicquam illi suo de re quod ad animae periculum tendat, e. eum infirmitas I .depcrauem ijs.
4 Mocinores esse non palpunt nobises. immanes tamensum. s Merarioribus cena locia 1um constrati a. 6 Mereatores merces secundum pracrum sta visum et enciunt. 7 Nertatoribus mstitare, ct ama ia hostes transfrae est intemdictum. 8 Modeantes nuti ι prood an simi mal di, Misenenes, adlatores ad genda.
De alijs vatijs collegijs. Tit. 3 a.
I 'e M perator i Antoninus rescripsit iuris studiosos qui sa- η latia petunt limc exigere posse. l. Diuus 4. fide extraora din .emnit. l. i. s. erisc.asseubr.& fuit dici iam supra I lib. 1. it. 8.= inargentarias est sciendum,quod illotu opera virilis est,ideoque tamine ab officio argentarii sunt reis
motae,s femina 32. fide edemio. seriam aute argentarius . siqnon prohibetur,l. prator ait 4 6. sed S si seruus . siseo. 3 1 Cum autem ardentariotiam Ditim necessarium st,ali quot iis priuileg; ab ipso Imperatore indulta sunt, usae passim locissius inserta sunt cit inserentur. Noue .constit. 4 136 1 IJe iriercat imbus hac sunt notis da,quod NChilibus mercimoniis sit in erilicium, quodque mercatores ad domum Plincipis pertinentes debent esse quingenta sexaginta tres,qui a muneribus personalibi is sunt immune i iam 3 biliores 3 .Cde commerciis,&mercator.& l.3. Ce .l Plaeterea mercatoribus certa loca definita sunt, ultra ci aene-gneiationes sitas exercere prohibentia r , s. et catorcsq. C. G eod. Sed & secundum aues unus forn illa merces vendere iubentur: quemadmodum,& ari,scitas, sed & mercen His certa QMula mit prese septa ultra qua merces vende re operasve locare sub pena tripli prohibentur. Novel .c. ia1.t Postremo interdieiuna est mercatoribus ne ia: iliter, ne arma,&alia quaeda in ad hostes Mansferant s. i.Cquae res expori .non debeant , de qua hias quidem rebus dicii m8 iam sup r. lib. . tit. 29.t Reliquum ess dicere de mendicatibus non quidem teligionis x voto de quibus sup r. in lib. 3.tii. i.& in Concit.Triden.sesso. 21.de 1 Aorm. c. a. S' 3.&d de is latibus, quisnsuli inspicendi sunt, de explorandi de v,letudine ac aetate, ec si qui reperti fuerint mi- nila debiles. 1 mendicitate ad lal, ies adigendi sunt, i. r. Crimendicant.validis. Nouetc. 8.f.at s quis. Sunt enim eorum petulantia Reipublicae molesti, ac dies ollices, urdic. bai Cardinalis Ascanius lunna; idiotie validi, ta- te integri,membris latres ad labores adigendi,ur dicio est. hactenus ergo de personis, rei quum est,ut de rebus Ciuitatum disseramus.
504쪽
18 Nomen incipientas non poscentis opus inscribendo.
DE rebus Cultarum agendum, primum quidem in
genere de in acquirendis, M alienandisi hinc de
quibusdam huiusmodi terum speciebusa Aequi,
iu ur autem Civitati cum at vi modis, intra Et polliclistiomb.de legatis de quib. coniunctim hic est pei tracta du. Popici timo n.est stilios ,ssurentis piomistica. l. pactu ira si de Pollici.ici ciendum; i is de aedilic. edic.c. Aliquanta est Duda sponso l. pollicitatione C. de don. O. ante nuptl. dcinii ut meto operatur ei deram pactium pilais, vi instrumentum aliqia id optrietur Bal ui l. .versitem Oppono C. de uinis piomi Bal. Novell.in tracta.dotis in a. priirilegios. pa i iis c l. h. Videtur autem ab hasta auctione id vet-bi accepiti masse prilisquam. n.ad licitationem veniamus, accipitur alicuius dignum precium osse leniis taxatior qui
idcirco polliceri di ir,quia liceri piat: sicut de possuete dicimus,qui pol sedes ponere. Postquam aul,quis pollicitus fuerit, idest precium aliquod ibi uleiit. tuc fit auctio:& qui pluris licitatus fuerit, rem obtinet. Hinc metaphoricos nomen sumpsit pollicitatio quae reipublica fit, ex paleigon Aleiati Vlpia .in I.cum duob. si in coeunda irpio
socio pollicitatorem, priuatum licitatorem intelligi vult, hoc ei , eum qin osse ii te adcoludi. in te societatis agi u. Pollicitatio iii pletiann .ea dicitur, quam quis reipubέ, qvel Ciuitati hicit de aliquo ope te publico co ficiendo, ut l. s. g. ad legem DII. l. s. i. is de adminisLiuio linxit bitores in fine is de munera bus, di honos . r.Cde ratioci .. priptibi. Plin.lib. io epist .inquit. Huic illea Dci ex ptiuatorem pollicitationibus multa debentiar. Sed tamen quiaeliberalia promisso etam pollicitatio vocatur L 3. isde contrahema empl. l. I s. penu l. st decollat. 3 ita. D. uerterso pollicitatio a pacto quod pactum si duorum consensus .a q. conis Dentio,pollicitatio vero ossereniis solius promissum L pactum 3.ua pran. is de pollicita. de vi deduximus inopii stula de disset ei itiis indiuiduortim virius'. uris,m vel bo pacium, . post cii alio. Vel pol scitatio eli cum ne q. prouocati neu . lateri citatium te nostra nos ex cibilia dantia quada .
liberal ratis cisteriimis, vel pollicitatio cit solius ossereniis promissum. Non dicit pollicitationem ei se solius offeren ti consensum, sed esse unius proni,ssum. alii dein pol si itione duorum inest consensus Aed non ex p rallias, ncq. dea clarat is nisi ab eo, qui pionui: it alteri iacenti, ct non io ganti. At in pacto non consenstis est duo tum ira. sed etiam
sum ut ii .i nat Pollicii alio,cu quid promittitur alicui non
petenti, bona de ed antea ne cogitatium 'Nidem ilicet.& in
dii rimi incii colensis,quod is cui facta est proin iis , norectaui a taed pii misit, acquiescat Hoc .n .eu vulgatum in
disseientiam i i adiant, quod prom: itamus Iogati, polia mur ultio,vt notat Donat .ad Ti iam qua ipse uia demea significationis esse diciti nisi citiCὰ pol tacita immaioris est asseuerari nas quod entin pollicemur .mExta uia. uerant et promittere solemis. ut fidem faciamus in, quoavolumus spe,& promissis tenere. Idem ait pollicitationem multarum teriam piomis Onem, vi videatur hanc a vetaho Graeco πιλυ veste deducere, quo latini tanquam suo utuntur in com pC Onib. vel horum,ul cum dicunt, pollere Spolluere,quos valde luere, & multo lino a spe gere, di coma minare. Sic polliceri idem ei it,quod multum, aut res multas liceti,tractum et edo ab iis,qui res in sotiana deseruntδε proponunt venalin omnibus, aiq.ulti hos etiant 3 &licentur.C nn .li. s. c. g. . i. Et ideo illud constitutu est.
