Exercitatio de iniurijs circa famam vel honorem. Quam ... praeside ... Dn. Henrico Hahn, ... Examini publico subiicit Iohann. Eberhardus Busch. Cell. Lunaeburgensis. In novo iuleo maiori ad diem 16. Aprilis

2쪽

EXERCITATIONIS

INIURII ClRCA FAMAM

VEL HONOREM.

Vemadmodum finis prudentiae Iuris estis justum per leges in Rem piab. inducere, ita non potcst non ejusdem munus esse, id quod injustum cst ab eadcm removere&cxcludere . ne quippiam in legibiis. quibus tam pii blice quam privatim in universi: usque consuli debet omittatur. Eod equidem renulla magis efficitur, quam delictis & criminibus ecercendis ubi en inquis punitur, non quidem ob id plectitur, ut quod factum insectum reddatur qui enim hoc fiereti sed ut vel ipse si quidem sanabilis adhuc est, corrigatur, vel ,si quidem insanabilis, ali eius exemplo incliores reddantur, ratumque E civitate tollatur. II. Hinc namque Iurisprudentia non modo iusti vertam dc injusti scientia est ιbo g. st deo Dr. g. Ins eoae atq; lCtus Vlkiano dicitur facere bonos etiam metus narum,l. .g .eod De qua ideoque, utpote parte legum nobilissima, sanctionem nec non civium tuiti nem, On- servationem continente,jure Iustiniane latissime agitur, a duo

3쪽

duobus Digestorum libris er squi inde terribiles ab interpretibus non abs re in digitantur. III. Injustum vero hic est ident quod legibus non conveniens. Non parere legi omnesti injustitiarn complectitur&omni iniustitiae commune est, ait Phil sophus I. M. quia leges nihil aliud sunt quam virtutes imperatae. Alias Injuria dicitur,&generaliter est omne id quod non jure fit, quod jure dc justitia careth l. s. f. e Iniura. Vt namque iustitia quaedam est generalis ita oc juris acceptio , iniu- riae ad omnes irtutes desvitia porrigi potest, .Eth. I. Rheae. go vers. cui autem o d. b.

conVenax legibus h. e. virtutibus, ut modo dictum, impe-aatis, legesque sunt vel de rebus divinis vel humanis, arses. . In .dedus. 9jur ita injustum de his quoque non tinnoi, esse. pdeque injuria alia caecontraria virtutibus uni qr tis in ordine ad Deum, alia in ordine ad soci latem humanam. Haecque vel ad causas publicas peribnem ςl a casisas privator' in Vel ad utrasque, o I. I. Rher. uas nec sterii juncI ID. de pravat debes in . de phbcsule. Fiunt itidem vel contra justitiam particularem , a . Icim commutati Van' , aut contra universalem viri res aliaS. Iniuriὴ circa Deii in generaliter est, quando in leges de usi divinis latas committitur, Argum I. I. I . I. C. GJ m. Tri t. t. - ἐς γονιυ . de u . coegno tis i

4쪽

VI. Injuriae circa homines contra justitiam universale navarissunt generis, ut quae adversus temperantian 6 fortitudinem, modestiam, Veracitatem, jura , obedientiam ac amorem Reipub debitam , fiunt vel committuntur,. Eth. 3. O . ra . L. Iul. de adult. r. ad Ljul Ma stat. I. I. g. si de Ru Nupr. LI. de Extra Crim. l. a. I. . de re tit i , ad L ut is ambitu tir desesnonar. r. de Calum. r. C.

VII.

Contra Iustitiam particularem commutativam, illae sunt quibus nocetur bonis alterius, corporis scilicet, sor- lunae, animi ari. I. polis. r. 9I. EM. S. IX. Corpori nocetur per quamvis injustam eius Jaesionem , ut per homicidium, vulnerationem Tic deinceps, ct M.f. a L. Cornust de Sisar. s. g. . . ad Aquil ci .princ. Og. . . de his qui es ad vel dejecerunt. IMBonis animi, ubi quis verb. caus servum, filium fami l.

uxorem, malis persuasionibus, consili j, corrumpit, concu tit, qui minitatur. r. r. defer . conarg.OIN.devictvi armari .Ls. I. ult de exi crimin. l. I s. n. l. a. de aleator.

