장음표시 사용
61쪽
pistyos dc celerior statim cr ibriorque, et respiratio quoq; frequentior depre-
hendatur circuli tione n pe sanguinis hoc paeto plurimuna accelerata.
Quantum autem SVa .icus ille ut sic loquar) partium corporis 1m in ad circu tun i sanguinis faciat, satis luculenter ex ea: undem parah ividere est, memb: una enim aliquod resolutum, tametsi primo aliquantum intumescere soleat, eo quod sanguis minorem irenixum atq; illic loci in Lια niens, statim copiosius illuc irruat ,
at ii facilius impellatur; mOX tamen idem R. rccescere atq: concidere, quin& pallescere ac frigere cernitur. Non aliam ob causam uti par est existimare,
quam quod sublato, vel saltem dimi-
nuto illius tono, atq; labefactata vi Q, sanguis vel parce ac malig-- tandem non omnino circulatio- v in suam ibidem obeati adeoq; ju- lgis ille calor, quem assiuxu suo praestat, fCi quῖ Caetelae refocillantur partem . lsic ait clam destituat. Eidem etiam 'veritati phlebotomia claram facem ac- lcendi ; dun eoem ill a , in brachio i
62쪽
puta vel alibi,' celebratur, singuis 'υ. , liberius effult, ob motum illum toni. Cum, quem Venam sectos exerere jubemus. Velum de hacte nimis multa fortasse. Secundo neque illud pq aetereundum, sanguinem, dum pulmones ped non velo cyriit, velocius forsan moVeri, quam ' in aliis quibusvis corporis partibus. Rem ipsam Cl. Harvaeas assi: maVit, per pul- . nuper etiam ingeniosis L. vir N. Dam in aNia inducta, t non c adem serri. ratione fretus eidem sententiae suum, quoque calculum adj ccit. Harvaeus Vid. An. rationem suam a porositate et lax pulmonum compage arcessit, quae
nempe transitum sanguini faciliorem concedere parata sit. Verum quod l cum tanti viri pace didium velim
ego hanc causam non satis idoneam arbitror ue tantum enim abest, ut it la pulmonum laxitas pertranseuntem sanguinem promoveat, ut nisi alia . ' e quaedam accederent, de quibuS' post- . ea dicendum erit) contiarius plane effectus exinde sequeretur. Id quod ostenὶ facile est, et cuivis cogitanti
63쪽
patebit. Illud equidem certum est,
languinem non minus velociter, saltem in salubii corporis statu, pulmo- num vasa percurrere, quam reliqui corporis. Tantum enim sanguinis edextro cordis ventriculo in pulmones quolibet pulsu transmittitur, quantum ex ejus sinistro in caeteras omnes corporis partes amandatur. Nempe quoniam sinister ille a solis pulmonibus redeuntem excipit ; pulmones aurem non alia te quam a dextro lectum hauriunt. Ex circuitiis itaque ratione ac lege constat, neces Arium plane esse, ut vis illa sive quan- titas sanguinis e dextra cordis cavit te in pulmones impulsi, neque exce- dat illius quantitatem, quae e sinistra per corpus universum distribuitur, era ceptis pulmonibus, neque ab eadem
deficiat , saltem si tempus aliud cum
alio contuleris, unde fit necessario, ut, quod minimum est, aequivelox hirob que sit sanguinis transitu: . Verum Hen bavius , quem supra laudavimus, longe velociorem esse con-- tendit, argument0 no vulgari per
64쪽
motus. Cum enim vena atque ar teria pulm0nares, cava, atque arteria alaria minoris longe diametri sint, adeoque minus capaces , sequi vult, ex fac ratione, sanguinent tanto Velociori cursu prer angustiores illos Pulmonum tubos, quam per ampli-
veri, quanto haec illos capacitate superant. Quandoquidem enim tra
situs sanguinis utrob que fit eodem temporis spatio, 'necessatio fieri, ut locorum angustia velocitate motus pensetur. Et .quidem si mihi certum esset, tum parem esse utrobique san guinis impellendi vim, tum rationem diametri seu capacitatis vasorum pulmonarium non pensati a longitudine viae sive spatii dum sanguis a sinistro cordis ventriculo ad dextrum circumfertur, audactes huic sententiae accederem . . Dum autem illud mecunicogito, ventriculum illum sinistrum et parietibus densioribus, et robust oribus fibris donatum, sanguinem dextro fortius emittere ue simulque spatiuis illud, quod sanguinis e sinistraecordis
65쪽
cordis cavitate prosiliens, atque to- . tum corporis ambitum emensus, adς- oque ad dextram rediens' conficit, multo longius esse illo itinere, quod C. dextra projectus, et pen pulmones ad si uisiram redux emetitur 3 omnino pro- nus sum ut credam atque pronuncizm, sanguinis motum sive περ is , habita iomnium ratione , pari fere velocitate
utrobique peragi. od quidem ad 'rem nostram satis erit. Haetenus igi- tur de secundo , quem, discriminis causa, motum Flaminum appellavi
Sect. 7. Tertius est Motus Calidb- rum, nam et hunc in animalium san- san aulae. guine agno sic mus. Verum tamen cum csorem sensu mitiamur, nihilque ca- :
lidum dicere sustineamus , nisi quod
vim aliquam, suaeque agitationis quasi imaginem tangentibus illi primar et i αὐλὴ u et ὐερ ν τ άio Npεως Meteor. l. . s. cap. 3. Calor assectio quaedam est ad . sensum relata idcirco non tam liquido consi at, hunc. mO-