ut si ob honorem pollicitatio merit facta, quasi debitum erigatur das M pillici lationi h lde .sqnis sui alienia uenonoris causa opus Deliittim se in aliqua cui tale miserit ad perficiendum tam ipse quam lurtes eius bitratus est l. si quis l/Pn princ. l de polliciationab.8. s. quod si 4 detrectat. isde pollicitation bus.1 Plane si sine causa pio. miserit. non erit obligatus nisi mi te opus o te cape sit l. i. s. a.de g. item s sne l. pactum 3.l tori 6.f. i. Lobcaiisani3 7i propter ire . l. hoc ii re i s. n. de donata b.t Ct-pisse autem scaccipi miis. so fundamenta ieci . vel I cum purgauit da. i. f. tem si se e ibi capisse. Sed S siti. D illi petenti destinatus est,magis est .vi capiste vi ea tir d. Lates sne ibi, sed de s locus . item si appa ratum svicini pluria in publico posuit d. f. n uni si sine. ibi licin s . sed4si i in ipse cepit, sed cum certam pecuniam promisisset ad c pim, respublica contenax latione peci ouae caepit opus saccie, i t nebitur quas caepto opere d. l. I.3 sed si non ipse. Nec interest pi mittenti, an a stetius sumptibia, Crus inchoatu si rs 'deseri autem sivia caepium est,non oportet d.l. .grid si
I columnas is dero; licita tionibias. t Sed de s H,bcasi in,que ciuitas pasta est, quis piomiserit se quid iactutum. si
8 pollicitat. l. piopter incendi uia .is ec, o is quis Ll, irarena,vel sacerdotiiim pecuniam pio miserat unicquam h orem,vel img stratum ineat,duc dat nota Oportet haeredes eius conveniri in pecuniam promissam: nisi te abeo,uel ab ipsa republica eo vitio opus si erit incoliatum L
s tibus . t Sed N qui pro honore pecuniam pi mist, s soluere Cam cspit, tam eam praeuale Opeia, anchoati excin C plo cogendus est 1.roties cl. s. i. st. de p illicitat .i Cum quidam ne honorib. fim geretur, pus p Ommsc t; lam hono res subire seri dona, ut cim Oper sinstiticia nem lix pe II tator Antoninus rescrii sit l. prio Mis in. f. f. me d. 1 idem rescripsit c ditiones donationibus appostas cluam rempublicam nimi, ita de uni tatas e se s viilitatis roblicae interest; quod si damnosas sunt .e obseruati non Ocbeiel. 12 imp p. t 3 3 item tescripserunt i .e . t Et uleon obser uandum esse quod desinctus celta sumia a legata,vetuit
vectigal exercet nesse enim tolerablua,quae vertis consuetur 3 du comprobat d. I item rescripseiunt i Et si a litem is, quiopiis rei publica facturum se piostisi , postea ad tere pus relegatus est,tamen gratiam muneris, quod sponte obtulit minuere nori debet;cum de absens per amicum pei licete opus isti id positi l .de pollicitat Cnibus 8.13 .dc pollicia a et Non tantum nia ultri, sed etiam scitiatinas, s quid tibi. Orem pollicria sunt, schetem ricie sciendimi est legeas loci 6 rati, ni se . i feci de ex epistola quoque,q iam muneri5 edendi gialia absens,cam, ei nisi, compelliis mi est ad editionem l . aridem . s. s. d.' Si quas .pOM
ca te velit; repellados est a militon an ii ruinuam enim est. huiusvodi voluntates in ciuitates collatas. r nitentia roreia ara te'. pacti nr 3.Lfina st de pollicitatioueia 5e si desierint municipes possitiere, dicendum elit actionem eis concedendam d. fina. Rci ptisatio quoque a magistratu mi nicipali polluetiti Licia ei ncti prodest i ge lex lulia. . 17 Lil. ii quoque ii ad isem tutae peli,nd. res quis aurem opus. quo ro licitus iii rei scit, S ait:siti ira, scindi id mittitiora uali ritu. 3 rastrina sit periculum, adclina, nici fecit non velimct hi j ij. r. Je pollicii. 1ed & opere pse elo
505쪽
De iure publico. Lib. IV. Tit XXXIV.& XXXV. ar
quantitatem in id opus elegatarnae inutiliter si Coore.
is aut i m. inter I heros nepotem quoque ex sto: a contineri rescripti m est, d. ε. is autem d. l 9. Ei iure MDidim obtinent , ii opus sine causa pri nullum corpium eii, silcoque obligatio sit rei licia, alic Ditis ob honorem, uel aliam causam pio illim sit, insolidum obligatu 1 est turres, quemadmodum, de defunctus viii uecasi an solidum est obligariis. d. l. 4 3. l. .ri edem vero ' l. i Uires. 6.ln princiaopi isde pollicitat l. siqiris. i. d. t Impeiaior tamepius Antoninus cCnilimst ipsum etiam donat rein pauperem factum ex ri Unuis e Cperis c pii quintam partemptrunonia sui debere,dies t f., sed , ipsi in i donatorem.
dem te crapsit,cipera destrue ted here e CS qui pro hiano ie polliciti Rint,non pccunias prc his insit te cogi. I. Imrp. ar i 3.in prine. fide pollicitat. 1 Liberalitatis autem in Ren iapi,hlicam satiae , sitra non exiguntur,nisi mora in soluci do lacla sit, s. hi talitatis.16.9.de usuras a. .in pi incar isdero licitat. l. si ligati m. 3. q. deoperib poblic. l. ciam quida. 17. f. tin. st de viviis supia tu.7.ni a. 1i &26.5 seque. a at a Diem dies non sit ab his,qui in upus Reipublica potcuniam ligatierint, praennitus: a piae fide tempus fiat ueniat dum est δε nsi opus fecerint hasedis .vstra, leti vires u Mia in x nilans ,s miniis semisse, usura, Rei b, at perdetis,
d. l. I.in pratac d. l. Φ2.6. tanti. Si veto dies d clias Pli. p cu. mani inita diem, nisi dependani. dicentis io te se coninis uenire materiam. aut dest cicontrouersia in secat ires se .