Iniuriae circa bona fortunae, quoad di vitias quidem opes, patrimonia , committuntur, praecipue rerum subtractio hedc diminutione, scilicet ablatione,&ut est furtum, . damnum Clis in specie sic lac tunnt,r. defurtu es q. r. a LAquil . . l. r. de extraord crim L, C e exactor. c. Quo ad

Amrana vero vel honorem injuria fit per contumeliam a cum

5쪽

eum existimatio alicuius laedlan , vel quid si ad alteri infamiam,1.4. Ins. de injur. . f. sae

Atque haec quidem vera esse injusti in inriarum principia non dubitamus, quae latissime sursu de A persequitur Ampliis.&Consula. Dia. Praeses Praeceptor ac

hospes meus aetatem venerandus. Ex illis modo eam quae circa Fia nam Honorem committitur delibabimus. bi vero omnino praemittendum venit, vocem injuriae in

primis dupliciter accipi, i Lat E dc generaliter denotat omne quod non urest, ra/hs; atque sic damnum culpa datum continet, quod L. Aquic vindicat, L . cf. quil contumeliam , iniquitatem . injustitiam injur. prinν. isse eodem. a I specialitera signate signiscaream qua fama uerius laeditu ,ae l. injuria in specie v

catur

XII.

De hac, utpote proh doloriinter homines Dequentissima,ICtiRomani varia accurat eo diffuse egeruntwx quibus nunc tetigisse suiliciat, I. quid sit. a. tuae ejus species 3. qui sic delinquantin contra quo quomodo fiat injuria 1 ut tollatur. 6. quae ejus sint poenae. . quae juris rem .lia eo nomine competant.

Species Iniuriae . tres sunt. FIT enim rebus, verbis, literis, g. ιη iuria insti . r. Re ubi facto quid committitur, ad probri jurpitudinis notam comparato , s. Prisc. h. Suth dissert. m. aphoris idque vel corpore in cor- PM, Vel extra corpus vel in corpus nostrum, vel alienum,gra, O RHμέ, si EZempla sunt, siquis pullatus, aut

6쪽

verberatus sit pugno , sive sustibus, sive manu baculo, fiagellis, virgis, alioque instrumento . s. r. l. sa. f. ad L. φώi Si vulneratus quis vel cujus vi percussum vel fractum quid est, L praetor dura. 7. O sequent. h. r. si alicujus domus

vi introita sit, aut signata, . qui in domum M. L leae. Cornelias. h. r. nec interest an quis habitet in domo propria, sive conducta sive gratis habitet, sive sit receptus hospitio non tamen repentino sed manendi caula, fri f. h. r. Si alicujus pudicitia adtentatur, G. s. o. u. g. I. Inst./.ι. Si quis injuriaecausa, injuste indebit in carcerem conjectus, I. I. g. I. LII d. h. r. Si cujus vestimenta in contumeliam suerunt scissa, vel lacerata .s in prin. h. r. statuae, imagines, vel insignia concutiuntur, delentur, conflantur L i, A Si cui non permittitur rei suae usus, La . h. domino inferiorum aedium excitatur sumus, penult. h. Si opus novum nunciatur, non servata juris via, sed dolose, calu'mniose, mr de inlit. Juranae .s π.s1 cujus familia contumeliae, aut vexationis causa corrumpitur, I. Deterrer g. r. aEL. Iu de adult. La s. h. r. Cui lis movetur vexandi gratia L I. s.f. h. t. si cujus persona , vel res

injuste arre statur causa cori tumesiae HremGrae. Consu. n. r. cujus literae fuerunt resignatae, laceratae, vel etiam absconditae cuius res vel bona, per injuriam occupantur, Las. h. f. Vel cujus bona quasi debitoris, qui tamen nihil debet, possidentur ab eo qui intelligebat, nihil eum sibi debere , d. s. injuriarum . h. Eodemque pertinet, si qui Licturam famosam in aliquem fecerit, si vexandi causiquem in judicium vocari curaverit, II. g. s. h. . si Veste lugubri in alicujus contumeliam utatur, LII. g. .v. Ar si gestu in iuriam faciat, v. c. duobus digitis in modum cor. nuum formatis carrucam vulgo cornutum designans.