tum in omnium animalium sanouine reperiri. Pisc um p Ofecto sanguis ta-
66쪽
lis est, ut vix ullum in eo calorem lac tu deprehendamus. Idemque in ranis obse: vare t cet. Interim tamen
Aristoteles, Hippocrates, et Galenus in ipsis etiam piscibus, ri
Verentur . nempe secundum ipsius rei naturam potius, quam sui sensus arbi-' . trium, nominibus usi. Unde tum . Veteres illi, tum recentiores plerique, qui respirationem id sanguinis refrigerium potissimum facere' op nati sunt, aquam piscibus n eundem ustina concessim arbitrantu , quem calidioribus animalibus aer praestat. γαρ 'θελο τα ζωικὴν inquit Philosophus , quae tamen ro Varietate animalium, varia est. t certe prae
ter illam caloris rationem, quae sensu nostro indice dignoscitur, alia quaedam esse videtur magis absoluta, cu-Jus notio illis etiam competat, qdχnqns frigida apparent; h. e. quo-aum motus minor est, quam qui nobis tangentibus inest. Equidem corpora omnia quorum insensibiles particular
67쪽
ticulae vario motu agitantur, aliquo saltem caloris gradu frui viden ur. Tluida itaque omnia quodammodo calida dici possunt ue nobis autem i, llia non dicuntur, nisi motus particu-
larum non tantum varius . verum et .am celerior sit. Neque profecto hac in re Arissotnem habemus adversari- Em. De Gen. Cor. li. ' cap. 3. cum enim dixisset, ignem esse .s λην ἡ θερε cum τος , caloris excelsum,
sicut & glaciem ρ- statim subjicit. η πη ις f ηβολαι ἶνες ε , η , ηδ Quicquid igitur α mi Jον est qualia sunt fluida omnia) gradu quodam calidum etiam erit, ex Peri- pati sententia. ' Utcunque sit, in per- femorum antri ilium sanguine, dum vita superstes est, calorem eximium ines se, vel manuum nostrarum judicio constat. Cum enim liquores hei
rpgeo i qualem, in superioribus, sanguinem esse probavimus) ad fes-
mentationem proclives reper antur, sermentatio autem plei unque prae'
se tim iii ini iob calorem, etiam sensu
68쪽
se teste, comitem fibi adsciscat , si
omnino, ut sanguis in plerisque an, malibus admodum calidus deprehendatur. Ut omittam nunc dicere sam guinem orundem animalium reAE materia plurimum abundare, cujus asperiores pari culae, caeteris ilio calorem excitant ;'quemadmodum
etiam aqua fortis quam appellant, ferrivei a genti limatus ae affusa, veli mentem calorem accendere solet. Atque nescio, an non hoc alicujus cauta locum habeat, cur pisIum,' a tritamque quorundam animalium sam 'gu s minori caloris gradu fruatur,
nempe quod idem dilutior sit atque . aquosior utique illius elementi genium referens in quo versantur Seshac de re nonnihil etiam infernobis fortasse dicendum erit. Interisti fatentur plerique omnes, animalibus omnem proclus calorem, absque vitae dispendio, perire non posse s id oque mori simul dicuntur, et exti guis moribundis etiam- sol - .vuntur frigore membra. His itaque nobis nunc diutius immorandum D ma
69쪽
hon est, ad postremam ac potissimam pensi nostri partem festinantibus , in
qua videlicet ostendere conabimur, motus hosce, quos hucsisque recen- uimus, respirationis beneficio in animalium, sanguiue et cieri jugitur &
De Aere Sect. 8. Atque huc quidem spectant tibi '-E sequentibus apparebit ea omnia, da. quae hactenus tetjgisse potius quam
tractasse videmur, ne essemus prolixiores, quibus tamen utcunque, quo res nostra clarius procederet, ac tandem exiret selicius, viam stravimus & munivimus. Iam autem ut commodius exponam quo pacto respiratio se guinis motum procuret ac tueatur,
nonnulla mihi de natura sive proprietatibus aenis , quem spirando haurire ac reddere solemus ue una cum spiritalium partium fabrica et motu praemittenda sum; quo facto; protinus ad ea descendani, quibus haec
sententia statuminetur ac propugne tur. Quibus omnibus, veniam praefatus, summa quantum rei digit,ias & amplitudo patitur brevitate desungar. Ordia
70쪽
ordiamur ab aere , de quo paucis nunc agendum erit; accuratiorem enim aliquam de illo disquisitionem instituere, tametsi mearum virium
esset quae quidem sentio qu m sint
unpares tanto negotio b loci tamen temporisque ratio non pateretur. Eam itaque solum aeriis regionem in trans. . cursu contes plabimur, in qua respirant Animalia , et cui Atmosphaera nomen fecerunt. Est autem ea ut summatim dicam) congeries misutiarum telluris, intersperso aethere, v*rii motus et cujussibet figurae. Interspersum illum aethera, mHippocrates multis in locis appellat, eumque sequutus Aristoteles. At- nite iidem si illius beneficio Heri volunt, quod aer flui j itatem su
qut A istoteles Hist. Anim. l. a.
ὰ concretione vindicatur ue quod si vero . aliquae illius partes concrescant ob igravitatem κασω φερεό vult, εκθῖ μοριεν. - γρεῶ i. e. athere eliso , qui