ilics plia linus pendent,d. l. li legatum. 3.3- si vo ouies, tib a 3 de ope lib. pDblicis. t soli 1,o,q ad ceri .im speciem io uuati relinqDatur, in alam Vsus conuertere clita Pranch. pisa iri horitatem non licet & ibri a testatine prascripta non est negligenda s. i. s. de admitria r. rcr. ad uit. perti. s.leratai Mais i. Si tamen in opus aliquod pecunia lega ta sit.qilois Falcidiis legis mi et imi sisti non potes . per. mittitur summam , o iureo Domine vibetur , in quod maxume necesJar: um Reipublica videatur, conuet eieci. pecuniam 7.in princ. g.de ope r. publu. l. ligat una. qui1 pimcip.is eam miliat.rer ad Cuit. Et si plures se indiam
pluia opera legantur . vi legis Falculiartiti ei uentu, uu ad relinquatiar omnium creeiuni ivl ruci: Diu non siissiciit 'pei mittitur in una iam pus , quod Cuma, ut Atua inrata. d. a. scit t sedWin municipio pecuniam lagalam,vi ea aucus' tu eius venatio, aut spee lactata edantur, Senatus in ea nascansain ei Cpari vetuit, di cunia eo lipata, ir id quod maxime nec sarium municipii, iis videat ut, c t. m. μmmittit, vi in eo munificetitia eius,quI legauit. inscripti ias ne notetur,d .l.q. Ls n. t Nam lini tamenia noti sues caercenda a a. .m pNnc. et Ineameni risi illa sint, qua sine vitae distramine pulsin exerciti tis Oillis erceius is lo
mentia. talia in miti ni exerceia, 4 pro illas exeicendis legata te linqui,ut m d. f. sin. 3c si in aliud opus comaei ianis itur,eis obseritandum, iu- ibi disponitur, non aut e lalis, ct munificentia aversa, sin panda in sibi riabnendum arasmis inscriptionibus δε elogiis in se conuelsis.1 Sedd. si ad nouum mpus pecunia specialiter legata non sit, veleta ex hac reficienda sunt l. Decurioius I. g. san .srile administrat. ter.ad Civit. Ideat dicen m δε si satis operum Cumas haheat, ει non facile ad ea te ficienda cuina inueniatur: nade hoc cam peculata inopeia noua legata . potius in tutela eorum operum,qua sunt, Duertenda, qualia ad inchoandum opus eropanda, l. pecuniam . . infrinc. g. de Operita 17 publici t Et us, vi vi eis munis iura cius, qui lcgauit, Inia scripti enotetur,n mallei ius non mirnificentis avartii iis uidi δε an bit Osi,d. 3. nitri u .s il de adminis .ier.ad O-23 uit. Et tanta ibit vite itim Ron a notum modestia, ut ilia si qui plures siler qui possit erim topeia ab alii, apta, noluet mi in eis uui 3ipi Mnc aliqua notari, sed mani a i unt sc tibi nomina istoriun,qua in tot cium δε Immu XXII. qui pubI catin Gementanas a Clemcnte V. collectas, vo-lint alla, ab aui hinc Ocnaeisimas nuncupari, r aurcre Lis,qui optis poscor in publicaiut. Detuum to vent Lm est, ut com manitialia solio desiti amur antiqua Opeia peis
cla,vi de illis uel reiicitatis vi l i e 1lautatis, vel aliis in destico consti iacti, deleta pilorum authori. m n en ita,nmbitio nurranscii priore lissa notentui inuinptibiis non suis, ut eorum non una insgma quasi licita miniales, in omni opere g. nriit, Mappaleam, non line pi blico datu nocum haec retrahant muli nam anan os a munifccnua.
De rebus Ciuitatum alienandis, &locanis r
tur runc de ijs alienand:s, S locativis. ΤL c tameouitatibus res tua, quolibet titulo acquisii aspici suo commodo vendere. Dum iamepan vibe quidem Imperiali authoritate, in prouinciis vet. Haesentibus oti nuDiis, seu plurima parte iam cui alium , quani honorari tum, fle pol ibtuna Civitatis, ac iuram io inter ueniente e sentientibus vendia .o mt,l. a. C. de praediis decli monu. Venditioneautoi, , vel locatione ictum Civitatis rite pc acti, ni Dispoiua uixacu conditio fueritat lata, tamen ab ea iece dele, nisi de eo specialiter conuenit, o an licet, s.
Curta iis ua locanda sunt , si sinis pios clitia c. i. ii, in eu
i , unci de actionibus aduersus Ciuitates competentibus dacti duin. Nam scut unocipia transimul ealia cito daturauite,itata aduersus eos Milonem danis danaitis illini e placuit,l.sicut. 7. l. sit this is quod cuiusique uniueis impia .l. i. cum duiabus lis laus laquent bus,
506쪽
1 ff. si aget vectigalis . t sed ex locato ita tamen si verequis soluant,d.s.1.c in seqi ent. 1 Vnde s alicui cum municipi-hus haereditas communis eiit, familiae erciscundae iudiciuinter eos redditur. idem dicendum est in finium refund rum ,& aquae pluuiae alcendae iudicio, dicta te; . si tibi. 9. Sed est ex de laeto actio aduersiis municipes datur, reo ferturque ad uniuersos,quod publice si per maiorem partem,taliud est. I 2 .g. I. g. de reg. iuriscum aliis sal ρ allega-o tis per nos in glo. statuti vibis lib. I. ca. 3. t item ex magistiatus Ciuitas tenetur,quia municipes intelliguntur
scite,quod sciunt hi,quibus summa Reipublicae eommissa
Hi l .in honoratii. 343.fin .de actio. 8e obligat. l. municipes. 1 .s .ad municipalem. ips autem Duum uiros Accur retem Reipublicae actionem ex eo tractu magistratus e ilam post annum racipere copi . supra dictum est intutis. as.& 17. da.in honoratiis. 34. . fina. fide aciflon de obligat. g l plane in inanistratum, qui adna inistrationis tempCie creditoribus Reipublicae ncitation e ficta reconiam ca-iut, post depositum officium a filonem denegat: non oportet,s atatores. s. g.in eum st. de adnis astr. ter.ad Cliniar. pertinent. Duersa est causaeua qui solui constituit, simiasis et enitu videtur et,qui Publice vendidit aut locaustae .f. in eum. Hactenus de rebo; itatum tam acquirendis, quam alienandis , nec non de actiora bos aduersus Ciuita tem com perentibus dictuni s z. Reliquum est, ut de rebus Ciuitatuiti in specie agamus.
De operibus publicis. Tit. 36.