7쪽

XIV. Verbis sit iniuria per dictum, quo alter iis sania bo

nave lexistimatio apud viros bonos laedituri d. g. HVGarum autem Inst. b. t. puta cui omnis generis delista, sive publica sint, sive privata objiciun Π, l. s. h. r. cui dicitur , tumentiris vel calii mniaris, Geil. a. o erv. Ior . si debitor nominatur, qui non est injuriae causa,l. F. l .H. h. t. Por. i. tr.

g. i. n. a.

XV. Non autem interest, sive unico verbo sive pluribus si at verbalis haec injuriaci tot enim sunt iniuriae quot verba, L pDras. . deverb obligar sive etiam praesenti sive absenti, L G. g. 7 h. r. Il. a. observ. . n. a. neque juvat, si pro serens Verba injuriosa pro testetur, quod non velit illa prolata in alterius ignominiam,ὼν . . . de acquir vel omist hereri Gil. a. obf. Ior. n. Dd. iii Is g. r. h. r. Eademqtie procedunt in vero convicio alteri objecto, quod vel extra judicium objicitur, Guarr. r. vari resol. I. n. si vel in judicio quidem sed aut manifestari Reipub haud interest, LII. h. GiI. d. t. aut licςt intersit non probatur. CGL d. ob . m. n. Cr. Si vere aliquid objiciatur, sive judici, HE. Tranc.

in c. pa ora H appe . sive testibus L s ibist. C. de liberati us aut alijs scriptis famosis. XVI. Literis iniuria fieri dicitur cum famosis libellis nomen bonum proscinditur objectis criminibus, vel etiam viiij stum corporis tum animi, s. g. Io. s. g. v. L ic. D . C. defamos stib. Duaren adh. t. c. I.

XVII. II. Iniuria alia est atrox, scilicet, major alia minor

8쪽

tur ex facto, ubi quis ab aliquo vulneratur vel fustibia, caeditur,d . P. vel etiam stagellis pulsatur,f. o. g. Ault. . . e injinvocando, Mat. laeditur famoso libello, M. I tis . C. de famo . t P. Menoch. a. arbitr.jud aest. nr.3. c. f. s. h. t.

i Ex persona, ut est injuria patri patrono, a filio, liberto allata, cing. I .h t. nec non magistratu ae l. i n. ep scupo abbati, respς tu tamen ossici j dc dignis iritualis, L. . c. h. r. Menoch. d. cas,.s rq ut ii a in de niversitatum Rectoribus , Professoribus iocioribus comprobat δε ex loco, tum ratione loci in quo committitur, ut coram Magistratu . vel judic in soro, in tem Plo. d. l. 7. g. D. . h. f. d. .s. eod. tum ratione partis corporis, ut si quis in oculo, aut alia parte faciei pcrcu Dsus fuerit. De tempore, quod nonnulli his addunt, alii vexo ad locum referunt, vi e Gotost.=idi. . g. At Schneidum at d. g. . h. Cum vero circumstantiae quae injuriam atrocem reddunt, variare possint, totum arbitrio judicis com-1nittitur, quae pro tali habenda sit: Menoch. d. cas

assa. v. a.