Publicorum operum distributiones sunt tres, E quihus una est defensionis,altera religionis tertia Cp pCrtimitatis. Desensionis est muro tita turriumque. &poriarum ratici ad hostium impetus petretuo repelledos excogitata. Religionis. Dei, ac sanctorum templorum. Baiasticatum. anorum,aedii imque sacrarum collocariρ. Opportunitatis, omnium locorum ad usum publicunt dispo-stio, ut portus, 1hra, porticus, halfiea,theatra .in ambulationes platea, caeteraque, quae iisdem rationibus in publi
a cis designantur locis. Opus igitur publicum nouit in privato etiam sine Principis authontate sacere licet, pia terquam si ad aemulationem alterius Ciuitatis pertineat, vel materiam seditionis a rabeat vel circa theatrum, vel amia
a Ditheatrum sit. t publico vero sumptu opus nouum sine
Principis authoritate fieri non licere constitiationibus de claratur : exceptis horreis, εο stabulis publicis, i.opus. 3. l. 3 de operibus. 6. ff. de operibus publicis ΤSed 31 ea inflatirandi quae iam deformibus ritinis intercidisse dicuntur, ii
centia unicuique concessa est, i. intra urbem. .f. ea tamen,
Cde operibus publicis. Quinimmo prohibitum estn ua
opera inchoare priusquam coepta mi ficiantur , ves vetu-Α state collapsa reficiantur, s.vit. C de Operab.public. et Por. 13 cura ope tum publicorum praesidi Provinciae demanda ta est,ut is procii ret, . quod Opera maximἡ necessaria pecunia publica reficiantur. Non ellacia .f. sed & tertim. Sed M pun Num via ruin portuum in quibuscumque sex Pio uinciae loris, item murorum curam habere debet . . . . sed i
I S rerum . t Licet aurem opetis publici statia, vel ob p
hi iram commoditatum priuata Opeia demoliri, aestu - . tione operis domino praemia. Si ermen ultra qia inquenti ta lilitas o genti opitu uestrutindum aut irietur, Ptit, inspi ius ea de re consulenuta, est. l. si quando. g. l. ii civit,.
6 i 3 .de operibus public. t pretierea. S illiad constitui diu icit, ne opera publica sine cautione locentur. qNamqnam. S sine cautione ii. uuibus crata operum publD Cs iam mandata est, uel pecunia ad extra ictionem crcdita, usque ad annos quindec. mah pete perfecto cum suis haeredibus
ipso iure oblisati sunt ut si quid viiii adis noni intra
7 peii K publici . t Condutiore pei sciendi operas punito, sfideiuslar,qui pro eo interuenerat adem opus alii extruen dum locauerat,nei secundo redempto te opere perfeci usurarum praslationem haere, iideius ris reci fare noni
debet. cum S prior cantu in Mox fidei contractu in unu uersunt fideli sibi em chligauerit, Ar p ueram locatio quia suum periculum uino scitu solidae prs stationi Re
publicae eum substitiaeset,l. a. s.condiaetore, r. adnunis 3 rer ad uir. per in. t Qtu i hera litare. ε nec emtare debiti redditus sitis ad 'pera facienda concess t, iuui iar sua fructum de inscrip oone , Oramis sci operab iis, squa secedit,capere per in Liseiam non piohibetur,asias ni llius nomen, praeterosam principis aicebit iti scribere, nec Praesidi qui deni a. 2.in princ S: l. l. ε fili clam l. seu e Eces operab. public. t tu qui iudices per si cio publicis l ccianais operi suum nomen sine nomine principum ne inscripserint maiestatis teneantur Lbtich. i. i. si qui s. Ccodc ia .rot sed de si non nouum opus secerit qucs, verum Opi r ibalio coeptum adornare marmori bias, vel alio o Dod in ii Odo ex voluntate populi facturum se pollicitus sit, commisinopi ii titulos icti hendo,n anentibias prioriam litus s. qui ea opera fecissent. id fieri debere. Senatus censuit, i. rei im
iram,ua titulo insci iptionis uti dehent, ut qoantam sim Diam in id Optis contulerint, instrabant,d.f. . f. ED. Non autem eius nomine, cuius lihetalitate opus extruci uni est . eras .aliorum nomina inscrthantur,& propterea re iac centur similes Cuium in partiam si icilitates. pia ses Pi uinciae alit horitatem suam interponet, i. a. ktina. r. de perab. publied. l. 3 siquis,ibi. manentibus priorimi tituli 1, femini 1 dem. t Praeterea iudicum,de domos publicas oportet pD-i
131 Et rusticam alicuius imaginis, fit paci itiarum citiuoliab het honoris tabulariam obumbraticine secari, in ea eu vos
intromittere vel nuptias an ea celebrare non licet, i s. Baim licum. Io. Q ire autem apud veteres Roman s musicae
fuissent di unde ad templa Dei, At Sanctorum Oilii in tras
latae. μocet Alerat. lib. s. praetermis ex vitrmii de L pediculis, . . is de auro. 8c a sen. lega.S in nab C de sacrosan. Eccius Archid .inca non oportet a.dis Ma .&m iit.2. cap. i perlectis F. Episcopum. Turacs tamen, de muri pici munitione Cui taliam in teriis prina Grnm fabricnri , illotum ustii desernire,eorum eura, de sumptu rem ari Echenet. d.
33l.Turres. 17.1 Conte generaliter opere pii h lice, Princi .pe alicui pretiato,intelligi id debet de opere delirocto. dedi tuto quod parum sit in usu Ciuitatis . si aliquam i Cis de op et .pi h l. 1 Gmioueisae autem, quae ccas ne publicorum operum ea triare nina, vel refelendoris otiun- in id prisidis cognitionem pertinent, l. 13. t . fide operi - hus publie. Hac de eis bos piablicis in genere dicia sunt. Eorum vero ire osse in Baslita , de qua parato superius dicium est titem praetoriiam,mum.& porta, Criti talum sis
tuae δ: imagines,de aquaeductus,de quibus si Igulas Donnulis omissis ordine dicendum.
1 D Raetoria ' quidem, quibus ste se Vittiuito de Archite
t esura lib. sae. abaerariumaearcer, curia sonte iunoenda, erant loca , B: redificia publica . in nitibus pubi:ce magist tratus, velius reddere, ves habitare solebant. s. lli.
507쪽
De lure publico. Lila IV. Tit. XXXVIII. as
t .C.densia. Rectari miles lac. a . in prinoip. vhi autem palatinni erat,ta pratois iuri,palatii mi quidem habitatio ni Praescia prato vim autem uri capiendi, consertiandi sique speciebus publicissiori riim uice. vel alii necossariae rei deputabatur .ut m allegatas. praetoria pcim h m c cistitiationihils Donatis magii tica intelligunt ut Prasidi:is, iudicumve causa in v thius exstructae, ut diet tinnimat, Δ pi hami in l. ii C. MEpisc.S Clerie. in l. 3. .dc Dre ibi is public .m l s.c deluctarta Epid. lib. t i.& in t vlt se Osi. -- niuini ridic.Alciatiis in Oniment .de verbor. fgni sic. t. inia quit. Plaetorvina id Eo impetat metiam doreus dicta est, uod que cumque militum Imperatorem antiqui, laeto tem dixere,&cut priori pium pro serincipis tabel naiaculum accipitrit. lo strui in fine, is de re militari. 5ed S: Plaetolium veteres appellarunt pa item villae luimus sificatam Δ patrifamilias habitationi relictam. in .sside ter uit. rustici praedio. l. ra. s. de um S liabit .s. 83. I. . l. 9r. , ra. ter. s. 3 F, i .de legata. Na ut in urbe lim Principis domus praetorvina appellabatur, te siqnciti m Culium non utique,ne vel hac una res uincipis dignitate participa irent sc in villis itasticis, in quibus se te qam a Medum initim tantum habet in sum .ntiantum Princeps in subduos. PH-torium dixerunt, xla scilicet quasi Rex villae Princeps habitaret. Sed hac accipimus pro eo,quod a principi odi. una est. Reliquum eii, ut ad alia descendamus.
imita est me s. qui aliqui ii 4n muros deliquerint. vi lauerint, scalis ad noti vel alia qualibet ratione tran conde rant,d. l. i. g. .es s. vli. s. dercr, riiii l. qui peis Talteri .at.
3 ff. ad legem Iul. peculatos. 1 Nam oues atris. Quam per portas egrediri illicet cum iis hostile, de abominandi uiast, d. l. vli. Et Romuli ira rei DonM:s Ueicite incarii tiria ditiit ad quod Romae misci nus inurit in ria isthi d. , litetit. Prima Dara quo lige Riamoliri catiar. Ne quia niti per porto in et edere lor, egre te tui keat cimii raciosa im .ctaeis ni . sed&quiretiora, Di nuirps, vel in dea: quid absenserit, peculati s accusati ne tenetrar. i. qm per 3 sorauerat. D. n. ad sescm loliam reculatus. ' Mirios mi Q, . nicipales, aec rencere licet sine Praiicipis Ives Praesdis su thoritate, nec aliquid eis contulistere, vel suppo u e. l. sa -κta loca. 9. s. penultimo, iisdere tum diuis l. sannom. 8. 3. 6 final st codein.' Iubentur adire in uniuet soni omnes ordines,atque incolae vibium sngillarium mirios, vel no ros sacere. vel veteres sitimos cinni aie: scilicit hoc pacto mpendiis Oid: nandis. 'r adscript rcu tutarpto uiribus singu-krum,dein 'eadsci ibantiu per a sina ationem ni iuri Op iis tetritoria Ciuium: ne plus p scatiir aliqDid, quam n cessitas imperauerit ineve intis, ne instans in pu iratur essecius,l omnes. ι . C.de Hii tibi S hi blic. vi S iis pia tibi or tertio, ii tui. 69. dicium Ditis.1 Sed 3e restati rationi irce nium publicorum tertia portiolius oronis, qui ex locissandi me Reipublicae annua praestati iv onsertur , alui ostitutione derraiaior, . ne si lendidit LiDa . in Geo en s restautationi. 3.C de diuers, praediis via nasi . vltima, Λ pnnopso. everaden .rinctiit. laut re 17.C. de operire
8 public. et Post xio, neque muri, neque rint .aehati; an G.ne pes misi i cincipis propter fora uita incenda milunt, . neque. 3.il neqi Min loco sacro fiat. Nunc de statu:s inlia .mcenia Cimicitiserigendis.
De statuis,& imaginibus. Tit. 39.
3 oncedi lio itur solet,ut imagines, de statuae, quae or. namento Reipublicae sint futurae, eu mereotia vi tutum Her lim, in publico ronantur, l. am de imeo publicos uendo,de quibus plura notat d:gna referiatitur in Polyantea in veiho stat . Sine tam ah inopis Pinissis nemo sibi statuas aeneas, arge leas. vel matri oleast onere potest a. 1 C.de statilis vvngimb. Cad Udotius liro I. refert. 1 Sralitas primum in et aha nostros Mettitiastos inlienisse,Noas amplexa possctitas, pen/ palem pnpulum Vrha dedit, quam natura procreem. Odit ni vhi elegantes, nec minore com Bracis Oharreisos homines in Vita filisse vult, quam illos a natura. Ludit in vel . reser o dicit,& P. Vicior in sine descriptionis sua elaucit. bulae, signa sine numero, hxc imagines In ta lis pictae sunt. Multitudo, pre in ,species, incredibilis Nullum p hii cum Opias ubi non haec Omamenta,& nihil magis iti t 3 ta Vibe odivi landum olerantioris iis ingeniis fi. it. t Depto io statuarum onustis marmotos illis, 5e aeri is intini
Quo nutan secta ferato ponore et ut res. I linius in Laudatione Trai. uri sequit. itata iam statuam in vest:bulo Iouis cap . Max. iram .uiet gnaveri hanc auream ce inimus. Et hac res ad tantum munere maice sit, ut Opus merii pii hiri ieisini iram eice ii nem ime Pi inci-
in alio mi, honoris aliis data notum occasionem piassar te i .iara oportet. et idcirco quoties velaudio s. vel cinuslibet alteri statua 1 ut Hi a ni O Lmquecti legio, sis o mcio
do usus edi eir t. vel riarticiis, Mestulare, vetiistatuitis casibus irrellast ripitra H in onsulto Pi incipe cum reuerentia sui , imaginem Plancipis vi ron
508쪽
re,ita tamen, ut resectis aedificiis loco proprio reponatur, I l .s quando. I scde operab. pubi. 1 Vettim,quia aureae,argenteae near churneae erant stribus exposive, S ut rublicae non poterant priuatis uindicari, l. statuas. l. is ea quiten.rer.d min. l. Fulcinius. i 3. t de priuilegiis creditor. Ieg.pemali. fide except. l.i qui . II.s .i. Π quod vi, aut clam. I Eeoque sue rut deputati illarum nocturni custodes,quo istum Praesectius Comitiuae Romanae dicehatur. Cuius Brumula hete in Cassiodoto lib.vst .legitur. Si clausis domibus insidiati solet nequissimum votum, quanto magis in Romana Ciuitate videtur illicitum, qui in plateis pretiosum repetitur,quod possit a serti Nam quidam populus cmpiosissimus statuarum, greges etiam abundantissimi eo tum tali sunt cautela seruandi.quali,& cura videntur am-xi . Quale per inductionem illam Comitiuae Romana tibi concedimus dignitatem.Ossicium tuum .de milites consueros, nocthiis potius inuigilare compelle: in die autem Ct uitas se ipsa custodit. Atque hic es qui Comes Romanus
appellatus quia Romam.& mus Dpera seruabat. Quae tamen soleis adhibita cura non tantum potuit, quin hostilis manus tandem illas raperet, frangetet, truncaret, ut vana in autum, arcentum, sapides. seu in aliam materiam, vel sculpta, vel scripta, vel lixa hominum memoria semper fuerit, ut docuit omnium vorax tempus, quod hasce iareanorum. & aliarum gentium, vel smiptas, vel scriptas, vel fixas deuorauit meis tias. Hinc Petrarcha in Trium-plici temporis in fine canendo concludit. Tan o vince,o rato'heιItem auaror
Et proprius Baldas astit. cecinit ita de Vrbis ruinis.