XIIX. Tantum de speciebus hujus delicti, sequuntur Personae quae hic delinquunt e contra quos delinqui tua ,

quae iniit iniuriam facientes rve patientes. Facere injuriam indeque conveniri possunt, quicunque farrae mentis dolique capaces alicujus famam vel honorem Iaedunt. Si vetat personae privatae vel publicae, arg. pr. ος. r. Inst. h. r. sive etiam unus, sive plures tot namque sunt iniuriae quot personae iniuriam facientes, Ly. . h. Ly. d. Iurisdict. sive quis ipsemet secerit immediath, sive per alium mediate, h. e. ubi cura it v. c. parens filio mandavit ut contumelia quemquam assiceret, cui pro c. os s

9쪽

Lh. Ii quis aliqΠem ad hoc conduxit, cl. II. y. . Odo tamen dc eventus iecurus fuerit, i. s. g. o. h. Hilc ideo 'ere ferri debet quod ob famosam libellum teneatur etiam qui scripsit ab alio compositum edidit, manifestavit,

promovit ut emeretur Venderetur, l. i. g. s. h. r. aut simile

Facere itaque injuriam nequeunt infanteri, impu- heres doli incapacesci cum enim injuria ex affectu facientis consistat, hi sive pulsent sive convicium dicant, injuriam sectae non videntur, Ly. g. I. Qia ratio cinmente capto, dormiente, furioso continue tali, D. V. ebrioso summe ebrio, nimium iracundo locum habet, vid. omnino Ampli T. Consuli. Ian. Praesidem in ob re ad V suber. h. n. . non vero in prodigo, Q. I. Ia de ror es curis do. Dec. in . ., de Reg. Q. n. XX. Omitii quoqueli mines possunt pati niuriam, licet quidam eorum facere nequeant spati namque iniuriam quis, etiamsi non sentiat, juris c. interpretatione facere potest nemo nisi qui scit se injuriam facere, etiamsi nesciat cui faciat, inquit Vlpranus in II. g. r. . In tantum, utctiam funeri injuria fieri dicatur, puta, si cada ver inho- meste tractetur , seu nomen defuncti laedaturetis Ll

na, modoqii incipa Iiter ipsi personae, quae Iaesa, iri' uiminata suerit, Altero modo cuin ab una perina, cui sim, Per consequeliti in redividat ad aliam, ut cum Abo-

10쪽

ris, servit, uxori, nunciove alicuius insertur, I. I. g. s. h. g. M'. eoae juncI. l. i. a. deiberat. c. f. ct a 'ns de noxa actio Lae quo me . cos.

XXII.

Occasione hujus autem occurrit hic vulgata ista quaestio , utrum pater iniuriam filio illatam ipso invito

remittere possit Textus in l. ι . g. utriuSqlieno amine patrem remittere pom amrmat, praesertim ubi non est vilis abjecta, aut sordida persona, infraque filii conditionem collocata, LII. g. II. b. r. Non me causa enim

praesumitur hoc facere, cum injuria plus fere in patrem quam in filium redundet, . so in rin V. .pactiς. g. Inst. de nox act. Vid. Amplis . QConsultis .mn. Praesid in obsa VHGen Ἀλh. . Verum tamen id est si actio subsit praetoria , non vero si ex lege Cornelia, quae soli filio com- retit, i. s. g. si. r. h. r. g. o. Ins eod. in quibus Imperator pro exemplo id notat SchneidvV. Inst. g. a. h. r. n. r. O M. S. n. I. a. L n. Ludvv. aes. s. rhes. f. ser. D. Vtrobique tamen filius cavere debet ne patri obstinate resistat, edPotius secundum L . . r. ιἷ q. parent patron pietatis rationem erga Parcntes habeat, L .prisc. l. s. o.F. eod. r.

XXIII.

Cum etiam in El. I. g. 3. . s. r. mentio fiat affectus, quaeritur, an socij per socium, amico per amicum ab aliis inferatur injuria e Non videtur ICtus rationem Dfectus eo usque extendere volui me, cum in illa I. r. nullius personae externae meminerit; sed potius earum, quae potestati nostrae vel affectui subjectae sunt; quare restringi debet ad casus ibi propositos adeo ut quamvis volentes Iudibrio habiti sint, nihilo minus nobis injuria facta intelligatur. d. communiter ad conjunctos etiam, in con B a sangui