ches.' empori Inoa eis ch in terra Damas, se ania sine a1 mia tormento. Sed iis derantaus minis,nostra aetate vere contra ponitur,
quod Hetrusca milla in strepitu Eli cecinit ita de Vibe
con sice erata mis sertaiso in terra. Puxuriose recelsa memorande
a tine statuis monet amplius aequD, nec amanda, nec dili. gendm,ne aut stultitia testes atat auarit ae ministiae,aiu fi
dei, & religioni verae, & praecepto illo. Custodite vini si
mulachris sint rebelles. Non enim solum opera manu si cta , sed etiam ipsam natia iam paulatim exedendo, peri mit vetustas,uste initas sola aetemi Dei aeteme permanet.
1 - Vlius' prontinus olim aquarum curatori duos de totast haereseripsi libellos, quos Nerua Angusto Impera. a tori , a quo aquaium ci iam suscepit dicauit, quo 1 clum,ut memoria Neruae Frontini. & huius artis posteris si relicta. Diu enim sui ipse artem docendo inquiti Romasne aquaeductibus, de liberis,ae s qui tes nataui erant sussiciebant populo, sed nondum sic aucto. Vibe dein m
ga, plena,& oim in Collibus ploret a flumine degerent:
ptimum rerum aqua, ut poeta canebat , quaesita, ct peltubos ae canales m mrnicibus lateritiis Romam aduecta . .
Id factu primo,anno Vrbis I .cum Appius Claudius Cesor, idem cui vias sternere instituit, hoc quoque bonum inuenit. Ab eo est aqua Appia per milliaria citet tervnd cim dedueta. Hoc initium, cui Deus bonus maiora dedit incrementa. Nam egebat sane ille populus aquis non soluad potum,sed ad balnea, ad Qt lonicas, ad Naumachias, de Eircos. Atque ita ubertim deducia fuit, ut quasque do. mi, aut in vicino MMret copiam.& Sitabo strabit. Flumina per Vrbem, de Cloacas videri suere, atque unam' u que domum propemodum habere fistulas,&canales. . quibus aquam inoucat, q uod idem se te, de hodie conspia cimus. De eadem re plinius inquit. 'Si quis diligentius aestimauerit aquarum abundantiam in puhlico, balneis, pisscinas .domibus. Euripis, Hortis,Submbanis villis, spaci
que aduenienti ui extructos arctis, montes perfossos, cc
italles aq uatas, fatebitur nihil magis mirandum fuissem toto Crhe terrai iani Cassiodorus. Formas appella t hos duetiis, quod& Iurisconsulti, atque in serior oetas secit. De iis igitur inquit. In formis Romanis utrumque placipuuest,ut de fabrica sit mirabilis, & aquarum salubratas singi la tis. Quot enim ilia flumina quas con struelis montibus
perducuntur,na turales credas alueos,soliditate saxorum, quando tantus impetus fluminis, tot saeculis potuit substineri. Et Iulios Frontinus antea cita ius paucis .ndisque vcsebis inquit. Mapnitudinis Romani imperii id praecipitimi
esse indicium. Loquens de hae tota aquarum ductione, Iut Pros pius refert suete in vi bem perducti quatuord cim coctili laterculo per priscos illos aedificati ea latitud, ne,ac simul altitudine,ut vir eques commode per eos possi incedere. Arcus, de sornrces quos in quibuidan: locissu Me
509쪽
subleuatos centum nouem pedes Iulius Irotinus amrmat. di quo Quin quadrages ii O milliari perductos vidamnaser valles per montes, per tot inaequalia supra infra terra. linc Rutilius de iis canens,inquIr. iamd loqvi aeria Mentes formce mus putia vix ambriferas tolleret Iras aquas.
3 ita ite lum,aut videntur opera Gigantum. times o nubilat Architectis non ras,cu vel reliquias paucas, & ruunas vii ent. Ex tam iuxta Subuouem Aquaductus Clam iam t)rmees .ct ingemes ps substentantes, de quibus Leandet Albet tus,qui eas vidit, ac sedulo scrutatus est, ita inquit. Fieri profecto non posse scio,ouin omnino incredi. hilis sit nisi oculis v Iiarpeiur, operis huius ratio admiranda . Nee enim maius quicquam cxcogita i i posse humano ingenio arbitror, quod hic Romani cilossis tanto spatio montium intimis visceribus fecerunt. Ad quae pera patranda nune totus Oibis infit mus utaratur. α Plinius de eodem Claudii aquardi Ou,inquit. Vicit antecedentes aiaquariam ductus nouissimum impendium operis inchoati a Caio Caesare solligula intel Iigit) Δ: peracti a Claudio. ippe a quadragesnaci lapide ad eam excelsi
tem,ut in omnes ut his montes leuarentur, influxere Curtius,atque Caeruleus fontes. Hoe ipsum notat Cassio tua inquiens. Claudiam, per tantam fastigii molem, sic ad A
Dentim caput esse perductam , ut cum ibi ex alto lapsace ciderit, cacumen illud excessum, quas linam vallem triarioa te videatur . Ei gati in id opus silere septem n
siti stilliones , & semis. Et Plinius de Lacuhusialijsque 4 addita mentis aqua ductuum inquit. 1 Agrippa in intili.
tare sua, adiecta virgine aqua, teris cortinatis, atque emendati suacus sepi ingentos fecit, praeterea salietes cenis tumuiunque Casella centunatis gliria: complura etiam
siti inaxnifica. operibus ijssrna trecenta aerea, aut
sta imo ea imposuit c lumnas ex marmore quadringeniatas, eaque Omnia annuo spatio. Haec unus Agrippa uno 3 anno.7 Quare ut conseruarent ut . aogeiritur pi ut,&auci e conseruata suerunt usque ad balbaram. Sina
piam Gothorum Duce Tot ita iri optionem. Atigiistus in- 1litivi aquςductuum curatores cum lictoribus. lei uis, scribis, librariis,accensu, Δ preconibus vi Ficinimus ipsi cura tot setipsit. Sed pracipuum quod familiat, α homines certi ad tuenda haec opera sumptu publico teletari: quod idem Frontinus refert. Et Agrippam primo per seruos prauatos suos haec iecisse.eamque familiam Augusto morientem legasse. Augustum deinde publicasse Δ deinceps ni sisse,atque habuisse homines circiter. 24o. Erat autem, ii quit aliora familia Caesaris dicta δε' numerus eius 3 . quam Claudius, cum aquas in urbem perduceret, instituitaiaddit.in utraque vatia ministeria fuisse villicos, O sellatim Curatores, silicaritas. Tectores, aliosque opiti. ces . Harum aquarum parte in per eosdem antiquos, sed restauratos a Gothicis ruinis aquaeductus,& inde publicos, de priuatos Fontes habemus Summorum Pontificum munificentia N: colat V. Sixti V. S Pauli V. De aquatum inuentionibus expeti mentis, rei ductionibus, librationi-hus, instrumentis ad honcusum, nec non a li, hautiendi aquam altiusque extollendi irritrant Frontinu, vhi supra, di vittitutus de Architectula,lib.3ae. lax sequen in libro Q. e. 94 sequentibus. Verum quia circa aqua duci ustu
extruendos , nc conseritandos multa sagula committo
hant ut δε inter priuatos , clica priuata, fistulas utique ex truendas, &conseruandas lites oriebantur, necessariu nutie bus occurrere desuper magistrat iam instituere, qui
secundum illatum dispositionen, eas fine dinito termi naret, ideoque praemistis pra ibatis, nune quid de aquae ductibus . A sontibus, es conti ratibus clica eas inaui es cautum si est dicendum. in piutiis enim proh heriar,ne intra quindecim pedes ab ultoque late se aqua ducius, etiam in piluatorii in praedias,ai res sint, ne earum radi ces fabricam scitia ae cCrtiuai pant .l. . 6 fin. l c. de ι .Cde ν aqua ductibus.' Aquarum qi oq; poscisci tibiis, per quorum fines formai lim meariis transeunt ab extraordinatris muneribus immuritas datur, ut eorum Opera aquarum
ductris Q rdibus copleti intinuentur. l. l.C.de aqua ducti hin Quod si nee 'exerint,aimissone posscssi mina Dulicia
S tur,u .l. i.,.quias. tiniae quidem poena ei iam ibinfigi
tur, qui ex aquaeductu publico aquam ad suum fundum
derivant .leg. a. Ad i .ge . Nisi forte ius aquat,vel longo usu acqua Melint, vel ab Imperatore impetrauerint, quo tamen postericii e casu imperiale rescriptum Praffecto vr-hi, non alii intimandum est, s. si quis s.& l.diuitiam ι . C. s eod.t Sed es quia us illud mi petra ei unt, aut ex castellis. aut ex ipsis sol in is aquam duce te di bent, non fistularum cursui me soliditatem attentate, Deque ab ipso aquaed ctu trahere: quo u s aliter fecerintn ius impetratu amit
ro di ictibus.' Sed N squiue usum aqua ex aqiueductu Pala- iij Hadriani impetrauem rescriptum illud nulliuη est mori menti l .omnis 6. in princi Ce d. t Pecuniam antem ad aquaeductus expurgandos. ac repatandos a tuinis ex vectigali esse parandam disponatur, illo vide licet obletuando. ut nemo tuni qui ius aqua possident. qivncunqtie descriptionem subii ineant, nam ex crabile videtur, d mmhuius alma urbis aquam habete uenalem, i ad reparati
nem 7. C de aquaeduci ib. Et s quis an piuilina pia seciu-ram o ubernans aurum aquaeductui deputatum ad alte tu quodlibet opus .non aqua ducius, vel aqua publicae cC petens,exti uendum, vel cui an dum pili alae tu conuertendum , de suis facultat bus eandem stiremam aqua ductus titulo repensare cogetur. Separatus vel δε arcarius a Druinaquoeductus suscipit, gloriosissimorum Consulum l betalitate, vel ex aliis titulis ad aquas pubi cas pertinentibus collaetiam,vel postea colligendum, l. hac lege 8.Cde ac Paeductibus ut satius deduximus ex s. i. 1., 3 s.fin. C.de Consulibus in ut in glo. stat uti vibis, lib. a. c. a s. & libi C s. 1 2 c .i Sed de diligentei inuestigare decretum est, qua publici ab initio sonit s. vel cum essent ab initio sontes priuati; postquam publice usum praebuetunt . ad priuato tu usum conuersi sunt sue sacris apicibus per si.breptionem impetratis,ac multo amplius, si aut horitate ill cita, nec appetito colore sacri oraculi huiusmodi aliqui pertentatu suisse dignoscitiit: ut ius suum Regia Culitati restituatur δε' eidpithlicum fiat laticlitando, ininimest priuatum, sed ad c
ιν uneri usus lectat i at, sacris oraculis, vel pra amaticis sanctioribus aduersiis commoditatem vi bis qui Dusdam im-t perti tu , iure cessandis, nec longi temporis prascriptione ad circumscribenda iura C atatis proficiunt l.dilageni et 3 scdea quaeductibua .r Vium tamen aqua veterem longoque dominio constitui una singulis imanere debet, nutilaqiienculati et tithali potest , ita ut quantitatem antiquam non excedant. Deos enimn ansura roma, qui ad irrigationes agrorum, vel holiolum delitias siti tuis aqua η rum meatibus abutuntura vim Ceodem.t Vniueisos vero aquarios,vel aquarum custodes, qticis Hudi Ophylacas nominat, qui omnium aquadiiciuum huius regiae 'r- his deputati sunt .s gith, manibus eo tum felici nomine pietatis Principis implesso s gnate decetimur,vi huiusmodi adnotata ne manifessistit omnibus, nec a procuratoribus . Ostoriani vel quolibet al or ad usus ali s possunt a-t es t .vel angariariam vel operiam nomine teneri. Quod squem ex eisdem a aliariis mori conrigetit, eum nihilominus, qui in locum deiuncti rubrogator, signo eodem n taci ptari ipitur, ut militia quodammodo sociati, e ccubiis antiae custodiendae incessan ter inhaereant, Lec munerabus aliis possunt occupari,i. decernimus cs.vniuerse,C.de 3 qua diicti hiis. 1 praeterea depliuoi eis fistulis ducentibus ad thermas unae Achilleae miti cupatitur,eadem sorma sertiam debet. scis cet nullis ini ra decem pedes at tibiis emarctari. sed ex vitoque latete decempedale spatium in t grum .illibatumque seruati. Ei enim memoratas sputas thermis tantu Nymphaeis quibus deputatae sunt debetas in sei uited Facultate attributa appa moribtis circiameun-
ei sine turmidine domus. suburbana, halnea. ad reqDirendum,ne qua deceptio, vel stippresso,vel insidiae cotta publicam utilitatem a qDmquam penitus attente lutum nanis s. s. iiii.Cde aquaductibus.
510쪽
De operibus,&aedificijs priuatis.
Iouis te ituri priuat is iuxta mire publicosaeclificarem velit. iacium quin iecita rectum relinquere in medio debet , i. si cui. p. l. Moeniami. . de aedi faciis priuatis. Idem dicendum si quis iuxta aedificia, vel horro publica me non m aedificet.Sm autem duo moeniana priuatoriam rei ruuntur decem pedum spacium tu medici relinquedua est. d. l. Moeniana M.t 3ioeti ianae autetri Accursiis labii-lis. sed omnium consensione parum eruditus , amoenibus
1 in itat, ui tamen Alciato leue in s. malum nauis. m. de verbor.smis t. t acu stimi Grammaticorum metire, ad. Pet tantur. Vetum ut sci ibit Felhrs,appellata sunt a Menio Censo te, cui pramus in thro ultra columnas tigna pror
e ,quo ampliaremur supetiora spectacula. Hinc M aianum opus pergulis extra aedificium proiectu fictu , quod
nostratra Ringhiera, seu magnale appellant. Alcmias verbi orioinem sic ex Plicat Mqnitis, cum domum venderet
C. ni.&Flacco censoribus, ut ibi Basilica aedificaretur, exceperat ius sibi unius columnae, super quam rectum proliceret ex prouolantibus tabulis, unde apte ,& pollera eius spectare munus gladiatorum possent Ex illo battua columna vocitata est. idem tradunt Porphmin lauotan L1o ff. de sentit ut Itban in m l.2 2. aede verbor. ligni iacit. Vlpianus in t r. f. 3. Tne quid in loco pubia: Imperator in J dentilicde adisiicijs priuat. De qua insimul, de de ex diapi optiam affert significariotaem vir vanae eruditionis x Alex ab Alexari lib. F. Gmial .dierum, ea. II. ttainoenaque' aediscium extruendum prospectui in mare impedimento suturum est,centum pedum spacium non Qtum per dit essem sed etiam per transuersum relinqui debet. Novellac.6 . Quid auton iit pedis spretum declarant Alciatus iacitatus supra lib. Mitia .dc Alex. ab Al x. lib. 2.Gemal .di tum e. ro.' Si quis balneum extimere,& aedificium super
m ponere velitata permittitur illi, ut concameratu siti per instruat,&ipsum concamerer, nec modum usitatu mali Hs tudinis excedat, in .Qde aedifici rivatis. Est enim Coa' eameratio , vel sv t in Pandectis Florentinis) Concamaratio,in l. sicui aedes. 3 I .ff. de legat. 3.S Incturae genus a reum to opere constans ex Vit mulct Iibro 6.capit vim ro,cie Arias ehitectura.' Senatus censuit, ne quis domum , villamve dirueret, quo plus sibi acquiseretur, neu quis negociandi causa eoriam quid emeret, Venderetve: poena in elim, qua aduersus Senitusconsultum seculat constituta,ut duplum eius, uuanti emisset,in aerarium in se re cogeretur. meum
veris cui vendidisser, ut irrita fieret venditio. Nec solum huic Senatii sconsuli locus est, si quis suam villam,vel domum .sed & si alienam vendiderit, i. Senatus. 32.ff. de conistrahendempl. l. 1. .de aedific.priuaris,l. nunt. 2 C eod. τ l vltima,C. de damno instino. Tinterum de alia domo in aliam marmora, vel quid simile trans serre licere exceptu est. dictam fi cxterum. Nec tamen ara transserre licet, ut
in te iis aediliciis depositas publicus demimetur aspectus, s dicto g. retum . sed & s quis Ouuare spoliata, mar
mora , columnas, vel smilem Omarum ad rura transtule fit, priuabus area possessione, quam ita ornauerat,i. si quis ε C de aedifica is priuatis. si quis veto ex alia in aliam Cui talem labentium parietum marmora , vel columnas de oro otiis domibus in proprias transferre Voli erit , quo
niam utrobique haec esse publicum decus est, licenter hoc facit, dicta l. 6. s.s quis aurem. Daia lima liter facultate e tiam de possessione ad aliam trans serendi, quamus per mu ros, vel etiam per mediam Cralitatem transferri neces se sit ita ut ea sol una modo. qua illata fuerint Cui talibutiere potien-ur,dicta l.c f. data. Sed Ss d opus publicum transistat marmoran lumnas,quamuis aedificio vita nodetraxerit,licito in re sirit,l.vltima in fine, sale damho in secio. item ii quod uxoris in a dificium viti iunctim est,
citia metum b. . se trahi potest. LMarcellus. I.ff. de do 9 natio. inter vhr ec uxor. Sed di nemini columnas vel M tuas cuuiscumque materiae ex alia eadem prouincia, vel serre licet. vel mouere, s.nemini 7.Cde aedificiis pnua. rotis . t Porio a/ Piaesidis Prouincat Osficium spectat,ut in. speetis aedincus dominos eorum causa cognita reficere ea compellat, de aduersus detrectantem competenti reme dio descii mita ita lixilium serat,t. Proeses. .ff. deinc pia si
Ais l.sin illa rimis s. possessites C de aedificiis prauin, l. si secundum 4 C de ime Reipublicae. Sed & ad curatotis Rei publicae ossicium spectat, ut di ruix domus a Domino
extruantur,l .a ct iratoris. 6. m. de damno infici. Ivillam vero si raptu pu hi coexit ructam, si dominus ad tempus pecuniam impensam cuni usuris restituere noluerit, aere eam Respublica distrahit dicta l. s. Pland sisaeuius do mus cortuit, non candem speciem restituere. sed in hor. tum vel qui3 smile conuellere aream velit,confoetudine loci Aesendi potesta.anini ain. 3.C de aedificiis priualis. 4 'Posti eivo plox di hus quas pii vati in sciis Reipublicae extruxerunt placitam piat state pensonem c untur, l. i. Iagde diuerss pes diis vrhail. 'Onania vero, quae in Bro, vel in quocumque publico loco contra ornatum, & com modum, ac decoram saciem Civitatis exstructa sunt di mii possunt δε debent,tempntis pra scriptione non stan
3 ficia. 3. C. deoperi spublicis. t Si quidem praescriptiorem potis tuti priblico non debet Obsistere, scd ne rescrii pia quidem diis a lege quin a, in principio. Fluc pertinet Constitutio Sanctae in eremtiae Cregotii dii Il. de aedificiis, di iii re contini publicata Calendis Abib iis a 374. qua
pitulante conspicimus Vibem, ubique illi stratam , atque adeo renouatam, & Omatam, ut ornatior, ac pulchitur nunquam visa suetit retimetis temporibus.
I A risela primus Adam omnitim parens.
3 Tecuma 'amnona frumentariapara uoue moram tu sol tione Abent recipere nec comperiari. 4 Pectima pro annona 'umentaria in alium Uiam eonveni non
3 Ronia frumen arra cum incremento resisti turic Frumenta de horreas piaricas in Hos ' vis non ibos com